Chính phủ mới đây có báo cáo gửi Quốc hội về kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025. Kết quả cho thấy nhiều chuyển biến tích cực, song cũng chỉ ra những yếu tố “đảo chiều” đòi hỏi công tác về bình đẳng giới cần điều chỉnh để phù hợp hơn.
Đáng chú ý, tổng số người có hành vi bạo lực gia đình năm 2025 là 2.038 người, giảm 231 người so với năm 2024. Tuy nhiên, phân tích về tỷ lệ cho thấy nữ giới gây bạo lực gia đình có chiều hướng tăng (263 người, tăng 5 người). Nam giới gây bạo lực gia đình dù vẫn chiếm phần đa nhưng đã giảm (1.775 người, giảm 236 người).
Về phía người bị bạo lực gia đình, thống kê cũng phản ánh xu hướng tương tự. Trong tổng số 2.048 người bị bạo lực gia đình năm 2025, có 1.669 phụ nữ (giảm 322 người) và 379 nam giới (tăng 92 người).
Chính phủ nhận định tình hình bạo lực gia đình năm 2025 có chuyển biến tích cực khi cả 3 tiêu chí gồm số hộ có bạo lực gia đình, số người gây bạo lực và số người bị bạo lực đều giảm. Bên cạnh đó, cơ cấu giới trong các vụ việc có sự thay đổi đáng lưu ý. Số người gây bạo lực là nam giới giảm, trong khi số người gây bạo lực là phụ nữ tăng. Số nữ giới bị bạo lực giảm – là tín hiệu tích cực đối với mục tiêu bảo vệ phụ nữ và thúc đẩy bình đẳng giới, nhưng số nam giới bị bạo lực thì lại tăng.
Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thúy Hằng (Trung tâm hỗ trợ tâm lý Menthy) cho rằng từ số liệu nêu trên cần được nhìn nhận trên nhiều khía cạnh. Mô tả không đồng nghĩa với việc tình trạng bạo lực thực sự gia tăng, bản chất bạo lực đảo chiều hay phụ nữ đang trở nên bạo lực hơn nam giới. Điều này cần được xem xét như một chất liệu phản ánh xu hướng chuyển dịch từ mô hình nam giới nắm quyền sang thực tế phụ nữ nắm giữ nhiều nguồn lực kinh tế và địa vị hơn, dẫn đến quyền kiểm soát trong gia đình cũng gia tăng.
Số vụ bạo lực từ nữ giới tăng thực chất có thể là kết quả nam giới đã cởi mở hơn trong việc lên tiếng. Bạo lực từ phụ nữ không mới, nhưng trước đây nó thường bị xem là vụn vặt hoặc tự vệ. Góc nhìn về các mô tả nêu trên không làm giảm trải nghiệm của phụ nữ bị bạo hành mà thực tế bạo lực do phụ nữ gây ra cũng nghiêm trọng và không nên bị phớt lờ.
Từ góc độ tâm lý, vì sao nam giới thường khó thừa nhận mình là nạn nhân bạo lực gia đình. Chuyên gia tâm lý giải thích rằng mặc dù ngày càng nhiều nam giới bắt đầu cởi mở hơn trong các phản ánh về trải nghiệm bị bạo hành, nhưng thực tế họ vẫn phải đối mặt với rất nhiều rào cản.
Thực trạng phụ nữ sử dụng bạo lực thường được coi là hành vi có thể chấp nhận được, không đáng kể, đôi khi là hài hước, hoặc thường được giả định là để tự vệ hoặc trả đũa. Điều này phần nào khiến các vấn đề liên quan đến bạo hành ở nam giới không được công nhận là bạo lực hoặc không được coi là một vấn đề nghiêm trọng.
Các định kiến về giới mặc định đàn ông phải là người bảo vệ, không phải người cần được bảo vệ khiến nam giới nghĩ rằng việc cậy nhờ giúp đỡ là yếu đuối. Nhiều trường hợp, nam giới thừa nhận bị vợ đánh, chửi đồng nghĩa với việc tự nhận mình thất bại trong việc làm chồng, làm cha. Nỗi lo sợ bị đối phương phát hiện khi chia sẻ với người khác, sợ bị chế giễu, không được tin tưởng cũng khiến bức tranh bạo hành càng khó được cởi mở, nhìn nhận đúng mức.
Bên cạnh đó nỗi lo sợ mất quyền nuôi con nếu ly hôn hoặc nguy cơ con cái trở thành nạn nhân của bạo lực nếu ly hôn cũng có thể là một trong những rào cản khiến nam giới chọn im lặng khi đối diện với các hành vi bạo hành từ người bạn đời.
Cũng theo chuyên gia Thúy Hằng, bạo lực ở nam giới thường mang tính thể chất, trực tiếp như đấm, đá, gây thương tích nặng nhằm thị uy sức mạnh. Bạo lực do phụ nữ gây ra thường mang tính tâm lý, xã hội như bạo hành tinh thần và sự kiểm soát. Họ có thể sử dụng các vật dụng trong nhà để tấn công hoặc xuất hiện các hành vi gây hấn nhỏ nhưng lặp lại (tát, cấu, cào), hạ nhục chồng trước mặt người khác, kiểm soát tài chính, đe dọa tố cáo, không cho gặp con, hoặc cô lập chồng khỏi các mối quan hệ xã hội.
Khi bị bạo lực, nam giới thường rơi vào trạng thái mất đi sự tự tin, tê liệt cảm xúc. Họ dễ bị trầm cảm, lo âu, rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) và trong một số trường hợp có thể xuất hiện các ý nghĩ, hành vi tiêu cực. Một số khác có xu hướng lạm dụng chất kích thích để né tránh xung đột thay vì chia sẻ hay tìm kiếm sự giúp đỡ.
Việc nam giới bị bạo hành khi đối diện với sự thiếu cởi mở, lo sợ hay cảm giác bị nghi ngờ khi tìm kiếm sự giúp đỡ, họ có nguy cơ tiếp tục trải qua các tình huống bạo hành tương tự, dai dẳng trong tương lai.
Với định kiến “đàn ông phải mạnh mẽ”, nam giới bị bạo hành có thể không nhận ra mình là nạn nhân, khó khăn để kiếm tìm các nguồn lực hỗ trợ. Nhiều người phải chịu đựng trong im lặng, khiến các vụ bạo hành ít có cơ hội được nhìn nhận đúng mức, khiến sự việc leo thang để lại hậu quả nghiêm trọng.
Trong thực tế, bạo lực tinh thần lời nói, kiểm soát, gây áp lực của vợ có là bạo lực gia đình không. Nó có đang bị xem nhẹ hơn so với bạo lực thể chất, đặc biệt khi nạn nhân là nam giới.
Bạo lực gia đình không dừng lại ở bạo lực thể chất. Bạo lực gia đình là sự việc hoặc một chuỗi các sự việc có hành vi kiểm soát, đe dọa, hạ thấp nhân phẩm và bạo lực thể chất. Bạo lực tinh thần bằng lời nói, kiểm soát, gây áp lực của vợ chính là bạo lực gia đình.
Các nghiên cứu cho thấy, với nữ giới, các vết thương do bạo hành thể chất gây ra thường nghiêm trọng hơn và để lại hậu quả nặng nề hơn. Pháp luật và xã hội cũng thường ưu tiên xử lý các vết thương nhìn thấy được (vết bầm tím, gãy xương). Chính vì thế, với nam giới, sự kiểm soát và gây áp lực tinh thần của người vợ thường bị coi là chuyện đèn nhà ai nấy tỏ, dẫn đến thực trạng bạo lực không nhận được sự can thiệp kịp thời.
Hiện nay, các chiến dịch truyền thông vẫn đang hoạt động theo tư duy: phụ nữ là nạn nhân, nam giới là kẻ gây hấn. Không khó để bắt gặp các video nhìn nhận bạo lực từ phụ nữ dưới góc độ hài hước. Khi các trường hợp bạo hành do phụ nữ gây ra được báo cáo, các phương tiện truyền thông thường đổ lỗi cho nạn nhân nam hoặc giảm thiểu mức độ nghiêm trọng của hành vi bạo hành. Nhiều chương trình can thiệp được thiết kế dành riêng cho phụ nữ, khiến nam giới bị bạo hành có ít lựa chọn giúp đỡ.
Sự tập trung vào việc bảo vệ phụ nữ có thể tạo ra một câu chuyện “hợp lý”, bỏ qua các cá nhân bị bạo hành là nam giới.
Để có góc nhìn rộng hơn, thạc sĩ tâm lý nêu đề xuất cần thay đổi định nghĩa về giới. Cụ thể nam giới cũng có thể bị tổn thương và có quyền tìm kiếm sự giúp đỡ. Cần thành lập các hotline và cơ sở lưu trú dành cho các đối tượng nam giới bị bạo hành hoặc các tổ chức, chương trình hỗ trợ không phân biệt giới tính.
Đào tạo cán bộ chuyên trách nhận diện các dấu hiệu bạo hành gia đình. Cần có thái độ nhất quán, tránh sự định kiến khi tiếp nhận báo cáo từ cá nhân bị bạo hành. Các thông tin trên trang website cũng như ấn phẩm truyền thông cần đảm bảo ngôn từ không chỉ tập trung vào việc nam giới là kẻ gây tội, mà họ có thể là đối tượng bị bạo hành.
Truyền thông cần công bằng hơn, cụ thể là các chiến dịch truyền thông mang tính đại diện hơn cho tất cả những ai có thể là nạn nhân của bạo lực gia đình; ngừng bình thường hóa việc nữ giới có hành vi bạo hành.
“Bạo lực gia đình không còn là câu chuyện của những người trong cuộc, càng không phải là vấn đề của giới tính, thay vào đó, nó là một vấn đề về con người, là mối bận tâm của cả cộng đồng và cần được lên tiếng, can dự. Tất cả đối tượng bị bạo hành đều cần được quan tâm đúng mức để có sự hỗ trợ kịp thời, hiệu quả nhất”, chuyên gia tâm lý Thúy Hằng chia sẻ.
Trong thời đại kỷ nguyên số, chiếc điện thoại từ lâu không còn chỉ là thiết bị liên lạc thông thường mà dần trở thành "vật bất ly thân", một trung tâm điều khiển cuộc sống thu nhỏ, từ thanh toán hóa đơn, đặt xe đến giải trí, tất cả đều gói gọn trong vài thao tác lướt và nhấp trên smartphone. Đón đầu xu hướng đó, Vietlott luôn cải thiện và hòa nhập với lối sống hiện đại của người dùng Việt, thông qua ứng dụng hỗ trợ mua vé Vietlott SMS.
Với những người có cuộc sống bận rộn và ít dùng tiền mặt thì giờ đây việc sở hữu một tấm vé số tự chọn chỉ mất chưa đến 1 phút ngay trên điện thoại của mình. Sự tiện lợi này chính là "chìa khóa" giúp Vietlott SMS chinh phục đa dạng đối tượng khách hàng; từ những bạn trẻ sành công nghệ đến những bà nội trợ hay những nhân viên văn phòng.
Là một gen Z điển hình cho lối sống "không tiền mặt", Thảo Vy (26 tuổi, TP.HCM), cho biết: "Vì các hàng quán bây giờ đều tích hợp với các ngân hàng và sử dụng mã QR để thanh toán nên thường ra đường mình không đem theo tiền mặt, chỉ sử dụng điện thoại thôi, ngay cả việc mua vé số. Cái hay của việc mua vé số trên Vietlott SMS là khi trúng thưởng, tiền thưởng sẽ được trả thẳng về tài khoản luôn. Mua trên điện thoại mình cũng an tâm trong việc bảo quản vé."
Khác với Thảo Vy, anh Phương Nam (nhân viên IT tại TP.HCM) lại anh có thói quen mua vé số như một cách giải trí nhanh gọn để giải tỏa áp lực. "Giờ nghỉ trưa, mấy anh em trong công ty thường tranh thủ rủ nhau mở Vietlott SMS làm vài kỳ Bingo18 cho vui. Hôm nào Jackpot lên cao thì cả hội lại cùng săn may mắn với Power 6/55 hay Mega 6/45", anh Nam chia sẻ.
Một trong những lý do giúp Vietlott SMS đạt mốc 4 triệu tài khoản đăng ký chính là nhờ sự tích hợp vào các nền tảng tài chính phổ biến. Không cần phải tải thêm nhiều ứng dụng, người chơi có thể dễ dàng mở Vietlott SMS ngay trên các ví điện tử và ngân hàng số quen thuộc. Hiện nay, danh sách những ngân hàng/ví điện tử đã có Vietlott SMS là Viettel Money, VNPT Money, My MobiFone, MoMo, ZaloPay, VNPAY…. Bên cạnh đó là hệ thống các ngân hàng như: VPBank NEO, VietABank EzMobile, MB Bank, Shinhan Bank….
Việc tích hợp này không chỉ giúp người chơi dễ dàng thao tác lựa chọn các sản phẩm xổ số tự chọn trong "nháy mắt" mà còn đảm bảo sự an toàn, bảo mật tuyệt đối. Người chơi hoàn toàn chủ động theo dõi lịch sử giao dịch của mình, định danh mỗi tấm vé mà mình sở hữu.
Dù tự nhận mình là người không quá "sành" công nghệ, chị Ngân Hà (nội trợ tại Đà Nẵng) vẫn tìm thấy niềm vui giải trí hiện đại ngay trên chiếc điện thoại di động. Chị Hà chia sẻ: "Trước đây tôi luôn nghĩ việc mua vé trên các app điện thoại đều phức tạp nhưng khi thấy logo Vietlott SMS trên ví MoMo và mua vé thử trên đó thì thấy rất dễ thao tác. Từ giao diện lựa chọn các sản phẩm xổ số, bảng chọn số đến lúc nhận thông báo kết quả đều hiển thị rõ ràng trên điện thoại, rất dễ dàng cho những người không rành công nghệ như tôi."
Con số 4 triệu tài khoản sau hơn 5 năm ra mắt là minh chứng cho sự thành công của Vietlott trong việc chuyển đổi số. Bằng cách thấu hiểu thói quen của người dùng, áp dụng những công nghệ kỹ thuật hiện đại, Vietlott biến việc mua vé số trở thành hình thức giải trí văn minh, phù hợp với nhịp sống hiện đại.
Hành trình số hóa vẫn đang tiếp tục, và với sự tin tưởng của 4 triệu người dùng, Vietlott SMS khẳng định vị thế là kênh phân phối xổ số tự chọn qua điện thoại chính thống và tiện lợi nhất Việt Nam hiện nay.
Để không bỏ lỡ những thông tin về các sản phẩm xổ số tự chọn của Vietlott, người chơi có thể theo dõi Website Vietlott và Fanpage chính thức của Vietlott
Tham khảo cách cài đặt Vietlott SMS tại: https://www.vietlott-sms.vn/
CLB Thiên văn Đà Nẵng thuộc Đại học Đà Nẵng (DAC) thông tin về những hiện tượng thiên văn kỳ thú xuất hiện trong tháng 5 này mà người Việt có thể chiêm ngưỡng, tiêu biểu là 2 trăng tròn xuất hiện trong một tháng.
Mặt trăng sẽ nằm ở vị trí xung đối. Lúc này bề mặt của mặt trăng sẽ phản xạ tối đa ánh sáng mặt trời về phía trái đất. Mặt trăng trong giai đoạn này mọc vào lúc hoàng hôn, đạt đỉnh cao nhất vào nửa đêm và lặn vào lúc bình minh.
Vì vậy, trăng tròn hiện diện trọn vẹn suốt cả đêm, từ khi trời vừa tối cho đến khi mặt trời mọc. Do được mặt trời chiếu sáng trực tiếp ở phía đối diện, trăng tròn rất sáng và dễ quan sát bằng mắt thường, kể cả trong điều kiện có một chút mây mù.
Tuy nhiên, cũng chính vì ánh sáng quá rực rỡ này, trăng tròn thường làm lu mờ các thiên thể mờ như tinh vân hay thiên hà, khiến thời điểm này không lý tưởng cho việc quan sát chúng. Lần trăng tròn này được các bộ lạc bản địa đầu tiên ở Mỹ gọi là trăng hoa, vì đây là thời điểm trong năm mà các loài hoa mùa xuân nở rộ.
Trận mưa sao băng Eta Aquarids có nguồn gốc từ sao chổi Halley, được phát hiện từ vào thời cổ đại. Sao chổi Halley (1P/Halley) là sao chổi nổi tiếng nhất và là sao chổi chu kỳ ngắn đầu tiên được xác nhận quay trở lại hệ mặt trời theo chu kỳ.
Sao chổi này được đặt theo tên của nhà thiên văn học người Anh là Edmond Halley. Năm 1705, Halley phát hiện ra rằng 3 sao chổi được báo cáo vào các năm 1531, 1607 và 1682 đều có quỹ đạo tương tự nhau.
Ông đề xuất rằng 3 sao chổi này thực ra là cùng một thiên thể. Cứ khoảng 74 - 76 năm thì sao chổi lại quay trở lại gần mặt trời và được nhìn thấy từ trái đất. Sau đó ông dự đoán rằng nó sẽ lại quay trở lại bầu trời vào năm 1758. Thật không may, Halley đã mất vào năm 1742, trước khi sao chổi này tái xuất hiện.
Trận mưa sao băng Eta Aquarids hoạt động từ khoảng 19.4 đến 28.5.2026 với cực điểm vào đêm 5.5, rạng sáng 6.5 với tần suất có thể lên đến 50 sao băng mỗi giờ trong điều kiện lý tưởng.
Vào thời điểm trăng non, mặt trăng nằm gần đường thẳng nối giữa trái đất và mặt trời. Trong pha này, phần được chiếu sáng của mặt trăng hướng hoàn toàn về phía mặt trời, trong khi phần tối lại quay về phía trái đất.
Mặt trăng trong giai đoạn này mọc cùng lúc với mặt trời vào buổi sáng và lặn vào lúc hoàng hôn, chỉ hiện diện trên bầu trời ban ngày. Tuy nhiên, việc quan sát mặt trăng vào ban ngày trong kỳ trăng non là cực kỳ khó khăn.
Do nằm rất gần mặt trời trên bầu trời, ánh sáng chói của mặt trời làm lu mờ hoàn toàn sự hiện diện của mặt trăng. Bên cạnh đó, phần mặt trăng quay về phía trái đất không được chiếu sáng, nên không phản xạ đủ ánh sáng để được nhìn thấy bằng mắt thường.
Người ta gọi lần trăng tròn này là trăng xanh. Đây là thuật ngữ dùng để chỉ trăng tròn lần thứ hai xuất hiện trong cùng một tháng dương lịch. Thông thường chỉ có 1 lần trăng tròn trong mỗi tháng dương lịch. Nhưng vì trăng tròn xảy ra sau mỗi 29,53 ngày nên đôi khi một tháng dương lịch sẽ có 2 lần trăng tròn. Dù được gọi là trăng xanh, mặt trăng không thực sự có màu xanh vào thời điểm này.
Má tôi sinh ra và lớn lên ở vùng đất trứ danh đậu phộng Đức Hòa (Long An cũ, nay là Tây Ninh). Năm 19 tuổi, sau khi về làm dâu được ba tháng thì bà nội dắt mẹ đi mua bán… món khoái khẩu nơi đây.
Trên mỗi chuyến xe đi giao hàng thành phẩm đã tách vỏ tại kho nông sản ở Khu đèn Năm ngọn (TP.HCM), má đều mang theo chiếc bình ắc quy để ghé sạc bình ở gần Chợ Lớn. Chờ lúc xe chuẩn bị xuất phát má bảo anh tôi là tài xế lái xe chở đậu phộng: "Vũ nhớ đem theo cái bình ắc quy lát ghé gửi tiệm chú Năm sạc bình nghe con!".
Và cứ thế, mỗi lần xe ghé tiệm chú Năm là một cái bình ắc quy được để lại sạc, một bình ắc quy đã sạc đầy bình được mang lên xe về nhà. Khi ấy, dòng điện từ chiếc bình ắc quy, dòng điện từ TP.HCM đã nối nhịp bờ vui của không chỉ anh chị em gia đình tôi mà còn lan tỏa ra cả xóm chung một niềm vui lớn. Ánh sáng từ bóng đèn để anh chị em tôi học bài mỗi tối; có tivi trắng đen để học hỏi nắm bắt thông tin kiến thức về khoa học, kinh tế, nâng cao đời sống.
Cách biệt mấy mươi năm, má tôi giờ đây cũng đã già và cửa hàng sạc bình của chú Năm cũng đã đóng cửa do sự đổi thay của cuộc sống hiện đại; nhưng những dòng điện từ chiếc bình ắc quy của chú Năm năm nào mãi còn đó những nhịp bờ vui.
Trên chuyến xe đi tái khám bệnh suy tim cho má tôi từ nhà lên bệnh viện tại TP.HCM luôn có chị hai đi cùng. Khi xe đi ngang qua khu vực Công ty Pouyuen VN thì ký ức những ngày chị đi làm trong xưởng lại hiện về như vừa mới hôm qua. Lúc đó, ở quê công việc chính là làm ruộng, hết vụ mùa thì người dân nhàn rỗi. Thế là chị em trong xóm bảo nhau đi làm công ty may giày.
Chị tâm tình: "Hồi năm 1996, Công ty Pouyuen mới thành lập lớn nhất vùng này, chuyên gia công giày thể thao lớn nhất VN đó". Nghe chị nói, tôi ngạc nhiên hỏi: "Sao hồi đó mình không làm gần nhà mà đi làm chi xa vậy?". Chị kể: "Tại hồi đó em còn nhỏ không biết, lúc đó đang vào giai đoạn hội nhập đổi mới 1986 - 1995, TP cùng Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) đã vượt qua mọi khó khăn thử thách, góp phần quan trọng vào cuộc sống xây dựng và phát triển".
Thấy tôi trầm ngâm, chị kể tiếp: "Chính EVNHCMC đã cung cấp điện cho Pouyuen hoạt động. Em nhìn kìa, phía khuôn viên gần cổng phụ chính là khu vực lưới điện cùng các trạm bình biến áp để truyền tải điện đó".
"Ngành điện thành phố đi tới đâu, kinh tế phát triển tới đó, có công ty này thì không chỉ chị mà những chị em ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, kể cả các khu vực biên giới như Đức Huệ cũng được đến đây làm việc, có đồng lương ổn định để trang trải cuộc sống, đóng tiền ăn học cho các con, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần đó em ạ", chị tôi tâm sự.
