Trong lần khám sức khỏe đầu tháng 3.3026, chị Phạm Thị Diễm Lệ (ở TP.HCM) bất ngờ nhận kết quả có khối u ở thận trái. Điều khiến chị càng lo lắng là chỉ 4 tháng trước đó, kết quả kiểm tra vẫn hoàn toàn bình thường.
“Tôi khá sốc khi nhận được kết quả siêu âm. Nhờ gia đình có người thân làm trong ngành y nên tôi nhanh chóng bình tĩnh lại để tập trung tìm cách điều trị tốt nhất”, chị chia sẻ.
Sau khi tìm hiểu, chị và gia đình quyết định lựa chọn Bệnh viện FV để điều trị.
Qua thăm khám kết hợp với các chẩn đoán hình ảnh, ThS-BS.CKII Đỗ Quang Minh – Trưởng khoa Tiết niệu, Bệnh viện FV – kết luận khối u 3,4 cm ở thận trái, giai đoạn T1a. Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cắt bướu bảo tồn thận – phương pháp tối ưu trong giai đoạn sớm.
“Chúng tôi lên kế hoạch cắt trọn khối u và sau đó phục hồi phần thận còn lại. Thách thức là phải thực hiện ca mổ nhanh và chính xác nhất có thể bởi trong quá trình cắt bướu buộc phải tạm ngưng dòng máu nuôi thận. Nếu thời gian này kéo dài, các tế bào thận sẽ bắt đầu bị tổn thương”, bác sĩ Minh cho biết.
Để tối ưu hiệu quả điều trị và mang lại trải nghiệm nhẹ nhàng nhất cho bệnh nhân, ê-kíp quyết định thực hiện ca mổ bằng robot da Vinci Xi – hệ thống phẫu thuật hiện đại giúp nâng cao độ chính xác và khả năng bảo tồn thận.
Chiều 25.3, ê-kíp phẫu thuật do ThS-BS.CKII Đỗ Quang Minh đảm trách đã thực hiện thành công ca cắt bướu thận cho bệnh nhân bằng robot da Vinci Xi. Ca mổ có sự giám sát của chuyên gia quốc tế người Pháp – bác sĩ Jean-Luc Hoepffner (Trung tâm Groupe Urologie Saint Augustin).
Ca mổ diễn ra trong chưa đầy 2 giờ. Nhờ cánh tay robot xoay linh hoạt đến 540 độ, phẫu thuật viên có thể tiếp cận khối u ở nhiều góc độ phức tạp. Đặc biệt, thời gian phải tạm ngưng dòng máu nuôi thận – trong lúc mổ khối bướu – được rút ngắn xuống chỉ còn 18 phút, thấp hơn đáng kể so với ngưỡng an toàn (30 phút). Điều này giúp đảm bảo tính an toàn cao nhất có thể cho bệnh nhân.
Ngay ngày hôm sau, chị Lệ đã có thể đi lại, tự ăn uống và sinh hoạt bình thường. “Điều khiến tôi bất ngờ nhất là ca mổ rất nhẹ nhàng, không hề đau như tôi hình dung”, chị vui mừng chia sẻ.
Kết quả giải phẫu bệnh sau đó xác nhận khối u ác tính. Với biên phẫu thuật an toàn (cắt sạch bướu và không có chỉ định điều trị thêm), bệnh nhân được xuất viện chỉ 2 ngày sau mổ. Gia đình cho biết, FV áp dụng thanh toán cộng gộp quyền lợi bảo hiểm y tế nhà nước và bảo hiểm sức khỏe tư nhân, nên chị Lệ được bảo hiểm chi trả 100% chi phí cho ca phẫu thuật công nghệ cao này.
“Từ trường hợp của mình, tôi mong mọi người chủ động khám sức khỏe định kỳ để phát hiện ra bệnh ở giai đoạn sớm”, chị Lệ chia sẻ.
Công nghệ robot nâng tầm chuẩn mực trong phẫu thuật niệu khoa
Sự phát triển của công nghệ robot đang mở ra bước tiến mới trong phẫu thuật niệu – lĩnh vực thách thức hàng đầu trong ngoại khoa.
Theo bác sĩ Đỗ Quang Minh, robot được ứng dụng trong hầu hết các phẫu thuật niệu khoa, từ cắt thận toàn phần, bán phần, cắt thận – niệu quản – bàng quang, cắt tuyến tiền liệt đến nạo hạch ung thư. Những ca bệnh khó và phức tạp trước đây buộc phải mổ hở (như bướu thận giai đoạn muộn có xâm lấn tĩnh mạch hay các khối u bàng quang) nay cũng có thể thực hiện bằng robot. Mổ nội soi với sự hỗ trợ của Robot có những ưu điểm vượt trội sau:
Bác sĩ Jean-Luc Hoepffner – chuyên gia đã thực hiện hơn 3.000 ca phẫu thuật robot – nhấn mạnh tầm quan trọng của công nghệ này trong các ca mổ vùng sâu như xương chậu: “Việc loại bỏ u tuyến tiền liệt bằng phương pháp cũ thường để lại di chứng về chức năng như rò rỉ nước tiểu hay rối loạn cương dương. Nay nhờ robot, chúng tôi dễ dàng bảo tồn các mô xung quanh, giúp cuộc mổ an toàn và bảo toàn chất lượng sống tốt hơn rất nhiều so với mổ hở”.
Bác sĩ Jean-Luc Hoepffner cũng đánh giá cao năng lực của đội ngũ FV: “Bác sĩ Minh là một phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm, anh ấy kiểm soát rất tốt toàn bộ quy trình. Tôi đặc biệt ấn tượng với sự phối hợp nhịp nhàng của ê-kíp FV, một quy trình vận hành chuẩn quốc tế”.
Để được tư vấn về phẫu thuật niệu khoa bằng robot da Vinci Xi, bạn đọc có thể liên hệ khoa Tiết niệu, Bệnh viện FV tại địa chỉ số 06 Nguyễn Lương Bằng, phường Tân Mỹ (Quận 7 cũ), TP.HCM ĐT: (028) 3511 3333.
Ngày 13.5, bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, đã ký ban hành công văn về việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho người dân theo Chỉ thị số 17 của Thủ tướng Chính phủ.
Theo đó, UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu ngành y tế cùng các sở, ban, ngành và địa phương xác định việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài.
Sở Y tế thành phố Đà Nẵng được giao chủ trì xây dựng kế hoạch triển khai khám sức khỏe định kỳ theo từng nhóm đối tượng cụ thể trên địa bàn thành phố. Trong đó, ưu tiên các nhóm dễ bị tổn thương và có nguy cơ cao như người có công với cách mạng, người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ cận nghèo, người mắc bệnh mạn tính, đồng bào dân tộc thiểu số, người dân miền núi, vùng đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới và hải đảo.
Bên cạnh đó, UBND thành phố Đà Nẵng cũng yêu cầu đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của việc khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc để phát hiện sớm bệnh tật, từ đó điều trị kịp thời, giảm nguy cơ biến chứng nặng.
Trước đó, tại buổi tiếp xúc cử tri thành phố Đà Nẵng, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh các địa phương cần tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho người dân ít nhất mỗi năm một lần.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, Phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết đi bộ là thói quen tốt cho tim mạch và xương khớp. Tuy nhiên, để “đánh bay” mỡ thừa, chỉ đi bộ thôi đôi khi chưa đủ. Nếu bạn vận động đều đặn nhưng cân nặng vẫn chưa cải thiện, rất có thể đang vướng phải 4 “nút thắt” phổ biến sau đây:
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Đi bộ trong 1 giờ thường chỉ tiêu hao khoảng 200 - 300 calo, tương đương một bát cơm hoặc một chiếc bánh ngọt nhỏ. Tuy vậy, nhiều người lại có tâm lý “đã tập rồi nên được phép ăn bù”, khiến nỗ lực giảm cân bị triệt tiêu.
Vì thế, hãy chú ý đến chỉ số đường huyết của thực phẩm. Ưu tiên các loại tinh bột hấp thu chậm như ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh sẽ giúp giữ mức insulin ổn định, hạn chế tích mỡ và thúc đẩy cơ thể đốt cháy mỡ thừa thay vì đường.
Đi bộ thong thả như dạo mát rất tốt cho tinh thần, nhưng để giảm cân, cơ thể cần đạt đến “vùng nhịp tim đốt mỡ”. Việc duy trì một tốc độ đều đặn ngày này qua ngày khác dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái “thích nghi”, từ đó tiêu hao ít năng lượng hơn.
Giải pháp là tăng cường độ bằng cách đi bộ nhanh hoặc áp dụng kiểu đi bộ ngắt quãng (3 phút nhanh – 2 phút chậm). Khi bạn thấy hơi thở nhanh hơn nhưng vẫn có thể nói chuyện (không thể hát), đó là lúc cơ thể đang ở trong vùng đốt mỡ hiệu quả.
Càng lớn tuổi, khối lượng cơ bắp có xu hướng suy giảm tự nhiên, kéo theo tốc độ trao đổi chất cơ bản (BMR) cũng chậm lại. Trong khi đó, đi bộ đơn thuần không giúp xây dựng cơ bắp đáng kể. Nhiều người mắc sai lầm khi chỉ tập cardio, bao gồm đi bộ, mà bỏ qua các bài tập tăng sức mạnh.
Vì vậy, bạn nên kết hợp thêm các bài tập kháng lực nhẹ hoặc tập trung vào nhóm cơ lõi và đôi chân. Khi khối lượng cơ bắp tăng lên, cơ thể sẽ tiêu hao nhiều năng lượng hơn, ngay cả khi đang nghỉ ngơi.
Cân nặng không đơn thuần là phép tính “calo nạp vào - calo tiêu hao”, mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ nội tiết tố. Thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể làm tăng hormone cortisol, khiến cơ thể dễ tích mỡ, đặc biệt ở vùng bụng, đồng thời giữ nước. Để đốt mỡ hiệu quả, mỗi buổi đi bộ nên kéo dài ít nhất 30 - 45 phút, bởi trong 15 - 20 phút đầu, cơ thể chủ yếu sử dụng nguồn đường dự trữ trước khi chuyển sang đốt mỡ.
Bác sĩ Châu Thị Anh khuyến cáo không nên quá phụ thuộc vào con số trên cân. Thay vào đó, hãy theo dõi số đo vòng bụng, vì có những trường hợp mỡ giảm nhưng cơ tăng, khiến cân nặng không thay đổi nhưng cơ thể vẫn săn chắc hơn. Đồng thời, cần lắng nghe cơ thể; nếu gặp vấn đề về tuần hoàn chi dưới, nên chọn giày êm và tránh đứng yên quá lâu ngay sau khi đi bộ.
Các chuyên gia nội tiết tại Mỹ khẳng định dù bạn có mắc tiểu đường hay không, trái cây hay tinh bột không phải là "kẻ thù" nếu biết ăn đúng cách. Chìa khóa để duy trì chỉ số đường huyết ổn định không phải kiêng khem cực đoan mà do liều lượng, sự kết hợp thực phẩm và thời điểm ăn.
Bà Kaitlin Hippley, chuyên gia dinh dưỡng kiêm chuyên gia giáo dục chăm sóc bệnh nhân tiểu đường, cho biết lầm tưởng phổ biến nhất mà bà thường gặp là quan niệm trái cây "chứa quá nhiều đường" nên cần phải loại bỏ hoàn toàn khỏi thực đơn.
Thực tế, trái cây nguyên quả rất giàu chất xơ, vitamin và các chất chống oxy hóa. "Chính những thành phần này giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu", bà Hippley giải thích.
Một phân tích tổng hợp từ 19 thử nghiệm kiểm soát ngẫu nhiên cho thấy ăn trái cây tươi hoặc khô đều giúp người bị tiểu đường giảm đường huyết lúc đói. Do đó, bà Hippley khuyên thay vì đoạn tuyệt với nguồn dinh dưỡng này, hãy ăn với lượng vừa phải và kết hợp protein hoặc chất béo lành mạnh.
Ví dụ, một quả táo ăn kèm bơ đậu phộng. Một chén quả mọng (dâu tây, việt quất) ăn cùng sữa chua Hy Lạp. Một ít nho khô kết hợp với hạt hạnh nhân.
Có nhất thiết phải cắt bỏ tinh bột và đồ ngọt?
Bà Erin Palinski-Wade, một chuyên gia về bệnh tiểu đường, khuyên không cần theo đuổi chế độ ăn "Low-carb" (ít tinh bột) hoặc "No-carb" (không tinh bột) để kiểm soát đường huyết. Điều quan trọng là ở loại tinh bột và khối lượng nạp vào cơ thể.
Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn các loại carbohydrate giàu chất xơ, ít chế biến, với khẩu phần hợp lý như đậu, ngũ cốc nguyên hạt và trái cây. Khi ăn nên kết hợp với protein, chất béo tốt. Vận động nhẹ sau bữa ăn để làm chậm quá trình tăng đường huyết đột ngột.
Cơ thể được nạp đủ chất xơ sẽ kiểm soát đường, có lợi cho việc quản lý cân nặng, hệ tiêu hóa và sức khỏe tim mạch. Người trưởng thành nên bổ sung 22 đến 34 g chất xơ mỗi ngày.
Bà Hippley cũng cảnh báo về các thực phẩm đóng gói dán nhãn "không đường" (sugar-free). Những sản phẩm này vẫn có thể chứa các loại carbohydrate khác gây tăng đường huyết. Người dùng cần kiểm tra kỹ mục "Tổng lượng carbohydrate" (Total carbohydrate) trên nhãn dinh dưỡng.
Riêng đồ ngọt không cấm kỵ tuyệt đối. "Quản lý đường huyết là câu chuyện của sự cân bằng, không phải sự hạn chế khắt khe", bà Hippley nói. Chỉ cần chú ý tần suất, khẩu phần và sự cân bằng tổng thể của bữa ăn, bạn vẫn có thể thưởng thức món tráng miệng trong kế hoạch kiểm soát đường huyết của mình.
Những "tuyệt chiêu" ổn định đường huyết ngoài ăn uống
Bên cạnh thực đơn, các chuyên gia gợi ý thêm những chiến lược lối sống hiệu quả để giữ chỉ số đường huyết ở mức an toàn:
Uống đủ nước và đi bộ ngắn sau ăn: Bà Hippley cho rằng nước giúp làm loãng lượng đường trong máu. Trong khi đó, các nghiên cứu cho thấy 10 phút đi bộ sau bữa ăn có thể giúp ổn định đường huyết hiệu quả.
Ưu tiên quả bơ và các loại đậu: Bà Palinski-Wade gợi ý thêm bơ vào chế độ ăn vì chúng giàu chất xơ và chất béo tốt, giúp ổn định đường huyết và giảm nguy cơ mắc tiểu đường type 2. Các loại đậu (đậu lăng, đậu nành, đậu gà...) cũng là nguồn cung cấp chất xơ và tinh bột tiêu hóa chậm lý tưởng.
Ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng: Đây là hai yếu tố then chốt. Thiếu ngủ kinh niên hoặc căng thẳng kéo dài sẽ gây rối loạn hormone, dẫn đến đường huyết tăng cao.
