Ngày 20/4, TAND tỉnh Hưng Yên xét xử phúc thẩm vụ kiện tranh chấp đất đai giữa nguyên đơn là vợ chồng bà Hai, 64 tuổi và bị đơn là vợ chồng chị gái ruột, bà Cả, 68 tuổi do có kháng cáo của người em.
Bản án sơ thẩm tuyên hồi tháng 1 xác định, hai chị em sống cạnh nhau tại xã Đông Quan. Vợ chồng bà Hai có mảnh đất gần 70 m2 được cấp sổ đỏ năm 2016. Năm 2017, chị gái xây nhà. Em gái tin tưởng, không mời cán bộ địa chính đo lại. Em rể còn sang xây dựng giúp
Đến năm 2024, khi xây nhà cho con, bà Hai kiểm tra mới phát hiện công trình của chị gái lấn 15,6 m2. Các hạng mục nằm trên phần đất lấn gồm tường dài 5 m, bậc thềm, sân gạch và mái tôn.
Tranh chấp được chính quyền xã hòa giải nhưng không thành. Bà Hai khởi kiện, yêu cầu tháo dỡ phần xây dựng lấn chiếm, trả lại đất.
Phía bị đơn thừa nhận khi xây nhà có sai sót do nhầm mốc giới, vô ý. Thời điểm xây dựng, phía em gái không phản đối.
Do nhà và công trình phụ đã xây kiên cố, bà Cả đề nghị bồi thường toàn bộ phần đất lấn theo giá Hội đồng định giá, hoặc cao hơn, là 15 triệu đồng/m2.
Con trai, con dâu bà Cả – người trực tiếp xây nhà, chấp nhận tháo dỡ bức tường và phần mái tôn phía trên để trả lại đất và không gian, nhưng cho rằng nếu phá dỡ các hạng mục khác sẽ ảnh hưởng đến kết cấu công trình.
Tòa sơ thẩm xác định gia đình bà Cả đã lấn chiếm 15,6 m2 đất của em gái. Phần tường bao 1,1 m2 và mái tôn phía trên nếu tháo dỡ sẽ không ảnh hưởng kết cấu công trình. Bị đơn cũng đồng ý nên HĐXX buộc gia đình bà Cả phải tháo dỡ phần này để trả lại đất.
Với căn nhà hai tầng được xây dựng bằng bê tông cốt thép, mái hiên tầng 1 và công trình kiên cố của tầng 2 đua ra về phía sân chiếu theo phương thẳng đứng xuống chờm ra hết bậc thềm. Bậc thềm, sân gạch, mái tôn là công trình phụ trợ gắn liền có giá trị. Tất cả được xây dựng trên diện tích đất lấn chiếm nhà em gái.
HĐXX nhận định, nếu buộc tháo dỡ các hạng mục này sẽ ảnh hưởng đến kết cấu toàn bộ ngôi nhà, gây thiệt hại tài sản và làm giảm giá trị sử dụng. “Đặc biệt, việc này còn có thể khiến tình chị em khó gắn kết lại”, bản án nêu.
Tòa HĐXX không buộc tháo dỡ mà yêu cầu bồi thường bằng tiền, mức 15 triệu đồng/m2, tổng 217 triệu đồng.
Nguyên đơn: 52 m2 không phù hợp nhu cầu xây nhà nông thôn
Tại phiên tòa hôm nay, cả nguyên đơn, bị đơn đều không có mặt mà ủy quyền cho các con trình bày. Nguyên đơn vẫn kháng cáo, đề nghị cấp phúc thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu của mình, tức buộc nhà chị gái phải dỡ công trình trả lại đất.
Trước khi cho đôi bên hỏi nhau, HĐXX tiếp tục khuyến khích hòa giải, “mỗi người lùi lại một chút” vì xét đến tình cảm gia đình, “chị em trong nhà, lọt sàng xuống nia”. Chủ tọa khuyên nên ngồi lại một lần nữa với nhau để đưa ra con số thỏa đáng, sớm kết thúc tranh chấp để tập trung vào các việc khác quan trọng hơn và hàn gắn tình cảm. “Đừng nghĩ đến thắng thua hơn thiệt, hãy nghĩ đến tình nghĩa”, chủ tọa nói.
Nguyên đơn cho rằng từ đầu luôn mong muốn hòa giải và hiện ở tòa cũng vậy. Họ sẵn sàng nhận tiền thay cho biện pháp tháo dỡ, nhưng với con số thỏa đáng. Theo trình bày, thửa đất sau khi bị lấn chiếm, diện tích còn lại chỉ hơn 52 m2. “Với diện tích 52 m2 thì không phù hợp điều kiện sinh hoạt ở địa phương, không ai ở quê muốn xây nhà để ở, ở trên Hà Nội thì có thể”, luật sư nguyên đơn trình bày.
Theo luật sư, mặt tiền của thửa đất ban đầu là 5 mét, hiện chỉ còn 4 mét. Giá trị của căn nhà bị thiệt hại không chỉ là phần diện tích mà mặt tiền, chiều ngang đất thu hẹp đã giảm toàn bộ giá trị mảnh đất. Do đó, mức bồi thường nên tính theo hướng đó, không chỉ là nhân đơn giá với số m2.
Khi được hỏi về con số thế nào là thỏa đáng, phía người em đề xuất thêm 170-180 triệu đồng so với 217 triệu đồng từ giai đoạn sơ thẩm, tức khoảng 400 triệu đồng.
Bị đơn cho rằng mức này quá cao. Họ dẫn chứng đất chỉ được định giá hơn 9 triệu đồng/m2 nhưng họ đã thiện chí nâng lên 15 triệu đồng ở giai đoạn sơ thẩm. Theo bị đơn, họ chỉ có thể lên một triệu đồng, lên 16 triệu đồng/m2, tức tổng bồi thường 232 triệu đồng.
HĐXX gợi mở rằng số này “có hơi thấp quá không?”, và dành 10 phút tạm nghỉ tại chỗ để đôi bên suy nghĩ.
Bị đơn sau đó nâng con số bồi thường lên 250, rồi 280 triệu đồng. Song đại diện nguyên đơn, sau khi hỏi ý kiến gia đình, đưa ra con số 330 triệu đồng. Nhận thấy không đạt kết quả, HĐXX chấm dứt hòa giải và tiếp tục xét xử.
VKS nêu quan điểm, cho rằng mức 280 triệu đồng đã phù hợp “đạo đức xã hội và tình hình thực tế các bên”. HĐXX chung quan điểm, đánh giá án sơ thẩm đã tuyên hợp lý, nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của người em. Song tòa chấp nhận sự tự nguyện bồi thường của gia đình chị gái trong giai đoạn phúc thẩm. Theo đó, gia đình bà Cả phải trả cho nhà em gái 280 triệu đồng, đồng thời, bà không phải dỡ bỏ các công trình kiên cố, sân gạch, thềm, mái tôn… trên phần đất lấn chiếm.
Tối 8/4, Nguyễn Văn Ý, ngụ phường Quy Nhơn Nam, bị Công an tỉnh Gia Lai giữ người trong trường hợp khẩn cấp về hành vi Gây rối trật tự công cộng.
Sáng sớm hôm qua, Ý cùng 2 người bạn đi ăn trên đường Hoàng Văn. Tại đây, giữa Ý và bà Trần Thị Lan (60 tuổi, phục vụ tại quán) xảy ra tranh cãi về việc mua bán bánh bèo.
Theo nhà chức trách, Ý chửi bới, xúc phạm, dùng dao hăm dọa, dùng ghế nhựa ném, dùng tay đánh vào đầu và mặt của bà Lan gây thương tích. Con trai nạn nhân đến đã bị Ý rượt đuổi đánh.
Cơ quan công an đánh giá hành vi của Ý có tính chất côn đồ, hung hãn, coi thường pháp luật.
Ngày 14/4, TAND tỉnh Tây Ninh mở phiên xét xử sơ thẩm, tuyên phạt bị cáo Nguyễn Công Khánh (42 tuổi, quê Cần Thơ) 19 năm tù về tội Giết người và Cướp tài sản.
Theo cáo trạng, từ năm 2014, Khánh làm thuê cho Công ty TNHH MTV xăng dầu T.D.. Khánh được bố trí ăn ở, làm việc tại chi nhánh 1 (ấp 5 Lương Bình, xã Thạnh Lợi, tỉnh Tây Ninh), do bà N.T.U. quản lý.
Sáng 18/1/2025, Khánh nhờ bà U. lấy tiền đi chợ. Khi người phụ nữ vào phòng lấy tiền, Khánh nảy sinh ý định cướp tài sản để trả nợ. Ông ta ra khu vực bếp lấy một đoạn sắt rồi giấu sau lưng.
Lúc bà U. mở két sắt lấy 1 triệu đồng đưa cho Khánh, ông ta bất ngờ cầm hung khí đánh vào tay, sau đó liên tiếp đánh vào vùng đầu, mặt, khiến nạn nhân ngã xuống nệm, bất tỉnh.
Gây án xong, Khánh lấy hơn 25 triệu đồng trong két sắt, dùng hơn 11 triệu đồng trả nợ, phần còn lại cất trong người. Khi quay lại cây xăng, thấy bà U. vẫn bất tỉnh, Khánh rút nguồn điện camera nhằm xóa dấu vết rồi rời đi.
Bà U. được đưa đi cấp cứu trong tình trạng bất tỉnh, vùng đầu và mặt chảy nhiều máu. Vụ việc được trình báo công an.
Qua điều tra, nhà chức trách xác định Khánh là nghi phạm nên tiến hành bắt khẩn cấp. Tại cơ quan công an, người đàn ông thừa nhận hành vi phạm tội.
HĐXX nhận định, hành vi của bị cáo đặc biệt nguy hiểm, xâm phạm nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng và tài sản của bị hại. Việc nạn nhân bị thương tích 76%, nhưng không tử vong là do được cấp cứu kịp thời, ngoài ý thức chủ quan của bị cáo.
Sau khi nghị án, tòa tuyên phạt bị cáo Khánh 16 năm tù về tội Giết người, 3 năm tù về tội Cướp tài sản; tổng hợp hình phạt là 19 năm tù. Bị cáo còn phải bồi thường cho bị hại 325 triệu đồng.
Nội dung được nêu trong Nghị định 109/2026 quy định xử phạt hành chính trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự và phá sản. Quy định có hiệu lực từ 18/5, thay thế Nghị định 82/2020, sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 117/2024.
Mức phạt với hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng được nâng lên so với quy định cũ. Tại Điều 62 của Nghị định 109, các hành vi sau đây sẽ bị phạt tiền 5-10 triệu đồng:
a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.
b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác.
c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng.
đ) Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
Trong khi đó, theo quy định cũ, nhóm các hành vi trên chỉ bị xử phạt 3-5 triệu đồng.
Mức phạt đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng hơn vẫn được giữ nguyên từ 10-20 triệu đồng.
a) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời.
b) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi.
c) Cưỡng ép kết hôn hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn.
d) Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình.
đ) Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách, pháp luật về dân số hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích chấm dứt hôn nhân.
Thế nào là chung sống như vợ chồng
Luật Hôn và nhân gia đình định nghĩa, "chung sống như vợ chồng" là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng.
Hiện chưa có văn bản hướng dẫn khái niệm này, song trong Thông tư liên tịch 01/2001 giữa Bộ Tư pháp, Bộ Công an, TAND Tối cao và VKSND Tối cao, chung sống như vợ chồng là việc người đang có vợ, có chồng chung sống với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà lại chung sống với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ một cách công khai hoặc không công khai nhưng cùng sinh hoạt chung như một gia đình.
Việc chung sống như vợ chồng thường được chứng minh bằng việc có con chung, được hàng xóm và xã hội xung quanh coi như vợ chồng, có tài sản chung đã được gia đình, cơ quan, đoàn thể giáo dục mà vẫn tiếp tục duy trì quan hệ đó...
Ngoài ra, hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng có thể bị quy kết và xử lý hình sự nếu làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn; hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm. Với mức án phạt cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù 3 tháng đến 1 năm.
Người phạm tội có thể bị phạt tù 6 tháng đến 3 năm nếu làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát; hoặc đã có quyết định của tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.
