Những khoản tưởng không đáng kể này lại buộc người nộp thuế phải tự quyết toán, đối mặt nguy cơ bị phạt dù không cố tình sai phạm.
Anh H.D.M. (phường Tây Hồ, Hà Nội) cho biết mới nhận được thông báo của cơ quan thuế về việc nợ thuế các năm 2022 và 2024. Điều khiến anh bất ngờ là những năm qua anh đều ủy quyền cho cơ quan chi trả quyết toán thay, thậm chí có năm còn được hoàn thuế.
Nhưng đến khi cài ứng dụng eTax Mobile, anh mới phát hiện hai khoản thu nhập 500.000 đồng vào năm 2022 và năm 2024, đều chưa được khấu trừ thuế.
“Đây là thù lao đi họp, thật sự tôi không thể nhớ nổi để tự quyết toán. Đến khi vào eTax Mobile tra cứu mới biết, chứ tôi không hề có ý định trốn thuế”, anh M. nói và cho biết tuần rồi anh đã lập tờ khai quyết toán và nộp thuế ngay trên eTax mobile.
Do quá hạn nộp tờ khai quyết toán (năm 2022 là 2 năm và năm 2024 là 1 năm), nên ngoài số tiền thuế phải nộp thêm là hơn 100.000 đồng, anh còn bị phạt tiền chậm nộp 43.000 đồng. Nỗi lo lớn hơn là nguy cơ bị phạt vì chậm nộp tờ khai quyết toán. Mức phạt nếu lên đến vài triệu đồng thì quá nặng. Vì số tiền nhận chỉ vài trăm nghìn đồng và không phải cố tình trốn thuế.
Không riêng gì anh M., nhiều trường hợp rơi vào tình cảnh tương tự. Chị Trần Thu Trang (phường Cửa Nam, Hà Nội) cho biết cũng vừa phát hiện khoản thu nhập vãng lai 200.000 từ năm 2024 khi tra cứu eTax mobile.
“Tôi vừa hoàn tất quyết toán. Do quá hạn một năm nên ngoài số tiền thuế phải nộp thêm 307.000 đồng, tôi bị phạt 37.000 đồng tiền chậm nộp. Tôi đang lo có bị phạt chậm nộp tờ khai hay không. Nên ngày nào tôi cũng vào eTax Mobile kiểm tra thông báo”, chị Trang cho hay.
Anh N.K. (TP.HCM) cho hay năm 2025 ngoài thu nhập chính anh có phát sinh khoản thu nhập vãng lai 3,5 triệu đồng và đã nộp bổ sung thuế 40.000 đồng. Tuy nhiên điều anh lo lắng nhất là những khoản thu nhập vãng lai từ năm 2016 – 2022 không hiển thị trên ứng dụng eTax Mobile.
“Vừa qua tôi vô tình biết được trong những năm này tôi có thu nhập vãng lai dao động từ 8 – 15 triệu đồng/năm, nhưng do ứng dụng không hiển thị nên tôi không đóng được. Tôi cũng không tìm được chứng từ khấu trừ thuế trong giai đoạn này vì thời gian qua đã quá lâu. Trong trường hợp này tôi phải xử lý như thế nào?”, anh N.K. đặt câu hỏi.
Những lo lắng của người dân hoàn toàn có cơ sở vì trước đó Tuổi Trẻ từng phản ánh trường hợp của anh H., nhân viên chi nhánh một ngân hàng cổ phần lớn bị cơ quan thuế địa phương yêu cầu đóng bổ sung và phạt 20,7 triệu đồng vì khoản thu nhập vãng lai tổng cộng 3,6 triệu đồng chưa được khấu trừ thuế trong 2 năm.
Theo phản ánh, anh H. có nguồn thu nhập chính tại ngân hàng, phần thu nhập từ tham gia bán bảo hiểm qua ngân hàng (bancassurance) với công ty bảo hiểm mà ngân hàng ký độc quyền.
Phần thu nhập từ ngân hàng anh đã ủy quyền quyết toán thuế, phần thu nhập từ tham gia bán bảo hiểm qua ngân hàng đã được tạm khấu trừ 10%.
Ngoài ra anh còn phần thu nhập ở công ty chứng khoán, nhưng do khoản thu nhập này quá ít, năm 2022 chỉ 3,3 triệu đồng và năm 2023 là 300.000 đồng nên công ty chứng khoán đã không khấu trừ vì hiện nay các khoản thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng/lần mới khấu trừ 10%.
Đó chính là nguồn cơn khiến cơ quan thuế yêu cầu truy lại và buộc anh phải tổng hợp hết 3 khoản thu nhập để quyết toán và áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần, khiến anh phải đóng bổ sung và phạt tổng cộng lên đến 20,7 triệu đồng cho năm quyết toán 2022 và 2023.
Theo anh H., lỗi này không phải do người nộp thuế trốn tránh nghĩa vụ, nhưng mức phạt như vậy là quá nặng cho người nộp thuế. Trên thực tế nếu công ty chứng khoán tạm khấu trừ 10% thì anh sẽ không phải tổng hợp các khoản thu nhập để quyết toán lại vì theo thông tư 111 ban hành năm 2013 của Bộ Tài Chính, cá nhân có thu nhập vãng lai đã khấu trừ 10% tại nguồn không phải quyết toán nếu bình quân thu nhập không quá 10 triệu đồng/tháng (tương đương 120 triệu/năm).
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH kế toán Keytas, đánh giá cách khấu trừ thuế 10% đang gây bất lợi cho người có thu nhập thấp, dù có nâng lên 5 triệu đồng/lần.
Ông phân tích, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/người/tháng, và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Tổng thu nhập trên 21,7 triệu đồng/tháng mới phải nộp thuế.
Trong khi đó, người lao động tự do, theo thời vụ, thử việc thường là thu nhập thấp. Dù thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế nhưng họ nhận được 5 triệu đồng/lần là đã bị khấu trừ 10%. Đợi đến sang năm, khi quyết toán thuế, họ mới làm thủ tục quyết toán để hoàn lại số thuế này.
“Thực tế, nhiều người lao động ngại quyết toán thuế mà đành ngậm ngùi bỏ số thuế đã nộp thừa. Bởi để được hoàn thuế, họ phải đề nghị đơn vị chi trả cấp chứng từ khấu trừ thuế. Trong khi đó, nhiều người không rành quy trình mà đi thuê dịch vụ kế toán thì tốn thêm chi phí”, ông Tuấn nói.
Theo ông, việc nộp mẫu cam kết thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế để không bị trừ 10% tạo cơ chế xin – cho không đáng có cho người lao động. Còn với đơn vị chi trả, họ lại thêm thủ tục khi cuối năm phải lập danh sách, nộp cam kết cho cơ quan thuế.
Để khắc phục bất cập nêu trên, tạo thuận lợi cho người nộp thuế, ông kiến nghị bãi bỏ cơ chế khấu trừ 10% đối với thu nhập vãng lai, mà tính thuế theo biểu lũy tiến. Cách này vừa đảm bảo công bằng cho người nộp thuế. Đồng thời, đơn vị chi trả cũng không phải phân biệt người có hợp đồng lao động hay không và tạm khấu trừ 10% hay theo bậc lũy tiến. Còn với cơ quan thuế, công việc cũng nhẹ gánh hơn khi giảm tải số hồ sơ quyết toán thuế.
Sáng 22-4, Tập đoàn Vingroup (VIC) tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026. Đây là một trong số ít dịp Chủ tịch Phạm Nhật Vượng, người giàu nhất Đông Nam Á, xuất hiện trước công chúng.
Giữ phong cách quen thuộc, ông Vượng trả lời thẳng thắn, trực diện hầu hết các câu hỏi từ cổ đông, không né tránh những vấn đề được quan tâm.
Dù theo kế hoạch, phần thảo luận chỉ kéo dài 15 phút, nhưng thực tế đã kéo dài gần một giờ khi lượng câu hỏi liên tục được đưa ra, khiến không khí hội trường trở nên sôi động.
Ngoài những câu hỏi liên quan tình hình kinh doanh, có cổ đông còn bất ngờ hỏi về "một ngày làm việc bình thường" của ông Phạm Nhật Vượng diễn ra như thế nào khiến cả hội trường bật cười.
Ông Vượng không né tránh, chia sẻ rằng lịch sinh hoạt của mình không có nhiều khác biệt so với mọi người.
"Thực ra cũng giống như mọi người thôi, sáng dậy tập thể dục, ăn sáng rồi đi làm. Chiều làm xong thì về nhà, ăn cơm và nghỉ ngơi. Ngoài giờ làm việc, tôi gần như không làm việc, trừ những trường hợp khẩn cấp", ông chia sẻ.
Tuy vậy, với vai trò lãnh đạo, ông cho biết vẫn luôn phải suy nghĩ, quan tâm đến các vấn đề của doanh nghiệp. "Có khi nửa đêm nghĩ ra điều gì thì ghi lại để hôm sau xử lý, tránh quên. Còn lại thì không có gì khác thường", ông nói.
Một cổ đông khác đứng lên đặt câu hỏi về định hướng "doanh nghiệp kiến tạo" của Vingroup trong nền kinh tế, cũng như các lĩnh vực cụ thể mà tập đoàn sẽ tập trung trong những năm tới.
Trả lời, Chủ tịch Vượng cho biết định hướng kiến tạo sẽ được triển khai trên nguyên tắc linh hoạt, dựa vào năng lực cốt lõi của doanh nghiệp.
"Về nguyên tắc, lĩnh vực nào cần kiến tạo thì chúng tôi sẽ tham gia. Những gì chúng tôi có thế mạnh, có khả năng làm tốt thì sẽ nỗ lực thực hiện", ông nói.
Ông cũng nhấn mạnh, với quy mô của một doanh nghiệp, Vingroup không thể làm tất cả mọi thứ mà sẽ tập trung vào những lĩnh vực có thể tạo ra khác biệt.
"Chúng tôi hướng tới việc thay đổi cách làm, thúc đẩy những mô hình mới, tạo ra hiệu quả cao hơn so với trước đây để mang lại kết quả tốt hơn cho thị trường và các bên liên quan", ông chia sẻ.
Tuy nhiên, Chủ tịch Vingroup không nêu chi tiết các lĩnh vực cụ thể, cho biết tập đoàn sẽ tiếp tục phát triển trong phạm vi hệ sinh thái hiện có và mở rộng theo hướng phù hợp trong thời gian tới.
Một cổ đông đặt câu hỏi về mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam trong năm nay. Theo cổ đông này, nhiều tổ chức quốc tế tỏ ra hoài nghi và dự báo mức tăng trưởng chỉ khoảng 5-6%.
Do đó, cổ đông muốn biết quan điểm của Chủ tịch Vingroup, một trong những doanh nhân có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế, về triển vọng này.
Trả lời, Chủ tịch Vượng cho rằng mục tiêu tăng trưởng cao hoàn toàn có thể đạt được nếu có sự quyết liệt và đồng lòng từ toàn bộ hệ thống.
"Nếu quyết liệt thì hoàn toàn có thể làm được. Nhưng phải có sự chung tay của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân", ông Vượng nói.
Ông cũng nhấn mạnh vai trò của việc huy động nguồn lực trong xã hội. Theo ông, nếu dòng tiền không được đưa vào sản xuất – kinh doanh mà chỉ tích trữ, chẳng hạn như mua vàng để cất giữ, thì sẽ hạn chế nguồn vốn cho phát triển.
"Chỉ khi tất cả cùng quyết tâm, cùng hành động thì mới có thể đạt được mục tiêu. Sự thịnh vượng của một quốc gia không thể do một nhóm người tạo ra, mà cần sự đồng lòng của toàn xã hội", ông Vượng chia sẻ.
Bên cạnh đó, ông cho rằng xuất phát điểm của Việt Nam còn thấp, nên dư địa để tăng trưởng cao vẫn rất lớn. Tuy nhiên, để đạt được điều này đòi hỏi nỗ lực mạnh mẽ, không thể kỳ vọng kết quả vượt trội nếu chỉ làm theo cách bình thường.
"Không có gì phi thường mà làm một cách bình thường được", ông Vượng nói.
Quý đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 122,93 tỷ USD hàng hóa, theo Cục Thống kê. Con số này cao hơn 19,1% so với cùng kỳ năm ngoái và mở rộng nhanh hơn mức tăng 10,6% của quý I/2025.
Tuy nhiên, việc duy trì phong độ tăng trưởng này trong ba quý còn lại không dễ, do xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu, vận tải và kéo theo là nguyên vật liệu đầu vào leo thang.
Khảo sát chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 3 của S&P Global cho biết một nửa doanh nghiệp được hỏi phản ánh chi phí đầu vào tháng qua tăng nhanh nhất kể từ tháng 4/2022. Họ phản ứng bằng cách nâng giá bán, với tốc độ cao nhất gần 15 năm, khiến đơn đặt hàng xuất khẩu mới quay đầu giảm.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, chỉ ra diễn biến này phản ánh "những ảnh hưởng ngay lập tức và đáng kể" mà các nhà sản xuất tại Việt Nam phải đối diện.
Đáng chú ý, doanh nghiệp nội địa có dấu hiệu "ngấm đòn" trước. Trong kim ngạch xuất khẩu quý vừa qua, khu vực kinh tế trong nước chỉ góp 24,47 tỷ USD, giảm 16,6%. Trong khi, FDI và dầu thô gánh 80% kế quả, tăng trưởng 33,3%.
Khảo sát kết quả sản xuất kinh doanh quý I của Cục Thống kê cũng chỉ ra khối FDI đang lạc quan nhất, với 71,7% đánh giá tình hình tốt hơn và giữ ổn định. Ở khối doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, tỷ lệ này lần lượt là 69,5% và 68,3%.
Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Thắng Jean, xác nhận giá cả nguyên liệu và chi phí vận chuyển đều tăng. "Đã có dấu hiệu gián đoạn chuỗi cung ứng khi một số nhà cung cấp chỉ xác nhận đơn hàng mà không cam kết ngày giao hoặc giá cả", ông kể trong sự kiện gần đây.
Ngay cả với những ngành xuất khẩu không phụ thuộc nguyên liệu nước ngoài như trái cây, Chủ tịch Vina T&T Nguyễn Đình Tùng cho biết vẫn không tránh khỏi áp lực. "Chúng tôi cũng phải đối mặt với chi phí xăng dầu, kéo theo cơ sở hạ tầng logistics, vật tư và bao bì từ nhà cung cấp tăng", ông chỉ ra.
Để hạn chế tác động, duy trì đầu ra, một số doanh nghiệp tìm cách điều chỉnh sản phẩm và hướng đi của đơn hàng. Ông Tùng chỉ ra chiến sự làm tăng cước tàu và kéo dài thời gian vận chuyển đi châu Âu hoặc Mỹ tăng thêm 15 ngày.
Do đó, ông tập trung thêm vào các sản phẩm chế biến sâu để giảm phụ thuộc vào hàng tươi và chuyển đổi từ các thị trường xa sang các thị trường gần để giảm chi phí vận chuyển và tránh vùng xung đột. Hay Việt Thắng Jean trước đây xuất khẩu sang EU và Mỹ chiếm 60%, nhưng đã điều tiết giảm xuống còn khoảng 44%.
Doanh nghiệp vẫn cần thêm hỗ trợ. Khảo sát nhóm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của Cục Thống kê chỉ ra 48,7% doanh nghiệp kiến nghị ưu tiên kiểm soát và bình ổn giá năng lượng, nhằm giảm áp lực đầu vào.
Cùng với đó, sớm có giải pháp hỗ trợ tín dụng, đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nông nghiệp, nhỏ và vừa, đang gặp khó trong xoay xở vốn lưu động. Đồng thời, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, tăng khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng trực tiếp bởi biến động bên ngoài.
Một số giải pháp dài hơi hơn cũng được đặt ra. Là Phó chủ tịch Hội Dệt may - Thêu đan TP HCM, ông Phạm Văn Việt chỉ ra chuỗi cung ứng ngành này chưa tối ưu nên chi phí sản xuất cao hơn các nước khác khoảng 20%. Cùng với đó, công nghệ chưa tiên tiến khiến giá thành cao hơn từ 10-12% so với các nước đối thủ.
Khi giá đầu vào tăng vọt bào mòn thêm biên lợi nhuận mỏng manh, ông cho rằng cần nhanh chóng tăng liên kết chuỗi trong nước để chủ động nguồn nguyên liệu; đồng thời, cần cải thiện và thay đổi công nghệ để giảm giá thành.
Cuộc xung đột cũng làm tăng mối quan tâm đến các phương án vận tải giảm hoặc không phát thải. Ông Nhữ Đình Thiện, Tổng thư ký Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ hàng hải Việt Nam khuyến nghị tăng đầu tư cho hoạt động thủy nội địa.
Chuyên gia chỉ ra Việt Nam có hơn 80.000 km sông ngòi, với khoảng 40.000 km có thể khai thác vận tải, nhưng vận tải thủy nội địa đóng góp chưa tới 20% sản lượng. Ông Thiện ví dụ việc vận chuyển một container ra khu vực Cái Mép bằng đường bộ có thể mất 4-5 triệu đồng và tốn nhiều thời gian do kẹt xe. Trong khi, một xà lan có thể chở từ 100 đến 200 container, giúp cắt giảm chi phí đáng kể.
Phương tiện điện cũng được tính đến. "Chúng tôi đang cố gắng chuyển đổi cơ sở hạ tầng logistics từ sử dụng xăng dầu sang dùng điện và lắp thêm các tấm pin mặt trời", ông Nguyễn Đình Tùng tại Vina T&T, cho biết.
Đã có triển vọng cho hướng đi này. Tại một hội nghị kinh doanh mới đây, ông Kevin Stuart Burrell, Giám đốc Điều hành khu vực Mekong của A.P. Moller - Maersk, cho biết đã đạt được chi phí vận hành đội xe tải điện bằng với xe xăng sau ba tháng thử nghiệm tại Việt Nam, dù chi phí đầu tư ban đầu gấp 2,5 lần xe xăng.
Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM, việc hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với thách thức của xung đột Trung Đông không chỉ dừng ở các giải pháp ngắn hạn, mà cần hướng đến xây dựng một môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi, nơi doanh nghiệp có thể yên tâm đầu tư dài hạn, đổi mới và phát triển bền vững.
"Đồng thời, Việt Nam cần có những cơ chế cụ thể hơn để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình chuyển đổi, đặc biệt là về tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực", ông nói tại một diễn đàn kinh tế tháng trước.
Ngày 7/5, CIT ra phán quyết thuế nhập khẩu 10% Tổng thống Donald Trump đang áp dụng trên toàn cầu là không có cơ sở theo Đạo luật Thương mại năm 1974. Tuy nhiên, Tòa án chỉ chặn thuế này với 2 doanh nghiệp nhỏ và bang Washington - nhóm đã nộp đơn kiện thuế này từ đầu tháng 3.
Tòa án từ chối ban hành lệnh cấm áp thuế với các hãng nhập khẩu, qua đó bác bỏ đề nghị từ nhóm 24 bang, chủ yếu do đảng Dân chủ lãnh đạo. Tòa cho rằng các bang không có tư cách pháp lý để yêu cầu biện pháp đó.
Các thẩm phán cho rằng phần lớn bang khởi kiện, trừ Washington, không phải là bên nhập khẩu trả tiền thuế hoặc có thể phải trả thuế. Riêng Washington đã nộp được bằng chứng cho thấy họ trả thuế thông qua Đại học Washington - một tổ chức nghiên cứu công. Vì vậy, với các hãng nhập khẩu khác, thuế 10% vẫn được áp dụng trong thời gian chính phủ Mỹ kháng cáo.
Hai doanh nghiệp nhỏ thắng kiện là hãng đồ chơi Basic Fun! và công ty nhập khẩu gia vị Burlap & Barrel. Họ cho rằng việc ông Trump áp thuế mới là để lách phán quyết hồi tháng 2 của Tòa án Tối cao Mỹ. Khi đó, Tòa bác bỏ các loại thuế nhập khẩu mà ông Trump áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), gồm thuế đối ứng và thuế riêng áp lên Mexico, Canada, Trung Quốc.
Để đáp trả, cùng ngày, ông Trump ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10%, viện dẫn thẩm quyền theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Mục đích là giải quyết "tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán" nghiêm trọng, hoặc ngăn chặn nguy cơ đồng USD mất giá trong ngắn hạn.
Phán quyết ngày 7/5 cho rằng đạo luật này không phù hợp với loại thâm hụt thương mại mà ông Trump viện dẫn trong sắc lệnh tháng 2. "Quyết định này là một chiến thắng quan trọng cho các doanh nghiệp Mỹ phụ thuộc vào sản xuất toàn cầu để cung cấp sản phẩm an toàn với giá hợp lý. Các mức thuế trái luật khiến những doanh nghiệp như chúng tôi khó cạnh tranh và tăng trưởng", CEO Basic Fun Jay Foreman nhận xét.
Chính quyền ông Trump lập luận rằng Mỹ đang thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng, thể hiện qua thâm hụt thương mại hàng hóa ở mức 1.200 tỷ USD và thâm hụt tài khoản vãng lai tương đương 4% GDP. Tuy nhiên, một số nhà kinh tế học và luật sư thương mại cho rằng Mỹ chưa đứng trước nguy cơ khủng hoảng cán cân thanh toán, khiến các mức thuế mới dễ gặp thách thức về mặt pháp lý.
