Tại tọa đàm, bà Nguyễn Thị Thu Hằng (Phó cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp) cho biết Nghị định 99/2022 đã góp phần hoàn thiện khung pháp lý, cải cách thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Việc triển khai hệ thống đăng ký, đặc biệt là trực tuyến, giúp tiếp cận dịch vụ công dễ dàng hơn; số lượng hồ sơ giai đoạn 2024-2025 tăng từ 6% đến 17%, góp phần thúc đẩy tiếp cận tín dụng và phát triển kinh doanh.
Tuy nhiên, thực tiễn còn nhiều hạn chế. Ở địa phương, các cơ quan như Sở Tư pháp, Sở Nông nghiệp và Môi trường còn lúng túng trong quản lý do cán bộ kiêm nhiệm, thiếu chuyên môn, khiến công tác kiểm tra và tuyên truyền chưa hiệu quả.
Việc áp dụng pháp luật thiếu thống nhất: nhiều Văn phòng đăng ký đất đai từ chối hồ sơ không đúng quy định hoặc phát sinh yêu cầu không cần thiết; sai sót nghiệp vụ vẫn xảy ra. Đăng ký động sản gặp khó vì tính đa dạng của tài sản, làm tăng tỉ lệ hồ sơ bị từ chối.
Bên cạnh đó, Nghị định 99/2022 chưa theo kịp chuyển đổi số, khi vẫn duy trì biểu mẫu giấy và quy định chứng nhận trực tiếp. Hệ thống pháp lý cũng thiếu quy định cho các loại tài sản mới như tài sản số, tiền mã hóa, sản phẩm AI.
Ông Nguyễn Duy Tịnh (Giám đốc Trung tâm đăng ký giao dịch, tài sản tại TP.HCM) nêu thêm các vướng mắc như chồng chéo pháp luật, đăng ký tồn tại vô thời hạn, cơ chế thu phí lạc hậu…
Thực tế tại TP.HCM cho thấy chuyển đổi số, áp dụng chữ ký số và mã QR đã nâng cao hiệu quả. Từ đó cần xây dựng luật riêng về đăng ký biện pháp bảo đảm để thống nhất và hiện đại hóa toàn diện hệ thống.
Ông Trần Văn Nhiên (Ngân hàng Eximbank) cho rằng hiện nay có 5 hệ thống đăng ký giao dịch bảo đảm như bất động sản đăng ký tại văn phòng đăng ký đất đai; động sản đăng ký tại các trung tâm; tàu biển đăng ký tại cơ quan đăng ký tàu biển, tàu bay đăng ký tại Cục Hàng không; cổ phần, cổ phiếu… đăng ký tại trung tâm VSD.
Hiện nay, nhiều tài sản bảo đảm có cấu trúc đa dạng, kết hợp nhiều loại tài sản khác nhau như động sản gắn liền với quyền tài sản phát sinh từ dự án, cổ phần đi kèm với quyền quản lý doanh nghiệp… trong khi hệ thống đăng ký còn phân tán, thiếu cơ chế tập trung, gây khó khăn trong tra cứu, xác minh tình trạng pháp lý, tiềm ẩn rủi ro bỏ sót đăng ký và làm giảm hiệu lực đối kháng, chi phí tuân thủ tăng và thủ tục kéo dài.
Vì vậy cần xây dựng hệ thống đăng ký tập trung, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan nhằm đảm bảo minh bạch, thống nhất thông tin, hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả thị trường tín dụng.
Quy định yêu cầu đăng ký thay đổi khi bổ sung nghĩa vụ bảo đảm theo Nghị định 99/2022 làm phát sinh thủ tục hành chính, tăng chi phí và thời gian, dù không thay đổi tài sản hay chủ thể bảo đảm. Trong khi đó, mục tiêu đăng ký chủ yếu là xác lập hiệu lực đối kháng và công khai tình trạng pháp lý tài sản, không cần cập nhật mọi biến động nghĩa vụ. Vì vậy, cần sửa đổi theo hướng chỉ yêu cầu đăng ký khi thay đổi tài sản, chủ thể hoặc phạm vi bảo đảm; loại trừ các thay đổi nghĩa vụ không ảnh hưởng bản chất pháp lý, nhằm giảm gánh nặng và nâng cao hiệu quả hệ thống.
Theo ông Nhiên, từ 1-1-2026, thông tin thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất được quản lý trên cơ sở dữ liệu thay vì ghi trên giấy chứng nhận. Điều này gây khó cho ngân hàng khi kiểm tra pháp lý do dữ liệu chưa kịp thời, thiếu cơ chế tra cứu thống nhất, kéo dài thẩm định và tiềm ẩn rủi ro sai lệch, chồng lấn giao dịch. Ngoài ra, phụ thuộc hệ thống điện tử làm tăng rủi ro vận hành.
Vì vậy ông Nhiên đề xuất cần bổ sung cơ chế ghi chú điện tử và xây dựng cổng tra cứu trực tuyến minh bạch, thuận tiện, đảm bảo an toàn pháp lý cho giao dịch.
Ngày 19/5, Nguyễn Thị Vân Anh, 44 tuổi, trú phường Từ Liêm, sẽ bị TAND khu vực 4, Hà Nội xét xử về tội Gây rối trật tự công cộng, theo khoản 1 Điều 318 Bộ luật hình sự.
Theo cáo trạng, sự việc nảy sinh từ việc chị Hằng, hàng xóm sát vách tại chung cư, đã đăng tải lên hội nhóm của cư dân với nội dung con trai Vân Anh có biểu hiện xàm sỡ, "biến thái" tại chung cư.
Bị cáo Vân Anh bức xúc nên đã kể cho em họ nghe.
Khoảng 20h ngày 9/1, chị Hằng đi làm về đến trước cửa căn hộ của mình thì bị người em họ của Vân Anh ra hỏi tại sao đăng thông tin, khẳng định bé trai không làm như thế.
Lúc này, Vân Anh từ trong nhà đi ra và mắng chị Hằng, đồng thời tay trái túm tóc, tay phải đánh nhiều cái vào phía vùng đầu. Vân Anh vừa đánh vừa chửi hàng xóm.
Người em họ can ngăn, đẩy Vân Anh ra, giữ tay. Con gái bị cáo cũng ra can ngăn nhưng không được.
Khi Phó Ban quản trị tòa nhà và tổ trưởng tổ quản lý vận hành tòa nhà đi lên, Vân Anh dừng lại không đánh chị Hằng, nhưng hai bên tiếp tục lời qua tiếng lại. Vợ chồng Vân Anh tiếp tục chửi hàng xóm.
Nạn nhân sau đó có đơn trình báo cơ quan công an kèm video từ camera an ninh. Chị Hằng cũng đăng trên lên các trang mạng xã hội.
Công an đánh giá, hành vi của Vân Anh là vi phạm pháp luật. Tuy nạn nhân không bị thương tích nặng nhưng vụ việc đã gây tác động xấu đến dư luận, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự trên địa bàn.
VKS ghi nhận bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và đầu thú.
Trả lời VnExpress, nạn nhân cho biết chuyển về tòa nhà từ năm 2017 và thường xuyên gặp khó chịu. Ngoài bị con trai của Vân Anh quấy rối, chị còn bị phiền hà bởi nhà hàng xóm thường xuyên để hàng chục đôi dép tràn lan khắp hành lang khiến lộn xộn và hát karaoke "với tiếng ồn lớn".
Chị phản ánh với ban quản lý, ban quản trị tòa nhà song chưa được giải quyết thỏa đáng. Để lưu lại bằng chứng và tự bảo vệ mình, chị lắp camera trước cửa nhà.
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký công điện về việc tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Đợt truy quét cao điểm này diễn ra trong bối cảnh công tác đấu tranh đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng tình trạng vi phạm tại một số lĩnh vực, địa phương vẫn diễn biến phức tạp, gây tác động lớn đến môi trường đầu tư, kinh doanh cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan.
Chính phủ yêu cầu mở đợt cao điểm toàn quốc từ ngày 7 đến 30-5, tập trung xử lý các hành vi vi phạm bản quyền phim, âm nhạc, chương trình truyền hình, trò chơi điện tử trên môi trường số, song song với hàng giả, hàng nhái, xâm phạm nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý.
Bộ Công an được giao triệt phá các website phim lậu, nhạc lậu, game lậu, nền tảng vi phạm bản quyền có lượng truy cập lớn, kể cả website dùng tiếng Anh. Đồng thời xác minh, điều tra, khởi tố một số vụ án nghiêm trọng liên quan đến quyền tác giả, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý. Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch sẽ kiểm tra việc chấp hành bản quyền phần mềm, phim, âm nhạc, trò chơi điện tử...
Chính phủ yêu cầu số vụ xử lý vi phạm phải tăng tối thiểu 20% so với tháng 5-2025. Các địa phương phải thành lập tổ công tác liên ngành do chủ tịch UBND tỉnh, thành phố làm tổ trưởng để trực tiếp chỉ đạo.
"Chúng ta đang ở trong một cuộc đua vũ trang về công nghệ". Đó là nhận định của ông Nguyễn Mạnh Quý, Viện trưởng Viện Bản quyền và Tài sản số, khi trao đổi với Tuổi Trẻ về cuộc chiến giữa vấn nạn vi phạm bản quyền và biện pháp ngăn chặn, xử lý.
Ông Quý đề xuất hai biện pháp cần tập trung trước mắt để chống lại nạn vi phạm bản quyền tại Việt Nam. Thứ nhất là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) vào các hệ thống rà quét tự động theo thời gian thực để phát hiện sớm các dấu hiệu vi phạm và tự động gửi yêu cầu chặn truy cập đến các nhà mạng (ISP).
Về giải pháp cụ thể, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa, giảng viên Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn - ĐH Quốc gia TP.HCM, cho rằng cần chia thành hai tầng: ngắn hạn là kiểm soát rủi ro và xử lý nghiêm vi phạm, dài hạn là xây dựng hệ sinh thái sở hữu trí tuệ như một nền tảng của nền kinh tế sáng tạo.
Riêng giải pháp ngắn hạn, đầu tiên cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ, nhất là trong các lĩnh vực có nguy cơ cao như hàng tiêu dùng, dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm, thời trang, linh kiện điện tử, phần mềm, thương mại điện tử và hàng xuất khẩu.
Thứ hai, cần siết trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử, nền tảng số và đơn vị trung gian. Trong nền kinh tế số, rất nhiều hành vi bán hàng giả, hàng nhái, vi phạm nhãn hiệu diễn ra trên nền tảng trực tuyến. Nếu chỉ xử lý người bán nhỏ lẻ mà không buộc nền tảng có trách nhiệm rà soát, gỡ bỏ, lưu vết dữ liệu và phối hợp với cơ quan chức năng thì hiệu quả sẽ hạn chế.
Thứ ba, cần thiết lập cơ chế phản ứng nhanh về sở hữu trí tuệ đối với hàng xuất khẩu. Những ngành xuất khẩu lớn sang Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc cần được hỗ trợ rà soát rủi ro về nhãn hiệu, bản quyền, kiểu dáng công nghiệp, phần mềm, xuất xứ công nghệ và nguyên liệu đầu vào.
Thứ tư, cần công khai một số vụ xử lý điển hình. Bảo vệ sở hữu trí tuệ không thể chỉ là hoạt động hành chính âm thầm, cần trở thành thông điệp chính sách rõ ràng rằng: Việt Nam không dung túng cho hàng giả, hàng nhái và hành vi ăn cắp tài sản sáng tạo.
