Lưu ý quan trọng khi chọn nguyện vọng lớp 10 tại TP.HCM

Trong kỳ tuyển sinh sớm đại học Mỹ cuối năm 2025, Phạm Bùi Gia Khanh, 18 tuổi, trường Quốc tế Anh Hà Nội (BIS), trúng tuyển Đại học Yale. Đây là đại học thuộc nhóm Ivy League, đứng thứ tư nước Mỹ với tỷ lệ chấp nhận chỉ 4%, theo US News.

Cô gái sinh năm 2008 cũng nhận tin vui từ Đại học Berkeley ở California (UCB), trường công top 1 Mỹ; Đại học Cambridge, College London (UCL), Học viện Kinh tế và Chính trị London (LSE), đều trong top 10 nước Anh, theo QS.

Gia Khanh nhìn nhận "chìa khóa" của bộ hồ sơ giúp em chinh phục loạt đại học top đầu là kể được một câu chuyện nhất quán, xuất phát từ bản thân, thay vì cố ghép các yếu tố để có một bộ hồ sơ "kịch tính" hoặc theo mô - típ "vượt nghịch cảnh".

Định hướng du học của Khanh có từ giữa cấp hai, khi em thấy hứng thú với các lĩnh vực liên ngành như chính trị, văn học, lịch sử, triết học. Nữ sinh chọn Yale vì trường có "directed studies" - chương trình năm thứ nhất, cho phép sinh viên học kết hợp 4 lĩnh vực này.

"Đây chính xác là những gì em muốn học", Khanh nói.

Nhờ sớm biết mình thích gì, Khanh cũng dành ưu tiên cho những hoạt động cùng chủ đề. Nữ sinh xây dựng một tạp chí trực tuyến dành cho học sinh thích viết, sáng tác. Tuy nhiên, sau một thời gian, em thấy mô hình này thiếu tương tác và không tạo được không gian cộng đồng. Vì vậy, trại sáng tác Lumina ra đời vào năm 2024.

Khanh cho biết tại đây, học sinh được viết, chia sẻ và thảo luận với nhau dưới sự hướng dẫn, hỗ trợ của những nhà văn, nhà thơ nổi tiếng. Dự án diễn ra trong hai mùa, thu hút khoảng 150 học sinh từ nhiều tỉnh, thành. Những tác phẩm được sáng tác trong dịp này được Khanh biên tập và tập hợp thành sách.

"Khi đó, các bạn bắt đầu tin rằng những gì mình viết ra có giá trị, và trải nghiệm của mình cũng đáng được lắng nghe", Khanh bày tỏ.

Nữ sinh còn tổ chức cuộc thi "Di sản nét mực" vào nửa đầu năm 2025 với chủ đề "Bản sắc chúng ta". Ý tưởng xuất phát từ những sự kiện dịp kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh, với mong muốn tạo ra một sân chơi để học sinh viết về cuộc sống - một trong những cách để hiểu về bản sắc cá nhân.

Sau hai tháng, cuộc thi nhận khoảng 250 bài từ học sinh 46 tỉnh, thành và 8 quốc gia. Theo Khanh, việc đọc hàng trăm bài viết từ nhiều vùng miền cũng giúp em mở rộng góc nhìn về con người và văn hóa Việt Nam.

Song song hoạt động sáng tác, Khanh sáng lập dự án "Con đường phấn" (Chalk Road). Từ năm 2023, em cùng bạn bè tổ chức 6 chuyến đi tới các trường học ở Phú Thọ, Thanh Hóa và Tuyên Quang, hỗ trợ cơ sở vật chất, giảng dạy kỹ năng mềm và hướng nghiệp. Cuối năm 2023, dự án nhận hỗ trợ 9.000 USD (khoảng 230 triệu đồng) từ Quỹ ảnh hưởng xã hội của Nord Anglia và UNICEF.

Trải nghiệm từ các hoạt động, dự án được Khanh đúc kết trong bài luận chính, kể về hành trình nhận thức đối với ngôn ngữ và bản sắc. Nữ sinh mở đầu bằng không gian trại sáng tác Lumina, khi nghe một bạn chia sẻ về cảm giác "mất gốc" tiếng Việt, dù học trường công lập và sống tại Việt Nam. Khanh đồng cảm, bởi em cũng không tự tin khi sử dụng tiếng mẹ đẻ, sau nhiều năm học trong môi trường quốc tế, quen dùng và nghĩ bằng tiếng Anh.

Bước ngoặt đến khi Khanh đọc một tác phẩm viết về chiến tranh và những mất mát của người lính. Nữ sinh nhận ra mình vẫn cảm được chiều sâu của tiếng Việt, ý thức về trách nhiệm với lịch sử và văn hóa dân tộc. Từ đó, Khanh sử dụng tiếng Việt nhiều hơn bằng cách viết, nói trong các hoạt động cộng đồng, kể cả khi còn lúng túng.

Khép lại bài luận, Khanh quay trở lại Lumina - nơi câu chuyện bắt đầu, nhưng với một góc nhìn khác: không né tránh điểm yếu, mà đối diện và phát triển từ đó.

"Em không hoàn hảo, nhưng ít nhất em đã dám làm những điều mình từng không tự tin", Khanh nói.

Nữ sinh kể từng cân nhắc viết một bài luận "gai góc", kịch tính hơn, nhưng cuối cùng chọn giữ câu chuyện này vì thấy "đúng là mình", phản ánh trung thực hành trình đã trải qua.

Về học thuật, giải thưởng, Khanh đạt 1.570/1.600 SAT (chứng chỉ chuẩn hóa quốc tế), thuộc top 1% cao nhất thế giới, điểm dự đoán (predicted) chương trình tú tài quốc tế IB 44/45. Nữ sinh từng lọt top 20 cuộc thi Triết học quốc tế 2023 và 2025; vượt qua ba vòng loại để góp mặt trong vòng thi chọn đội tuyển Olympic Toán quốc tế (IMO) của Anh.

Theo Khanh, việc theo đuổi nhiều lĩnh vực giúp em phát triển tư duy đa chiều. Nữ sinh thấy mình sáng tạo hơn khi học Văn và Triết, rồi quay lại làm Toán.

TS Nguyễn Chí Hiếu là cố vấn học tập của Gia Khanh từ khi em học lớp 4. Anh Hiếu cho biết vào năm lớp 8, Khanh bắt đầu bộc lộ những tư duy khác biệt, chạm tới những vấn đề của Triết học như bản ngã, thời gian hay sự tồn tại - điều hiếm thấy ở những học sinh cùng tuổi. Anh gợi ý Khanh và gia đình thử nghiệm một hướng đi mới, thay vì theo đuổi Toán hay các môn tự nhiên.

"Điều đáng quý ở Khanh là không thử một cách hời hợt, mà đã đi đến cùng với lựa chọn của mình", anh nói.

Với kinh nghiệm hơn 10 năm làm cố vấn cho học sinh, anh Hiếu thấy điểm nổi bật nhất trong hồ sơ của Khanh là sự nhất quán, thể hiện rằng em đã dành tâm sức đào sâu về lĩnh vực mình theo đuổi, thay vì chắp vá bằng những hoạt động ngắn hạn.

"Hiếm có bộ hồ sơ nào vừa xuyên suốt, vừa đi đến chiều sâu như vậy, đặc biệt ở các lĩnh vực nhân văn như Triết học, Văn học và Ngôn ngữ", anh nhận xét, cho rằng chính sự dấn thân này sẽ giúp Gia Khanh thích nghi, phát triển trong môi trường cạnh tranh của những đại học top đầu thế giới.

Không chỉ đỗ Yale, Khanh được trường tuyển thẳng vào chương trình năm nhất "directed studies" vì hồ sơ có độ tương thích cao. Sau đó, nữ sinh dự định theo chuyên ngành Triết học, Chính trị và Kinh tế (EPE). Sau khi tốt nghiệp, Khanh muốn làm việc tại Mỹ hoặc châu Á trước khi trở về Việt Nam để đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng.

Thanh Hằng

Tin Gốc: https://vnexpress.net/nu-sinh-do-dai-hoc-yale-voi-bai-luan-khong-kich-tinh-5057236.html

Có ngành lương cao, khoảng 60 triệu đồng/tháng

Bên lề “Ngày hội việc làm 2026” của Học viện Nông nghiệp Việt Nam sáng 15/5, PGS.TS Nguyễn Công Tiệp, Phó Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cho biết lâu nay nhiều người vẫn có định kiến học nông nghiệp chỉ làm nông, “chân lấm tay bùn”.

Trong khi thực tế, nhiều ngành nghề thuộc khối ngành nông nghiệp luôn trong top cạnh tranh cao, mức lương trung bình 12-15 triệu đồng, thậm chí có ngành đạt khoảng 60 triệu đồng/tháng.

Top ngành nghề có mức lương cao như: Bác sỹ thú y, Công nghệ thực phẩm, Công nghệ thông tin, Công nghệ sinh học…

Theo ông, nhiều sinh viên chỉ mới học năm 3 đã làm bán thời gian cho doanh nghiệp và được trả lương. Nhiều trang trại, cơ sở sản xuất sẵn sàng trả lương cho sinh viên chưa ra trường nếu đáp ứng được yêu cầu, tỷ lệ này chiếm khoảng 30-40%.

Phó Giám đốc Học viện cho biết, qua khảo sát những năm gần đây cho thấy, khoảng 95-97% sinh viên của trường có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp trong năm đầu, với mức lương 15-60 triệu đồng/tháng.

“Mức lương này không hề thua kém các ngành khác. Thậm chí nhiều doanh nghiệp liên quan đến nông nghiệp sẵn sàng chi trả mức lương cao nếu các em đáp ứng được yêu cầu”, ông khẳng định.

Bà Nguyễn Thị Trà My, chuyên viên tuyển dụng, Công ty TNHH SunJin ViNa, cho hay doanh nghiệp này luôn “khát” nhân lực, nhất là ngành Chăn nuôi thú y.

Sinh viên ngành này thậm chí có việc làm ngay cả khi chưa ra trường. Nhiều em vừa tốt nghiệp đã được chào đón vào công ty với mức lương hấp dẫn.

Cũng theo bà Trà My, khác với định kiến của nhiều người, SunJin nói riêng và nhiều doanh nghiệp liên quan đến nông nghiệp nói chung, luôn “khát” nhân lực, “Hầu hết sinh viên ngành Chăn nuôi Thú y vừa ra trường đã được tuyển dụng ngay và có mức lương hấp dẫn, trung bình 18-20 triệu đồng/tháng, thậm chí cao hơn nhiều, tùy vị trí. Ngoài lương, công tác phí, nhân sự ngành này còn được thưởng cao nếu làm tốt.

Các vị trí cần tuyển dụng nhất là: Nhân viên kỹ thuật, nhân viên kinh doanh, nhân viên phát triển trang trại…

Nông nghiệp không chỉ làm nông

PGS.TS Nguyễn Công Tiệp cho rằng, cần xóa bỏ định kiến cũ và thay đổi cách nhìn về ngành nông nghiệp. Hiện nay học nông nghiệp không chỉ làm nông mà đa ngành, đa giá trị.

Ở đó không chỉ thuần túy đào tạo đơn ngành về trồng trọt, chăn nuôi, sinh viên được tích hợp nhiều môn học.

Họ là nông dân số, nắm chắc các công nghệ lõi để áp dụng trong nông nghiệp. Vậy nên xu hướng nhà trường cũng đào tạo thêm một số ngành khác để bổ trợ cho các khối ngành liên quan đến nông nghiệp.

Thay vì làm ruộng, nông nghiệp hiện nay theo hướng hiện đại (Agri-tech), ứng dụng công nghệ cao, tự động hóa…, nên các em rất cần cả kỹ thuật, công nghệ thông tin.

“Việc đào tạo đơn ngành đã lỗi thời nên nhà trường phải theo hướng đa ngành. Chẳng hạn học thực phẩm phải biết thêm công nghệ và chuyển đổi số. Học kinh tế phải biết cả kỹ thuật để chuyển sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp.

Làm sao để sản phẩm nông nghiệp được liên hoàn, từ thu hái đến người tiêu dùng là cả một chuỗi. Các trường khối ngành nông nghiệp cần đào tạo để các em đủ kỹ năng thích ứng trong thời đại số”, theo ông Tiệp.

“Với sự cọ xát của sinh viên với doanh nghiệp qua các ngày hội việc làm, nhà trường mong muốn nâng tỷ lệ thực hành của sinh viên ở các doanh nghiệp, sao cho đạt khoảng 60%.

Hiện con số này ở mức khoảng 40%. Các em cần cọ xát để hoàn thiện kỹ năng và đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp”, ông Tiệp cho hay.

Tin Gốc: Dân Trí

Theo số liệu từ Sở GD-ĐT, có 151.254 học sinh (HS) đăng ký nguyện vọng (NV) 1 vào lớp 10 các trường THPT công lập. Trong khi đó, số HS lớp 9 năm học 2025-2026 của TP.HCM là 169.079 em (tăng 42.734 HS so với năm học trước: khu vực 1 tăng 29.848 HS, khu vực 2 tăng 8.419, khu vực 3 tăng 4.467). Như vậy cả 3 khu vực có khoảng hơn 17.000 HS tốt nghiệp THCS không dự thi lớp 10.

Những năm trước ở khu vực 1 (TP.HCM cũ) dao động từ 10.000-12.000 HS hoàn thành bậc THCS không dự thi lớp 10. Năm nay, với kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu, con số HS không dự thi như trên được các giáo viên (GV) nhận định là hợp lý, ổn định.

Ngoài ra, tổng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 của 181 trường THPT công lập năm nay xấp xỉ 120.000 HS. Như vậy, với 151.254 HS đăng ký NV 1 và tỷ lệ phân luồng HS sau THCS vào học lớp 10 công lập của TP.HCM năm nay là 79,4% thì còn khoảng 31.000 HS sẽ không trúng tuyển vào các trường công lập sau kỳ thi.

Từ chỉ tiêu tuyển sinh và số HS đăng ký NV vào từng trường, bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định), nhận định áp lực năm nay không quá nặng nề. Việc quan trọng nhất của phụ huynh, HS là nhìn nhận chính xác năng lực của mình để chọn trường phù hợp định hướng nghề nghiệp, phát huy sở trường học các môn tự chọn và đảm bảo việc học ổn định ở bậc THPT.

Theo các chuyên gia về tư vấn NV lớp 10, áp lực tuyển sinh lớp 10 năm nay tại TP.HCM "hạ nhiệt'' khi có 94 trường trong tổng số 181 trường THPT tuyển sinh lớp 10 (hơn 50% tổng số trường) tăng chỉ tiêu, thêm 202 lớp với 9.090 HS.

Thêm vào đó, năm học 2026-2027, TP có thêm 5 trường THPT mới ở các phường Phú Mỹ, Tân Phú, Thới An, Dĩ An, Đông Hưng Thuận, tuyển tổng số 3.330 HS.

Một GV chủ nhiệm lớp 9 của Trường THCS Nguyễn Ảnh Thủ (P.Đông Hưng Thuận) đánh giá những trường này được thành lập tại những khu vực gặp áp lực về tuyển sinh đầu cấp rất lớn nên không chỉ giải quyết nhu cầu tại chỗ mà còn giảm tải cho cả cụm khu vực.

Tăng chỉ tiêu, thêm trường học mới là những nhân tố dẫn đến tỷ lệ chọi lớp 10 vào các trường THPT công lập giảm so với năm 2025. Nếu kỳ tuyển sinh năm trước, trường THPT có tỷ lệ chọi 10 lớp thường cao nhất là 3,84 thì năm nay là 2,84.

Ở mùa tuyển sinh năm trước, tỷ lệ chọi lớp 10 của 115 trường THPT ở khu vực 1 (TP.HCM cũ) có sự biến động và thay đổi lớn, đặc biệt đối với những trường tốp đầu. Chẳng hạn, năm 2025, Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền không còn nằm ở tốp 10 trường dẫn đầu tỷ lệ chọi như hằng năm mà đứng ở vị trí thứ 13, Trường THPT Bùi Thị Xuân tỷ lệ chọi đứng ở vị trí 27, đặc biệt Trường THPT Gia Định ở vị trí 57…

Đến năm nay, tỷ lệ chọi ở các trường tốp đầu đã trở lại đúng vị trí vốn có trước đây. Năm nay, Trường THPT Bùi Thị Xuân dẫn đầu với tỷ lệ 2,84, tiếp đến đến là Trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa với tỷ lệ 2,79 và Thủ Đức đạt 2,57.

Các trường có mức cạnh tranh cao khác gồm: Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền (2,51), Lê Trọng Tấn (2,45), Mạc Đĩnh Chi (2,35), Nguyễn Hữu Huân (2,35), Lê Quý Đôn (2,31), Phú Nhuận (2,22), Phạm Văn Sáng (2,17), Vĩnh Lộc (2,16), Trần Phú (2,12), Thạnh Lộc (2,11), Tây Thạnh (2,07), Bình Phú (2,05) và Trần Khai Nguyên (2,02).

Ở nhóm trung bình, tức trường thuộc tốp 2, tỷ lệ chọi phổ biến dao động từ 1,1 đến dưới 2,0. Đây là nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất. Những trường như THPT Hùng Vương (1,66), Võ Thị Sáu (1,4), Nguyễn Du (1,38), Nguyễn Thái Bình (1,22)… có mức cạnh tranh vừa phải, phù hợp với đa số HS có học lực khá. Nhóm này thường có lợi thế về quy mô chỉ tiêu tương đối lớn, giúp "giãn" áp lực tuyển sinh.

Đáng chú ý là nhóm trường có tỷ lệ chọi thấp, thậm chí dưới 1,0 - nghĩa là số NV 1 ít hơn chỉ tiêu. Nhóm này gồm Trường THPT Nguyễn Văn Linh (0,18), Ngô Gia Tự (0,26), Trần Hữu Trang (0,29), GDKTTH Lê Thị Hồng Gấm (0,3) hay THPT Nguyễn Thị Diệu (0,38)…

Những trường có ít HS đăng ký NV 1, dẫn đến tỷ lệ chọi thấp là những trường thuộc tốp 3, có điểm chuẩn thấp nhất, thường được HS chọn làm NV 3. Tức NV an toàn của kỳ thi tuyển sinh lớp 10 hằng năm.

Tin Gốc: Thanh Niên