Nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Communications đã đề xuất một cách tiếp cận đơn giản hơn: sử dụng hình ảnh khuôn mặt để ước tính tuổi sinh học thông qua trí tuệ nhân tạo.
Công cụ có tên FaceAge phân tích các đặc điểm như cấu trúc da, độ đàn hồi, thể tích mô mềm và các dấu hiệu lão hóa để đưa ra “tuổi khuôn mặt”. Khi tuổi này cao hơn tuổi thật, đó có thể là dấu hiệu cơ thể đang lão hóa nhanh hơn bình thường.
Trước đó, mô hình AI quy mô lớn FAHR-FaceAge đã được huấn luyện trên hơn 40 triệu hình ảnh khuôn mặt nhằm nhận diện các tín hiệu sức khỏe. Kết quả cho thấy những bệnh nhân có “tuổi khuôn mặt” cao hơn tuổi thật từ 5 năm trở lên có nguy cơ tử vong cao hơn khoảng 21%.
Điểm mới của nghiên cứu là không chỉ đo “tuổi khuôn mặt” tại một thời điểm, mà còn theo dõi sự thay đổi của nó theo thời gian, gọi là chỉ số tốc độ lão hóa khuôn mặt (FAR).
Các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu từ 2.276 bệnh nhân ung thư đang xạ trị. Mỗi người có ít nhất hai ảnh khuôn mặt được chụp trong quá trình điều trị. Từ đó, họ tính toán mức độ thay đổi tuổi sinh học theo thời gian.
Kết quả cho thấy một xu hướng rõ ràng: tốc độ lão hóa khuôn mặt càng nhanh, khả năng sống sót càng thấp.
Cụ thể, ở nhóm có chỉ số FAR cao, nguy cơ tử vong tăng khoảng 25% trong thời gian ngắn, 37% ở giai đoạn trung hạn và lên tới 65% trong theo dõi dài hạn. Mối liên hệ này vẫn giữ nguyên ngay cả khi đã điều chỉnh các yếu tố như tuổi, giới tính hay loại ung thư.
Đáng chú ý, chỉ số này còn cho thấy giá trị dự báo mạnh hơn so với việc chỉ nhìn vào “tuổi khuôn mặt” tại một thời điểm. Nói cách khác, tốc độ lão hóa phản ánh chính xác hơn diễn tiến bệnh và phản ứng với điều trị.
Theo các nhà khoa học, quá trình lão hóa sinh học không diễn ra đồng đều mà có thể tăng tốc trong những giai đoạn nhất định, đặc biệt khi cơ thể chịu tác động từ bệnh tật hoặc điều trị.
Ở bệnh nhân ung thư, nhiều yếu tố có thể thúc đẩy lão hóa nhanh hơn, bao gồm tổn thương DNA, viêm mạn tính, suy giảm miễn dịch hoặc tác dụng phụ của xạ trị và hóa trị.
Những thay đổi này không chỉ xảy ra bên trong cơ thể mà còn biểu hiện ra bên ngoài, đặc biệt trên khuôn mặt, nơi dễ quan sát các dấu hiệu như sụt cân, teo mô, da kém đàn hồi hoặc thay đổi sắc tố.
Do đó, việc theo dõi khuôn mặt theo thời gian có thể gián tiếp phản ánh diễn tiến sức khỏe tổng thể của bệnh nhân.
Một trong những ưu điểm lớn nhất của phương pháp này là tính không xâm lấn, chi phí thấp và dễ triển khai trong thực tế lâm sàng. Khác với các xét nghiệm sinh học phức tạp, việc chụp ảnh khuôn mặt có thể thực hiện nhanh chóng và lặp lại nhiều lần trong quá trình điều trị. Điều này giúp bác sĩ theo dõi liên tục sự thay đổi của bệnh nhân mà không gây thêm gánh nặng.
Nếu được xác nhận thêm, chỉ số FAR có thể được tích hợp vào hệ thống đánh giá tiên lượng hiện tại để: giúp xác định bệnh nhân có nguy cơ cao, điều chỉnh cường độ điều trị, hoặc lựa chọn chiến lược chăm sóc phù hợp hơn, đặc biệt trong các giai đoạn bệnh tiến triển.
Dù mang lại nhiều triển vọng, nghiên cứu vẫn tồn tại một số hạn chế. Mẫu nghiên cứu chủ yếu là người da trắng và lớn tuổi, do đó chưa thể khái quát cho toàn bộ dân số.
Ngoài ra, chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả giữa tốc độ lão hóa khuôn mặt và nguy cơ tử vong. Các yếu tố khác như tình trạng suy kiệt do ung thư hay tác dụng phụ của điều trị cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả.
Bên cạnh đó, việc sử dụng dữ liệu khuôn mặt trong y tế đặt ra những vấn đề về quyền riêng tư, đạo đức và nguy cơ sai lệch thuật toán, những yếu tố cần được giải quyết trước khi ứng dụng rộng rãi.
Các nhà khoa học cho rằng cần thêm các nghiên cứu tiền cứu, đa trung tâm và đa dạng dân số để xác nhận kết quả. Đồng thời, việc kết hợp chỉ số FAR với các dấu ấn sinh học khác có thể giúp nâng cao độ chính xác trong dự báo.
Nếu được phát triển đúng hướng, công nghệ này có thể trở thành một công cụ hỗ trợ quan trọng trong y học chính xác, nơi mỗi bệnh nhân được điều trị dựa trên đặc điểm riêng của cơ thể, thay vì chỉ dựa vào chẩn đoán chung.
TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng thuộc Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết nhiều người lầm tưởng thiết bị này giúp loại bỏ hoàn toàn mỡ nên ăn uống thả ga. Thực tế, sản phẩm chỉ "giảm dầu" so với cách chiên truyền thống chứ không thể biến thức ăn chế biến sẵn thành món ăn lành mạnh. Bác sĩ Giang nhấn mạnh việc người dân thường xuyên tiêu thụ đồ chiên bằng phương pháp nhiệt độ cao sẽ làm tăng nguy cơ thừa năng lượng, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp.
Người dùng cũng đối mặt với nhiều rủi ro khi lười làm sạch khay chiên sau mỗi lần nấu. Dầu mỡ và vụn thức ăn tích tụ lâu ngày dưới tác động của quá trình nung nóng lặp đi lặp lại sẽ sinh ra các gốc tự do cùng chất oxy hóa gây bệnh cho cơ thể. Chuyên gia khuyến cáo mỗi gia đình cần rửa sạch khay ngay sau khi dùng, đồng thời thay mới dụng cụ ngay khi nhận thấy lớp chống dính bong tróc.
Một sai lầm phổ biến khác là cài đặt nhiệt độ quá cao hoặc thời gian quá lâu làm đồ ăn cháy xém, từ đó tạo ra nhiều hợp chất bất lợi. Người dân nên hạn chế dùng mức nhiệt trên 200 độ C trong thời gian dài. Chuyên gia gợi ý mức nhiệt an toàn cho rau củ và khoai tây là 160-175 độ C trong 10-20 phút; cá cùng hải sản khoảng 170-180 độ C trong 10-15 phút; thịt gia cầm cần 180 độ C trong 15-25 phút tùy kích thước. Quá trình nấu đòi hỏi người nội trợ đảo đều thực phẩm và tránh xếp chồng lên nhau để luồng khí nóng lưu thông tốt nhất.
Bác sĩ Giang khẳng định đây không phải là cỗ máy thần kỳ giúp người dùng ăn uống vô tư mà vẫn khỏe mạnh. Yếu tố quyết định sức khỏe nằm ở việc chọn nguồn nguyên liệu tươi sống, kiểm soát khẩu phần ăn, hạn chế đồ chế biến sẵn và duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối.
Tối 13-5, lãnh đạo Tỉnh ủy Khánh Hòa cho biết Sở Y tế tỉnh đã có báo cáo kết quả giải quyết đề xuất của Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa để giảm tình trạng quá tải mà bệnh nhân kêu và Tuổi Trẻ Online đã phản ánh.
Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa Lê Văn Khoa cũng thông tin sáng 13-5, lãnh đạo sở đã làm việc với lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa. Chiều cùng ngày, bệnh viện đã có tờ trình lại, đề nghị sở xem xét đồng chủ trương để bệnh viện tiến hành sửa chữa, nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh, giải quyết tình trạng thường xuyên quá tải tại khoa tim mạch - lão học "có lúc khoa phải kê giường tạm cho bệnh nhân nằm theo hành lang".
Ngay trong chiều cùng ngày, Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa đã xem xét và có văn bản "đồng ý về chủ trương theo đề nghị của Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa về việc đề xuất mở rộng phòng làm việc cho nhân viên để giảm quá tải cho bệnh viện".
Sở Y tế đề nghị Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa triển khai thực hiện các thủ tục theo đúng quy định và "chịu hoàn toàn trách nhiệm về việc triển khai thực hiện" đầu tư xây dựng theo đề nghị đã nêu.
Cụ thể, theo bệnh viện đã trình, hiện nay khối nhà 6 tầng (khu cán bộ) của bệnh viện gồm 2 khoa là tim mạch - lão học và nội cán bộ. Trong đó, riêng khoa tim mạch - lão học thường xuyên trong tình trạng quá tải.
Theo đề xuất của bệnh viện, lãnh đạo bệnh viện và khoa tim mạch - lão học đã khảo sát, thống nhất xây thêm 4 phòng làm việc dạng nhà tiền chế cấp 4 tại khu vực để xe máy phía sau khoa. Các phòng này có kết cấu khung thép, vách panel và sẽ được dùng làm nơi làm việc cho nhân viên y tế, nhằm chuyển đổi 4 phòng làm việc hiện hữu trong khoa thành phòng điều trị cho bệnh nhân.
Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa cho biết sẽ sử dụng nguồn kinh phí của đơn vị để đầu tư xây dựng các phòng tiền chế nêu trên, đồng thời cam kết thực hiện đúng quy định, đảm bảo an toàn trong quá trình thi công và sử dụng.
Trước đó từ tháng 2-2026, bệnh viện đã trình Sở Y tế Khánh Hòa phương án giảm quá tải tại khoa tim mạch - lão học, nơi các phòng tiêu chuẩn 4 giường phải kê thêm lên 6 giường. Tuy nhiên đề xuất chưa được chấp thuận do bệnh viện chưa bổ sung đầy đủ hồ sơ, thông tin theo yêu cầu của Sở Y tế.
Được biết, sau khi người dân phản ánh tình trạng quá tải, xuống cấp tại khoa tim mạch - lão học và Tuổi Trẻ Online đăng tải thông tin, lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa đã yêu cầu Giám đốc Sở Y tế kiểm tra, xem xét xử lý. Ngay trong ngày 13-5, đề xuất mở rộng, sửa chữa của Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa đã được Sở Y tế chấp thuận như đã nêu.
Ngày 7.5, Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực U Minh xác nhận trên địa bàn xã Khánh Lâm (Cà Mau) vừa xuất hiện ổ dịch dại sau vụ 1 phụ nữ bị chó dại tấn công ngay trong nhà với 6 vết thương sâu.
Theo đó, khoảng 10 giờ 30 ngày 3.5, khi đang ở trong nhà, chị T.T.H.T (32 tuổi, ở ấp 6, xã Khánh Lâm) bị 1 con chó lạ nặng khoảng 9 kg, chưa rõ chủ nuôi lao vào tấn công từ phía sau.
Bị tấn công bất ngờ, chị T. không kịp phản ứng khiến chị bị cắn 6 vết thương sâu ở chân trái, chảy nhiều máu, được người thân đưa đến cơ sở y tế cấp cứu và điều trị dự phòng theo quy định.
Con chó có các biểu hiện điển hình của bệnh dại như lừ đừ, chảy nhiều nước dãi và mất kiểm soát hành vi. Sau khi tấn công người, con vật bị nhốt trong nhà vệ sinh nhưng vẫn liên tục cắn phá, rồi nhanh chóng suy yếu và chết sau khoảng 30 phút.
Nhận được tin báo, đại diện Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực U Minh nhanh chóng lấy mẫu bệnh phẩm gửi xét nghiệm. Kết quả cho thấy mẫu dương tính với virus dại, xác định đây là ổ dịch dại thứ 2 trên địa bàn tỉnh Cà Mau từ đầu năm 2026 đến nay.
Ngay sau khi có kết quả, lực lượng thú y địa phương đã tiến hành tiêu hủy xác động vật theo đúng quy trình, đồng thời phun thuốc sát trùng toàn bộ khu vực nhà chị T. và các vị trí con vật từng di chuyển qua nhằm triệt tiêu mầm bệnh.
Song song đó, Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu địa phương khẩn trương làm rõ nguồn gốc con chó dại, rà soát các cá thể động vật có nguy cơ tiếp xúc gần để theo dõi; tiêm phòng diện rộng cũng được triển khai với 1.100 liều vắc xin dại cho tổng đàn chó, mèo tại ấp 6 và các khu vực giáp ranh.
