Ngày 8.5, quân đội Mỹ thông báo đã tấn công các mục tiêu quân sự tại Iran trong ngày 7.5 nhằm mục đích “tự vệ” sau khi 3 tàu khu trục Mỹ bị tấn công tại eo biển Hormuz. Tổng thống Trump cho biết 3 tàu chiến Mỹ không hư hại gì nhưng nhiều xuồng nhỏ và máy bay không người lái (UAV), tên lửa của Iran đã bị bắn hạ.
“Chúng tôi sẽ hạ gục họ mạnh hơn và bạo lực hơn rất nhiều trong tương lai nếu họ không ký thỏa thuận nhanh chóng. Ba tàu khu trục của chúng tôi cùng thủy thủ đoàn tuyệt vời sẽ tái gia nhập đội phong tỏa hải quân, vốn là bức tường thép đích thực”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Trong khi đó, quân đội Iran tố cáo Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn khi tấn công một tàu dầu và một tàu khác gần eo biển Hormuz trong ngày 7.5. Hành động này khiến Iran đáp trả lực lượng Mỹ.
Đợt ăn miếng, trả miếng khiến nguy cơ xung đột tái bùng phát và làm lệnh ngừng bắn sụp đổ. Tuy nhiên, ông Trump nói với ABC News rằng lệnh ngừng bắn vẫn có hiệu lực và miêu tả đòn tấn công mới của Mỹ “chỉ là cái chạm nhẹ” vì “họ đã coi thường chúng tôi”.
“Tôi sẽ cho các bạn biết khi nào không còn lệnh ngừng bắn. Hoặc các bạn có thể biết điều đó khi thấy một luồng sáng lớn phát ra từ Iran”, ông Trump nói.
Mặt khác, nhà lãnh đạo cho biết Mỹ vẫn đang đàm phán với Iran sau đợt tấn công qua lại. Ông tiết lộ rằng đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt xung đột là nhiều hơn một trang giấy.
Ông tóm tắt các đề nghị đó là Iran sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân và sẽ giao “bụi hạt nhân cùng nhiều thứ khác chúng tôi muốn” cho Mỹ. “Bụi hạt nhân” là từ được ông Trump dùng để chỉ kho uranium được làm giàu của Iran và những gì còn lại sau đợt không kích của Mỹ và Israel vào năm 2025.
“Cuộc đối thoại đang diễn ra rất tốt nhưng họ phải hiểu rằng nếu thỏa thuận không được ký, họ sẽ chịu nhiều đau đớn. Việc ký kết có thể diễn ra vào bất cứ khi nào hoặc có thể không nhưng tôi tin rằng họ muốn thỏa thuận này hơn tôi”, chủ nhân Nhà Trắng quả quyết. Khi được hỏi rằng Iran có đồng ý chưa, ông nói “họ đã đồng ý”.
Truyền thông Iran đưa tin rằng nước này chưa hoàn thiện câu trả lời và đang đánh giá thông điệp của Mỹ được chuyển qua Pakistan.
“Ông Trump còn khoảng 20 giờ để đầu hàng Iran, hoặc các đồng minh của Iran sẽ đưa ông ta trở về thời kỳ đồ đá”, ông Mahdi Mohammadi viết trên mạng xã hội X.
Ông Mohammadi nhấn mạnh Tehran “rõ ràng và thực chất đã giành chiến thắng trong cuộc chiến, và sẽ chỉ chấp nhận một cái kết giúp củng cố các lợi ích đạt được, đồng thời thiết lập trật tự an ninh mới trong khu vực”, theo Al Jazeera.
Trước đó, cùng ngày 6-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đã kêu gọi người dân Mỹ buộc chính phủ của họ phải chịu trách nhiệm cho điều mà ông mô tả là một “cuộc chiến tranh xâm lược” nhằm vào Iran.
“Người dân Mỹ cần phải biết rằng những gì chính phủ của họ đang làm chống lại Iran ở Tây Á là một sự bất công lớn, và là một cuộc chiến tranh phi nghĩa, mang tính xâm lược”, ông Esmaeil Baghaei nói với truyền thông Iran.
Ông cũng kêu gọi người dân Mỹ phải buộc chính phủ của họ “chịu trách nhiệm về những hành động và tội ác được thực hiện nhân danh người Mỹ”.
Trước đó trong buổi họp báo vào chiều 6-4 (giờ Mỹ), ông Trump đã liên tục nhắc về hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ).
“Họ có thời hạn đến ngày mai, 20h giờ miền Đông. Sau đó họ sẽ không còn cây cầu nào, không còn nhà máy điện nào. Sẽ là thời kỳ đồ đá”, ông chủ Nhà Trắng cảnh báo.
Ông Trump nhấn mạnh quân đội Mỹ đã lên phương án phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran trong vỏn vẹn 4 giờ.
Ngoài ra, ông cũng kể lại việc đã ra lệnh phá hủy cây cầu lớn nhất Iran chỉ trong 10 phút sau khi được báo cáo rằng phía Iran có vẻ phá vỡ thỏa thuận.
Về diễn biến xung đột, Hãng tin Mehr của Iran ngày 7-4 đưa tin một quả đạn do Mỹ và Israel phóng đã đánh trúng một giáo đường Do Thái ở trung tâm thủ đô Tehran.
Vụ tấn công đã gây thiệt hại cho giáo đường này. Hiện lực lượng cứu hộ đang tiến hành dọn dẹp và giải cứu những người bị mắc kẹt.
Sự việc xảy ra tại tỉnh Trung Java hôm 1/5, khi sương mù dày đặc khiến tài xế ôtô không thể quan sát được đoàn tàu đang chạy tới ở điểm giao cắt, theo cảnh sát giao thông địa phương Eko Ari Kisworo.
Tàu hỏa va chạm với chiếc xe chở 9 người này, khiến phương tiện bị văng đi khoảng 20 mét trước khi đâm vào cột và lật nhào xuống ruộng lúa. Bốn hành khách, trong đó có hai trẻ em, đã thiệt mạng, tài xế ôtô và những hành khách còn lại bị thương.
Đây là tai nạn đường sắt thứ hai ở Indonesia trong vòng một tuần. Hôm 27/4, một đoàn tàu đường dài đâm vào toa cuối cùng của tàu nội đô ở gần ga Bekasi Timur tại tỉnh Tây Java, khiến 16 người thiệt mạng và ít nhất 90 người bị thương. Tàu nội đô khi đó đang dừng vì đã va chạm với một chiếc taxi khoảng 50 phút trước.
Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto cho rằng sự thiếu an toàn tại các điểm giao cắt với đường sắt là nguyên nhân khiến tai nạn xảy ra, đồng thời ra lệnh nâng cấp trên phạm vi toàn quốc bằng cách lắp đặt trạm gác hoặc cầu vượt.
Tai nạn giao thông không phải điều hiếm khi xảy ra ở Indonesia, nơi các phương tiện như xe buýt, tàu hỏa và thậm chí là cả máy bay thường cũ kỹ, được bảo trì kém.
Vụ hai đoàn tàu va chạm ở Tây Java vào tháng 1/2024 đã khiến 4 nhân viên đường sắt thiệt mạng. Trước đó vào năm 2015, 16 người thiệt mạng khi một đoàn tàu đâm vào xe buýt mini tại điểm giao cắt ở Jakarta.
Reuters dẫn lời giới chức phương Tây cho hay Không quân Ả Rập Xê Út đã thực hiện các đòn tấn công "ăn miếng trả miếng" vào cuối tháng 3, cho thấy thái độ quyết liệt của Riyadh trong việc tự vệ trước Tehran.
Các đòn tập kích của Ả Rập Xê Út diễn ra vào thời điểm đầu của xung đột. Sau khi Mỹ và Israel phát động tấn công Iran hôm 28.2, Tehran đã nã tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào cả 6 quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ, sân bay lẫn hạ tầng dầu mỏ.
Thời điểm đó, Ả Rập Xê Út đã không kích đáp trả vào Iran, kèm theo cảnh báo sẽ tiếp tục trả đũa. Sau đó, các bên đã có nhiều hoạt động ngoại giao, góp phần giúp hai nước đạt được một thỏa thuận hạ nhiệt căng thẳng.
Chuyên gia Ali Vaez thuộc Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Bỉ, nhận định chuỗi sự kiện trên cho thấy sự thực dụng của cả hai bên khi nhận ra rằng việc leo thang mất kiểm soát sẽ mang lại những cái giá quá đắt.
Thỏa thuận không chính thức giữa Iran và Ả Rập Xê Út có hiệu lực vài ngày trước khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn vào ngày 7.4, Reuters cho hay.
Theo tiết lộ, không chỉ Ả Rập Xê Út mà Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cũng đã tiến hành các cuộc không kích vào Iran. Tuy nhiên, nếu UAE chọn cách tiếp cận cứng rắn, thì Ả Rập Xê Út lại nỗ lực "vừa đánh vừa đàm", duy trì các kênh ngoại giao với Tehran để ngăn xung đột vượt tầm kiểm soát.
Chiến lược kết hợp răn đe quân sự và ngoại giao của Ả Rập Xê Út đã lập tức phát huy tác dụng. Theo thống kê của Reuters, số lượng các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa vào Ả Rập Xê Út đã giảm mạnh từ hơn 105 vụ trong tuần vào giai đoạn ngày 25 - 31.3 xuống chỉ còn hơn 25 vụ vào ngày 1 - 6.4. Giới chức phương Tây đánh giá các đòn tấn công nhắm vào Ả Rập Xê Út trong những ngày giáp lệnh ngừng bắn chủ yếu xuất phát từ lãnh thổ Iraq, cho thấy Tehran đã yêu cầu ngừng các đòn đánh trực tiếp.
Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Ả Rập Xê Út không xác nhận trực tiếp về các đòn không kích bí mật, nhưng nhấn mạnh lập trường nhất quán của Riyadh là "kêu gọi hạ nhiệt, tự kiềm chế và giảm căng thẳng vì sự ổn định, an ninh và thịnh vượng của khu vực". Giới chức Iran chưa phản hồi thông tin trên.
