Người Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã bất đồng về nguồn gốc hàng loạt món ăn, từ cà phê, lá nho nhồi đến cả baklava – di sản để lại từ nhiều thế kỷ cùng tồn tại dưới thời Đế chế Ottoman. Giờ đây, người Thổ Nhĩ Kỳ bức xúc khi cho rằng người Hy Lạp “nhận vơ” công lao với món súp mà họ gọi là iskembe, vốn được xem là một phần văn hóa lâu đời của đất nước. Iskeme là súp lòng bò, nổi tiếng với hương vị đậm đà, hấp dẫn và được gọi là patsa tại Hy Lạp.
Dimitris Tsarouhas, chủ một nhà hàng ở thành phố Thessaloniki của Hy Lạp chuyên về món “patsa”, đang nỗ lực đăng ký món súp này với UNESCO như một món ăn truyền thống độc đáo của Hy Lạp, có nguồn gốc từ thời sử thi “Odyssey” của Homer .
Chủ nhà hàng Tsarouhas đã tập hợp một hồ sơ đồ sộ, chi tiết với sự hỗ trợ của một tổ chức văn hóa địa phương và Lena Oflidis, tác giả cuốn sách duy nhất ghi chép về lịch sử món súp này, nhằm đưa patsa vào danh mục di sản văn hóa của Hy Lạp.
Tại nhà hàng Tsarouhas, hàng chục thực khách ghé đến vào mọi thời điểm trong ngày, đặc biệt là lúc rạng sáng, để thưởng thức patsa. Nhiều người tin rằng món súp ăn cùng ớt này giúp làm dịu dạ dày sau một đêm quá chén.
Đầu bếp Pantazis Koukoumvris của nhà hàng Tsarouhas cho biết công thức món ăn này được người Byzantine tiếp nhận từ người Hy Lạp cổ đại, rồi truyền lại cho người Ottoman.
Ông Dimitris Tsarouhas cũng chỉ ra rằng công thức patsa từng được nhắc đến trong sử thi Odyssey, trong bữa tiệc mà Penelope, vợ của Odysseus, chuẩn bị cho những kẻ cầu hôn vào ngày chồng bà trở về sau hành trình dài.
Theo ông, đoạn này mô tả món dạ dày bò nhồi mỡ động vật và huyết.
“Nếu đó không phải là patsa, thì còn có thể là gì nữa?”, ông đặt câu hỏi.
Dù phía Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định đây là phát minh của họ, Tsarouhas tỏ ra không lo ngại. Ông cho rằng phía bên kia hoàn toàn có thể thử chứng minh nếu có đủ cơ sở.
“Không ai ngăn họ thử cả”, ông nói và tin mình có đầy đủ cơ sở để bảo hộ, công nhận món ăn này. Ông tin hai nước sẽ không vì điều này mà chia rẽ vì hương vị món ăn chính là thứ gắn kết.
Tuy nhiên, “sự gắn kết qua ẩm thực” không phải điều mà Ali Turkmen nghĩ đến. Chủ nhà hàng người Thổ Nhĩ Kỳ 59 tuổi cho rằng món ăn này mang tính đặc trưng lịch sử và văn hóa của người Thổ, dù tại Hy Lạp, nó cũng được xem là món ăn quen thuộc vào đêm khuya hoặc sau những cuộc nhậu.
“Cũng giống như baklava và nhiều thứ khác, họ muốn nhận đó là của riêng mình. Lòng bò là thứ rất riêng của người Thổ”, Turkmen nói về nỗ lực của Hy Lạp. Nhưng sẽ rất khó để họ tuyên bố sở hữu một thứ vốn là đặc trưng của Thổ Nhĩ Kỳ, theo Turkmen vì món ăn này đã là một phần văn hóa của họ hàng trăm năm.
Tại Istanbul, Ali Ohtamis là người phụ trách căn bếp tại nhà hàng Alem Iskembe của Turkmen, một địa chỉ chuyên phục vụ món súp truyền thống tại khu phố Kiziltoprak. Mỗi ngày, từ 4h, Ohtamis bắt đầu đun sôi dạ dày bò (lòng bò) sau khi đã làm sạch kỹ lưỡng. Theo ông, quá trình nấu kéo dài 8-9 tiếng, trước khi thịt được cắt theo khẩu vị của từng thực khách, to hoặc nhỏ.
Dù cả phiên bản Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đều dựa trên nền nước dùng đậm đà, nhiều tỏi, món iskembe của Thổ Nhĩ Kỳ chỉ sử dụng duy nhất phần lòng bò.
Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đã cáo buộc Hy Lạp “chiếm dụng” một món ăn được xem là niềm tự hào quốc gia. Cổng tin tức Onedio dẫn lại ghi chép của nhà du hành thế kỷ 17 Evliya Celebi, trong đó mô tả những người bán súp lòng và súp móng giò tại Istanbul, như bằng chứng cho thấy món ăn này đã có lịch sử 400 năm tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Khách quen của Alem Iskembe, Murat Pajik, bày tỏ quan điểm dứt khoát rằng Thổ Nhĩ Kỳ không nên chấp nhận động thái từ phía Hy Lạp.
“Cần phải có biện pháp. Súp lòng là một trong những món ăn mà chúng ta nên quảng bá ra thế giới”, Pajik nói.
Trong khi đó, tại Hy Lạp, Christos Mousoulis lại có góc nhìn khác. Là khách quen của nhà hàng Tsarouhas, ông cho biết món patsa đã được chế biến theo cách truyền thống trong các gia đình Hy Lạp qua nhiều thế hệ.
“Món ăn có thể tương đồng. Nhưng chúng tôi lớn lên cùng với patsa của Hy Lạp”, ông nói.
Hình ảnh cặp cá voi săn mồi tại vùng biển ở Cù Lao Mái Nhà, xã Ô Loan (Đắk Lắk) khi cùng tung mình lên khỏi mặt nước săn mồi, tạo nên màn trình diễn sống động.
Chị Trần Thị Mỹ Hà, một hướng dẫn viên du lịch tại địa phương, là người quay được khoảnh khắc kỳ thú này vào khoảng 9h45 ngày 15-5, trong lúc chị đưa khách đi tham quan đảo Cù Lao Mái Nhà.
"Hai con cá voi, một con dài khoảng 10m, một con khoảng 6-7m. Cả hai liên tục nổi lên rồi lặn xuống đớp mồi. Ngay từ trong bờ người lái ca nô đã phát hiện nên tôi bảo tăng tốc để đưa khách đến gần để xem.
Du khách rất thích, có nhiều người quay video, chụp ảnh lại, nhất là khoảnh khắc cá voi há miệng cho chim biển lao xuống để ăn cá, rồi cá voi đột ngột khép miệng nuốt cá, lặn xuống biển, vẫy đuôi tung bọt trắng xóa", chị Hà nói.
Theo chị Hà, khu vực Cù Lao Mái Nhà từng xuất hiện cá voi săn mồi nhiều lần. Trước đó, vào tháng 7-2025, chị Hà cũng quay được cảnh hai mẹ con cá voi săn mồi ở Cù Lao Mái Nhà. Tuy nhiên lần này cá vào gần bờ hơn.
Theo Chi cục Thủy sản và Biển đảo Đắk Lắk, cá voi thường di cư săn mồi theo luồng cá, nên thông thường thời điểm này vùng biển Bình Định - Phú Yên cũ hay xuất hiện cá voi. Đây cũng là minh chứng cho môi trường biển ở đây rất tốt, nguồn thức ăn dồi dào.
Chi cục này cũng khuyến cáo người dân và du khách khi gặp cá voi cần giữ khoảng cách an toàn, không tiếp cận quá gần để tránh ảnh hưởng đến tập tính săn mồi của chúng và đảm bảo an toàn trên biển.
Không gian núi rừng rộng hàng trăm héc ta tại Yang Bay mang đến cho học sinh cơ hội hòa mình vào hệ sinh thái tự nhiên phong phú.
Tại đây, các em được trực tiếp quan sát, tiếp xúc với nhiều loài động vật như cừu, hươu sao, đà điểu, khỉ, ngựa trắng… trong môi trường bán hoang dã, qua đó hiểu hơn về tập tính và môi trường sống của từng loài.
Không chỉ dừng ở khám phá động vật, học sinh còn được tham gia các hoạt động trải nghiệm như làm nông, bắt cá, hay tìm hiểu hệ thực vật tại vườn cây, những kiến thức về làm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và kiến thức văn hóa bản địa tại địa phương.
Những trải nghiệm này giúp kiến thức sinh học, môi trường hay kỹ năng sống trở nên gần gũi, dễ tiếp thu hơn so với việc học trên lớp.
Đại diện công viên du lịch Yang Bay cho biết từ khi mô hình này được đưa vào hoạt động đã nhận được quan tâm của nhiều trường học trong tỉnh. Đến nay mỗi tháng có khoảng 4.000 học sinh từ các trường trong tỉnh Khánh Hòa tham gia trải nghiệm mô hình du lịch gắn với giáo dục tại đây.
Đơn vị cũng cho biết mô hình này xây dựng Yang Bay như một "ngôi trường mở", nơi học sinh không chỉ vui chơi mà còn được học qua thực tế, từ thiên nhiên đến văn hóa bản địa. Các chương trình trải nghiệm được thiết kế theo từng độ tuổi, đảm bảo tính giáo dục và an toàn.
Cùng học sinh đến trải nghiệm, thầy Ngô Quốc Khánh - giáo viên Trường THCS Trịnh Phong (xã Diên Điền) - cho rằng trong bối cảnh giáo dục ngày càng chú trọng thực hành, các mô hình du lịch trải nghiệm đang dần trở thành xu hướng. Đây không chỉ mang lại giá trị giải trí, những chuyến đi này còn góp phần hình thành tư duy khám phá, khả năng quan sát và kỹ năng sống cho học sinh.
Còn bạn Nguyễn Hoài Anh (học sinh lớp 9) cho biết thích nhất là được tự gặt lúa, bắt cá dưới ao. Ở đây vừa vui vừa học được nhiều điều về thiên nhiên và du lịch nông nghiệp, khác hẳn với học trong lớp
"Những mô hình du lịch này không chỉ để vui chơi mà còn giúp tụi em hiểu về môi trường sống xung quanh. Những chuyến đi như vậy khiến tụi em thấy mình có trách nhiệm hơn với thiên nhiên" - Hoài Anh chia sẻ.
Sáng 4.4, tại xã Đăk Đoa,, tỉnh Gia Lai, Tập đoàn FLC đã khởi công quần thể đô thị nghỉ dưỡng giải trí & sân golf FLC Pleiku Golf Club & Luxury City Resort. Dự án có quy mô 517 ha, tổng mức đầu tư gần 20 ngàn tỉ đồng, được triển khai tại xã Đăk Đoa. Điểm nhấn là sân golf Đăk Đoa với quy mô 36 hố, trải dài trên diện tích hơn 171 ha, vốn đầu tư 1.150 tỉ đồng.
Toàn bộ quần thể các dự án được phát triển đồng bộ với đa dạng loại hình sản phẩm: khu đô thị, biệt thự, liền kề, sân golf, công viên sinh thái, khu liên hiệp thể thao, trung tâm thương mại, trường học liên cấp…. tất cả trong một hệ sinh thái khép kín mang đẳng cấp quốc tế.
Phát biểu tại lễ khởi công, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, ông Nguyễn Hữu Quế nhấn mạnh: "Gia Lai đang rất thiếu các tổ hợp nghỉ dưỡng quy mô, thiếu hệ thống khách sạn cao cấp và các sản phẩm du lịch có giá trị gia tăng cao như sân golf quốc tế hay trung tâm hội nghị lớn. Chính những điểm nghẽn này đang kìm hãm mức chi tiêu của du khách, khiến tiềm năng kinh tế du lịch chưa được khai thác tương xứng với kỳ vọng.
Việc triển khai Quần thể FLC Pleiku và Sân golf Đăk Đoa vào thời điểm này là một bước đi chiến lược, nhằm giải quyết ngay bài toán thiếu hụt hạ tầng cao cấp, giúp Gia Lai sẵn sàng đón đầu vận hội mới, hướng tới những mục tiêu cao hơn trong năm 2026 và các năm tiếp theo".
"Khi hoàn thành, dự án sẽ góp phần bổ sung một sản phẩm du lịch cao cấp còn thiếu của tỉnh; đồng thời tạo động lực thu hút các dự án đầu tư thứ cấp, thúc đẩy phát triển hạ tầng khu vực phía Tây Gia Lai, từng bước hình thành không gian phát triển mới theo hướng hiện đại, đồng bộ và bền vững", Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh.
