Mỹ tung video bắn hai tàu treo cờ Iran cố vượt vòng phong tỏa

Ngày 1-5, Lầu Năm Góc thông báo Bộ trưởng Chiến tranh (Bộ trưởng Quốc phòng) Pete Hegseth đã ra lệnh rút 5.000 trong tổng số 38.000 binh sĩ Mỹ đang đóng quân tại Đức trong vòng sáu tháng đến một năm.

Theo News Nation, quyết định này xuất phát từ việc các đồng minh châu Âu "không thể hiện mức độ cam kết" mà Tổng thống Donald Trump mong đợi.

Việc rút quân sẽ đưa lực lượng Mỹ tại châu Âu về mức trước năm 2022 - trước khi chiến sự tại Ukraine nổ ra khiến chính quyền Biden phải tăng cường quân số.

Căng thẳng bùng phát trực tiếp từ bài phát biểu của Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 27-4 tại một trường trung học ở Marsberg.

Tại đây, ông Merz cảnh báo Mỹ có nguy cơ sa lầy ở Trung Đông, chỉ trích Washington đã thể hiện "sự yếu kém" khi bị Iran "làm nhục" và thiếu một kế hoạch mạch lạc để rút khỏi xung đột.

Ông còn lưu ý rằng phía Iran "hiệu quả hơn trong đàm phán" so với phía Mỹ, và khẳng định các hành động quân sự tại Iran cùng việc đóng cửa eo biển Hormuz đã giáng đòn mạnh vào kinh tế Đức.

Chỉ hai ngày sau, ngày 29-4 ông Trump phản pháo trên mạng xã hội Truth Social, gọi ông Merz là người "hoàn toàn không biết mình đang nói gì", chỉ trích ông đang "làm việc rất tệ" khiến nước Đức phải đối mặt với đủ loại vấn đề, và khuyên Thủ tướng Đức nên tập trung ít hơn vào Iran, nhiều hơn vào việc giải quyết xung đột Ukraine.

Đây không phải lần đầu ông Merz bày tỏ bất đồng. Trước đó, ông đã lên tiếng rằng người Đức và châu Âu không được tham vấn trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28-2, đồng thời trực tiếp đặt câu hỏi về lối thoát của Washington khỏi cuộc xung đột này.

Hãng CBC nhận định quyết định rút quân là lời nhắc nhở mạnh mẽ về "sự sẵn sàng đáp trả của ông Trump đối với những gì ông coi là sự bất trung từ các đồng minh".

Tờ Politico dẫn lời nhà phân tích Todd Harrison nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Đức: nơi đây không chỉ là nơi đóng quân của gần 40.000 binh sĩ Mỹ, mà còn là trụ sở của Bộ Tư lệnh Mỹ tại châu Âu và châu Phi, cùng bệnh viện quân sự lớn nhất của Mỹ ở nước ngoài. Việc rút quân nhanh chóng, theo ông Harrison, sẽ "tốn kém và có thể làm suy yếu khả năng răn đe".

Tờ Telegraph ngày 1-5 cũng lưu ý rằng NATO chưa thảo luận về khả năng rút quân này, vì bất kỳ động thái nào cũng đòi hỏi một thỏa thuận song phương giữa Mỹ và Đức - điều hiện chưa tồn tại.

Bất đồng Mỹ - NATO thực ra đã âm ỉ từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump (2017 - 2021), khi Washington liên tục gây sức ép buộc các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP.

Khi đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã giúp hóa giải khủng hoảng, còn kế hoạch rút 12.000 binh sĩ của ông Trump bị đình lại sau khi ông thất cử và chính quyền Biden đảo ngược quyết định này.

Trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đẩy căng thẳng lên một nấc mới: từ đe dọa rời khỏi NATO, chỉ trích châu Âu "quân sự hóa" Ukraine gây cản trở hòa đàm, đến áp thuế quan lên các thành viên EU.

Bài phát biểu của Phó tổng thống J.D. Vance tại Hội nghị an ninh Munich năm ngoái - cáo buộc một số nhà lãnh đạo châu Âu đang theo đuổi các chính sách có thể dẫn đến "sự hủy diệt của nền văn minh phương Tây", đồng thời ám chỉ sự ủng hộ công khai đối với các lực lượng dân tộc chủ nghĩa và cánh hữu tại châu Âu - càng khoét sâu thêm hố ngăn cách.

Trang Al Arabiya nhận định những khác biệt trong NATO đang "gay gắt hơn bao giờ hết". Nhà khoa học chính trị Emilian Kowalski thuộc Đại học Tampere lập luận rằng Mỹ không trực tiếp phá hủy NATO, mà đang dần biến liên minh này thành một "cầu thu phí" phục vụ lợi ích Washington, ngày càng ít dung nạp các cơ chế an ninh thay thế của châu Âu.

Ở phía châu Âu, các ý tưởng về lực lượng vũ trang độc lập và "ô dù hạt nhân" riêng - ban đầu do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đề xuất - đang được bàn thảo nghiêm túc hơn.

Dù vậy, Chiến lược Quốc phòng quốc gia Mỹ (NDS 2026) công bố đầu năm nay khẳng định Washington không có ý định rời NATO, với khoảng 80.000 binh sĩ vẫn hiện diện tại châu Âu.

Trọng tâm đang dịch chuyển: Mỹ tiếp tục ở lại, nhưng đòi các đồng minh gánh phần lớn hơn trong chi tiêu quốc phòng.

Hội nghị thượng đỉnh NATO ngày 7 và 8-6 tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) sẽ là phép thử quan trọng: liệu đây sẽ là thời điểm hòa giải, hay là bước ngoặt dẫn đến sự đổ vỡ của liên minh tồn tại gần tám thập niên?

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Nếu Tổng thống Nga Vladimir Putin thấy hồi kết của cuộc chiến này đang đến gần, tại sao ông ấy không tự chấm dứt nó? Khi đó, ông ấy hoàn toàn có thể kiểm soát được thời điểm", Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nói khi thăm Kiev hôm nay.

Phát biểu được ông Pistorius đưa ra sau khi Tổng thống Putin nói trong cuộc họp báo ngày 9/5 rằng "cuộc xung đột với Ukraine đang đi đến hồi kết". Ông Putin không nêu chi tiết về điều này, nhưng tuyên bố của ông khiến nhiều người kỳ vọng chiến sự Nga - Ukraine sắp kết thúc.

Ông Putin cũng cho biết sẵn sàng gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại một quốc gia thứ ba, nhưng chỉ sau khi mọi điều kiện cho một thỏa thuận hòa bình đã được dàn xếp xong.

Bộ trưởng Quốc phòng Đức bày tỏ hoài nghi về phát biểu trên của Tổng thống Nga. "Như mọi khi, ông ấy lại đưa ra các điều kiện. Tôi lo ngại đây chỉ là một chiến thuật đánh lạc hướng khác, dù hy vọng là mình sai", ông Pistorius nói. "Tuy nhiên, không thể loại trừ khả năng này và nó dường như là một phần trong chiến lược chiến tranh của ông ấy".

Tổng thống Putin hôm 9/5 cũng nói rằng ông thích đàm phán với cựu thủ tướng Đức Gerhard Schroeder nếu tham gia đối thoại với châu Âu. "Với tôi, cựu thủ tướng Cộng hòa Liên bang Đức Schroeder là lựa chọn ưu tiên", ông nói.

Bộ trưởng Pistorius cho rằng những tuyên bố như vậy của Tổng thống Nga chỉ nhằm "đánh lạc hướng dư luận" khỏi những tổn thất quân sự gần đây trên chiến trường.

Phát ngôn viên chính phủ Đức Stefan Kornelius cùng ngày cho biết ông chưa thấy bất kỳ "tiến triển thực chất" nào hướng tới đàm phán bất chấp những bình luận mới của ông Putin.

"Nga biết rõ những đối tác mà họ có thể đối thoại tại châu Âu nếu họ thực sự nghiêm túc về việc đàm phán", ông Kornelius nói.

Sau hơn 4 năm xung đột, lực lượng Nga vẫn chưa thể kiểm soát toàn bộ vùng Donbass ở miền đông Ukraine, nơi quân đội Kiev đã lùi về thiết lập các phòng tuyến tại những thành phố pháo đài. Dù Moskva hiện kiểm soát gần 1/5 lãnh thổ Ukraine, tốc độ tiến quân của họ đã chậm lại trong năm nay.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Hãng tin Reuters ngày 25-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đang chuẩn bị đưa ra một đề xuất nhằm đáp ứng các yêu cầu của Washington, trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình có thể được nối lại tại Islamabad (Pakistan).

Ông nói chưa rõ nội dung cụ thể, song tiếp tục khẳng định bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm việc Tehran từ bỏ uranium làm giàu và đảm bảo tự do lưu thông dầu qua eo biển Hormuz.

Các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner dự kiến lên đường tới Islamabad ngày 25-4 để gặp phái đoàn Iran, trong khi Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã có mặt tại đây từ tối 24-4.

Ông Trump cho biết Mỹ đang làm việc với "những người hiện nắm quyền" tại Iran, nhưng không nêu danh tính. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhấn mạnh sẽ duy trì phong tỏa các cảng Iran cho đến khi đạt được thỏa thuận.

Trong khi đó, Hãng tin Tasnim của Iran phủ nhận thông tin Tehran đề nghị đàm phán trực tiếp, khẳng định nước này hiện chưa có ý định đối thoại với Washington trong điều kiện hiện nay.

"Iran chưa từng đưa ra bất kỳ yêu cầu nào để đối thoại với người Mỹ, và ngược lại, đã hoàn toàn bác bỏ các đề nghị đàm phán từ phía Mỹ do thái độ ngạo mạn của họ cho đến thời điểm này", Tasnim đăng tải tuyên bố trên Telegram.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cảnh báo châu Âu đang đối mặt với sức ép từ các cường quốc, khi ông cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đều "chống lại" châu lục này.

Phát biểu tại Athens trong cuộc gặp Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis ngày 24-4, ông Macron kêu gọi châu Âu "thức tỉnh" và chủ động hơn trong việc khẳng định vai trò toàn cầu.

Ông cũng nhấn mạnh nhu cầu tăng cường năng lực an ninh, giảm phụ thuộc vào Mỹ và củng cố vai trò của châu Âu trong NATO.

Nhà lãnh đạo Pháp bày tỏ lo ngại về Điều 5 của NATO - nguyên tắc phòng thủ tập thể - trong bối cảnh ông Trump nhiều lần đặt dấu hỏi về cam kết này và chỉ trích liên minh không hỗ trợ Mỹ trong chiến sự với Iran.

Theo ông Macron, những nghi ngờ đó đang làm suy yếu sức mạnh của NATO.

Cùng ngày, lãnh đạo Tây Ban Nha và Ý cũng lên tiếng bảo vệ đóng góp của mình, sau khi có thông tin Mỹ cân nhắc biện pháp đối với các đồng minh không tham gia chiến sự.

Chính quyền Tổng thống Trump đã đóng băng 344 triệu USD tiền mã hóa bị cho là có liên quan đến Iran, trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép kinh tế giữa lúc các nỗ lực ngoại giao vẫn đình trệ, Đài CNN ngày 25-4 đưa tin.

Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, Washington đang áp lệnh trừng phạt đối với nhiều ví tiền số có liên hệ với Tehran và sẽ "lần theo dòng tiền" để cắt các nguồn tài chính của nước này.

Công ty tiền mã hóa Tether - đơn vị hỗ trợ các giao dịch tiền số trên toàn cầu - cho biết đã hỗ trợ Chính phủ Mỹ đóng băng 344 triệu USD tiền mã hóa tại hai địa chỉ ví, sau khi nhận thông tin từ cơ quan chức năng về các giao dịch bị nghi ngờ.

Một quan chức Mỹ chia sẻ với Đài CNN rằng có bằng chứng cho thấy các giao dịch liên quan đến Iran, bao gồm kết nối với các sàn giao dịch trong nước và các ví gắn với Ngân hàng Trung ương Iran.

Theo Chainalysis, giá trị tiền mã hóa tại Iran đạt khoảng 7,8 tỉ USD trong năm 2025.

Các chỉ số chính của Phố Wall đã đóng cửa ở mức cao kỷ lục trong phiên giao dịch ngày 24-4, khi nhà đầu tư đánh giá tín hiệu tích cực từ đàm phán Mỹ - Iran cùng kết quả kinh doanh khả quan, dù triển vọng vẫn chịu sức ép từ giá năng lượng.

Chốt phiên, chỉ số Dow Jones giảm 79,61 điểm (0,16%) xuống 49.230,71 điểm. Ngược lại, S&P 500 tăng 56,68 điểm (0,80%) lên 7.165,08 điểm, còn Nasdaq Composite tăng 398,09 điểm (1,63%) lên 24.836,60 điểm, qua đó cùng lập đỉnh đóng cửa mới.

Nhóm công nghệ, đặc biệt là Intel, là động lực chính thúc đẩy Nasdaq.

Tính chung cả tuần, S&P 500 và Nasdaq ghi nhận mức tăng nhẹ, trong khi Dow Jones giảm so với cuối tuần trước.

Giá dầu giảm nhẹ trong ngày do kỳ vọng hòa đàm, khi dầu WTI giảm 1,51% xuống 94,40 USD/thùng, còn dầu thô Brent giảm 0,25% xuống 105,33 USD/thùng, dù vẫn tăng mạnh nếu tính theo tuần.

Ngày 24-4, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt thông báo sẽ tạm nghỉ thai sản trước khi sinh con thứ hai, song chưa công bố người thay thế.

Phát biểu với báo chí, bà nói đây "có thể là buổi trao đổi cuối cùng trong một thời gian", đồng thời bày tỏ tin tưởng đội ngũ tại Nhà Trắng sẽ đảm nhiệm công việc trong thời gian bà vắng mặt.

Nhà Trắng cũng chưa xác nhận thời gian nghỉ cụ thể, nhưng một số nguồn tin cho biết các quan chức cấp cao, trong đó có Phó Tổng thống JD Vance, có thể luân phiên chủ trì họp báo.

Bà Leavitt, 28 tuổi, hiện là người trẻ nhất từng giữ cương vị này. Bà đã có một con trai sinh năm 2024 và từng quay lại làm việc cho chiến dịch của Tổng thống Trump chỉ vài ngày sau sinh.

Theo Hãng tin AFP, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) ngày 24-4 đã ký kết thỏa thuận phối hợp bảo đảm nguồn cung khoáng sản thiết yếu cho các ngành then chốt như quốc phòng, trong bối cảnh lo ngại gia tăng về sự thống trị của Trung Quốc.

Hai bên cho biết mục tiêu của thỏa thuận nhằm tăng cường an ninh kinh tế, giảm phụ thuộc vào các nguồn cung bên ngoài, đặc biệt sau những bài học từ khủng hoảng năng lượng trước đây. Mỹ và EU hiện là hai thị trường tiêu thụ khoáng sản lớn nhất thế giới.

Theo kế hoạch, hai bên sẽ xem xét thiết lập giá tối thiểu nhằm ngăn tình trạng bán phá giá, đồng thời phối hợp về trợ cấp, dự trữ và tiêu chuẩn chung để thúc đẩy thương mại. Thỏa thuận cũng được xem là nền tảng hướng tới một hiệp định đa phương ràng buộc về chuỗi cung ứng khoáng sản trong tương lai.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ