Ngày 5-5, Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM) cho hay đã cứu sống một bệnh nhân bị vết thương xuyên tim nguy kịch.
Cụ thể người bệnh D.C.T. (38 tuổi, TP.HCM) là tài xế xe ôm công nghệ được đưa vào cấp cứu vào tối 23-4, trong tình trạng mất máu nhiều do vết thương ngực trái dài khoảng 3cm, bờ sắc gọn, chảy máu liên tục. Trước đó, do mâu thuẫn, bệnh nhân bị một vật sắc đâm vào vùng ngực.
Qua thăm khám và siêu âm tại khoa cấp cứu, các bác sĩ ghi nhận tình trạng tràn máu màng tim và tràn máu màng phổi trái. Huyết áp người bệnh giảm dần, tri giác nhanh chóng xấu đi.
Các bác sĩ lập tức kích hoạt báo động đỏ toàn viện, chuyển bệnh nhân lên khoa phẫu thuật gây mê hồi sức để triển khai phẫu thuật khẩn cấp, đồng thời hoàn tất thủ tục hành chính sau.
Sau đó bệnh nhân được mổ ngực khẩn cấp, các bác sĩ vừa phẫu thuật vừa hồi sức tích cực, bù lượng máu mất để duy trì huyết áp.
Ghi nhận có khoảng 800ml máu trong màng tim gây chèn ép tim và khoảng 1.800ml máu cục lẫn máu loãng trong khoang màng phổi trái.
Sau khi hút sạch máu trong khoang ngực, ê kíp phát hiện nhiều tổn thương nghiêm trọng: vết thương thủng thất phải dài khoảng 6-7cm, vết rách màng tim trái và tổn thương thùy dưới phổi trái dài khoảng 6cm.
Quá trình xử trí gặp nhiều thách thức do người bệnh có tiền sử bỏng nặng 60% cơ thể cách đây 6 năm, để lại sẹo co rút vùng ngực, cổ và miệng, gây khó khăn trong gây mê và đặt nội khí quản. Biến dạng da và thành ngực do bỏng cũ cũng làm phức tạp thêm cuộc mổ.
TS Trương Nguyễn Hoài Linh – khoa ngoại tim mạch – lồng ngực, Bệnh viện Thống Nhất – cho biết: “Người bệnh bị vết thương thủng thất phải dài khoảng 6-7cm, nằm giữa hai động mạch vành lớn.
Đây là vị trí đặc biệt nguy hiểm, đòi hỏi kỹ thuật khâu vá chính xác tuyệt đối. Nếu khâu quá chặt có thể gây tắc động mạch vành dẫn đến nhồi máu cơ tim, trong khi khâu không kín sẽ có nguy cơ chảy máu sau mổ.
Đây là ca khó nhất tôi đã từng cứu sống vì bệnh nhân vừa thủng tim phải và phổi trái. Vết thương tim rất rộng 6-7cm, bệnh nhân còn có sẹo bỏng diện rộng ngực và cổ, rất khó khăn trong việc đặt nội khí quản và mở ngực đường giữa”.
Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên khoa, vết thương tim đã được xử trí thành công, kiểm soát tốt tình trạng chảy máu và bảo tồn chức năng tim.
Sau điều trị tích cực, sức khỏe người bệnh hiện đã ổn định, dự kiến xuất viện trong vài ngày tới. Trường hợp này tiếp tục cho thấy hiệu quả của quy trình báo động đỏ, cùng năng lực chuyên môn và khả năng phối hợp nhanh chóng của đội ngũ y bác sĩ trong việc giành lại sự sống cho người bệnh.
Ngày 10.4, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và oxy cao áp Việt Nam, cho biết cơ thể con người luôn duy trì nhiệt độ lõi ổn định khoảng 36,5 - 37,5 độ C. Khi thời tiết quá nóng, đặc biệt trong các đợt nắng nóng kéo dài, hệ điều hòa thân nhiệt phải hoạt động liên tục để tỏa bớt nhiệt. Không chỉ gây mệt mỏi, khó chịu, nắng nóng còn âm thầm ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung của học sinh trong giai đoạn ôn thi.
Theo bác sĩ Hoàng, các bệnh lý do nóng tồn tại trên một “phổ” từ nhẹ đến rất nặng. Việc nhận biết sớm từng mức độ sẽ giúp phụ huynh, giáo viên và học sinh chủ động xử trí, tránh biến chứng nguy hiểm. 3 tình trạng thường gặp gồm:
Thường xảy ra khi vận động trong môi trường nóng, ra nhiều mồ hôi nhưng chỉ bù nước mà không bổ sung điện giải. Khi đó, natri trong máu giảm tương đối, gây co cứng các nhóm cơ lớn như bắp chân, đùi, cánh tay hoặc bụng. Đây được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm của tình trạng mất điện giải.
Đây là giai đoạn cơ thể đã mất nhiều nước và điện giải, nhưng cơ chế điều hòa thân nhiệt vẫn còn hoạt động. Người bệnh thường ra mồ hôi nhiều, da lạnh ẩm, nhợt nhạt; mạch nhanh nhưng yếu; kèm theo chóng mặt, buồn nôn, đau đầu và cảm giác mệt lả. Nhiệt độ cơ thể dao động từ 38 độ C đến dưới 40 độ C. Nếu không được nghỉ ngơi và bù dịch kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành sốc nhiệt.
Đây là tình trạng cấp cứu tối khẩn cấp. Khi đó, trung tâm điều nhiệt bị rối loạn, cơ thể không còn khả năng tiết mồ hôi, thân nhiệt tăng trên 40 độ C. Người bệnh có da nóng, khô, đỏ; rối loạn ý thức như lú lẫn, nói sảng, mất định hướng, thậm chí co giật hoặc hôn mê. Nếu không được hạ nhiệt nhanh, nguy cơ tổn thương não, suy gan, suy thận và tử vong rất cao.
“Tóm lại, người bị kiệt sức do nhiệt thường vẫn còn đổ mồ hôi, mệt nhưng còn tỉnh táo. Ngược lại, sốc nhiệt thường có da khô, nóng, không còn mồ hôi, kèm rối loạn ý thức - đây là dấu hiệu báo động đỏ”, bác sĩ Hoàng nhấn mạnh.
Khi phát hiện các biểu hiện bất thường như đau đầu, chóng mặt, uể oải, chuột rút, buồn nôn hoặc da nóng, cần nhanh chóng:
Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nhỏ nước mát hoặc dung dịch điện giải. Không nên uống quá nhiều cùng lúc để tránh nôn.
Trường hợp người bệnh lơ mơ, nôn liên tục hoặc có dấu hiệu rối loạn ý thức, cần gọi cấp cứu ngay và không cố cho uống nước vì dễ gây sặc.
Bác sĩ Hoàng lưu ý, sốc nhiệt không phải là sốt do nhiễm trùng nên các thuốc hạ sốt như paracetamol không có tác dụng. Ngược lại, sử dụng thuốc trong bối cảnh gan, thận bị ảnh hưởng do nhiệt có thể làm tăng nguy cơ độc tính. Nguyên tắc xử trí là hạ nhiệt nhanh bằng phương pháp vật lý, bù dịch và chuyển đến cơ sở y tế có khả năng hồi sức.
Đối với học sinh đang ôn thi, chỉ một đợt kiệt sức do nhiệt cũng có thể làm giảm sức bền, trí nhớ và khả năng tập trung trong nhiều ngày. Vì vậy, phòng ngừa luôn là giải pháp hiệu quả và ít tốn kém hơn điều trị.
Những dấu hiệu đột quỵ có thể xuất hiện vào ban đêm, khi cơ thể đang nghỉ ngơi, khiến người bệnh dễ chủ quan hoặc bỏ qua. Do đó, khi xuất hiện các triệu chứng thần kinh bất thường vào ban đêm, người mắc không nên xem nhẹ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Dưới đây là những dấu hiệu khi xuất hiện vào ban đêm có thể là cảnh báo đột quỵ đang đến gần:
Nếu đang nghỉ ngơi hoặc trong lúc ngủ mà đột ngột xuất hiện cảm giác tê, yếu hoặc mất lực ở một bên tay, chân hoặc nửa khuôn mặt, nhưng các triệu chứng này chỉ kéo dài vài phút rồi tự biến mất, thì cần đặc biệt cảnh giác. Đây là biểu hiện điển hình của thiếu máu não cục bộ thoáng qua (TIA).
Theo Hiệp hội Đột quỵ Mỹ (ASA), TIA là tình trạng cần được xử lý khẩn cấp vì khoảng 1/3 người gặp TIA sẽ bị đột quỵ thật sự. Khoảng 5 - 10 % trong số đó xảy ra đột quỵ trong vòng 48 giờ đến 7 ngày sau. Tuy nhiên, chính vì chỉ kéo dài vài phút rồi tự hết mà nhiều người nhầm với tình trạng tê tay do nằm sai tư thế.
Nếu bỗng dưng giật mình nửa đêm do một cơn nhức đầu dữ dội, xuất hiện đột ngột thì có thể là dấu hiệu nguy hiểm của đột quỵ. Nguyên nhân cơn nhức đầu dữ dội và đột ngột này có thể do các biến cố mạch máu não, đặc biệt là đột quỵ xuất huyết. Cơn đau thường đến nhanh, đạt đỉnh chỉ trong vài giây hoặc vài phút, có thể kèm theo buồn nôn hoặc cứng cổ.
Nguyên nhân là do mạch máu não bị vỡ hoặc áp lực trong sọ tăng đột ngột, gây kích thích mạnh lên các cấu trúc thần kinh.
Một dấu hiệu khác cần chú ý là tình trạng nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột ở một bên mắt khi giật mình tỉnh giấc vào ban đêm. Hiện tượng này là mất thị lực thoáng qua, một dạng triệu chứng của TIA thường gặp. Người bệnh có thể cảm thấy như có một màn che trước mắt nhưng sau vài phút thì thị lực trở lại bình thường.
Nguyên nhân là do dòng máu đến võng mạc hoặc vùng não xử lý thị giác bị gián đoạn tạm thời. Dù hồi phục nhanh, đây vẫn là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ tắc mạch nghiêm trọng hơn.
Chóng mặt nhẹ có thể do nhiều nguyên nhân lành tính. Thế nhưng, nếu đột ngột cảm thấy chóng mặt dữ dội, đứng không vững hoặc đi loạng choạng khi thức dậy ban đêm thì cần đặc biệt cảnh giác.
Đột quỵ ở vùng tiểu não hoặc thân não thường biểu hiện bằng mất thăng bằng và chóng mặt. Khác với chóng mặt thông thường, tình trạng này thường xuất hiện rất đột ngột và có thể kèm theo buồn nôn, nhìn đôi hoặc khó phối hợp động tác. Nguyên nhân là do lưu lượng máu đến vùng kiểm soát thăng bằng của não bị giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giữ ổn định cơ thể, theo Healthline.
TS.BS Saurabh Sethi, chuyên khoa Tiêu hóa, tốt nghiệp Đại học Harvard (Mỹ), cho biết một số thực phẩm tốt cho thận và lợi ích của chúng đối với hoạt động của cơ quan này.
Thận là cơ quan quan trọng, hoạt động như hệ thống lọc tự nhiên của cơ thể, giúp loại bỏ độc tố, muối dư thừa và chất thải khỏi máu, đồng thời cân bằng nước và điện giải. Thận còn tham gia kiểm soát huyết áp, hỗ trợ sản xuất hồng cầu, kích hoạt vitamin D để duy trì xương chắc khỏe và giữ cân bằng axit - bazơ, giúp cơ thể hoạt động ổn định. Vì vậy, chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe thận.
Các loại thảo mộc
Theo bác sĩ Sethi, các loại thảo mộc như rau mùi, húng quế tây mùi tây, xạ hương chứa nhiều chất chống oxy hóa, có lợi cho thận. Lá húng quế tây có tác dụng lợi tiểu tự nhiên, giúp tăng sản xuất nước tiểu, hỗ trợ thận đào thải muối dư thừa, độc tố và axit uric. Điều này có thể giúp giảm nguy cơ sỏi thận đồng thời cải thiện chức năng thận tổng thể.
Củ dền
Củ dền chứa nitrat, có thể giúp hạ huyết áp và giảm gánh nặng cho thận. Một số nghiên cứu cho thấy củ dền có tiềm năng hỗ trợ sức khỏe thận nhờ cải thiện chức năng mạch máu, giảm viêm, đẩy lùi stress oxy hóa.
Nước ép củ dền còn giúp làm chậm tăng đường huyết sau ăn và giảm đỉnh đường huyết. Loại nước này cũng được ghi nhận có tác dụng hỗ trợ hạ huyết áp ở cả người khỏe mạnh lẫn người tăng huyết áp, đặc biệt rõ hơn ở người thừa cân. Betalain trong củ dền hoạt động như chất chống oxy hóa tự nhiên, hỗ trợ quá trình thải lọc của cơ thể.
Tuy nhiên, củ dền chứa nhiều oxalat nên người có tiền sử sỏi thận, đặc biệt sỏi canxi oxalat, cần ăn điều độ.
Việt quất
Quả việt quất giàu vitamin, chứa ít kali nên được xem là thực phẩm lành mạnh với thận. Loại quả này có thể giúp giảm stress oxy hóa và viêm ở mô thận - những yếu tố liên quan tổn thương thận.
Hạt mắc ca
Hạt mắc ca chứa ít phốt pho nhưng giàu chất béo lành mạnh, phù hợp làm món ăn nhẹ hỗ trợ bảo vệ chức năng thận. Theo chuyên gia, mắc ca còn giúp cải thiện mỡ máu, thường được khuyến nghị trong chế độ ăn có lợi cho thận.
Nam việt quất
Nước ép nam việt quất là biện pháp hỗ trợ phổ biến cho người mắc nhiễm trùng đường tiết niệu nhờ đặc tính chống oxy hóa. Loại quả này được xem như "kháng sinh tự nhiên", giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn trong đường tiêu hóa và thận. Chúng còn có tiềm năng hỗ trợ giảm triệu chứng sỏi thận canxi oxalat, phòng ngừa nhiễm trùng đường tiết niệu.
Anh đào
Anh đào giàu phytochemical - các hợp chất thực vật có lợi hỗ trợ bảo vệ tim, thận. Ăn loại quả này thường xuyên có thể giúp giảm viêm, trong đó có viêm tại thận.
Anh đào ngọt chứa nhiều kali, trong khi loại quả chua có hàm lượng kali thấp hơn. Người cần hạn chế kali nên tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh lượng ăn phù hợp.
