Đại sứ các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 22/4 thông qua khoản vay 90 tỷ euro (khoảng 106 tỷ USD) cho Ukraine và gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga ở cấp Ủy ban Đại diện Thường trực (Coreper), theo thông báo của nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU là Cyprus.
Thủ tục phê duyệt cuối cùng đang được tiến hành bằng văn bản, dự kiến hoàn tất trong hôm nay.
Động thái diễn ra sau khi Hungary và Slovakia xác nhận Ukraine đã nối lại hoạt động của đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu thô Nga tới hai quốc gia này. Đây cũng là hai nước EU cuối cùng vẫn phụ thuộc vào dầu Nga qua nhánh phía nam của Druzhba, với tỷ lệ 86-92% nhập khẩu dầu của Hungary và gần như toàn bộ nguồn cung của Slovakia.
Công ty năng lượng Mol của Hungary cho biết đã nhận thông báo từ nhà vận hành Ukraine rằng dầu thô từ Belarus đã bắt đầu bơm qua hệ thống Druzhba từ trưa 22/4. Bộ trưởng Kinh tế Slovakia Denisa Sakova cũng xác nhận lô dầu đầu tiên dự kiến đến nước này trong sáng nay.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ca ngợi EU mở khóa khoản vay là “tín hiệu đúng đắn trong bối cảnh hiện nay”. Ông khẳng định Ukraine đã hoàn thành nghĩa vụ với EU, kể cả trong vấn đề nhạy cảm như vận hành đường ống Druzhba, và kỳ vọng liên minh sẽ sớm triển khai các biện pháp hỗ trợ thiết thực.
Khoản vay mới của EU là nguồn tài chính quan trọng giúp Ukraine duy trì hoạt động trong giai đoạn 2026-2027, khi nền kinh tế chịu sức ép lớn từ xung đột.
Theo kế hoạch, hai phần ba số tiền sẽ dành cho quốc phòng, phần còn lại hỗ trợ các chi tiêu ngân sách khác. Khoản vay sẽ được giải ngân từ cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, thời điểm Ukraine có nguy cơ cạn nguồn tài chính nếu không nhận được hỗ trợ kịp thời.
Bế tắc quanh khoản vay từng làm chậm kế hoạch gia tăng áp lực lên Nga, khi EU muốn thông qua gói trừng phạt mới nhân dịp tròn 4 năm xung đột bùng phát vào tháng 2/2022. Gói trừng phạt dự kiến mở rộng hạn chế trong lĩnh vực năng lượng, tài chính và vận tải biển, nhằm thu hẹp khả năng xuất khẩu dầu của Nga.
Đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, được sử dụng để phân phối dầu của Nga sang các quốc gia châu Âu như Hungary và Slovakia. Hệ thống này ngừng hoạt động từ ngày 27/1, Ukraine nói rằng nguyên nhân là máy bay không người lái (UAV) Nga làm hư hại hạ tầng đường ống.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nối lại vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba nhằm mục đích chính trị, điều mà Kiev nhiều lần bác bỏ. Căng thẳng leo thang từ giữa tháng 2, khi Hungary và Slovakia thông báo đình chỉ xuất khẩu dầu diesel cho Ukraine.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban trước đó tuyên bố chỉ rút phiếu phủ quyết khi dòng dầu được nối lại. Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa ngày 20/4, ông cho biết Budapest sẵn sàng thông qua khoản vay ngay lập tức khi điều kiện này được đáp ứng. Slovakia cũng đưa ra lập trường tương tự đối với gói trừng phạt mới.
Sự việc xảy ra tối 3/5, khi Thủ tướng Pedro Sanchez đang trên đường tới Armenia tham dự cuộc họp của Hội đồng Chính trị châu Âu (EPC). "Phái đoàn sẽ qua đêm tại Thổ Nhĩ Kỳ trước khi tiếp tục hành trình tới Armenia vào buổi sáng", chính phủ Tây Ban Nha cho biết, nhưng không tiết lộ cụ thể về sự cố.
Hãng thông tấn EFE trước đó dẫn các nguồn tin từ Văn phòng Thủ tướng Tây Ban Nha cho biết máy bay Airbus A310 chở ông Sanchez phải hạ cánh khẩn cấp xuống thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ do trục trặc kỹ thuật. Sự cố được miêu tả là "nhỏ", song tổ bay đã hành động theo đúng quy trình.
Thủ tướng Tây Ban Nha từng không thể đến dự hội nghị về Ukraine được tổ chức tại Pháp vào tháng 9/2025 với lý do tương tự. Máy bay dòng Falcon chở ông Sanchez khi đó phải quay đầu giữa hành trình và trở về Madrid do sự cố kỹ thuật, khiến Thủ tướng Tây Ban Nha phải tham dự sự kiện theo hình thức trực tuyến.
Airbus A310 là máy bay thân rộng, có chiều dài 47 m, sải cánh 44 m, khối lượng cất cánh tối đa 164 tấn, tầm bay 9.540 km và có thể chở theo 243 hành khách. Phi cơ cất cánh lần đầu vào năm 1982 và đã ngừng sản xuất từ năm 1998, với tổng cộng 255 chiếc xuất xưởng.
Chiếc A310 chở ông Sanchez thuộc biên chế Không đoàn 45 của không quân Tây Ban Nha, đơn vị chịu trách nhiệm cho hoạt động đi lại của hoàng gia, thủ tướng và các quan chức cấp cao. Không đoàn 45 còn vận chuyển nhân sự, vật tư trong các nhiệm vụ quốc tế, cũng như đảm nhận vai trò tiếp dầu trên không.
Đơn vị này vận hành hai phi cơ A310 đã được tùy chỉnh, 5 chiếc Dassault Falcon 900 và ba máy bay A330.
Các lãnh đạo thế giới bắt đầu tới thủ đô Yerevan của Armenia từ hôm 3/5 để tham dự hội nghị thượng đỉnh lần thứ 8 của EPC, với khẩu hiệu "Xây dựng tương lai: Đoàn kết và Ổn định ở châu Âu".
Sự kiện bắt đầu hôm nay và có sự tham gia của các lãnh đạo đến từ gần 50 quốc gia, trong đó có toàn bộ thành viên Liên minh châu Âu (EU). Họ sẽ thảo luận trực tiếp về các vấn đề quan trọng, như căng thẳng Trung Đông.
Theo Reuters, chính quyền Abu Dhabi (UAE) xác nhận nhiều đám cháy đã bùng phát ngày 5-4 tại một nhà máy hóa dầu ở thành phố Ruwais.
"Nhà chức trách đang ứng phó với nhiều đám cháy tại nhà máy hóa dầu Borouge, do mảnh vỡ rơi xuống sau khi hệ thống phòng không đánh chặn thành công", UAE khẳng định.
Hoạt động tại cơ sở này đã bị tạm dừng ngay lập tức trong khi đánh giá thiệt hại. Không có thương vong nào được báo cáo. Bộ Quốc phòng UAE trước đó cho biết đang đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran.
Tại Bahrain cùng ngày 5-4, công ty năng lượng nhà nước cho biết cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran gây ra hỏa hoạn tại một bể chứa, nhưng sau đó đã được dập tắt.
"Bapco Energies xác nhận sự cố đã xảy ra tại một trong các kho dầu vào đầu ngày 5-4, dẫn đến hỏa hoạn tại một bể chứa. Vụ việc là hệ quả của cuộc tấn công bằng máy bay không người lái Iran", công ty này nêu cáo buộc.
Trước đó, Bộ Điện và Nước Kuwait cho biết hai nhà máy điện và khử muối của Kuwait đã bị hư hại do cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran, gây ra "thiệt hại vật chất đáng kể và khiến hai tổ máy phát điện phải ngừng hoạt động".
Cáo buộc các quốc gia vùng Vịnh đang tiếp tay cho Mỹ tấn công mục tiêu trên lãnh thổ Iran, Tehran đã nhiều lần tấn công cơ sở hạ tầng các nước trong khu vực bất chấp họ kịch liệt phủ nhận đang hỗ trợ Washington.
Hôm 4-4, quân đội Iran tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào "các ngành công nghiệp nhôm" ở UAE và cơ sở hạ tầng quân sự của Mỹ ở Kuwait. Iran cũng mở rộng mục tiêu sang các nhà máy khử muối, vốn là những hạ tầng các quốc gia vùng Vịnh phụ thuộc rất nhiều để bảo đảm nguồn cấp nước.
Ngày 14-5, Tổng thống Brazil Lula da Silva lên tiếng ủng hộ việc áp đặt các hạn chế đối với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các tiến trình bầu cử, đồng thời cảnh báo nguy cơ thao túng hình ảnh, giọng nói và thông tin chính trị bằng công nghệ số.
Phát biểu tại lễ bàn giao nhà ở xã hội tại bang Bahia, Tổng thống Lula da Silva cảnh báo AI có thể trở thành công cụ phục vụ tin giả và lừa dối cử tri.
Ông cũng hoan nghênh lập trường của tân Chánh án Tòa án bầu cử tối cao Brazil (TSE), thẩm phán Kassio Nunes Marques, về việc sẽ áp dụng các biện pháp hạn chế sử dụng công cụ AI trong những ngày trước cuộc tổng tuyển cử sẽ diễn ra vào tháng 10 tới.
Ông Lula da Silva bày tỏ quan ngại về việc các công nghệ tạo hình ảnh và giọng nói giả có thể bị lợi dụng để phát tán các bài phát biểu hoặc thông điệp sai lệch của giới chính trị gia.
Mặc dù đánh giá AI là bước tiến quan trọng cho các lĩnh vực như y tế, giáo dục, khoa học và công nghệ, Tổng thống Brazil cho rằng cần có cuộc thảo luận sâu rộng nhằm xác định giới hạn sử dụng công nghệ này trong vận động tranh cử.
Ông cũng nhắc lại những khó khăn pháp lý từng khiến ông không thể tham gia tranh cử trong cuộc bầu cử năm 2018, đồng thời khẳng định chính trị cần dựa vào sự thật.
Brazil hiện được xem là quốc gia dẫn đầu Mỹ Latin về ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nhờ quy mô thị trường lớn, hạ tầng điện toán đám mây phát triển và chiến lược AI quốc gia. AI đang được triển khai mạnh trong nông nghiệp, tài chính, y tế và thương mại điện tử ở Brazil.
