Nhu cầu sử dụng các loại hương liệu, phụ gia thực phẩm ngày càng tăng trong khi hầu hết doanh nghiệp trong nước chưa làm chủ được công nghệ sản xuất, phải nhập khẩu hầu như hoàn toàn.
Việc sử dụng phụ gia thực phẩm được xác định là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời gian tới. Tuy vậy, việc quản lý sử dụng phụ gia như thế nào để đảm bảo an toàn sức khỏe hiện nay vẫn còn nhiều lỗ hổng.
Doanh nghiệp Việt vẫn lệ thuộc hàng ngoại
Tại Triển lãm quốc tế chuyên ngành Nguyên liệu, Hương liệu, Phụ gia chế biến thực phẩm & Đồ uống Việt Nam (Fi Vietnam 2026) đang diễn ra tại TPHCM, nhiều doanh nghiệp cho biết nhu cầu sử dụng hương liệu, phụ gia thực phẩm trong nước đang tăng nhanh, đặc biệt trong ngành chế biến thực phẩm công nghiệp.
Ông Nguyễn Xuân Minh – đại diện Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Spice – cho biết doanh nghiệp mỗi tháng nhập khẩu và phân phối lượng lớn sản phẩm bột trứng phục vụ thị trường trong nước. Các dòng sản phẩm gồm bột nguyên trứng, bột lòng đỏ và bột lòng trắng có ưu thế vượt trội so với trứng tươi về khả năng bảo quản và tính tiện dụng trong sản xuất công nghiệp – chỉ cần tránh ánh nắng mặt trời, không đòi hỏi kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt.
“Khi đưa vào sản xuất các sản phẩm như giò, chả…, bột trứng còn giúp sản phẩm dai, giòn hơn, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng Việt Nam”, ông Minh cho hay.
Dù Việt Nam có nguồn nguyên liệu trứng dồi dào và chi phí thấp, sản xuất trong nước vẫn rất hạn chế do rào cản công nghệ. “Cùng là bột trứng nhưng công nghệ sản xuất của Ý, Ấn Độ hay Trung Quốc sẽ cho ra chất lượng sản phẩm khác nhau. Đây là lĩnh vực còn khá mới với doanh nghiệp Việt”, ông Minh chia sẻ.
Không riêng bột trứng, phần lớn hương liệu và phụ gia thực phẩm hiện đều phải nhập khẩu. Đại diện Công ty Cổ phần Nguyên liệu thực phẩm và dược phẩm MQ – WIN Flavor nhận định thị trường F&B Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sản phẩm tốt cho sức khỏe, ít đường, có nguồn gốc tự nhiên.
Trong bối cảnh đó, hương liệu và nguyên liệu thực phẩm trở thành yếu tố chiến lược giúp doanh nghiệp tạo bản sắc sản phẩm và đáp ứng xu hướng tiêu dùng “xanh”, bền vững.
Một số doanh nghiệp đã bắt đầu đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất từ nguyên liệu nông sản nội địa, song con đường này không hề dễ đi. MQ – WIN Flavor hiện đang phát triển khoảng 20 mã hương liệu, phụ gia thực phẩm, đồng thời cử nhân sự ra nước ngoài học tập quy trình từ các công ty đi trước – bước đi được xem là tiền đề để điều chỉnh công thức phù hợp hơn với khẩu vị người tiêu dùng trong nước.
Cơ hội nâng chuẩn và lỗ hổng cần bịt kín
Bà Lý Kim Chi – Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM (FFA) – nhận định trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam không thể chỉ dựa vào lợi thế sản lượng hay giá thành.
“Đầu tư vào chất lượng nguyên liệu, nghiên cứu công thức sản phẩm, phát triển phụ gia và ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời gian tới”, bà Chi nhấn mạnh. Đây cũng là lý do các triển lãm chuyên ngành như Fi Việt Nam được đánh giá cao trong việc tạo cầu nối để doanh nghiệp nội địa tiếp cận công nghệ và xu hướng quốc tế.
Ở góc độ quản lý nhà nước, bà Phạm Khánh Phong Lan – Giám đốc Sở An toàn Thực phẩm TPHCM – khẳng định việc sử dụng phụ gia, hương liệu là điều không xa lạ, song bắt buộc phải tuân thủ hàm lượng cho phép. Bà Lan ghi nhận ngành phụ gia thực phẩm thế giới đã tiến rất xa với nhiều công nghệ tiên tiến – là hình mẫu để doanh nghiệp trong nước học hỏi.
“Các doanh nghiệp làm ăn đàng hoàng sẽ sử dụng những sản phẩm an toàn, tinh khiết, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng thay vì những phụ gia công nghiệp lẫn tạp chất, giá rẻ. Nhất là không có doanh nghiệp đàng hoàng nào sử dụng phụ gia để biến thịt heo thành thịt bò!”, bà Lan thẳng thắn nhận định.
Tuy nhiên, người đứng đầu Sở An toàn Thực phẩm TPHCM cũng thừa nhận những lỗ hổng đang tồn tại: các doanh nghiệp sử dụng phụ gia không đảm bảo thường hoạt động chui, không xin phép. Quy trình tự công bố sản phẩm hiện nay cũng bộc lộ nhiều bất cập khi doanh nghiệp tự lấy mẫu, tự gửi kiểm nghiệm.
“Có những doanh nghiệp làm kiểm nghiệm rất nhiều lần, làm cho đến khi nào có được giấy chứng nhận đạt yêu cầu hoặc sử dụng một sản phẩm thay thế để kiểm nghiệm, nhằm mục đích đảm bảo có kết quả phù hợp. Nhưng trên thực tế, sản phẩm không đạt tiêu chuẩn”, bà Lan cho biết.
Trước thực trạng đó, bà Lan cho rằng cần sớm cải tổ toàn diện cách thức lấy mẫu kiểm nghiệm và quy trình công bố vệ sinh an toàn thực phẩm, nhằm ngăn chặn các sản phẩm kém chất lượng trôi nổi trên thị trường. An toàn thực phẩm, theo bà, không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng xây dựng niềm tin và giá trị bền vững cho doanh nghiệp.
Tại phiên họp thường niên sáng 24/4, nhiều cổ đông của Tổng công ty Dầu khí Việt Nam (PVOIL) nhận định người dân đang chuyển dịch dần từ xe xăng sang xe điện. Họ lo ngại xu hướng này khiến sản lượng tiêu thụ và các chỉ tiêu tài chính của công ty bị ảnh hưởng tiêu cực, nên đề nghị ban lãnh đạo trình bày giải pháp ứng phó.
Ông Cao Hoài Dương, Chủ tịch HĐQT PVOIL, đồng tình chuyển dịch từ xe xăng sang xe điện là xu hướng tất yếu và không thể cưỡng lại. Điều này sẽ khiến tốc độ tăng trưởng sản lượng tiêu thụ xăng dầu chậm lại và có thể đi ngang trong thời gian tới.
Tuy nhiên, ông Dương nhấn mạnh PVOIL không ngại xe điện ảnh hưởng tiêu cực đến xăng dầu, mà xem đây là cơ hội để phát triển nguồn thu mới. Ông cho biết công ty đã ký hợp tác với VinFast từ 2018 và sau đó bốn năm bắt đầu xây dựng trạm sạc tại các cây xăng. Đến nay, khoảng 500 trong số 995 cây xăng tích hợp trạm sạc. Công ty dự tính mỗi năm tới phát triển thêm 100 cây xăng và tất cả đều có trạm sạc xe điện.
"Chúng tôi xem phát triển hệ thống bán lẻ xăng dầu và trạm sạc là đi đều hai chân, để phục vụ cả hai nhóm khách hàng", ông Dương nói, đồng thời nhấn mạnh định hướng của PVOIL là biến mỗi cửa hàng thành một trạm cung cấp năng lượng tích hợp.
Không tiết lộ con số chi tiết như yêu cầu của cổ đông, nhưng Chủ tịch HĐQT PV OIL nói mảng dịch vụ phi xăng dầu "khá hiệu quả về lợi nhuận". Theo ông, mảng này đang đóng góp khoảng 20-30% lợi nhuận cho các đơn vị thành viên.
Liên quan đến chính sách hạn chế xe động cơ đốt trong vào nội đô các thành phố lớn, ban lãnh đạo đánh giá tác động không lớn, do mạng lưới cửa hàng của PVOIL tập trung chủ yếu ở vùng ven thành phố và các tỉnh.
PVOIL là đơn vị thành viên của Petrovietnam, hoạt động chính trong 3 lĩnh vực gồm xuất nhập khẩu dầu thô, sản xuất và phân phối xăng dầu. Họ đang xếp thứ hai về sản lượng tiêu thụ xăng dầu nội địa với khoảng 23% thị phần, sau Petrolimex. Mạng lưới phân phối có khoảng 995 cửa hàng trực thuộc và hàng nghìn đại lý, nhượng quyền thương mại.
Đơn vị này đặt mục tiêu năm nay doanh thu 150.700 tỷ đồng, tương đương năm ngoái; còn lợi nhuận trước thuế dự kiến tăng 25% lên 820 tỷ đồng.
Lý giải về kế hoạch lãi tăng đột biến trong bối cảnh thị trường xăng dầu biến động mạnh, Tổng giám đốc Nguyễn Đăng Trình cho biết thực tế mục tiêu này chênh lệch không nhiều so với cùng kỳ. Số liệu thay đổi đáng kể bởi năm ngoái công ty đã trích lập dự phòng 150 tỷ đồng cho khoản đầu tư tại một đơn vị liên kết, dẫn đến lợi nhuận bị bào mòn.
Cổ phiếu PVOIL hiện giao dịch trên thị trường UPCoM. Ban lãnh đạo cho biết đang từng bước khắc phục ý kiến ngoại trừ trên báo cáo kiểm toán để nộp hồ sơ niêm yết lên sàn TP HCM. Công ty dự kiến có thể chuyển sàn vào năm 2027.
Chị Hồng, 34 tuổi ở TP HCM, giữa tháng trước phát hiện nợ thuế 25 triệu đồng dù công ty chị đang làm việc đều đặn khấu trừ. Kiểm tra ứng dụng eTax Mobile, chị thấy thông tin một công ty xuất khẩu thủy sản ở Đà Nẵng kê khai thu nhập gần 300 triệu đồng vào mã số thuế của mình.
"Tôi với họ hoàn toàn xa lạ, chưa từng ký hợp đồng lao động, hợp đồng dịch vụ hay nhận bất kỳ khoản tiền nào", chị khẳng định.
Nghi ngờ thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép, chị tìm số điện thoại công ty này, nhưng liên hệ nhiều lần đều không ai bắt máy. Chị nhờ người quen ở Đà Nẵng trực tiếp đến văn phòng. Kết quả cũng không thấy biển hiệu hay hoạt động kinh doanh tại đây.
Chị Hồng cho biết đã gửi phản ánh lên cơ quan thuế, đề nghị rà soát và loại bỏ khoản thu nhập bị khai khống. Hơn một tuần qua, chị thấp thỏm chờ phản hồi bởi không biết cần đóng thêm hay được hoàn bao nhiêu tiền sau khi điều chỉnh dữ liệu.
Tương tự, anh Vũ Viết Tuân ở Hà Nội cho biết quá trình hoàn thuế thu nhập cá nhân năm 2025 bị ảnh hưởng do một doanh nghiệp ở TP HCM kê khai thu nhập vào mã số thuế cá nhân của anh, dù không có quan hệ lao động hay chi trả thực tế.
"Tôi không có bất kỳ liên hệ hay khoản thu nhập nào từ doanh nghiệp này nhưng vẫn bị ghi nhận trên hệ thống", anh nói.
Anh Tuân làm đơn gửi cơ quan thuế đề nghị xác minh, gỡ bỏ thông tin kê khai sai để tránh ảnh hưởng việc quyết toán và hoàn thuế. Tuy nhiên, khi liên hệ đường dây nóng của cơ quan thuế tại TP HCM, anh cho biết quy trình xử lý khá vòng vo. Theo hướng dẫn anh nhận được, người nộp thuế tại Hà Nội phải gửi công văn tới cơ quan thuế quản lý ở Hà Nội, sau đó cơ quan này mới chuyển hồ sơ vào TP HCM để phối hợp xử lý.
Chị Hằng, đang làm việc tại một cơ quan truyền thông, cũng chịu rắc rối tương tự. Hàng năm, chị đều ủy quyền cho công ty quyết toán thuế thu nhập cá nhân do chỉ phát sinh một nguồn thu nhập. Tuy nhiên, tháng trước, chị bất ngờ nhận thông báo từ cơ quan thuế Hà Nội về khoản thu nhập thuộc diện phải quyết toán trực tiếp. Kiểm tra ứng dụng eTax Mobile, chị phát hiện một khoản thu nhập hơn 2 triệu đồng từ một doanh nghiệp lạ, chưa từng làm việc hay giao kết hợp đồng.
Ngoài ra, hệ thống ghi nhận hai khoản thu nhập nhỏ từ các công ty tổ chức sự kiện và số thuế phát sinh khoảng 50.000 đồng. Các đơn vị này khai báo trả thu nhập nhưng chưa khấu trừ thuế trước khi thanh toán, dẫn tới cơ quan thuế xác định cá nhân phải tự kê khai và nộp phần còn thiếu.
Theo ông Nguyễn Hoàng Sơn - Phó chủ tịch Hội tư vấn và đại lý thuế TP HCM kiêm CEO Việt Tín, hầu hết người dân phát hiện nợ thuế "trên trời rơi xuống" vào mùa cao điểm quyết toán thuế thu nhập cá nhân hàng năm. Tuy nhiên, năm nay hiện tượng này đột biến khi áp dụng quy định sử dụng mã số định danh cá nhân làm mã số thuế duy nhất, thay vì tách biệt như trước. Đây là thông tin rất dễ bị lộ và lợi dụng cho mục đích kê khai thuế.
Động cơ chính khi các doanh nghiệp khai khống thu nhập cho cá nhân, theo ông Sơn, là để bù đắp chi phí và giảm lợi nhuận hoặc lỗ, nhằm đóng thuế ở mức thấp nhất. Thực trạng này phổ biến ở những doanh nghiệp hoạt động không chân chính, quy trình kế toán lỏng lẻo.
Chuyên gia cho rằng do cơ chế "tự kê khai, tự nộp, tự chịu trách nhiệm", người dân thường chỉ phát hiện ra việc mình bị khai khống khi sử dụng ứng dụng eTax Mobile hoặc ủy quyền quyết toán nhưng bất thành. Lúc này, những khoản thu nhập lạ mới lộ ra, ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải đóng hoặc quyền lợi được hoàn thuế.
Để bảo vệ quyền lợi, người bị khai khống phải tự mình thực hiện nhiều bước như làm văn bản khiếu nại, liên hệ trực tiếp với doanh nghiệp chi trả hoặc đến cơ quan thuế chủ quản tại địa phương để phản ánh. Theo ông Sơn, người bị khai khống luôn ở thế yếu và bị động bởi dù không liên quan, họ vẫn cần chứng minh mình không nhận khoản thu nhập đó.
"Vấn đề còn rắc rối hơn nếu doanh nghiệp khai khống không hoạt động ở địa chỉ đăng ký kinh doanh, tạm thời đóng cửa. Sự việc thậm chí bế tắc khi doanh nghiệp đã giải thể, dẫn đến người bị khai khống lẫn cơ quan thuế không thể đối chất hay điều chỉnh số liệu", ông Sơn nói.
Theo hướng dẫn của cơ quan thuế, cá nhân cần sớm phản ánh thông tin khi phát hiện bị khai khống thu nhập tên eTax Mobile. Điều này để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế, tránh bị cơ quan thuế xác định nghĩa vụ thuế đối với khoản thu nhập không phát sinh, đồng thời ngăn chặn hành vị sử dụng trái phép thông tin cá nhân trong kê khai thuế.
Quy trình phản ánh cụ thể như sau:
- Bước 1: Người nộp thuế vào chức năng Tra cứu thông tin quyết toán, chọn năm cần tra cứu và bấm Xem chi tiết
- Bước 2: Nếu phát hiện bị doanh nghiệp nào khai khống, bấm Gửi thông tin đến Cơ quan Thuế (CQT)
- Bước 3: Chọn một trong hai trường hợp: Tôi không có thu nhập tại cơ quan chi trả này hoặc Tổ chức khai sai thông tin thu nhập của tôi
- Bước 4: Nhập Lý do và đính kèm tài liệu chứng minh (nếu có)
- Bước 5: Chọn Tôi cam đoan thông tin đã cung cấp về nguồn thu nhập là đúng và chịu trách nhiệm trước pháp luật về thông tin này
Báo cáo tài chính công bố gần đây cho thấy Công ty cổ phần Dịch vụ Du lịch Phú Thọ (Phú Thọ Tourist - DSP) đạt doanh thu hơn 50,3 tỷ đồng, tăng gần 8% so với quý I/2025. Đây là mức doanh thu cao nhất kể trong gần 3 năm qua.
Tuy nhiên, giá vốn lại tăng 13% lên hơn 66,3 tỷ đồng. Nguyên nhân do chủ quản công viên Đầm Sen không còn được giảm 30% tiền thuê đất như năm trước. Điều này khiến công ty lỗ gộp 16 tỷ đồng trong quý I, cao hơn 33% so với cùng kỳ.
Dù doanh thu tài chính cải thiện 27,5% lên hơn 14,8 tỷ đồng, vẫn chưa đủ bù đắp khoản lỗ gộp. Thêm vào đó, nhóm các chi phí thường xuyên nhích thêm tổng cộng 19%, chủ yếu là tiền nhân công và quảng cáo. Kỳ này, DSP đã sử dụng gấp đôi số tiền dành cho quảng cáo, chi gần 1,2 tỷ đồng trong 3 tháng đầu năm.
Tổng lại, Phú Thọ Tourist lỗ sau thuế hơn 6,8 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ. Đây là kỳ kinh doanh thua lỗ trở lại sau khi công ty có lợi nhuận dương ở quý trước đó. Tổng lỗ lũy kế đang ghi nhận gần 396 tỷ đồng.
Phú Thọ Tourist quản lý và điều hành bốn đơn vị kinh doanh gồm: Công viên văn hóa Đầm Sen (còn gọi là Đầm Sen Khô), cụm khách sạn Ngọc Lan - Phú Thọ, Trung tâm Dịch vụ Du lịch Đầm Sen và Khu du lịch sinh thái rừng ngập mặn Vàm Sát. Công ty còn tham gia liên kết tại Công viên nước Đầm Sen (DSN) và đầu tư tài chính vào hai khách sạn gồm Sài Gòn - Đà Lạt (Lâm Đồng) và Sài Gòn - Đông Hà (Quảng Trị).
Là một trong những công viên chủ đề có tuổi đời lâu nhất tại TP HCM cùng vị trí gần trung tâm, Đầm Sen những năm qua lại trở thành "gánh nặng" cho Phú Thọ Tourist. Nhiều năm liên tiếp, công viên này gây ra khoản lỗ lớn cho DSP. Trong khi đó, Đầm Sen Nước lại ghi nhận kết quả kinh doanh khá tích cực.
Năm nay, công ty đặt ra mục tiêu đạt hơn 237,25 tỷ đồng doanh thu và tiếp tục lỗ hơn 28,2 tỷ đồng. Sau quý đầu tiên, họ hoàn thành hơn 21% chỉ tiêu doanh thu và lỗ khoảng 24% so với mức dự kiến cho cả năm.
Phú Thọ Tourist lên kế hoạch Đầm Sen sẽ có hơn 181,9 tỷ đồng doanh thu, đóng góp gần 77% cho toàn công ty. Định hướng chính là đưa công viên này thành điểm vui chơi giải trí hấp dẫn với khách tham quan, tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, quảng cáo. Song song đó, họ sẽ tập trung đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có trình độ, năng lực và kinh nghiệm.
