Những ngày nghỉ lễ 30/4, dòng khách đổ về khu du lịch Pù Luông, xã Pù Luông, Thanh Hóa tăng cao, biến các bản làng giữa vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên thành điểm đến nhộn nhịp. Giữa những dãy núi bao quanh, ruộng bậc thang vào mùa trổ bông và những nếp nhà sàn nép mình dưới tán xanh, du lịch cộng đồng không chỉ mang đến trải nghiệm “sống chậm” cho du khách, mà đã định hình hướng phát triển kinh tế bền vững cho người dân bản địa.
Từ Hà Nội, sau khoảng bốn giờ di chuyển, chị Hoàng Ngọc Anh (34 tuổi, Cầu Giấy) đặt chân tới Pù Luông vào một buổi sáng đầy nắng. Trước mắt chị là bức tranh thiên nhiên mở ra với núi non trùng điệp, ruộng bậc thang xanh mướt và những bản làng nép mình yên bình giữa thung lũng.
“Cảnh đẹp đến mức khiến mình ngỡ ngàng, nhóm mình đã chọn một homstay dạng nhà sàn người Thái, gần gũi với thiên nhiên và đậm bản sắc văn hóa và quan trọng là giá cả hợp lý”, chị kể.
Những bước chân thong thả giữa cánh đồng, những câu chuyện về văn hóa người Thái, hay chỉ đơn giản là ngồi nhìn mây vờn qua sườn núi… tất cả khiến chị cảm giác như vừa rời khỏi nhịp sống gấp gáp của đô thị. “Ở đây, mọi thứ chậm lại, trong lành và rất thật. Một cảm giác mà ở thành phố khó tìm được”, chị nói.
Ở bản Đôn, chị Hà Thị Thóa (29 tuổi), đang khoác lên mình bộ váy áo truyền thống của dân tộc Thái, chị đang tất bật chuẩn bị phòng đón đoàn khách Tây. Ngôi nhà sàn của gia đình – nơi đã gắn bó qua nhiều thế hệ – nay trở thành homestay nổi bật giữa vùng lõi khu bảo tồn.
Khoảng sáu năm trước, khi Pù Luông dần được du khách biết đến, gia đình chị mạnh dạn cải tạo không gian sống để đón khách lưu trú. Từ chỗ chỉ là mái nhà bình dị, nơi đây giờ có thể phục vụ khoảng 30 khách mỗi lượt.
“Gần như ngày nào cũng có khách. Có những hôm kín phòng liên tục”, chị Thóa nói, tay vẫn thoăn thoắt dọn dẹp. Ngay cả những ngày mưa bão hồi tháng 10/2025, homestay của chị vẫn đón khách nước ngoài đến trải nghiệm.
Công việc không chỉ dừng ở việc cho thuê chỗ ở. Gia đình chị còn nấu ăn, tổ chức các buổi văn nghệ, dẫn khách cả trong và ngoài nước đi khám phá bản làng. Sau khi trừ chi phí, thu nhập mỗi tháng đạt khoảng 50–60 triệu đồng – một con số trước đây chị chưa từng nghĩ tới khi còn thuần nông. “Cuộc sống ổn định hơn nhiều”, chị nói, ánh mắt ánh lên sự tự tin.
Phía sau sự khởi sắc ấy vẫn còn những trăn trở. Rào cản lớn nhất với đa số người dân đang làm homstay chính là hạn chế về tiếng Anh, khó giao tiếp với khách nước ngoài.
“Nhiều khi khách nói mà mình không hiểu hết, cũng thấy ngại. Tôi muốn học thêm tiếng Anh để có thể trò chuyện với họ nhiều hơn”, chị Thóa chia sẻ.
Cách đó không xa, homestay của chị Lò Thị Hương (32 tuổi) lại mang một sắc thái khác – nhỏ hơn, yên tĩnh hơn, nhưng cũng vì thế mà được nhiều du khách nước ngoài ưa thích. Ngôi nhà sàn nằm giữa bản, bao quanh là cây xanh và những khoảng không gian tĩnh lặng.
Gắn bó với du lịch cộng đồng cũng đã sáu năm, chị Hương cho biết lượng khách khá ổn định. Với quy mô khoảng 20 khách mỗi đêm, thu nhập sau chi phí đạt 20–30 triệu đồng mỗi tháng – đủ để gia đình có cuộc sống vững vàng hơn so với trước kia.
“Chỉ làm nông thì khó có được mức thu nhập như vậy”, chị nói. Dù từng nghĩ đến việc mở rộng, nhưng quỹ đất hạn chế và thiếu vốn khiến kế hoạch vẫn còn dang dở.
Giống như nhiều hộ khác trong bản, chị Hương cũng trăn trở về câu chuyện ngoại ngữ. “Nhiều lúc khách nói mà mình không hiểu, cũng ngượng lắm”, chị cười. Nhưng rồi chị khẳng định, như một lời tự nhủ: “Thời gian tới nhất định phải học thêm, để làm du lịch tốt hơn”.
Theo đại diện UBND xã Pù Luông, địa phương hiện có 68 cơ sở lưu trú, đón khoảng 210.000 lượt khách mỗi năm, doanh thu ước đạt 400 tỷ đồng. Du lịch đang dần trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Lợi thế của Pù Luông không chỉ ở cảnh quan mà còn nằm ở hệ sinh thái văn hóa đặc sắc của cộng đồng Thái, Mường từ nhà sàn, nghề dệt thổ cẩm đến dân ca và ẩm thực bản địa.
Trong chiến lược phát triển, địa phương đặt mục tiêu chuẩn hóa dịch vụ homestay; đào tạo kỹ năng, tiếng Anh cho người dân; phát triển du lịch trải nghiệm “cùng ăn- cùng ở- cùng làm”; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số với bản đồ du lịch, mã QR thuyết minh.
Về dài hạn, du lịch cộng đồng sẽ gắn với tiêu chuẩn ASEAN, phát triển kinh tế đêm và tăng cường liên kết tour, tuyến trong vùng.
Ông Nguyễn Nam Phong, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết định hướng xuyên suốt là phát triển du lịch “bền vững- bản sắc -chuyên nghiệp”, vừa khai thác hiệu quả tiềm năng, vừa bảo tồn giá trị truyền thống.
Không chỉ riêng Thanh Hóa, tại Nghệ An, du lịch cộng đồng trong những năm gần đây đang được xác định là một hướng đi chiến lược trong phát triển kinh tế – xã hội khu vực miền núi. Việc định hướng bài bản mô hình này không chỉ nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có về cảnh quan thiên nhiên, mà còn tạo điều kiện để đồng bào dân tộc thiểu số phát huy giá trị văn hóa bản địa, chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành sinh kế bền vững.
Du lịch cộng đồng bản Hoa Tiến (xã Châu Tiến) đang trở thành điểm sáng được nhiều du khách tìm đến. Những ngôi nhà sàn gỗ cổ kính của người Thái được giữ gần như nguyên vẹn qua nhiều thế hệ, trở thành “tài sản du lịch” độc đáo.
Góc nhìn từ du khách cũng góp thêm một lát cắt sinh động về sức hấp dẫn của bản Hoa Tiến. Chị Nguyễn Thị Tiên (40 tuổi, Hà Nội) cho biết, điều khiến chị ấn tượng không chỉ là cảnh quan hay những nếp nhà sàn cổ, mà chính là không gian văn hóa đậm đặc bản địa vẫn được gìn giữ nguyên vẹn.
Nắm bắt xu hướng, nhiều hộ gia đình mở homestay, như cơ sở của chị Lang Thị Tâm đang trở thành điểm đến quen thuộc ở Hoa Tiến.
“Trước đây khách đến chỉ dừng chân ngắm cảnh rồi đi. Vài năm nay, chúng tôi bắt đầu đón khách ở lại. Nhà cửa phải chỉnh trang, phòng nghỉ phải sạch sẽ, ấm cúng, rồi còn lo cả các chương trình văn nghệ để bà con cùng tham gia. Vất vả đấy, nhưng vui lắm, vì không chỉ khách trong nước, mà nhiều du khách quốc tế cũng đã tìm đến ngày càng nhiều”, chị Lang Thị Tâm, chủ homestay Từ Tâm chia sẻ.
Du lịch kéo theo chuỗi sinh kế: người trồng rau, chăn nuôi, dệt thổ cẩm, biểu diễn văn nghệ, quảng bá sản phẩm OCOP… đều có thêm thu nhập. Một số hộ còn chủ động quảng bá qua mạng xã hội, liên kết doanh nghiệp lữ hành để xây dựng tour.
Ông Trần Việt Đức, Phó Chủ tịch UBND xã Châu Tiến, cho biết du lịch cộng đồng đã tạo chuyển biến rõ nét. “Thu nhập bình quân được cải thiện, nhiều hộ thoát nghèo bền vững từ năm 2023”, ông nói.
Theo ông, định hướng phát triển lâu dài là đặt người dân làm trung tâm – vừa bảo tồn văn hóa, vừa trực tiếp cung cấp dịch vụ. “Làm du lịch không chỉ tăng thu nhập mà còn nâng cao đời sống tinh thần, củng cố ý thức gìn giữ bản sắc”, ông nhấn mạnh.
Từ những nếp nhà sàn đơn sơ, người dân vùng cao đang từng bước biến tài nguyên văn hóa thành “tài sản du lịch”, tạo sinh kế bền vững giữa đại ngàn.
Đại diện ban tổ chức cuộc thi chim chào mào ở Quảng Ngãi cho biết hoạt động này đã diễn ra đúng quy định. Phần thưởng với tổng giá trị gần 1,4 tỷ đồng được lấy từ lệ phí thi đấu của người tham gia.
Ngày 5/5, anh Bùi Thanh Phú, thành viên ban tổ chức, cho biết, cuộc thi chim chào mào Siêu cúp Quảng Ngãi đã diễn ra thành công, tạo sân chơi cho hàng trăm người nuôi chim cảnh trên khắp cả nước.
Hoạt động này diễn ra vào ngày 3/5 tại xã Nghĩa Giang (Quảng Ngãi), được sự đồng ý của Hội Sinh vật cảnh tỉnh Quảng Ngãi cũng như UBND xã Nghĩa Giang. Về kinh phí, mỗi người tham dự đóng 15 triệu đồng cho một lồng chim. Ngoài ra, nhiều người còn đóng góp thêm để tổ chức cuộc thi. Toàn bộ việc thu, chi đều được công khai, minh bạch.
"Có 104 lồng chim tham dự, toàn bộ số tiền thu được đều được dùng để tổ chức cuộc thi. Phần lớn trong số này được dùng trao thưởng, ngoài ra chúng tôi còn trích 30 triệu đồng để tặng quà cho hộ nghèo, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại xã Nghĩa Giang", anh Phú thông tin.
Theo anh Phú, nhiều người dùng mạng xã hội cho rằng giải thưởng của cuộc thi quá "khủng". Trên thực tế, phần thưởng của cuộc thi tại Quảng Ngãi thấp hơn nhiều so với hoạt động tương tự tại một số tỉnh, thành khác.
"Giải thưởng của cuộc thi chim chào mào vừa rồi ở Quảng Ngãi thật ra vẫn còn nhỏ so với các nơi khác. Nhiều nơi họ tổ chức thi với phí tham dự lên đến 20-25 triệu đồng mỗi lồng, giải thưởng là hàng chục ô tô", anh Phú chia sẻ.
Liên quan đến vấn đề này, một lãnh đạo UBND xã Nghĩa Giang xác nhận, ban tổ chức cuộc thi chim chào mào Siêu cúp Quảng Ngãi đã xin phép chính quyền địa phương trước khi hoạt động này diễn ra. Lực lượng công an cũng giám sát việc tổ chức thi đấu.
"Công an xã có báo cáo là hoạt động này diễn ra đúng như nội dung đã xin phép, không phát sinh vấn đề gì liên quan đến an ninh, trật tự", lãnh đạo xã Nghĩa Giang thông tin.
Trước đó, ngày 4/5, mạng xã hội xuất hiện hình ảnh cuộc thi chim chào mào được một câu lạc bộ ở Quảng Ngãi tổ chức với giải thưởng là ô tô, xe máy với tổng giá trị lên đến 1,4 tỷ đồng. Những hình ảnh này lập tức thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng bởi giá trị giải thưởng "khủng".
Theo thông tin câu lạc bộ này đăng tải, cuộc thi được tổ chức vào ngày 3/5 với hàng trăm người tham dự. Cuộc thi có 40 giải thưởng, trong đó một giải nhất và một giải nhì được nhận ô tô điện, 2 giải ba với mỗi giải là một xe SH160i. Bên cạnh đó có 6 giải khuyến khích và 30 giải phụ với phần thưởng là các loại xe máy khác nhau.
Cuối tháng 4, thông tin về hội thi "Tiếng hát chim chào mào - siêu cúp Ninh Sơn Khánh Hòa" thu hút sự chú ý và có những ý kiến trái chiều nhau.
Theo ông Nguyễn Thanh Phong - thành viên ban tổ chức hội thi, hội thi "Tiếng hót chim chào mào - siêu cúp Ninh Sơn Khánh Hòa" dự kiến diễn ra ngày 1/6 với khoảng 300 lồng chim tham dự, quy tụ nhiều nghệ nhân trong và ngoài tỉnh.
Ban tổ chức kỳ vọng đây sẽ là dịp để cộng đồng người chơi chim cảnh gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm chăm sóc, huấn luyện chim, qua đó duy trì một thú chơi mang tính văn hóa lâu đời. Điểm đáng chú ý là toàn bộ kinh phí tổ chức được huy động từ các câu lạc bộ và người tham gia, địa phương chủ yếu hỗ trợ địa điểm.
Cách làm này thể hiện tính xã hội hóa cao, vừa giảm áp lực ngân sách, vừa đảm bảo quy mô và tính chuyên nghiệp. Ban tổ chức cũng hướng đến lồng ghép các hoạt động an sinh xã hội trong khuôn khổ hội thi.
Lãnh đạo UBND xã Ninh Sơn cho biết ban tổ chức cuộc thi đã hoàn tất thủ tục xin phép, địa phương chấp thuận và hỗ trợ địa điểm tổ chức cuộc thi. Các nội dung liên quan đến kinh phí và giải thưởng do đơn vị tổ chức tự vận động, đồng thời chịu trách nhiệm.
Đại diện ban tổ chức hội thi khẳng định chỉ hướng đến sân chơi lành mạnh, kết nối cộng đồng, không hoạt động cá cược.
Liên danh gồm Công ty CP Đô thị Du lịch Cần Giờ cùng các đối tác Cần Giờ - An Hưng - Điền Thịnh - Lâm Viên vừa gửi văn bản đến UBND Tp.HCM và Sở Tài chính về việc tiếp thu, điều chỉnh hồ sơ báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án tuyến vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu.
Theo phương án cập nhật, tổng chiều dài toàn tuyến vẫn giữ nguyên khoảng 14,06km. Điểm đầu kết nối với đường Biển Đông trong Khu đô thị biển Cần Giờ, điểm cuối nối vào tuyến quy hoạch Sao Mai - Bến Đình, khu vực Vũng Tàu cũ.
Tuy nhiên, nhiều hạng mục kỹ thuật được điều chỉnh đáng kể nhằm tối ưu hóa phương án thi công và khai thác.
Trong đó, phần hầm vượt biển được đề xuất kéo dài từ 3,1km lên khoảng 3,85km. Riêng đoạn hầm dìm tăng từ 2,1km lên khoảng 3km. Theo hồ sơ điều chỉnh, hệ thống hầm gồm đoạn hầm dìm dài 3km, hầm kín dài 430m và hầm hở khoảng 420m.
Không chỉ phần hầm, chiều dài cầu vượt biển cũng tăng thêm khoảng 200m, nâng tổng chiều dài lên hơn 8km. Trong đó, phía Cần Giờ dài hơn 5km, phía Vũng Tàu gần 3km.
Ngược lại, chiều dài đường dẫn hai đầu tuyến được rút ngắn đáng kể, từ gần 3km xuống còn khoảng 1,9km. Phía Cần Giờ dài khoảng 739m, còn phía Vũng Tàu hơn 1,1km.
Theo thiết kế sơ bộ, dự án được đầu tư với quy mô 6 làn xe cơ giới. Phần hầm vượt biển rộng 30,2m với hai ống hầm, mỗi ống rộng 15,1m. Cầu vượt biển rộng 26,25m, còn đường dẫn rộng 34,5m. Tổng diện tích đất sử dụng của dự án khoảng 169,26ha.
Một trong những điểm đáng chú ý trong hồ sơ điều chỉnh lần này là đề xuất xây dựng hai đảo nhân tạo trên tuyến vượt biển nối Cần Giờ với Vũng Tàu.
Theo doanh nghiệp, phương án này được đưa vào hồ sơ điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chung TP Vũng Tàu (cũ) đến năm 2035 nhằm phục vụ thi công cầu, hầm và bố trí các hạng mục hạ tầng kỹ thuật vận hành.
Phạm vi điều chỉnh quy hoạch trải dài trên địa bàn các phường Tam Thắng, Rạch Dừa và khu vực Vũng Tàu hiện hữu. Đồ án cũng bổ sung kết nối tuyến vượt biển với trục Sao Mai - Bến Đình, đồng thời điều chỉnh hướng tuyến đường sắt hàng hóa và vị trí ga phục vụ khu công nghiệp Sao Mai - Bến Đình.
Theo đơn vị tư vấn, hai đảo nhân tạo sẽ đóng vai trò là các điểm trung gian kỹ thuật trên tuyến. Các đảo này có thể giúp rút ngắn khẩu độ cầu hoặc chiều dài hầm dìm, đồng thời bố trí các hạng mục như trạm kỹ thuật, hệ thống thông gió, cứu hộ cứu nạn và bảo trì công trình.
Ngoài ra, hệ thống đảo nhân tạo còn được kỳ vọng góp phần giảm tác động của sóng, dòng chảy và bùn cát tại khu vực cửa biển, từ đó nâng cao độ an toàn và tuổi thọ công trình trong điều kiện hải văn phức tạp. Vị trí cụ thể cũng như quy mô của các đảo sẽ được xác định ở giai đoạn lập dự án chi tiết.
Theo đề xuất của nhà đầu tư, tổng mức đầu tư dự án hiện khoảng 93.016 tỷ đồng, tăng nhẹ so với phương án trước đây. Trong đó, chi phí lãi vay trong thời gian xây dựng hơn 9.262 tỷ đồng.
Nguồn vốn chủ sở hữu dự kiến khoảng 14.000 tỷ đồng, còn lại hơn 79.000 tỷ đồng là vốn vay thương mại. Dự án được đề xuất triển khai theo hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao). Nhà đầu tư sẽ tự thu xếp toàn bộ nguồn vốn, bao gồm cả chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đổi lại, Nhà nước thanh toán bằng quỹ đất kết hợp ngân sách tương ứng với giá trị công trình.
Theo lộ trình dự kiến, quý II/2026 sẽ hoàn tất phê duyệt chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi, lựa chọn nhà đầu tư và ký hợp đồng BT. Dự án dự kiến khởi công trong quý III/2026 và hoàn thành vào quý III/2029.
Hiện nay, kết nối giao thông giữa Cần Giờ và khu vực Long Sơn - Vũng Tàu còn phụ thuộc vào Quốc lộ 51 hoặc phà, thời gian di chuyển khoảng 90 - 120 phút.
