Loại gia vị đầu tiên cần nhắc đến là muối. Thành phần chủ yếu của muối là natri clorua. Đây là khoáng chất khá ổn định khi nấu nên nêm trước hay sau thường không làm thay đổi giá trị dinh dưỡng của món ăn, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Tuy nhiên, nêm muối quá sớm ở các món hầm, kho hoặc canh nấu lâu có thể khiến món ăn trở nên mặn hơn khi nước bay hơi dần. Điều này khiến nhiều người phải thêm nước vào món ăn hoặc vô tình nạp nhiều muối hơn mức cần thiết.
Đường khá ổn định ở nhiệt độ nấu ăn thông thường. Do đó, cho đường trước hay sau thường không làm mất giá trị dinh dưỡng đáng kể. Khi đường được thêm sớm trong các món kho, nướng hoặc làm bánh, nó có thể tham gia phản ứng caramel hóa khi gặp nhiệt cao, giúp tạo màu nâu, mùi thơm và hương vị đặc trưng. Ví dụ như thịt kho, nước màu hoặc bánh nướng.
Tương tự, bột ngọt khá ổn định ở nhiệt độ nấu ăn thông thường. Do đó, nêm trước hay sau thường không tạo khác biệt lớn về mặt dinh dưỡng.
Các loại rau thơm như húng quế, ngò rí, thì là hoặc bạc hà chứa vitamin C, folate và nhiều hợp chất chống ô xy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao.
Vitamin C là vitamin tan trong nước và khá nhạy cảm với nhiệt. Nếu nấu lâu có thể làm giảm đáng kể lượng vitamin C trong rau củ. Ngoài ra, tinh dầu tạo mùi trong rau thơm cũng rất dễ bay hơi. Nếu cho rau thơm vào quá sớm và nấu trong thời gian dài, món ăn có thể mất đi mùi thơm đặc trưng. Vì vậy, rau thơm tươi thường nên được cho vào ở giai đoạn cuối hoặc rắc lên sau khi món ăn hoàn tất.
Bên cạnh đó, không phải loại gia vị nào cũng dễ mất chất khi gặp nhiệt. Các loại gia vị khô như nghệ, quế, tiêu, gừng nếu nấu với nhiệt vừa phải có thể giúp giải phóng nhiều hoạt chất có lợi.
Nghệ chứa curcumin, gừng chứa hợp chất gingerol, quế chứa cinnamaldehyde, trong khi tiêu đen có piperine. Những hoạt chất này tương đối ổn định khi được nấu ở nhiệt độ vừa phải.
Trong nhiều món ăn, việc cho các loại gia vị khô vào sớm giúp chúng hòa tan tốt hơn trong dầu hoặc nước, từ đó lan tỏa hương vị đều hơn. Ví dụ, curcumin trong nghệ có thể hấp thu tốt hơn khi đi cùng chất béo, còn piperine trong tiêu đen có thể hỗ trợ tăng khả năng hấp thu curcumin, theo Healthline.
Theo The Guardian ngày 21/4, cơ quan lập pháp Anh đã chốt thông qua Dự luật Thuốc lá và Thuốc lá điện tử vào thứ ba vừa qua sau nhiều vòng tranh luận. Đạo luật sẽ chính thức có hiệu lực sau khi Hoàng gia phê chuẩn vào tuần tới. Quy định mới cấm hoàn toàn các cơ sở kinh doanh bán mặt hàng này cho nhóm dân số sinh từ năm 2009 trở đi. Giới chức Anh kỳ vọng biện pháp quyết liệt này sẽ chặt đứt chuỗi gây nghiện và loại bỏ dần việc kinh doanh thuốc lá trong tương lai.
Quyết định mạnh tay của chính phủ xuất phát từ gánh nặng y tế và kinh tế khổng lồ. Khói thuốc cướp đi sinh mạng của 64.000 người và khiến 400.000 bệnh nhân nhập viện mỗi năm tại quốc gia này. Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) phải chi khoảng 3 tỷ bảng Anh hàng năm để điều trị ung thư và bệnh tim mạch. Toàn xã hội cũng thiệt hại 21,3 đến 27,6 tỷ bảng Anh mỗi năm do suy giảm năng suất lao động.
Bộ trưởng Y tế Wes Streeting đánh giá "đạo luật đánh dấu thời khắc lịch sử của sức khỏe quốc dân", thêm rằng chính sách mới giúp bảo vệ trẻ em khỏi sự lệ thuộc vào chất gây nghiện và ngăn chặn những tổn hại sức khỏe suốt đời.
Bên cạnh việc giới hạn độ tuổi, đạo luật trao quyền cho các bộ trưởng mở rộng phạm vi cấm hút thuốc ra các sân chơi trẻ em, khu vực bên ngoài trường học và bệnh viện. Chính phủ đồng thời cấm các thương hiệu thuốc lá điện tử quảng bá, tiếp thị sản phẩm chứa nicotine hướng tới giới trẻ để ngăn chặn nguy cơ nghiện từ sớm.
Nhiều tổ chức y tế hoan nghênh bước đi trên. Giám đốc tổ chức Hành động vì Sức khỏe và Hút thuốc Hazel Cheeseman và đại diện tổ chức Hen suyễn và Phổi Anh Sarah Sleet đều coi đạo luật là bước ngoặt thay đổi diện mạo sức khỏe quốc gia. Họ tin tưởng chính sách mới sẽ chặn đứng cơ hội tàn phá lá phổi thế hệ mai sau của ngành công nghiệp này.
Tuy nhiên, các công ty kinh doanh thuốc lá điện tử lại bày tỏ sự lo ngại. Đại diện công ty VPZ Richard Begg và người sáng lập tổ chức We Vape Mark Oates cảnh báo việc siết chặt quản lý, đặc biệt là hạn chế hương liệu, có thể gây tác dụng ngược. Họ cho rằng hương liệu đóng vai trò làm động lực giúp người trưởng thành chuyển sang giải pháp thay thế. Việc cấm cản quá mức dễ đẩy những người đang cai thuốc quay lại dùng sản phẩm truyền thống hoặc tìm đến nguồn cung bất hợp pháp trên thị trường đen.
Sau một đêm dài nghỉ ngơi, cơ thể cần được bổ sung năng lượng để khởi động lại các hoạt động chuyển hóa. Một bữa sáng cân bằng với thực phẩm quen thuộc như bún có thể giúp duy trì sự tỉnh táo và hạn chế mệt mỏi trong ngày.
Theo Tổ chức Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh, bữa sáng nên kết hợp đầy đủ tinh bột, protein và rau củ để cung cấp năng lượng bền vững và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Đây là lựa chọn phổ biến, dễ tìm và phù hợp với nhịp sống bận rộn:
Sự kết hợp giữa tinh bột và protein giúp ổn định đường huyết, hạn chế tình trạng mệt mỏi sau ăn. Khi ăn kèm rau, quá trình tiêu hóa cũng diễn ra tốt hơn.
Bác sĩ Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng tại hệ thống bệnh viện Fortis Healthcare (Ấn Độ), cho biết bữa sáng cân bằng giúp duy trì năng lượng ổn định và cải thiện khả năng tập trung trong buổi sáng.
Não bộ cần nguồn năng lượng liên tục để hoạt động hiệu quả. Khi ăn sáng đầy đủ, khả năng tập trung và xử lý thông tin được cải thiện rõ rệt.
Bà Sarah Schenker, chuyên gia dinh dưỡng ở Anh, cho biết bữa sáng đầy đủ giúp tăng hiệu suất nhận thức và giảm cảm giác mệt mỏi.
Để tối ưu lợi ích, ăn bún buổi sáng không chỉ dừng lại ở việc “ăn no” mà cần điều chỉnh cách chọn nguyên liệu và chế biến.
Trước hết, nên ưu tiên thịt nạc hoặc cá thay vì các loại nhiều mỡ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc giảm chất béo bão hòa trong khẩu phần giúp hạn chế nguy cơ bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Bữa ăn nên cân bằng giữa tinh bột, protein và chất xơ giúp cơ thể hấp thu năng lượng ổn định hơn, tránh tình trạng mệt mỏi sau ăn. Vì vậy, khi ăn bún, nên kết hợp thêm nhiều rau sống như giá, xà lách, rau thơm để tăng lượng chất xơ và hỗ trợ tiêu hóa.
Bên cạnh đó, cần lưu ý lượng muối trong nước dùng. Nhiều món bún có nước lèo đậm vị, dễ dẫn đến dư natri nếu ăn thường xuyên. Theo khuyến nghị dinh dưỡng, ăn quá mặn có thể ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe tim mạch.
Một tô bún lành mạnh nên có ít mỡ - ít muối - nhiều rau - đủ đạm, giúp cơ thể vừa có năng lượng nhanh vừa duy trì sự sảng khoái trong suốt buổi sáng.
Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều hoặc bỏ rau, vì có thể khiến bữa ăn mất cân bằng dinh dưỡng. Ngoài ra, cần thay đổi thực đơn thường xuyên để đảm bảo cơ thể nhận đủ dưỡng chất.
Thịt chim câu chứa nhiều chất dinh dưỡng quan trọng. Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ, 100g thịt chim câu cung cấp khoảng 18-23g protein chất lượng cao, 4-5mg sắt chủ yếu ở dạng heme iron dễ hấp thu, cùng 2-3mg kẽm, vitamin nhóm B như B6, B12, niacin và các khoáng chất như phốt pho, selen. Những vi chất này đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo máu, hỗ trợ hệ miễn dịch và hoạt động của hệ thần kinh
Tuy nhiên, bạn không nên hầm thịt chim câu mỗi ngày. Các món hầm trong thời gian dài có thể làm tăng lượng purin hòa tan trong nước dùng. Purin là hợp chất có trong mô cơ và mô liên kết của động vật. Khi nấu hoặc hầm lâu, các nucleic acid trong thịt bị phân giải, khiến purin hòa tan nhiều hơn vào nước dùng, đặc biệt khi nước hầm được nấu cô đặc.
Do đó, người mắc bệnh gout, người tăng acid uric máu hoặc có nguy cơ rối loạn chuyển hóa cần lưu ý. Việc uống nhiều nước hầm đậm đặc có thể làm tăng lượng purin nạp vào cơ thể và nguy cơ khởi phát cơn gout cấp.
Người bệnh thận mạn cần kiểm soát lượng protein theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Người rối loạn mỡ máu cũng nên chú ý nếu món ăn được chế biến với nhiều mỡ hoặc kết hợp với các thực phẩm giàu chất béo khác.
