Hồ Salton Sea được đánh giá sở hữu một trong những trữ lượng lithium lớn nhất thế giới, đủ đáp ứng nhu cầu của Mỹ trong nhiều thập kỷ. Năm 2022, Thống đốc California Gavin Newsom từng ví khu vực này như “Arab Saudi về lithium”, nhằm nhấn mạnh nguồn tài nguyên dồi dào tương tự trữ lượng dầu mỏ của quốc gia Trung Đông.
Lithium là nguyên liệu quan trọng để sản xuất pin cho điện thoại thông minh, xe điện, hệ thống lưu trữ điện và AI. Vì vậy, nguồn tài nguyên này được ví như “cơn sốt vàng hiện đại”, với tiềm năng mang lại việc làm, nguồn thu thuế và thúc đẩy phục hồi kinh tế cho hạt Imperial, một trong những khu vực nghèo nhất nước Mỹ.
Hiện có ba công ty đang tìm cách khai thác lithium tại hồ Salton Sea, dù chưa dự án nào bước vào giai đoạn sản xuất thương mại.
Theo báo cáo của tổ chức phi lợi nhuận RAND Corporation, nếu các dự án được triển khai, ngành lithium có thể trở thành động lực tạo việc làm lớn nhất tại Imperial trong nhiều thập kỷ. Báo cáo ước tính các dự án lithium sẽ mang lại khoảng 1.000 việc làm xây dựng và 700 việc làm vận hành lâu dài. Ngoài ra, mỗi việc làm dài hạn còn có thể kéo theo hai việc làm khác trong các lĩnh vực như bán lẻ, nhà ở và dịch vụ.
Chính quyền địa phương cũng đang xây dựng kế hoạch quản lý ngành lithium. Ông Rod Colwell, CEO của công ty Controlled Thermal Resources, cho biết doanh nghiệp dự kiến bắt đầu khai thác lithium ở quy mô thương mại vào năm 2028, đồng thời bác bỏ lo ngại rằng dự án sẽ tiêu tốn nhiều tài nguyên hơn dự kiến.
Ông cho rằng mọi quy trình pháp lý đã được tuân thủ đầy đủ, nhấn mạnh Imperial đang cần một cú hích phát triển.
Những người ủng hộ dự án cho rằng địa phương sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ việc khai thác kho lithium này. Theo luật bang California năm 2022, lithium khai thác bị đánh thuế 400-800 USD mỗi tấn tùy sản lượng, trong đó 80% nguồn thu dành cho các cộng đồng ở hạt Imperial và 20% cho bang để phục hồi môi trường Salton Sea.
Ông Ryan Kelley, ủy viên giám sát hạt Imperial, cho biết địa phương rất cần nguồn thu này để sửa chữa cầu cống, hệ thống nước thải và các hạ tầng thiết yếu.
Các quan chức hy vọng kế hoạch tái định vị Imperial thành “thung lũng Lithium” trong thế kỷ 21 sẽ mở ra cơ hội phát triển mới. Tuy nhiên, nhiều cư dân lo ngại cộng đồng địa phương có thể phải gánh chịu rủi ro môi trường, trong khi lợi ích kinh tế lại chảy về những nơi khác.
“Chúng tôi cần tiền, nên xét về mặt kinh tế, đây là ý tưởng tốt”, ông Jordon Salyards, một cư dân địa phương, nói. “Nhưng cái giá của ô nhiễm và những hệ lụy khác không nên đổ lên cộng đồng”.
Các công ty dự kiến áp dụng công nghệ chiết tách lithium trực tiếp để thu lithium từ lòng hồ Salton Sea. Theo phương pháp này, nước muối giàu lithium được bơm từ các tầng chứa nước sâu lên bề mặt, sau đó tách lấy kim loại.
Cách làm này được quảng bá là ít gây tổn hại môi trường hơn so với khai thác đá cứng truyền thống. Tuy nhiên, công nghệ này chưa được chứng minh ở quy mô công nghiệp, và một số nghiên cứu cho thấy nó có thể cần gấp đôi lượng nước ngọt so với các mỏ truyền thống, theo các nhóm phản đối.
Hai tổ chức môi trường là Comité Cívico del Valle và Earthworks đã đệ đơn kiện nhằm phản đối cấp phép cho các dự án. Họ lập luận rủi ro môi trường có thể lớn hơn lợi ích kinh tế từ việc khai thác lithium.
Theo các nhóm này, hồ Salton Sea đang thu hẹp nhanh chóng, trong khi việc khai thác lithium đòi hỏi lượng nước ngọt lớn, làm dấy lên lo ngại nguồn nước vốn đã khan hiếm của khu vực sẽ bị cạn kiệt.
Hồ Salton Sea từ lâu đã là một “vùng thảm họa” về môi trường. Trong hàng thập kỷ, hồ Salton Sea đóng vai trò là “bể chứa” nước thải nông nghiệp từ các cánh đồng xung quanh. Nông dân dùng rất nhiều thuốc trừ sâu và phân hóa học, khiến thuốc trừ sâu lắng xuống và tích tụ đậm đặc trong lớp bùn ở đáy hồ. Khi mặt hồ co lại, những vùng trước đây nằm sâu dưới nước giờ bị lộ ra, trở thành những bãi bùn khô. Dưới nắng nóng, lớp bùn chứa hóa chất này vỡ ra thành bụi.
Các nhóm trích dẫn số liệu từ Cơ quan Đánh giá Nguy cơ Sức khỏe Môi trường California, cảnh báo các cộng đồng sống gần hồ như Calipatria nằm trong nhóm 1% khu vực có tỷ lệ hen suyễn cao nhất và 8% khu vực có tỷ lệ bệnh tim mạch cao nhất bang.
Ông Luis Olmedo, giám đốc điều hành Comité Cívico del Valle, cho rằng dự án cần được điều chỉnh để đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ cộng đồng và môi trường.
Aaron Cantú, phóng viên chuyên đưa tin về các vấn đề năng lượng và ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch ở California, lưu ý hạt Imperial không xa lạ với những kế hoạch phát triển đầy hứa hẹn nhưng cuối cùng mang lại ít lợi ích cho người dân địa phương.
Nhiều cư dân cho biết họ không phản đối việc phát triển ngành lithium, nhưng mong muốn quá trình triển khai diễn ra thận trọng và minh bạch. “Chúng tôi chỉ muốn nó được thực hiện đúng cách,” ông Jared Naimark, quản lý cấp cao về khai khoáng khu vực phía tây của tổ chức Earthworks, nói.
Tờ South China Morning Post hôm qua (22.4) dẫn nguồn từ quân đội Trung Quốc cho hay tàu đổ bộ tấn công Type 076 đầu tiên của Trung Quốc đang trên đường đến Biển Đông để thực hiện các cuộc thử nghiệm quan trọng trên biển. Đây cũng là tàu sân bay chuyên dụng tác chiến máy bay không người lái (UAV) thế hệ mới của Trung Quốc. Bên cạnh đó, một số thông tin còn cho rằng tàu sân bay Liêu Ninh dường như đang đi đến Biển Đông.
Trước Type 076, Trung Quốc đã biên chế lớp tàu chiến Type 075 chuyên tác chiến đổ bộ tấn công. Nếu như Type 075 có độ choán nước toàn tải 40.000 tấn, Type 076 không chỉ tăng độ choán nước toàn tải lên mức 50.000 tấn mà còn được trang bị bộ phóng điện từ để tăng cường khả năng tác chiến bằng cách phóng UAV nhanh hơn. Theo giới phân tích, Trung Quốc đang hướng đến phát triển Type 076 thành tàu sân bay dành cho UAV. Không chỉ vậy, tàu Type 076 còn được tăng cường khả năng đổ bộ lưỡng cư (trên biển lẫn trên bộ) và cường độ tấn công.
Tất nhiên, Type 076 vẫn tập trung chủ lực vào năng lực đổ bộ tấn công như thế hệ trước. Theo các thông tin được công bố, tàu Type 076 có thể chở theo 1.000 binh sĩ, cùng hàng chục máy bay trực thăng các loại bao gồm cả các loại trực thăng chiến đấu đa nhiệm Z-8 và Z-9. Kết hợp thêm, dòng chiến hạm này còn mang theo 2 tàu đổ bộ đệm khí.
Những năm qua, Trung Quốc không ngừng nâng cấp dòng tàu chiến Type 075 và Type 076 trở thành tàu sân bay cỡ nhỏ. Đây là cách mà Mỹ đã áp dụng với tàu đổ bộ tấn công lớp Wasp và lớp America. Tương tự, Nhật Bản cũng đã nâng cấp tàu khu trục chở trực thăng lớp Izumo có khả năng tác chiến như tàu sân bay. Cả hai nước này đều trang bị chiến đấu cơ thế hệ 5 tàng hình F-35 phiên bản cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng cho các lớp tàu Wasp, America, Izumo. Trong khi đó, Trung Quốc đang nỗ lực phát triển J-35 với tính năng tương tự được cho là không chỉ để trang bị cho các tàu sân bay, mà còn biên chế cả cho các tàu đổ bộ tấn công Type 075 và Type 076.
Trong chiến lược trỗi dậy sức mạnh hải quân, Biển Đông luôn là nơi mà các tàu đổ bộ tấn công của Trung Quốc xuất hiện ngay từ giai đoạn chạy thử và hoàn thiện. Mới đây, hồi đầu tháng 2, Cổng thông tin của Quân ủy T.Ư Trung Quốc đưa tin hải quân nước này vừa tổ chức cuộc tập trận ở Biển Đông. Trong cuộc tập trận, tàu đổ bộ tấn công Hải Nam thuộc loại Type 075 tiến hành "tập trận cường độ cao và định hướng chiến đấu ở Biển Đông".
Theo Cổng thông tin của Quân ủy T.Ư Trung Quốc, cuộc tập trận tập trung vào các nội dung như phối hợp trên không - biển, phòng thủ tên lửa…, đồng thời thử nghiệm và tăng cường khả năng phối hợp chiến đấu của quân đội ở vùng biển xa.
Việc tăng cường tàu Type 076 - được xem là "tàu sân bay UAV" thế hệ mới - còn cho phép Trung Quốc nâng cao năng lực phối hợp tác chiến bằng phương tiện không người lái. Vào năm 2022, tờ Hoàn Cầu thời báo đưa tin các học viện, cơ sở đào tạo của Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) tích hợp một số lượng lớn thiết bị không người lái và thông minh bao gồm các phương tiện không người lái, UAV và robot vào khóa huấn luyện đổ bộ cho học viên sĩ quan. Trong đó, ở nội dung diễn tập đổ bộ, các học viên sĩ quan không chỉ tập luyện tấn công vào bãi biển bằng xe bọc thép lội nước và tàu tấn công, mà còn có các thiết bị không người lái bao gồm UAV, phương tiện trinh sát không người lái, phương tiện chống tăng không người lái, trạm vũ khí tự hành và chó robot.
Trước đó, từ năm 2019, tờ South China Morning Post dẫn thông báo từ Cục Nam Hải thuộc Bộ Tài nguyên Trung Quốc cho biết đã triển khai mạng lưới UAV ở Biển Đông để theo dõi, giám sát những thực thể và vùng biển xa bờ. Mạng lưới giám sát UAV gồm các thiết bị được tích hợp camera độ phân giải cao, có phạm vi quan sát rộng, truyền hình ảnh theo thời gian thực để chuyển về các cơ sở mặt đất và cho chất lượng hình ảnh như thực. Các UAV thu thập hình ảnh hoặc quay phim trực tiếp và truyền về bộ phận thu phát tín hiệu trên mặt đất.
Tất cả nỗ lực trên có thể cho phép Trung Quốc ngày càng hoàn thiện khả năng kết hợp tác chiến toàn diện với UAV.
"Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) đã đánh trúng một số chiến đấu cơ tàng hình Su-57 và một tiêm kích bom Su-34 tại sân bay Shagol ở tỉnh Chelyabinsk trong đòn tấn công hồi tuần trước", Bộ tổng tham mưu quân đội Ukraine thông báo hôm 1/5.
Cơ quan này không công bố bằng chứng về cuộc tấn công, thêm rằng thiệt hại cụ thể đang được làm rõ. Sân bay Shagol nằm cách biên giới Nga - Ukraine khoảng 1.700 km.
USF sau đó tuyên bố đã đánh trúng hai chiến đấu cơ Su-57, một tiêm kích bom Su-34 và một phi cơ Sukhoi chưa rõ chủng loại. Lực lượng này đăng kèm ảnh vệ tinh cho thấy loạt máy bay Nga đậu ngoài trời ở sân bay Shagol, trong đó hai tiêm kích Su-57 được khoanh đỏ, song không có chú thích.
Ảnh vệ tinh do chuyên trang quân sự Defense Express của Ukraine công bố cho thấy các chiến đấu cơ Su-57, Su-34 tại sân bay Shagol ngày 17/4. Ba tiêm kích Su-57 không còn ở vị trí cũ trong ảnh chụp hôm 26/4, một ngày sau khi xảy ra vụ tấn công, thay vào đó là các phương tiện được cho là "đội ngũ khắc phục hậu quả".
Hai chiến đấu cơ Su-57, cùng một tiêm kích bom Su-34, đã di dời đến khu vực khác ở căn cứ.
Defense Express cho rằng đây là những dấu hiệu cho thấy cuộc tấn công đã diễn ra, nhưng thừa nhận khó đánh giá được hậu quả thực sự. "Mảnh văng từ máy bay không người lái (UAV) tầm xa có thể đã gây hư hại cho phi cơ Nga, do không có công trình trú ẩn hay phương pháp bảo vệ nào ở khu vực đó", trang này cho hay.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự Ukraine, nhận định độ phân giải của ảnh vệ tinh quá thấp để xác định những vật liệu xuất hiện gần các phương tiện có phải mảnh vỡ hay không.
Truyền thông Ukraine cho rằng cuộc tập kích thể hiện năng lực tấn công tầm xa của nước này, khiến Nga ngày càng gặp khó khăn trong nỗ lực cất giấu máy bay tại những căn cứ xa xôi.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Nếu được xác nhận, đây sẽ là lần thứ hai Ukraine đánh trúng tiêm kích Su-57 kể từ đầu xung đột. Sự việc đầu tiên diễn ra hồi tháng 6/2024, khi UAV Ukraine tập kích căn cứ không quân Akhtubinsk tại miền nam Nga, khiến ít nhất hai tiêm kích Su-57 bị hư hại.
Su-57 là chiến đấu cơ đa nhiệm thế hệ 5 của Nga, được chế tạo nhằm tiêu diệt mọi loại mục tiêu trên không, trên bộ và trên biển. Su-57 được phủ vật liệu hấp thụ sóng radar và có thiết kế tối ưu cho khả năng tàng hình trước thiết bị trinh sát điện tử. Mỗi phi cơ mang được tổng cộng 6 vũ khí trong thân, bao gồm 4 quả ở hai khoang bụng và hai tên lửa ở hai khoang bên hông.
Tiêm kích Su-57 bắt đầu tham chiến ở Ukraine khoảng 2-3 tuần sau khi xung đột bùng phát. Không quân Nga cũng thử nghiệm nhiều vũ khí đối đất được phát triển riêng cho tiêm kích tàng hình này, trong đó có tên lửa hành trình chiến thuật Kh-69 được truyền thông Ukraine mô tả là "đáng sợ hơn tên lửa siêu vượt âm Kinzhal".
Phi công F-16 Ukraine hồi đầu năm thừa nhận Su-57 Nga là một trong những mối đe dọa lớn nhất trong mỗi lần xuất kích, bên cạnh những chiếc Su-35S và MiG-31 trang bị tên lửa tầm xa R-37M.
Truyền thông Trung Quốc cho hay theo phán quyết của tòa án, ông Ngụy Phượng Hòa bị kết tội nhận hối lộ, còn ông Lý Thượng Phúc bị kết tội nhận và đưa hối lộ. Bản án của hai ông được tòa án quân sự Trung Quốc tuyên riêng biệt.
Tân Hoa xã không đề cập tội danh của 2 ông liên quan đến vụ án cụ thể nào. Hai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc cũng sẽ bị tước bỏ quyền chính trị vĩnh viễn, toàn bộ tài sản cá nhân sẽ bị tịch thu.
Phán quyết của tòa án nêu rõ sau khi chấp hành các quy định trong thời hạn hoãn thi hành án tử hình kéo dài 2 năm, bản án của hai ông sẽ được giảm xuống tù chung thân, sau đó sẽ không được phép có thêm quyết định giảm án hoặc ân xá nào.
Bản tin trước đây của Tân Hoa xã cho biết ông Lý Thượng Phúc bị nghi ngờ nhận "khoản tiền hối lộ lớn" cũng như hối lộ người khác. Một cuộc điều tra đã kết luận ông Lý "không làm tròn trách nhiệm chính trị" và "tìm kiếm lợi ích cá nhân cho bản thân và người khác".
Trong khi đó, Tân Hoa xã hồi năm 2024 đưa tin cuộc điều tra vào năm 2023 phát hiện ông Ngụy Phượng Hòa "nhận hối lộ tiền và đồ vật có giá trị". Hành động của ông Ngụy được xem là "có tính chất cực kỳ nghiêm trọng, gây ra tác động tiêu cực và thiệt hại to lớn".
Ông Ngụy Phượng Hòa làm Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc từ tháng 3.2018 - 3.2023, sau đó ông Lý Thượng Phúc kế nhiệm nhưng sớm bị miễn nhiệm vào tháng 10.2023.
