Nguyễn Ngọc Bích (25 tuổi) tốt nghiệp loại giỏi ngành quản trị kinh doanh của một trường ĐH ở P.Gia Định, TP.HCM (trước là P.17, Q.Bình Thạnh, TP.HCM). Bích từng có công việc ổn định 3 năm tại một công ty lĩnh vực xây dựng, nhưng giữa năm 2025 quyết định nghỉ việc.
Bích cho biết không phải vì bị sa thải hay gặp biến cố, mà đơn giản là cô không muốn tiếp tục. “Công việc ổn định, lương 14 triệu đồng/tháng, nhưng ngày nào cũng giống ngày nào. Tôi thấy mình bị “đóng khung” quá lâu. Trong khi đó, tôi bắt đầu bán đồ thủ công online, thu nhập có tháng ngang lương, thậm chí hơn. Vậy tại sao phải tiếp tục làm nhân viên?”, Bích chia sẻ.
Quyết định của Bích không phải cá biệt. Công việc ổn định với một bộ phận người trẻ hiện nay không còn là ưu tiên hàng đầu, và công việc không nhất thiết phải gắn với một chiếc bàn làm việc cố định từ 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều. Họ chủ động rời bỏ công việc toàn thời gian để chuyển sang mô hình linh hoạt hơn: Làm việc tự do, bán hàng online, sáng tạo nội dung, hoặc kết hợp nhiều công việc cùng lúc, thường được gọi là thu nhập đa dạng.
Đỗ Thị Ngọc Hân, sinh viên Trường CĐ Công nghệ Thủ Đức (TP.HCM), cho biết không có ý định tìm việc toàn thời gian sau khi ra trường. Thay vào đó, Hân đang định hướng phát triển trở thành nhà sáng tạo nội dung, bán sản phẩm liên quan đến nông sản.
“Mình thấy đi làm công ty không còn là lựa chọn duy nhất. Nếu có thể kiếm tiền từ việc mình thích, tại sao không thử?”, Hân nói.
Lê Huỳnh Tuấn Anh (29 tuổi, ngụ ở đường Tôn Đản, P.Xóm Chiếu, TP.HCM; trước là P.13, Q.4) từng làm lập trình viên tại một công ty công nghệ suốt 4 năm, nhưng hiện làm việc tự do cho các dự án nước ngoài. Anh cho biết: “Thay vì gắn bó với văn phòng công ty, làm 8 tiếng/ngày, thì giờ tôi có thể làm 12 – 14 tiếng/ngày, nhưng là cho chính mình. Tôi muốn mình làm theo cách bản thân lựa chọn”.
Theo chuyên gia nhân sự Nguyễn Vũ Tiến, Công ty TNHH Chìa khóa nhân sự (Keyfr HR Consulting Co., Ltd., P.Phú Lâm, TP.HCM; trước là P.13, Q.6), nếu như trước đây, công việc ổn định, lương đều, có bảo hiểm được xem là đích đến, thì nay có không ít người trẻ lại ưu tiên tính linh hoạt, tự chủ và khả năng kiểm soát thời gian. Sự thay đổi này phản ánh một chuyển dịch sâu sắc trong tư duy nghề nghiệp của người trẻ.
“Sự phát triển của nền tảng số, từ thương mại điện tử đến mạng xã hội, đã tạo điều kiện để người trẻ tự tạo việc làm dễ dàng hơn bao giờ hết. Chỉ cần một chiếc điện thoại và kết nối internet, họ có thể bắt đầu kinh doanh, làm nội dung hoặc cung cấp dịch vụ”, ông Tiến nói.
Ở góc độ khác, bà Tô Thị Hải Vân, Trưởng phòng nhân sự Công ty TNHH CoreLink HR (P.Thới An, TP.HCM; trước là P.Thới An, Q.12), cho rằng đây có thể xem là một dạng “tái định nghĩa công việc” của người trẻ, nơi giá trị cá nhân, sự linh hoạt và trải nghiệm sống được đặt ngang hàng, thậm chí cao hơn yếu tố ổn định.
“Tuy nhiên, mặt trái ít được nhắc đến. Dù mang lại nhiều cơ hội, xu hướng này cũng tiềm ẩn không ít rủi ro”, bà Vân nói và phân tích: “Trước hết là sự thiếu ổn định về thu nhập. Không có hợp đồng dài hạn, không lương cứng, người trẻ phải đối mặt với biến động liên tục. Chỉ cần thị trường thay đổi, nền tảng thương mại điện tử siết chính sách hoặc xu hướng giảm nhiệt, nguồn thu có thể giảm đi rõ rệt một cách nhanh chóng. Bên cạnh đó là vấn đề an sinh, không bảo hiểm xã hội, không bảo hiểm y tế, không chế độ nghỉ phép. Khi ốm đau hoặc gặp sự cố, họ phải tự gánh chịu toàn bộ chi phí”.
Bà Đặng Mỹ Duyên, tư vấn nhân sự, Công ty TNHH Giải pháp nhân sự Hub (P.Tăng Nhơn Phú, TP.HCM; trước là P.Tăng Nhơn Phú A, TP.Thủ Đức), chỉ ra những rủi ro khác. “Khi đóng hai vai, vừa là sếp, vừa là “nhân viên”, người trẻ dễ rơi vào trạng thái làm việc quá sức mà không nhận ra. Ngoài ra, không chỉ đối mặt với áp lực công việc, nhiều người trẻ còn gặp khó khăn từ chính gia đình. Với thế hệ đi trước, công việc ổn định vẫn là tiêu chuẩn quan trọng. Việc con cái không đi làm công ty, không có hợp đồng, không lương cố định thường bị nhìn nhận là bấp bênh, không nghiêm túc”, bà Duyên nói.
Thực tế, không ít người trẻ cho biết trái với hình dung làm việc tự do sẽ thoải mái, cuộc sống của những người trẻ rời bỏ công việc ổn định toàn thời gian đã không hề nhàn hạ.
“Có tháng kiếm được 40 – 50 triệu đồng, nhưng cũng có tháng gần như không có dự án. Quan trọng là mình phải tự lo mọi thứ: tìm khách, đàm phán, làm việc, sửa lỗi, thu tiền… Không có chuyện hết giờ là xong như đi làm công ty. Và thu nhập có thể cao hơn trước, nhưng đổi lại là sự bất ổn”, Tuấn Anh thừa nhận.
Không ít người trẻ thừa nhận, khi rời khỏi môi trường doanh nghiệp, họ bước vào trạng thái làm việc không giờ giấc, điện thoại luôn trong trạng thái online, tin nhắn khách hàng có thể đến bất kỳ lúc nào, ranh giới giữa công việc và cuộc sống gần như bị xóa nhòa.
“Tôi từng nghĩ làm cho mình sẽ nhẹ nhàng hơn. Nhưng thực tế là mình không cho phép mình nghỉ vì sẽ không có tiền”, Trần Phú Quang (26 tuổi, ngụ ở đường Linh Trung, P.Linh Xuân, TP.HCM; trước là P.Linh Trung, TP.Thủ Đức, TP.HCM) chia sẻ.
Các chuyên gia cho rằng, mô hình làm việc linh hoạt không phải dành cho tất cả. “Để thành công, người trẻ cần nhiều hơn là sự tự do: đó là kỷ luật cá nhân, kỹ năng quản lý tài chính, khả năng tự học và thích nghi liên tục. Nếu thiếu những yếu tố này, việc rời bỏ công việc toàn thời gian có thể dẫn đến hệ quả tiêu cực: thu nhập bấp bênh, mất phương hướng, thậm chí rơi vào khủng hoảng”, bà Duyên nói.
Bà Vân khuyến nghị: “Không nên nhảy việc cảm tính. Cần có kế hoạch tài chính ít nhất 3–6 tháng trước khi rời bỏ công việc ổn định. Dù làm tự do hay toàn thời gian, kỹ năng chuyên môn vẫn là nền tảng quan trọng nhất. Có thể đa dạng nguồn thu nhưng có trọng tâm, tránh ôm đồm quá nhiều việc mà không có định hướng rõ ràng. Chủ động tham gia bảo hiểm để đảm bảo an sinh dài hạn, tránh rủi ro khi gặp sự cố”.
Với 3 môn toán, vật lý, hóa học, Đặng Trúc Gia Thảo, thủ khoa ĐH Kinh tế TP.HCM năm 2025, cho biết toán là môn khó nhằn nhất với cô bạn. Từ một số kinh nghiệm cá nhân cũng như lời khuyên của thầy cô và bạn bè, Thảo đúc rút được bí quyết thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao nhờ cách phân bổ thời gian hợp lý cho môn này.
Cấu trúc đề thi môn toán bao gồm 3 phần: trắc nghiệm, đúng sai và trả lời ngắn. Theo Thảo, 12 câu trắc nghiệm của môn toán khá dễ, nên ưu tiên làm xong nhanh và trước nhất. Sau đó đến phần đúng sai, Thảo cho biết ở phần này có khá nhiều vấn đề thực tế.
Tuy nhiên, Thảo trấn an thí sinh đừng quá lo lắng vì đề đã cho rất nhiều dữ kiện. Ở phần đúng sai theo kinh nghiệm cá nhân Thảo, một câu sẽ có 4 ý, trong đó thường có từ 2 đến 3 ý khá đơn giản để xử lý nhanh, nên tập trung làm những ý này trước; đến ý 3 hoặc 4 có thể sẽ khó hơn.
"Mọi người nên ghi chú lại dữ kiện của câu khó đó và để lại làm sau. Sau đó hãy làm phần trả lời ngắn, vì phần này sẽ có những câu hỏi rất ngắn và rất dễ kiếm điểm", Thảo hướng dẫn cặn kẽ.
Khi đã giải quyết xong phần trả lời ngắn, cô bạn thủ khoa khuyên thí sinh quay lại với phần đúng sai chưa làm được và thử nghĩ cách giải cho những câu khó đó. Tuy nhiên, Thảo lưu ý nếu mọi người suy nghĩ quá 10 phút cho một câu nhưng vẫn chưa tìm được cách giải thì đừng cố dành hết thời gian vào đó mà hãy quay lại những câu đã làm, kiểm tra lại một lần nữa để nắm chắc được số điểm.
Vật lý là môn mà Thảo tự tin nhất vì bản thân đã đạt điểm 10 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Theo Thảo, với vật lý, thí sinh cũng nên ưu tiên làm phần trắc nghiệm trước vì tương đối dễ. Tuy nhiên, Thảo cho rằng trong 18 câu trắc nghiệm sẽ có khả năng xuất hiện những câu khá dài, đòi hỏi phải tính toán kỹ nên hãy để lại làm sau. Dù vậy, Thảo cũng nhận định: "Thực ra những câu trắc nghiệm đó cũng không quá khó. Nó chỉ là khá dài và dữ kiện thì cần phải đọc đầy đủ để làm cho chắc chắn, nên mọi người cứ để lại làm sau".
Kế tiếp làm phần trả lời ngắn và cuối cùng là phần đúng sai. Thảo cho rằng phần đúng sai dễ mất điểm nhất trong bài thi vật lý vì phần lý thuyết và bài tập đều gài khá nhiều "bẫy". "Mọi người chỉ cần thiếu đơn vị hay làm theo một hướng khác là coi như ý đó mọi người đã mất điểm rồi. Chính vì thế, mình nghĩ đây là phần mọi người nên đầu tư khá nhiều thời gian", Thảo khuyên.
Đối với môn hóa, Thảo cho biết cấu trúc đề cũng tương tự vật lý. Điều mà cô bạn muốn thí sinh lưu tâm là lý thuyết của môn hóa khá nhiều nên cần tập cách đọc kỹ đề và gạch chân những ý quan trọng để tối ưu hóa thời gian làm bài. "Hóa là môn cần rất vững lý thuyết để có thể vừa làm nhanh vừa làm đúng. Cũng giống vật lý, 18 câu trắc nghiệm hóa không quá khó để mọi người có thể giải quyết nhanh nên hãy ưu tiên giải quyết phần này trước. Sau đó đến ngay phần trả lời ngắn vì phần này cũng có những câu chọn lý thuyết như một câu trắc nghiệm nên sẽ có thể làm nhanh, sau đó hãy quay lại phần đúng sai", Thảo chia sẻ về quy trình làm bài thi hóa.
Cuối cùng, Thảo đúc kết: "Cách phân bổ thời gian hợp lý nhất trong 3 môn chính là những câu khó nên dành lại cuối cùng và nếu quá bí, quá mắc kẹt trong câu đó thì hãy trở lại những câu mình đã từng làm để bảo đảm chắc chắn có điểm những câu đó trước. Đồng thời mọi người nên vững lý thuyết ở 2 môn vật lý và hóa học. Một bí quyết nhỏ cho các bạn là trước khi bắt đầu làm bài hãy đọc lướt qua đề để hình dung được độ dài đề cũng như xem đề có gì quá xa lạ với mình không. Mong những kinh nghiệm của mình cũng có thể hữu ích với các bạn. Chúc các bạn sẽ có một kỳ thi thật suôn sẻ và tự tin cũng như đạt được số điểm cao nhất trong khả năng của mình".
Ban Bí thư T.Ư Đoàn vừa ban hành kế hoạch tổ chức Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè 2026 với nhiều nội dung, chỉ tiêu cụ thể, hướng tới phát huy mạnh mẽ vai trò xung kích của tuổi trẻ vì cộng đồng.
Chiến dịch năm nay được triển khai nhằm phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, sáng tạo của đoàn viên, hội viên, thanh niên trong thực hiện chương trình công tác năm 2026 với chủ đề "Đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Đoàn".
Các hoạt động được tổ chức sâu rộng gắn với phong trào thi đua, công trình, phần việc thanh niên chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Một trong những nội dung trọng tâm của chiến dịch là cụ thể hóa và triển khai Đề án "Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 - 2030", qua đó khẳng định vai trò của thanh niên trong tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới và hỗ trợ cộng đồng tại các địa bàn khó khăn.
Kế hoạch yêu cầu các hoạt động tình nguyện phải được đổi mới về phương thức tổ chức, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, phát huy thế mạnh chuyên môn của từng đối tượng thanh niên nhằm tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng.
Công tác chuẩn bị phải chu đáo, chặt chẽ, tạo môi trường thực tiễn để đoàn viên, thanh niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành.
Các công trình, phần việc trong chiến dịch phải đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả, bền vững, tránh hình thức; tập trung giải quyết các vấn đề cấp thiết tại địa phương, đặc biệt ưu tiên hỗ trợ thanh thiếu nhi và người dân tại các xã biên giới, vùng sâu, vùng xa.
Đồng thời, tiếp tục thực hiện chủ trương "3 liên kết" (liên kết lực lượng, liên kết địa bàn, liên kết cộng đồng), nhằm tăng cường kết nối nguồn lực xã hội.
Theo kế hoạch, chiến dịch được triển khai trên địa bàn trọng tâm là 248 xã, phường khu vực biên giới đất liền. Các tỉnh, thành đoàn và đoàn trực thuộc căn cứ điều kiện thực tế để lựa chọn địa bàn phù hợp, tập trung nguồn lực và lực lượng tình nguyện.
Lực lượng tham gia chiến dịch bao gồm đông đảo đoàn viên, thanh niên, hội viên, học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên trẻ, thanh niên công nhân, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang; thanh niên, sinh viên Việt Nam ở nước ngoài và sinh viên quốc tế đang học tập, nghiên cứu có nhu cầu tham gia hoạt động tình nguyện tại Việt Nam.
Đối tượng thụ hưởng của chiến dịch là thanh thiếu nhi, người dân yếu thế, gia đình chính sách, thương binh, bệnh binh, cựu thanh niên xung phong; đồng thời hỗ trợ các thí sinh tham gia kỳ thi vào lớp 10, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và các kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy.
Chiến dịch đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể như: tổ chức cho 10 triệu lượt đoàn viên, thanh niên tham gia các hoạt động tình nguyện; trồng mới 8 triệu cây xanh; hỗ trợ triển khai 25.000 ý tưởng, sáng kiến của thanh niên; kết nối ít nhất 1.000 tỉ đồng hỗ trợ thanh niên vay vốn phát triển kinh tế, tổ chức ít nhất 350 dự án khởi nghiệp sáng tạo.
Cạnh đó, chiến dịch phấn đấu đảm bảo 248 xã, phường khu vực biên giới được tổ chức ít nhất một chương trình tình nguyện an sinh xã hội; mỗi xã, phường, thị trấn có ít nhất một đội hình "Bình dân học vụ số", hỗ trợ nâng cao năng lực số, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và cải cách hành chính cho ít nhất 6 triệu lượt người dân, thanh thiếu nhi.
Các chỉ tiêu khác gồm tư vấn hướng nghiệp, việc làm cho ít nhất 1,2 triệu lượt thanh niên, giới thiệu việc làm cho ít nhất 300.000 thanh niên; tổ chức cho 1 triệu lượt thanh thiếu nhi tham gia các hoạt động nâng cao năng lực ngoại ngữ và hội nhập quốc tế; hỗ trợ 200.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn.
Theo kế hoạch, dự kiến lễ ra quân cấp T.Ư của chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026 được tổ chức tại tỉnh An Giang vào ngày 23.5 tới.
Ngày 21.4, tại Hà Nội, Hội Xuất bản Việt Nam phối hợp Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng tổ chức Lễ công bố dự án "1.000 thư viện tri thức cho em" và phát động phong trào "Trao cuốn sách - Mở tương lai", nhân Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam.
Tại chương trình, ban tổ chức nhấn mạnh, trong chiến lược phát triển đất nước, con người và tri thức luôn được xác định là yếu tố trung tâm, là động lực then chốt cho phát triển nhanh và bền vững.
Các nghị quyết quan trọng của Đảng như Nghị quyết Đại hội XIV, Nghị quyết số 57 về khoa học - công nghệ, Nghị quyết số 71 về giáo dục - đào tạo, Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa, cùng Chỉ thị số 04-CT/TW về hoạt động xuất bản đều đặt trọng tâm vào phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy văn hóa đọc và tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận tri thức toàn diện.
Trong bối cảnh đó, dự án "1.000 thư viện tri thức cho em" được triển khai như một giải pháp cụ thể nhằm nâng cao cơ hội tiếp cận tri thức cho học sinh, đặc biệt tại các địa bàn còn khó khăn, nơi điều kiện tiếp cận sách, báo và không gian đọc vẫn còn hạn chế.
Theo kế hoạch, dự án sẽ được triển khai trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn 2026 - 2035, với mục tiêu xây dựng và trao tặng 1.000 thư viện tại các trường học. Mỗi thư viện được thiết kế theo mô hình chuẩn, gồm từ 500 - 1.000 đầu sách, báo, ấn phẩm phù hợp với lứa tuổi học sinh, cùng các thiết bị hỗ trợ học tập như máy tính, thiết bị trình chiếu và không gian đọc thân thiện.
Không chỉ dừng lại ở việc trao tặng cơ sở vật chất, dự án hướng tới xây dựng môi trường học tập bền vững, nơi việc đọc sách trở thành thói quen, nhu cầu và niềm vui của học sinh. Đây cũng được kỳ vọng là nền tảng góp phần phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất cho thế hệ trẻ Việt Nam trong giai đoạn mới.
Song song với việc công bố dự án, ban tổ chức phát động phong trào "Trao cuốn sách - Mở tương lai" trên phạm vi toàn quốc. Phong trào kêu gọi đội viên, thiếu nhi, học sinh, nhà trường cùng các tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp sách, báo, truyện và các ấn phẩm phù hợp để bổ sung cho các thư viện thuộc dự án.
Phong trào không chỉ mang ý nghĩa bổ sung nguồn tài nguyên tri thức, mà còn góp phần giáo dục tinh thần sẻ chia, trách nhiệm với cộng đồng trong thế hệ trẻ. Mỗi cuốn sách được trao tặng không chỉ là một tài liệu học tập, mà còn là sự kết nối, khơi mở niềm yêu thích đọc sách, bồi đắp ước mơ và tạo thêm cơ hội học tập cho các em học sinh ở những vùng còn khó khăn.
Ban tổ chức khuyến khích mỗi thiếu nhi, học sinh tham gia bằng việc đóng góp ít nhất một cuốn sách phù hợp. Các nhà trường, tập thể lớp, liên đội có thể tổ chức các đợt vận động quyên góp sách trong đơn vị mình. Các ấn phẩm được tiếp nhận phải bảo đảm nội dung lành mạnh, phù hợp lứa tuổi, còn nguyên vẹn và đáp ứng tiêu chí giáo dục.
Toàn bộ sách, báo, ấn phẩm đóng góp sẽ được ban tổ chức tiếp nhận, phân loại, kiểm duyệt và bổ sung vào hệ thống thư viện của dự án theo đúng tiêu chí, bảo đảm công khai, minh bạch và sử dụng hiệu quả.
Với quy mô toàn quốc, cơ chế xã hội hóa và sự chung tay của cộng đồng, dự án "1.000 thư viện tri thức cho em" cùng phong trào "Trao cuốn sách - Mở tương lai" được kỳ vọng sẽ tạo ra những giá trị thiết thực, lâu dài cho giáo dục và xã hội, góp phần xây dựng nền tảng tri thức vững chắc cho thế hệ trẻ Việt Nam.
