Bất kỳ ai đến thăm Paris cách đây hơn một thập kỷ đều bị mê hoặc bởi những nhà hàng truyền thống, bảo tàng trưng bày đầy ắp các tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng, đại lộ với nhiều cửa hàng thời trang sang trọng lấp lánh ánh đèn cùng tháp Eiffel.
Dù sở hữu một trong những hệ thống tàu điện ngầm bận rộn nhất châu Âu, Paris khi đó vẫn bị thống trị bởi ôtô. Mạng lưới đường sá khu trung tâm ken đặc xe cộ. Người đi bộ bị ép vào những vỉa hè chật hẹp và tại các quán cà phê vỉa hè, khách vừa thưởng thức cà phê và bánh sừng bò vừa “hít” khói xe.
Ngày nay, Paris đã khác. Du khách có thể dạo bước thoải mái trên các con phố dành riêng cho người đi bộ, hít thở bầu không khí trong lành hơn. Với những ai muốn di chuyển bằng xe đạp, hàng trăm km làn đường riêng giúp họ đi lại an toàn khắp thành phố.
Phần lớn sự thay đổi này đến từ Anne Hidalgo, một người nhập cư gốc Tây Ban Nha trở thành nữ thị trưởng đầu tiên của thành phố. Bà là một trong những gương mặt lãnh đạo Paris được biết đến rộng rãi toàn cầu, đặc biệt sau chiến dịch làm sạch sông Seine và để vận động viên bơi lội tại đó ở Olympic 2024.
Trong khi các du khách biết ơn Hidalgo vì 12 năm thực hiện cải tổ sâu rộng, nhiều người dân Paris lại không hài lòng với những di sản bà để lại.
Giải quyết tình trạng tắc nghẽn và khuyến khích người dân đi bộ là một trong những ưu tiên của Hidalgo khi bà được bầu làm thị trưởng năm 2014. Chính quyền của bà đã xóa bỏ nhiều chỗ đỗ xe và cấm ôtô trên toàn bộ một số tuyến phố và quảng trường. Số lượng ô tô trong thành phố đã giảm đáng kể.
Điều này được nhiều du khách đến Paris mỗi năm hoan nghênh. “Thành phố dễ đi bộ là điều tôi thích nhất. Thật tuyệt khi đi du lịch mà không cần phải thuê xe”, Leon Crawford, kỹ sư xây dựng 23 tuổi đến từ Virginia (Mỹ), cho biết.
Chiến dịch mở rộng không gian cho người đi bộ của Hidalgo cũng nhận được sự ủng hộ từ một số cư dân địa phương, đặc biệt các bậc phụ huynh thông qua chương trình Rues aux Ecoles (Đường phố cho trường học), vốn chặn hoàn toàn giao thông tại 100 tuyến phố quanh các trường công.
“Trong một khu vực nhiều bê tông và ít công viên, chúng tôi có thêm không gian ngoài trời cho trẻ em và cả người lớn”, Théophile Chamard, một ông bố ba con, nói. Con phố gần trường học của con ông giờ giống một sân bóng đá.
“Thật tuyệt vì ít khói xe hơn”, con trai 6 tuổi của anh cũng đồng tình.
Paris đã nhận được nhiều lời khen từ quốc tế cho nỗ lực hạn chế ôtô. Urban Institute, tổ chức nghiên cứu chính sách và kinh tế tại Washington, Mỹ coi thành phố là hình mẫu cho quy hoạch đô thị và phát triển không gian đi bộ. Du khách trên các con phố đi bộ cũng không tiếc lời ca ngợi môi trường mà Hidalgo đã góp phần tạo ra.
“Đi bộ ở Paris là điều tôi thích nhất”, Yulia Hutsalencko, đến từ Ukraine, chia sẻ.
Hai du khách Ireland, John và Darvla Keogh, đã quay lại Paris sau gần 40 năm, cũng đánh giá cao những thay đổi. “Luôn có điều gì đó mới mẻ, và mọi thứ ngày càng tốt hơn”, John nói.
Dù vậy, không phải mọi cử tri đều ủng hộ việc loại bỏ ôtô khỏi các đại lộ. Phần lớn sự phản đối dành cho bà Anne Hidalgo bắt nguồn từ các chính sách giao thông trong chiến dịch “Paris Respire” (Paris Thở). Nhiều ý kiến cho rằng việc đẩy xe cộ ra khỏi khu trung tâm chỉ khiến tình trạng ùn tắc ở các tuyến đường khác trở nên nghiêm trọng hơn.
“Đại lộ Boulevard des Batignolles lúc nào cũng tắc nghẽn”, Katherine, 73, người đã sống hàng chục năm tại nơi này, chia sẻ. Bà từng chứng kiến 7 chiếc xe buýt nối đuôi nhau vì kẹt trên đường do lưu lượng giao thông quá đông.
Thực tế, tình trạng tắc đường ở Paris tăng 4% kể từ năm 2015, trong khi giao thông công cộng cũng bị ảnh hưởng, với lượng hành khách đi xe buýt giảm 31% trong giai đoạn 2018-2024. Grégoire de Lasteyrie, Phó chủ tịch Île-de-France Mobilités – cơ quan giám sát giao thông công cộng tại Paris – cho rằng trọng tâm đã bị đặt sai chỗ khi mạng lưới giao thông xe buýt không nằm trong danh sách được ưu tiên.
Dù Paris hiện được xem như hình mẫu cho các thành phố muốn tích hợp mạng lưới xe đạp vào hạ tầng sẵn có, nhiều cư dân vẫn cho rằng các thay đổi này đã đi quá xa.
Sự gia tăng mạnh mẽ của xe đạp, chủ đề nóng trong cuộc bầu cử chọn người kế nhiệm Hidalgo, đã bị các đối thủ chính trị khai thác. “Chúng ta chưa tạo đủ không gian cho mọi người trong thành phố, sự bùng nổ xe đạp đang khiến người đi bộ gặp nguy hiểm”, Rachel-Flore Pardo, luật sư 32 tuổi tranh cử tại quận 17, nhận định.
Năm 2020, Hidalgo công bố kế hoạch biến Paris thành “thủ đô xe đạp toàn cầu”. Từng bị xếp sau London và Madrid về chất lượng không khí, năm 2024, Paris đã vượt lên hai đối thủ trên, theo báo cáo của IQAir.
Với những người sử dụng xe đap, chủ yếu ở độ tuổi lao động, chính sách này được xem là thành công. Gần 30% dân Paris đạp xe nhiều hơn, 9% hiện đi làm bằng xe đạp. Năm 2025, Paris được vinh danh “thành phố thân thiện với xe đạp nhất châu Âu”, theo CNN.
Tuy nhiên, mặt trái cũng xuất hiện: việc cải tạo đường phố đã kéo theo sự gia tăng số ca nhập viện liên quan đến người đi xe đạp và người đi bộ.
Lợi ích và rủi ro song hành
Solal Roux, 23 tuổi, là một trong những người hưởng lợi. “Hidalgo thực sự đã thay đổi cuộc sống của tôi, giờ tôi có thể đạp xe trên mọi con phố”, Solal nói. Với những người trẻ, năng động và thể trạng tốt, các không gian đi bộ và đạp xe mới dọc sông Seine – nơi trước đây xe hơi thống trị – thành điểm cộng lớn. Solal ca ngợi mọi thứ ở đây “rất tuyệt”, đặc biệt vào mùa hè.
Tuy nhiên, không phải ai cũng cảm thấy an toàn. Roux thừa nhận những khu vực giao cắt giữa làn xe đạp và đường dành cho ôtô vẫn tiềm ẩn rủi ro. Yulia Hutsalencko cũng gặp khó khăn: “Người Paris không thực sự tuân thủ luật giao thông. Họ đi rất nhanh, lúc nào cũng vội”, cô nói.
Juliette Levha, sinh viên 21 tuổi đến từ Quebec, Canada, cho biết cô phụ thuộc vào xe đạp để di chuyển nhưng ở một số khu vực thiếu làn đường phân chia rõ ràng khiến việc đi lại trở nên nguy hiểm.
Sự gia tăng của xe đạp cũng khiến một số người đi bộ cảm thấy bị đe dọa. Bernadette, 66 tuổi, giảng viên đại học, cho biết người đi xe đạp thường “cắt đầu ôtô, vượt đèn đỏ và làm theo ý mình.”
Một số du khách lại không quá bận tâm. Zach, sinh viên từ Đại học Kentucky, Mỹ, cho rằng so với các điểm đến châu Âu khác, giao thông xe đạp ở Paris vẫn trật tự. “Không có chuyện xe đạp lao vào bạn liên tục. Paris còn tiên tiến hơn cả Amsterdam”, anh nói.
Dù chất lượng không khí và khả năng di chuyển đô thị đã được cải thiện, nhiều người dân địa phương vẫn không hài lòng. Các cuộc thăm dò cho thấy 59% cho rằng thành phố không đi đúng hướng, tăng mạnh so với 36% trước khi Hidalgo nhậm chức.
“Bà ấy luôn bị chỉ trích nhưng vẫn tái đắc cử. Người Paris không đi bầu, rồi sau đó lại phàn nàn. Người Pháp lúc nào cũng vậy”, Lionel Pradal, chủ một quán ăn trên phố Rue des Martyrs, nói.
Theo Hãng tin Reuters, Liên đoàn Quốc tế các hiệp hội phi công hàng không (IFALPA) ngày 10-4 cho biết nhiều phi công quốc tế đang đối mặt với áp lực nặng nề khi phải chấp nhận rủi ro bay vào vùng xung đột tại Trung Đông, nếu không sẽ phải chịu các hình phạt như cắt lương, sa thải.
Ông Ron Hay, Chủ tịch IFALPA, nhận định "nỗi sợ bị trả đũa" này đang bao trùm giới phi công từ Lebanon đến Ấn Độ khi họ phải bay trong điều kiện khó lường - nơi không phận có thể đóng cửa đột ngột do các cuộc không kích giữa bối cảnh chiến sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Phát biểu với Reuters, ông Hay nói một số phi công lo ngại mất việc nếu từ chối nhiệm vụ, trong khi những người khác có thể không bị sa thải nhưng sẽ không được trả lương nếu không bay.
Ông từ chối nêu tên các hãng hàng không liên quan, nhưng cho rằng cách họ đối xử với phi công (như đe dọa, gây áp lực nếu không bay) là cách làm sai vì nó không tạo ra môi trường làm việc an toàn, nơi các phi công được khuyến khích lên tiếng.
Thông tin này được đưa ra khi một số hãng hàng không Trung Đông đang dần khôi phục hoạt động bay, sau khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần giữa Mỹ và Iran được công bố. Dù vậy, giới quan sát cho rằng lệnh ngừng bắn này "khá mong manh" khi các cuộc tấn công trong khu vực vẫn đang tiếp diễn.
Trước tình hình trên, các hãng hàng không châu Âu đã tiếp tục gia hạn lệnh cấm bay qua không phận một số quốc gia vùng Vịnh - bao gồm UAE và Qatar - đến ngày 24-4. Trong khi đó, các hãng hàng không tại Dubai, Doha và Ấn Độ vẫn tiếp tục khai thác hoạt động bay qua khu vực này.
Điều này cũng đẩy phi công vào thế khó khi họ không có quyền quyết định về vấn đề an toàn của bản thân và chuyến bay - điều vốn không nên bị ép buộc hay thương lượng.
Trước những lo ngại gia tăng, IFALPA đã công bố tài liệu này nhằm nhấn mạnh quyền của phi công trong các quyết định liên quan đến an toàn.
Một bản tin trước đó của Cơ quan hàng không Liên hợp quốc cũng cảnh báo rủi ro về sức khỏe tâm lý khi hoạt động trong vùng xung đột, khi phi hành đoàn đối mặt với mức độ căng thẳng, lo âu và mệt mỏi nghiêm trọng hơn, cả trên mặt đất lẫn trên không. Cơ quan này cho rằng đây là yếu tố then chốt đối với an toàn bay.
Ông Ron Hay cho biết các phi công bay đến khu vực này cũng phàn nàn về việc thiếu hướng dẫn rõ ràng về rủi ro, khiến việc lập kế hoạch trở nên khó khăn nếu một sân bay bất ngờ bị đóng cửa do các cuộc tấn công.
Trước đó hồi cuối tháng 3, nhóm phi công Ấn Độ đã gọi việc hãng Air India tiếp tục bay đến khu vực vùng Vịnh là "mối lo ngại nghiêm trọng", đồng thời đề nghị cơ quan quản lý tạm dừng khai thác cho đến khi có "đánh giá rủi ro" tập trung và minh bạch.
Không chỉ nguy hiểm trên không, các phi công tại những điểm nóng như Beirut (Lebanon) còn đối mặt với rủi ro ngay sau khi hạ cánh. Ông Ron Hay dẫn chứng trường hợp các phi công không thể về nhà vì các tuyến đường từ sân bay đã bị san phẳng hoàn toàn do bom đạn.
Hiện tại, nhiều hãng hàng không lớn tại vùng Vịnh vẫn khẳng định họ ưu tiên an toàn và bay theo các hành lang chuyên dụng. Tuy nhiên việc các phi công tại đây từ chối trả lời phỏng vấn - ngay cả khi ẩn danh - đã cho thấy "văn hóa im lặng" và "nỗi sợ bị trù dập" đang hiện hữu rõ rệt trong ngành hàng không khu vực này.
Sự kiện năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 100 năm hệ thống sao Michelin ra đời. Từ năm 1926, Sao Michelin đã trở thành một trong những hệ thống đánh giá ẩm thực danh giá và có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới.
Theo ban tổ chức, lễ công bố sẽ quy tụ các đầu bếp, chủ nhà hàng, chuyên gia ngành ẩm thực, đối tác và truyền thông trong nước lẫn quốc tế nhằm tôn vinh những cơ sở ăn uống xuất sắc tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng.
Danh sách tuyển chọn năm 2026 tiếp tục được đánh giá bởi đội ngũ thẩm định viên ẩn danh theo 5 tiêu chí toàn cầu gồm chất lượng nguyên liệu, kỹ thuật nấu ăn, sự hài hòa hương vị, cá tính đầu bếp thể hiện qua món ăn và tính nhất quán của thực đơn theo thời gian.
Sự kiện năm nay còn có sự tham gia của nhiều đầu bếp nổi tiếng trong khu vực như Stefan Stiller từ nhà hàng Taian Table đạt 3 sao Michelin; Garima Arora từ nhà hàng Gaa 2 sao Michelin; Rodrigo Andres Osorio từ nhà hàng Asador Alfonso 1 sao Michelin.
Bên cạnh đó là sự góp mặt của nhiều đầu bếp đang hoạt động tại Việt Nam như Việt Hồng Lê của nhà hàng CieL, Sam Trần của Gia, Yamaguchi Hiroshi của Hibana by Koki, Francis Thuận Trần từ Nephele và Alessio Rasom của Si Dining.
Sau ba năm xuất hiện tại Việt Nam, Michelin Guide đang ngày càng tạo sức hút với cộng đồng yêu ẩm thực và du lịch, góp phần đưa hình ảnh ẩm thực Việt Nam đến gần hơn với du khách quốc tế. Trước đó, Michelin Guide cũng lần đầu công bố danh sách khách sạn đạt chuẩn Michelin Key toàn cầu vào năm 2025, mở rộng phạm vi đánh giá sang lĩnh vực lưu trú cao cấp.
Trước khi thảm kịch xảy ra vào năm 2009, Nutty Putty là một trong những hang động nổi tiếng nhất tại tiểu bang Utah, nằm ở phía Tây hồ Utah, cách thành phố Salt Lake khoảng một giờ lái xe.
Đây là một loại hang động thủy nhiệt hiếm gặp, nơi nước nóng đẩy từ dưới lên tạo nên cấu trúc đá vôi trơn trượt đặc trưng (đó là lý do hang có tên "Nutty Putty" - một loại đất sét dẻo).
Với hệ thống đường hầm chằng chịt và những khe hẹp thách thức như "The Birth Canal" hay "The Scout Trap", Nutty Putty từng thu hút khoảng 5.000 lượt khách mỗi năm. Đối với những người đam mê khám phá, việc chinh phục được những điểm thắt nút tại đây được coi là một chứng chỉ cho lòng dũng cảm và kỹ năng điêu luyện.
John Edward Jones, một sinh viên y khoa 26 tuổi với tương lai rộng mở, không ngờ chuyến thám hiểm hang động cùng gia đình vào tháng 11/2009 lại trở thành chuyến đi định mệnh.
Trong nỗ lực tìm kiếm lối đi mang tên "Birth Canal" (ống sinh), John đã vô tình chui vào một khe nứt chưa từng được lập bản đồ. Chỉ rộng vỏn vẹn 25cm x 45cm, khe đá hẹp đến mức sau khi lách mình vào, John hoàn toàn bị khóa chặt trong tư thế chúc đầu xuống dưới một góc 70 độ.
Càng vùng vẫy, trọng lực càng đẩy anh sâu hơn vào "gọng kìm" đá vôi, khiến lồng ngực bị ép chặt và máu không ngừng đổ dồn về não.
Ngay khi nhận được tín hiệu cầu cứu, hơn 100 nhân viên cứu hộ đã có mặt, bắt đầu 28 giờ đồng hồ nghẹt thở nhất trong lịch sử thám hiểm bang Utah.
Trong không gian hẹp đến mức chỉ một người có thể tiếp cận và chỉ nhìn thấy bàn chân của nạn nhân, lực lượng chức năng đã phải thiết lập một hệ thống ròng rọc phức tạp với 15 điểm chốt để cố gắng kéo John ra ngoài.
Đã có lúc, hy vọng bùng lên khi John được nhấc lên một khoảng nhỏ, đủ để anh hít thở sâu và nói lời yêu thương với người vợ đang mang thai qua bộ đàm. Thế nhưng, bi kịch ập đến khi một mỏm đá vỡ vụn khiến chốt ròng rọc bung ra, đẩy John rơi ngược lại vị trí cũ trong sự bất lực tột cùng của đội cứu hộ.
Dù cơ thể bị tàn phá bởi những cơn đau xé tâm can do tư thế treo ngược quá lâu, John Jones vẫn thể hiện một ý chí sắt đá đến kinh ngạc. Anh không hoảng loạn mà chọn cách cầu nguyện, trò chuyện để trấn an những nhân viên cứu hộ đang nằm sát bên mình.
Sự kiên cường ấy không chỉ tỏa ra từ người đàn ông đang kẹt trong đá, mà còn từ những tình nguyện viên đã bất chấp hiểm nguy, kiên trì nắm lấy bàn chân John suốt hàng giờ đồng hồ để anh biết rằng mình không cô đơn.
Tuy nhiên, khi cơ thể đã chạm đến giới hạn chịu đựng, John trút hơi thở cuối cùng do suy tim và ngạt thở trước khi nỗ lực giải cứu lần thứ hai kịp bắt đầu.
Cái chết của John Jones đã để lại một nỗi đau thắt lòng và buộc chính quyền bang Utah phải đưa ra một quyết định chưa từng có: Đóng cửa vĩnh viễn hang Nutty Putty. Do địa hình quá hiểm trở, việc đưa thi thể John ra ngoài là nhiệm vụ bất khả thi và đe dọa tính mạng của lực lượng cứu hộ.
Người ta đã dùng bê tông lấp đầy lối vào, biến toàn bộ hang động thành một đài tưởng niệm vĩnh cửu cho John.
Nutty Putty giờ đây không còn là điểm đến cho những kẻ ưa mạo hiểm, mà là một lời nhắc nhở lặng lẽ về sự khiêm nhường của con người trước thiên nhiên và giá trị thiêng liêng của mỗi nhịp thở.
Đến nay, hang Nutty Putty đã bị phong tỏa hoàn toàn.
Ngày nay, khu vực này không còn là điểm du lịch mạo hiểm mà trở thành một địa điểm tưởng niệm mang tính giáo dục. Những tấm bảng đồng ghi dấu câu chuyện của John Jones và lời nhắc nhở về sự an toàn được đặt tại cửa hang.
Những thước phim thực tế và các mô phỏng VR (thực tế ảo) về vụ tai nạn vẫn tiếp tục lan truyền trên mạng xã hội năm 2026, thu hút sự chú ý của cộng đồng du lịch quốc tế.
Thám hiểm hang động vốn được xếp vào nhóm du lịch mạo hiểm cấp độ cao, đòi hỏi sự chuẩn bị khắt khe cả về thể chất lẫn tâm lý. Khác với các môn thể thao ngoài trời thông thường, rủi ro trong lòng đất đến từ sự cộng hưởng của bóng tối tuyệt đối, địa hình biến động và không gian kín dễ gây hoảng loạn.
Để đảm bảo an toàn, các chuyên gia luôn nhấn mạnh quy tắc "bộ ba" - tuyệt đối không đi một mình và luôn giữ liên lạc với mặt đất về lịch trình cụ thể. Bên cạnh việc trang bị ít nhất ba nguồn sáng độc lập và đồ bảo hộ chuyên dụng, người tham gia cần có sự thấu hiểu về giới hạn bản thân; chỉ một khoảnh khắc hoảng loạn khi mắc kẹt cũng có thể dẫn đến những sai lầm không thể cứu vãn.
Sự đóng cửa vĩnh viễn của Nutty Putty chính là lời nhắc nhở rằng, trong cuộc đối đầu với thiên nhiên, ý thức kỷ luật và sự chuẩn bị kỹ lưỡng mới là "sợi dây bảo hiểm" quan trọng nhất.
