Nỗi lo này càng tăng lên khi được giải thích rằng đây là các thương tổn tiền ung thư dạ dày.
Tuổi Trẻ Online xin giới thiệu ý kiến của GS.TS Trần Thiện Trung về mối liên quan và cách phòng bệnh.
Viêm dạ dày do nhiễm vi khuẩn H. pylori có thể đưa đến viêm teo niêm mạc, dị sản ruột, loạn sản.
Đây là yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư dạ dày, đặc biệt là ở những chủng H. pylori có biểu hiện với gene cagA và vacA-dương tính, trong đó gene vacA m1 có liên quan đến mức độ biệt hóa của ung thư, đến viêm teo niêm mạc và dị sản ruột trên người bệnh Việt Nam ở khu vực phía Nam và TP.HCM.
Vi khuẩn H. pylori được Robin Warren và Barry Marshall tìm ra tại Perth, phía Tây Úc vào tháng 4 năm 1982, kể từ đó đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vi khuẩn này gây bệnh trên người.
Ngày 3-10-2005, sau 23 năm phát hiện ra vi khuẩn H. pylori, hai GS người Úc là Robin Warren và Barry Marshall được trao giải Nobel Y học và Sinh lý học vì đã có những khám phá to lớn cho khoa học về vi khuẩn H. pylori gây bệnh viêm dạ dày, loét dạ dày – tá tràng và ung thư dạ dày.
Năm 1994, Tổ chức Quốc tế nghiên cứu về ung thư (IARC: International Agency for Research on Cancer), và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã xếp H. pylori là nguyên nhân hàng đầu hay là nhóm 1 gây ung thư biểu mô tuyến dạ dày.
Theo phân loại viêm dạ dày của hệ thống Sydney (1990) và Sydney cập nhật (1994) tại Houston, Texas, Hoa Kỳ, cập nhật các tiêu chuẩn về sự phân chia các mức độ và các thương tổn của viêm dạ dày có hoặc không kèm theo viêm teo niêm mạc cũng như các thương tổn “tiền ung thư” khác như: dị sản ruột/chuyển sản ruột (intestinal metaplasia) và loạn sản/nghịch sản (dysplasia).
Các thương tổn trên được coi là tiền ung thư nhưng không phải tất cả đều gây bệnh ung thư dạ dày. Trên thế giới, liên quan giữa bệnh nhân có dị sản ruột hay chuyển sản thì nguy cơ ung thư dạ dày sẽ tăng lên gấp 6 -10 lần. Tại Việt Nam, tỉ lệ này là 5,3 lần.
Về chẩn đoán các thương tổn tiền ung thư dạ dày cần phải dựa trên mô bệnh học niêm mạc dạ dày (giải phẫu bệnh), nội soi chỉ có tính gợi ý quan sát. Vì vậy ghi chẩn đoán các thương tổn trên ở đơn thuốc ngay sau khi nội soi dạ dày là chưa chính xác, điều đó làm cho người bệnh thêm lo lắng, hoang mang.
Điều trị tiệt trừ H. pylori thành công có thể ngăn ngừa được sự tiến triển thành ung thư dạ dày, các thương tổn viêm teo niêm mạc, tiền ung thư đều giảm, và có khả năng phục hồi lại bình thường của niêm mạc dạ dày.
Tuy nhiên, đối với ung thư dạ dày, một vấn đề quan trọng đặt ra cho đến nay là còn chưa biết rõ tiến trình viêm teo niêm mạc – dị sản ruột – loạn sản – ung thư dạ dày xảy ra khi nào, vào thời điểm nào, và sau khi điều trị tiệt trừ H. pylori thì có thay đổi, đảo ngược được tiến trình này hay không? Có thể phòng ngừa hoàn toàn được ung thư dạ dày hay không?
Vì vậy, cần có những nghiên cứu tiếp tục theo nhiều hướng khác nhau, và người bệnh cần phải được theo dõi lâu dài để làm sáng tỏ thời điểm, nguồn gốc phát sinh cũng như các điều kiện để viêm dạ dày tiến triển thành các thương tổn tiền ung thư và ung thư dạ dày như đã được biết đến trong những nghiên cứu của các thập kỷ qua.
Cách ăn uống đúng cách có vai trò quan trọng trong phòng bệnh, vì phòng bệnh hiệu quả hơn chữa bệnh. Với các bệnh dạ dày, mục tiêu chữa trị không chỉ là hết triệu chứng mà còn giúp người bệnh ăn uống trở lại bình thường.
Để làm được điều này, mỗi gia đình từ ông bà, cha mẹ đến con cháu cần biết và quyết tâm thay đổi thói quen ăn uống. Vì dùng đũa, muỗng (thìa) của mình đang ăn để lấy/gắp thức ăn chung hoặc lấy thức ăn cho người khác, uống chung… là nguồn lây bệnh chủ yếu.
Tùy điều kiện sinh hoạt, có thể áp dụng cách ăn uống phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm và tái nhiễm vi khuẩn H. pylori.
– Cách thứ nhất: Dọn mỗi người một phần ăn riêng hoặc một khay ăn riêng như ở Pháp, Nhật Bản…, và gần đây đang được áp dụng tại Việt Nam.
– Cách thứ hai: Ngồi ăn chung, mỗi người một chén nước chấm riêng, mỗi món ăn có muỗng chung, đũa chung để lấy thức ăn, không dùng đũa/muỗng mình đang ăn gắp/lấy thức ăn.
– Cách thứ ba: Cách ăn ở một số nơi là dùng đũa gắp/lấy thức ăn chung, và dùng muỗng/thìa của mình để ăn.
– Cách thứ tư: Cách ăn dọn từng món của người Pháp và các nước tiên tiến gần đây được dùng trong các nhà hàng Việt Nam.
– Cách thứ năm: Khi ăn chung, gắp thức ăn chung, phải trở đầu đũa hay còn gọi là “ăn đũa hai đầu”.
Bên cạnh đó, sinh hoạt ăn uống điều độ, đúng giờ. Ăn uống đủ chất dinh dưỡng, thức ăn rau sống rửa không sạch, nên nấu chín. Ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế ăn mặn, thịt cá ướp muối, hun khói, thực phẩm được bảo quản bằng nitrat…
Trong khi điều trị ở giai đoạn viêm dạ dày cấp, có thể hạn chế các thức ăn cay, chua. Sau điều trị cần cho người bệnh ăn uống bình thường.
Sáng 12-4, BS.CK2 Nguyễn Thị Anh Phương, Trưởng khoa sản Bệnh viện Hùng Vương, cho biết các bác sĩ của bệnh viện vừa xử trí thành công một trường hợp thai phụ mang u xơ tử cung khổng lồ, diễn tiến phức tạp, đe dọa sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.
Bệnh nhân là chị N.T.T. (35 tuổi, ngụ TP.HCM), nhập viện ngày 23-3 khi đang mang thai 35 tuần do khối u xơ tử cung lớn sa ra ngoài âm đạo - tình trạng có nguy cơ gây nhiều biến chứng.
Trước đó thai phụ đã sinh thường hai lần đủ tháng, không bất thường. Tuy nhiên, trước lần mang thai thứ ba, chị được phát hiện có u xơ tử cung lớn và đã được bóc u qua đường âm đạo tại một cơ sở y tế.
Đến tuần thai thứ 14, chị khám tại Bệnh viện Hùng Vương, các bác sĩ phát hiện khối u tái phát, kích thước khoảng 7x8x5cm, xuất phát từ cổ tử cung và tiếp tục sa vào âm đạo, nên chỉ định phẫu thuật lần hai.
Đến tuần thai thứ 29, khối u phát triển nhanh, kèm nhiễm trùng và hoại tử, buộc phải mổ lần ba. Theo các bác sĩ, trong thai kỳ, việc bóc u xơ chủ yếu nhằm xử lý tạm thời để kéo dài thời gian cho thai nhi phát triển.
Ở lần mổ này, khối u đã tăng lên khoảng 20x20cm, sa hẳn ra ngoài âm hộ, có dấu hiệu nhiễm trùng, tạo mủ. Sau phẫu thuật, thai phụ được điều trị kháng sinh, kiểm soát tình trạng nhiễm trùng và dọa sinh non. Sau 10 ngày, bệnh nhân ổn định và xuất viện để tiếp tục dưỡng thai.
Tuy nhiên, đến tuần thai 35, khi tái khám, khối u tiếp tục tái phát và che kín cổ tử cung. Siêu âm cho thấy thai nhi phát triển, nặng khoảng 2,2kg, ngôi mông, nước ối bình thường. Thai phụ đồng thời mắc viêm gan B mạn tính.
Sau đó bệnh nhân xuất hiện các cơn gò dày (3-4 cơn mỗi 10 phút) nên được đưa đến bệnh viện. Do thai ngôi mông và khối u lớn chắn đường sinh, các bác sĩ quyết định mổ lấy thai kết hợp bóc u vào tối 24-3.
Ca mổ diễn ra thuận lợi, bé gái chào đời an toàn với cân nặng gần 2,3kg. Ê kíp đã bóc toàn bộ khối u trong ổ bụng và phần sa ngoài âm đạo, với tổng trọng lượng khoảng 1,1kg.
Sau mổ, sức khỏe mẹ và bé ổn định, không ghi nhận bất thường qua siêu âm. Đến ngày 10-4, hai mẹ con được xuất viện.
Mô hình lừa đảo này đang phát triển thành một hệ sinh thái quy mô lớn ở Trung Quốc. Chỉ cần làm theo kịch bản có sẵn, đọc đúng lời thoại đã chuẩn bị, thậm chí không cần bất kỳ nền tảng y khoa nào, một người bình thường chỉ cần 3 ngày đào tạo là có thể trở thành chuyên gia nội dung về sức khỏe trên mạng.
Theo Tân Hoa xã ngày 1-4, nhiều tài khoản làm nội dung về dinh dưỡng, dưỡng sinh, giảm cân hay điều chỉnh sức khỏe thực chất không hoạt động như các kênh phổ biến kiến thức khoa học.
Phía sau các tài khoản này là các cơ sở đào tạo người làm nội dung sức khỏe - nơi học viên được hứa hẹn thu nhập cao, được cấp chứng chỉ, kịch bản và chỉ cần học cách truyền đạt để tạo niềm tin với người xem.
Trên nhiều nền tảng mạng xã hội lớn tại Trung Quốc, những khẩu hiệu như "cơ hội đổi đời cho người bình thường" hay "một phiên livestream kiếm 10.000 nhân dân tệ (38,5 triệu đồng)" xuất hiện nhan nhản, dễ dàng thu hút người muốn tìm việc.
Sau khi thu hút người tham gia, các cơ sở này thường tổ chức các buổi đào tạo miễn phí để giữ chân, tạo cảm giác cơ hội khan hiếm. Người học được dẫn vào các nhóm chat kín, lớp học trực tuyến hoặc mời đến các căn cứ livestream để học trực tiếp.
Tiếp đó, các khóa học sẽ chào bán với mức phí từ vài trăm đến vài chục nghìn nhân dân tệ.
Nhiều người đã không tiếc hàng chục nghìn nhân dân tệ để đóng học phí vì tin vào vỏ bọc việc nhẹ lương cao, nhưng những gì họ nhận được chỉ là một cú lừa.
Theo Tân Hoa xã ngày 1-4, một phụ nữ họ Vương (68 tuổi) đã mất hơn 8.000 nhân dân tệ (khoảng 30,8 triệu đồng) khi đăng ký nhiều khóa học, song các "giảng viên" liên tục bị thay đổi, dạy vài buổi rồi biến mất trước khi trung tâm cắt liên lạc hoàn toàn với bà.
Những thiệt hại về học phí mới chỉ là bước đầu. Báo Sức Khỏe Trung Quốc ngày 9-4 cho biết cốt lõi của các mô hình đào tạo này có dấu hiệu vận hành theo kiểu đa cấp.
Học viên thường được đưa vào các nhóm chat, được hứa hẹn về khoản hoa hồng cao nếu lôi kéo thêm người mới. Nhưng như vậy vẫn chưa đủ, học viên tiếp tục bị thúc ép tham gia các buổi đào tạo trực tiếp nhằm phát sinh thêm chi phí.
Một phụ nữ họ Phó ở tỉnh Giang Tô đã chi hơn 22.000 nhân dân tệ (khoảng 85 triệu đồng) phí thành viên để mua thực phẩm chức năng giá cao với lý do cơ sở đào tạo cho rằng bà phải tự dùng rồi mới có thể bán cho người khác.
Bà Phó cho biết có những học viên cùng khóa còn bị dụ dỗ chi hơn 100.000 nhân dân tệ (khoảng 385 triệu đồng) để tự lập phòng livestream, nhưng cuối cùng bị lừa mất trắng.
Giáo trình đào tạo của các cơ sở này thực chất chỉ tập trung vào kỹ thuật câu lượt xem, chốt đơn, khai thác tâm lý người xem và xây dựng hình tượng chuyên gia.
Nội dung thường bao gồm việc phóng đại hậu quả bệnh tật để gây hoang mang theo kịch bản có sẵn, sau đó đưa ra giải pháp như đang tư vấn chuyên môn.
Mục tiêu cuối cùng vẫn là dẫn dắt người xem mua sản phẩm được thổi phồng là chữa bách bệnh - từ viêm mũi, cao huyết áp, mỡ máu cao, đường huyết cao, cho đến ung thư.
Lừa đảo về nội dung sức khỏe và sản phẩm chăm sóc sức khỏe tại Trung Quốc trong năm 2025 được cơ quan quản lý nước này đánh giá đã phát triển thành một chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Phổ cập y học thuộc Hội Y học Bắc Kinh, ông Bàng Vũ, từng nhận định rằng các quảng cáo sản phẩm sức khỏe giả, livestream giả danh chuyên gia và phổ cập kiến thức giả, tư vấn sai... nguy hại không kém lừa đảo viễn thông.
Theo số liệu từ Tổng cục Quản lý thị trường Trung Quốc, trong nửa đầu năm 2025, cơ quan chức năng đã xử lý 1.666 vụ vi phạm pháp luật về quảng cáo y tế với tổng số tiền phạt và tịch thu đạt 12,78 triệu nhân dân tệ (khoảng 1,78 triệu USD), trung bình 9 vụ/ngày. Nhóm bị nhắm tới nhiều nhất là người cao tuổi và bệnh nhân mắc bệnh mạn tính.
Cuối năm 2025, cơ quan chức năng Trung Quốc tiếp tục triển khai chiến dịch kiểm tra xử lý các hành vi quảng cáo sai sự thật liên quan đến thuốc và thực phẩm chức năng dành cho người cao tuổi.
Kết quả xử lý được 6.175 vụ vi phạm với tổng số tiền phạt và tịch thu lên tới 103,5 triệu nhân dân tệ (khoảng 14,6 triệu USD).
Tháng 3-2026 vừa qua, quy định về siết chặt giám sát quản lý người bán hàng trực tuyến và các nền tảng thương mại điện tử thực hiện trách nhiệm an toàn thực phẩm cũng bắt đầu có hiệu lực.
Theo đó, người làm nội dung bán thực phẩm hoặc sản phẩm sức khỏe phải công khai giấy phép kinh doanh hoặc thông tin đăng ký ngay trên tài khoản hoạt động.
Quy định mới siết trách nhiệm đối với các nền tảng công nghệ và tổ chức đào tạo người làm nội dung sức khỏe, yêu cầu các nền tảng phải xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro, ứng dụng công nghệ để phát hiện vi phạm theo thời gian thực.
Doanh nghiệp hoặc tổ chức vi phạm có thể bị phạt từ 100.000 nhân dân tệ đến 1 triệu nhân dân tệ trong trường hợp nghiêm trọng.
Trao đổi với Tân Hoa xã về các biện pháp xử lý mới, giáo sư Vũ Di Văn, Phó viện trưởng Học viện Luật thuộc Đại học Vũ Hán, cho rằng cần xử lý nghiêm các tổ chức lấy danh nghĩa đào tạo nhưng thực chất lừa đảo hoặc đa cấp, đồng thời công bố các vụ án điển hình để tạo tác dụng răn đe.
Ông Vũ cũng đề xuất xây dựng cơ chế tiếp nhận tố cáo và phối hợp điều tra tại Trung Quốc, do nhiều đường dây lừa đảo hoạt động xuyên các tỉnh thành, khiến việc xử lý riêng lẻ ở từng địa phương khó hiệu quả.
Tuy nhiên, khi cơn đau bụng lặp lại nhiều lần, kéo dài và không thuyên giảm, đó có thể là dấu hiệu cơ thể đang lên tiếng cảnh báo vấn đề sức khỏe, theo NDTV (Ấn Độ).
Thực tế, không ít trường hợp chủ quan với triệu chứng ban đầu, chỉ tự xử lý bằng thuốc thông thường mà bỏ qua việc thăm khám.
Ông Shivam Kalia, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa tại Bệnh viện Fortis Noida (Ấn Độ), cho biết tình trạng đau lặp lại sau bữa ăn cần được theo dõi cẩn thận. Ông nhận định đây có thể là dấu hiệu của rối loạn tiêu hóa tiềm ẩn, không đơn thuần là khó tiêu.
Nghiên cứu đăng trên Neurogastroenterology and Motility cho thấy cơn đau dai dẳng sau ăn có liên quan đến hiện tượng tăng nhạy cảm nội tạng. Khi đó, các dây thần kinh trong dạ dày phản ứng quá mức với sự giãn nở bình thường, khiến cảm giác khó chịu trở nên rõ rệt.
Cảm giác đầy bụng hoặc nóng rát nhẹ thường xuất hiện sau bữa ăn nhiều dầu mỡ hoặc gia vị. Triệu chứng này có thể tự giảm mà không cần can thiệp.
Tình trạng trở nên đáng lo khi cơn đau xuất hiện thường xuyên và kéo dài. Cơn đau ảnh hưởng sinh hoạt và đi kèm chán ăn hoặc nhanh no cần được theo dõi kỹ.
Đau kéo dài sau bữa ăn có thể so sỏi mật. Cơn đau thường xuất hiện sau khi ăn nhiều chất béo và tập trung ở vùng bụng trên hoặc bên phải.
Các vấn đề về gan hoặc tụy cũng có thể gây đau. Tình trạng này thường đi kèm buồn nôn, nôn hoặc sụt cân.
Giai đoạn sớm của ung thư dạ dày cũng có thể gây khó chịu nhẹ sau ăn. Triệu chứng không rõ ràng nên dễ bị nhầm với khó tiêu. Điều này khiến việc phát hiện bệnh bị chậm trễ.
Khi cơn đau xuất hiện sau hầu hết bữa ăn là dấu hiệu cần chú ý. Cơn đau về đêm làm gián đoạn giấc ngủ cũng không bình thường.
Tình trạng nhanh no, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc nôn kéo dài cần được kiểm tra sớm. Phân đen hoặc dấu hiệu thiếu máu cho thấy nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng.
Thói quen ăn uống thất thường, dùng nhiều đồ ăn nhanh, uống rượu và hút thuốc gây ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa. Căng thẳng kéo dài cũng làm triệu chứng nặng hơn.
Thay đổi lối sống có thể giúp cải thiện các triệu chứng nhẹ, nhưng không thể thay thế việc thăm khám nếu tình trạng kéo dài. Khám sớm sẽ giúp phát hiện kịp thời và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
