Rạng sáng qua (8.4), chưa đầy 2 giờ trước hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra với Iran, ông viết trên mạng xã hội Truth Social rằng nước này đồng ý thỏa thuận ngừng bắn trong 2 tuần với Iran để tiến hành đàm phán.
Cụ thể, Tổng thống Trump cho biết phía trung gian là Pakistan đề xuất Mỹ tạm dừng “tấn công hủy diệt” nhắm vào Iran với điều kiện Tehran đồng ý mở hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz. Và Tổng thống Trump đã đồng ý tạm ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Theo ông, Mỹ “đã đạt được và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, và đang tiến rất xa để đạt thỏa thuận dứt khoát về hòa bình lâu dài với Iran và hòa bình ở Trung Đông”. “Chúng tôi đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran, và tin rằng đó là cơ sở khả thi để đàm phán. Hầu hết các điểm bất đồng trước đây đã được Mỹ và Iran nhất trí, nhưng cần 2 tuần để hoàn tất và thực hiện thỏa thuận”, ông Trump viết thêm.
Sau đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần là “một chiến thắng cho Mỹ”, đồng thời ca ngợi những nỗ lực của quân đội nước này trong cuộc chiến với Iran.
Cùng ngày 8.4, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran tuyên bố nước này đã giành được một thắng lợi lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm của Tehran. Theo đó, kế hoạch 10 điểm của Iran “nhấn mạnh các vấn đề cơ bản” như “việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz dưới sự điều phối của Lực lượng Vũ trang Iran”. Tehran cho rằng điều này mang lại cho Iran “vị thế kinh tế và địa chính trị độc nhất vô nhị”.
Thực tế, việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên ngay trước thời điểm trước hạn chót mà Tổng thống Trump đưa ra đã đem đến tín hiệu tích cực cho thế giới, nhất là vấn đề kinh tế. Cùng ngày 8.4, giá dầu WTI lẫn Brent đều giảm sâu khoảng 18%, lần lượt còn 93,73 USD/thùng và 92,5 USD/thùng (theo giá cập nhật tối qua). Không những vậy, thị trường chứng khoán Mỹ cũng tăng điểm. Theo CNN, chỉ số Dow Jones tăng vọt 1.374 điểm (tương đương 2,95%), S&P 500 tăng 2,56% và Nasdaq Composite tăng 3,46%.
Dự kiến, ngay trong ngày 10.4 sắp tới, Mỹ và Iran sẽ cử phái đoàn đến Islamabad (Pakistan) để đàm phán. Dù xung đột đã xuống thang đáng kể nhờ thỏa thuận ngừng bắn, nhưng để Mỹ và Iran đồng thuận với nhau thì lại rất khó khăn. Điển hình, một trong 10 điểm mà Iran đưa ra như điều kiện hòa bình là Iran có thể tiếp tục chương trình làm giàu uranium. Tuy nhiên, đây cũng là lằn ranh của phía Mỹ. Liên quan vấn đề này, viết trên mạng xã hội Truth Social tối qua (8.4, theo giờ VN), Tổng thống Trump nhấn mạnh sẽ không có chuyện Mỹ đồng ý cho Iran tiếp tục làm giàu uranium. Không những vậy, chủ nhân Nhà Trắng còn tuyên bố Iran phải phối hợp để dỡ bỏ chương trình hạt nhân.
Trong khi đó, ngược lại thì Iran cũng từng chỉ trích yêu cầu 15 điểm của Mỹ – bao gồm việc Tehran phải dỡ bỏ chương trình hạt nhân – là “đòi hỏi quá mức, vô lý và phi logic”. Thực tế, dù nhiều nhà lãnh đạo Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, nhưng giới phân tích chỉ ra rằng những người theo đường lối cứng rắn vẫn đang hoàn toàn kiểm soát chế độ cầm quyền tại Iran. Nên Tehran khó lùi bước trong quá trình đàm phán.
Bên cạnh đó, yêu cầu 10 điểm của Tehran cũng đặt ra việc ngừng tấn công lực lượng Hezbollah ở Li Băng. Nhưng điều này lại lệ thuộc rất nhiều vào Israel nên triển vọng rất thấp, nhất là trong bối cảnh Tel Aviv đang muốn hủy diệt hoàn toàn lực lượng Hezbollah giữa lúc Iran đang gặp khó khăn trong việc tiếp ứng cho Hezbollah.
Đại sứ các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 22/4 thông qua khoản vay 90 tỷ euro (khoảng 106 tỷ USD) cho Ukraine và gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga ở cấp Ủy ban Đại diện Thường trực (Coreper), theo thông báo của nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU là Cyprus.
Thủ tục phê duyệt cuối cùng đang được tiến hành bằng văn bản, dự kiến hoàn tất trong hôm nay.
Động thái diễn ra sau khi Hungary và Slovakia xác nhận Ukraine đã nối lại hoạt động của đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu thô Nga tới hai quốc gia này. Đây cũng là hai nước EU cuối cùng vẫn phụ thuộc vào dầu Nga qua nhánh phía nam của Druzhba, với tỷ lệ 86-92% nhập khẩu dầu của Hungary và gần như toàn bộ nguồn cung của Slovakia.
Công ty năng lượng Mol của Hungary cho biết đã nhận thông báo từ nhà vận hành Ukraine rằng dầu thô từ Belarus đã bắt đầu bơm qua hệ thống Druzhba từ trưa 22/4. Bộ trưởng Kinh tế Slovakia Denisa Sakova cũng xác nhận lô dầu đầu tiên dự kiến đến nước này trong sáng nay.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ca ngợi EU mở khóa khoản vay là "tín hiệu đúng đắn trong bối cảnh hiện nay". Ông khẳng định Ukraine đã hoàn thành nghĩa vụ với EU, kể cả trong vấn đề nhạy cảm như vận hành đường ống Druzhba, và kỳ vọng liên minh sẽ sớm triển khai các biện pháp hỗ trợ thiết thực.
Khoản vay mới của EU là nguồn tài chính quan trọng giúp Ukraine duy trì hoạt động trong giai đoạn 2026-2027, khi nền kinh tế chịu sức ép lớn từ xung đột.
Theo kế hoạch, hai phần ba số tiền sẽ dành cho quốc phòng, phần còn lại hỗ trợ các chi tiêu ngân sách khác. Khoản vay sẽ được giải ngân từ cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, thời điểm Ukraine có nguy cơ cạn nguồn tài chính nếu không nhận được hỗ trợ kịp thời.
Bế tắc quanh khoản vay từng làm chậm kế hoạch gia tăng áp lực lên Nga, khi EU muốn thông qua gói trừng phạt mới nhân dịp tròn 4 năm xung đột bùng phát vào tháng 2/2022. Gói trừng phạt dự kiến mở rộng hạn chế trong lĩnh vực năng lượng, tài chính và vận tải biển, nhằm thu hẹp khả năng xuất khẩu dầu của Nga.
Đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, được sử dụng để phân phối dầu của Nga sang các quốc gia châu Âu như Hungary và Slovakia. Hệ thống này ngừng hoạt động từ ngày 27/1, Ukraine nói rằng nguyên nhân là máy bay không người lái (UAV) Nga làm hư hại hạ tầng đường ống.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nối lại vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba nhằm mục đích chính trị, điều mà Kiev nhiều lần bác bỏ. Căng thẳng leo thang từ giữa tháng 2, khi Hungary và Slovakia thông báo đình chỉ xuất khẩu dầu diesel cho Ukraine.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban trước đó tuyên bố chỉ rút phiếu phủ quyết khi dòng dầu được nối lại. Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa ngày 20/4, ông cho biết Budapest sẵn sàng thông qua khoản vay ngay lập tức khi điều kiện này được đáp ứng. Slovakia cũng đưa ra lập trường tương tự đối với gói trừng phạt mới.
Trong tuyên bố chung của Tây Ban Nha, Brazil và Mexico ngày 18-4, Mỹ không được đề cập trực tiếp. Tuy nhiên theo giới quan sát, đây là một động thái nhắm thẳng vào Mỹ, quốc gia đã đơn phương áp đặt các lệnh bao vây và cấm vận suốt hàng chục năm qua với Cuba.
Gần đây, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gây thêm sức ép về kinh tế, khiến tình hình khó khăn tại Cuba thêm trầm trọng.
Trong tuyên bố chung ngày 18-4, 3 quốc gia do cánh tả lãnh đạo đã bày tỏ "quan ngại sâu sắc về cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng mà người dân Cuba đang phải gánh chịu, và kêu gọi áp dụng các biện pháp cần thiết để giảm bớt tình trạng này".
Chính phủ 3 nước cũng kêu gọi các bên liên quan tránh những hành động làm trầm trọng thêm điều kiện sống của người dân Cuba hoặc vi phạm luật pháp quốc tế. Các nước đồng thời cam kết sẽ tăng cường hỗ trợ nhân đạo một cách có phối hợp, nhằm giảm bớt nỗi khổ của người dân Cuba.
Tuyên bố được đưa ra sau Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 4 về Bảo vệ Dân chủ, trong khuôn khổ sáng kiến Vận động Tiến bộ toàn cầu (GPM) được tổ chức tại Tây Ban Nha.
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đề xuất một tuyên bố phản đối can thiệp quân sự vào Cuba. Bà lên tiếng mạnh mẽ bảo vệ nền độc lập và chủ quyền của đảo quốc Caribe, đồng thời bày tỏ hy vọng đối thoại và hòa bình sẽ thắng thế.
Trong khi đó, Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva nhấn mạnh rằng không ai có quyền áp đặt luật lệ lên các quốc gia khác và cần chấm dứt lệnh cấm vận đối với Cuba.
Cũng trong tuyên bố chung ngày 18-4, Tây Ban Nha, Brazil và Mexico đồng thời kêu gọi một cuộc đối thoại chân thành và tôn trọng, phù hợp với luật pháp quốc tế cũng như các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc.
Một cuộc đối thoại như vậy, theo 3 nước này, nên hướng tới việc tìm ra một giải pháp lâu dài cho tình hình hiện tại và đảm bảo rằng chính người dân Cuba sẽ được hoàn toàn tự do quyết định về tương lai của mình.
Cuba đang trải qua một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, đặc biệt sau lệnh cấm vận dầu mỏ của Mỹ, với tình trạng mất điện kéo dài ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày và quá trình vận hành của nền kinh tế.
Mới đây, các nghị sĩ quốc hội đến từ tỉnh La Rioja của Argentina cũng phản đối các lệnh cấm vận của Mỹ đối với Cuba. Họ khẳng định rằng việc cô lập hoặc đe dọa chiến tranh đối với một dân tộc trong thế kỷ 21 là "không thể chấp nhận được".
Tờ Khmer Times ngày 12.5 dẫn thông cáo của Cảnh sát Quốc gia Campuchia bác bỏ nghi vấn của cơ quan chức năng Thái Lan về việc một nghi phạm người Trung Quốc có liên quan lực lượng cận vệ của Thủ tướng Campuchia Hun Manet.
Vụ việc gây tranh cãi nổ ra sau khi cảnh sát Thái Lan bắt giữ hai công dân Trung Quốc vào tối 8.5 tại tỉnh Chonburi, sau một vụ tai nạn giao thông ở huyện Bang Lamung.
Theo truyền thông Thái Lan, chiếc xe sedan màu trắng bị lật trên con đường song song với tuyến đường sắt cũ, khiến cảnh sát địa phương phải đến hiện trường.
Trong quá trình kiểm tra xe, cảnh sát Thái Lan cho biết đã phát hiện một khẩu súng ngắn và tạm giữ cả hai người đàn ông Trung Quốc liên quan là Ma Yu Hsih và Sun Mingchen để thẩm vấn.
Khám xét một ngôi nhà ở huyện Bang Lamung, lực lượng chức năng phát hiện nhiều vũ khí và thiết bị quân sự.
Sau cuộc điều tra, cảnh sát Thái Lan cho biết nghi phạm Sun Mingchen, sở hữu cả hộ chiếu Trung Quốc và Campuchia, đồng thời có thẻ căn cước màu hồng của Thái Lan cấp cho người nước ngoài.
Thông tin sơ bộ từ chính quyền Thái Lan và truyền thông nước này còn cho rằng nghi phạm có thể có liên hệ với đơn vị vệ sĩ tinh nhuệ của Thủ tướng Campuchia.
Tuy nhiên, Trung tướng Chhay Kimkhoeun, người phát ngôn của Cảnh sát Quốc gia Campuchia, đã bác bỏ những cáo buộc này. Ông khẳng định rằng công dân Trung Quốc bị bắt giữ không có bất kỳ liên hệ nào với trụ sở đội cận vệ của Thủ tướng, đồng thời cho rằng những cáo buộc này là sai sự thật và vô căn cứ.
