Không thi tuyển vào lớp 10: Làm sao để công bằng?

Hoàng Hữu Đà, 34 tuổi, là trợ lý nghiên cứu tại IMF ở thủ đô Washington, Mỹ. Công việc chính của anh là theo dõi, nghiên cứu các diễn biến kinh tế trên thế giới, chẳng hạn như ảnh hưởng từ chính sách thuế quan Mỹ hay tình hình chiến tranh đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế.

Từ đó, anh hỗ trợ các nhà kinh tế học tại IMF đưa ra khuyến nghị về chính sách tài khóa, tiền tệ với các nước. Anh cũng tham gia xử lý dữ liệu, xây dựng các mô hình kinh tế lượng để trả lời cho giả thuyết nghiên cứu của các chuyên gia tại cơ quan này.

Trước đó, Đà có gần 10 năm làm về quản trị rủi ro tại các ngân hàng ở Việt Nam. Mùa thu năm nay, Đà sẽ lần đầu chính thức du học, theo chương trình tiến sĩ Kinh tế của Đại học California, Santa Barbara (Mỹ). Anh nhận tin trúng tuyển kèm học bổng toàn phần vào tháng trước.

"Tôi rất hào hứng, bởi đây là cơ hội rất tốt để được rèn luyện cách đối mặt với rủi ro", Đà nói.

Đà là cựu sinh viên khoa Toán kinh tế, Đại học Kinh tế Quốc dân. Thời sinh viên, anh thấy ngành rất hợp với mình bởi có môn ưa thích là toán, cùng xác suất thống kê, kinh tế học và lập trình. Vì thích học, ngoài giờ trên lớp, anh hay "lặn ngụp" trên các trang web chia sẻ kiến thức hoặc các khóa học miễn phí online.

Tự thấy có hứng thú với việc giảng dạy, nhưng sau tốt nghiệp, năm 2014, Đà bước vào môi trường ngân hàng, làm chuyên viên quản trị rủi ro. Đà nhìn nhận công việc này khớp với ngành học và kỹ năng hơn. Anh được tiếp cận nguồn dữ liệu lớn, các phương pháp phân tích, thống kê, kinh tế lượng nâng cao, từ đó đưa ra mô hình dự báo rủi ro cho các ngành.

Dù làm ngân hàng, đam mê chia sẻ kiến thức của Đà vẫn âm ỉ. Năm 2015, Đà mở kênh YouTube về xác suất thống kê và kinh tế học. Anh mày mò viết nội dung, thiết kế hoạt họa, lồng tiếng,... Hàng tuần, Đà dành một buổi để tìm ý tưởng, rồi mỗi hôm lại hoàn thiện sản phẩm một chút.

Thấy các video dần được nhiều người đón nhận, giúp họ hiểu thêm về kinh tế, Đà càng có cảm hứng để kiên trì dù công việc bận rộn. Từ xuất phát điểm "cứ có người xem là được rồi", tới nay, đứa con tinh thần của anh đã có gần 90 nghìn người đăng ký, nhiều video đạt hàng trăm nghìn lượt xem.

Bước ngoặt tới vào năm 2022, khi Đà viết cuốn sách đầu tay "Nghệ thuật tư duy dựa trên dữ liệu", tổng hợp tất cả kiến thức đã học và chia sẻ. Anh liên hệ giảng viên cũ ở trường Kinh tế quốc dân để nhờ cô viết thư giới thiệu. Đây cũng là lúc cơ duyên với IMF bắt đầu.

Thấy học trò có kiến thức và kỹ năng viết tốt, cô giáo kết nối anh tham gia một dự án nghiên cứu cùng các chuyên gia ở IMF. Càng làm, Đà càng thấy thích thú, từ việc đặt câu hỏi, tìm nguồn dữ liệu cho tới xây dựng mô hình để tìm ra câu trả lời.

Nhờ cơ hội này, Đà nhen nhóm ý định học lên tiến sĩ. Anh cũng được các thành viên trong dự án giới thiệu để nộp đơn vào làm trực tiếp ở IMF. Ban đầu, Đà còn băn khoăn, vì chưa từng du học hay làm việc ở nước ngoài, nên không chắc có thích nghi được không.

"Cân nhắc cả chi phí, lợi ích và ngưỡng chịu đựng rủi ro của bản thân, tôi thấy đó sẽ là lựa chọn lợi hơn cả, là cơ hội để bước ra khỏi vùng an toàn và phát triển bản thân", Đà nói. Nhờ vốn kỹ năng qua nhiều năm ở ngân hàng, Đà vượt qua vòng phỏng vấn mà không quá áp lực, bắt đầu tới Mỹ làm việc từ năm 2023.

Ban đầu, Đà không tránh khỏi những rào cản về văn hóa và ngôn ngữ. Anh nhớ những lần lúng túng khi gặp đồng nghiệp, vì họ nói quá nhanh, còn anh phải nhắc lại nhiều lần thì họ mới hiểu.

Để cải thiện, Đà tập nói tiếng Anh một mình ở nhà sau giờ làm, tải các ứng dụng học tiếng rồi luyện theo, chủ động bắt chuyện với đồng nghiệp để xây dựng mối quan hệ. Sau khoảng ba tháng, Đà tự tin hơn, bắt nhịp được.

Môi trường ở IMF giúp anh học từ những nhà kinh tế hàng đầu, khám phá nhiều câu hỏi và tiếp cận những nguồn dữ liệu tốt. Anh được làm việc với những bài toán vĩ mô hơn nhiều so với thời ở ngân hàng.

Cuối cùng, sau ba năm kể từ dự án nghiên cứu đầu, với kinh nghiệm thực chiến, lời giới thiệu từ IMF, Đà thuyết phục được hội đồng tuyển sinh UCSB. Đà tin rằng tấm bằng này sẽ dẫn tới nhiều cơ hội, như giảng dạy đại học, làm việc tại các tổ chức kinh tế thế giới, hay làm cố vấn cho công ty tư nhân,...

Cô Trần Chung Thủy, giảng viên, đồng sáng lập bộ môn Toán tài chính tại Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận xét học trò cũ xuất sắc, có ý tưởng riêng và có dáng dấp của một nhà nghiên cứu từ sớm.

"Đà trầm tính, nên ban đầu mọi người có thể không có ấn tượng. Nhưng đối với ngành rất khó như Toán tài chính, Đà có sự bền bỉ, lại nỗ lực, có kỷ luật với kế hoạch của bản thân", cô Thủy nói, đánh giá phải vài khóa mới có một người đi sâu vào nghiên cứu tốt như vậy.

Theo Đà, sự chuẩn bị là chìa khóa để mỗi người quản lý rủi ro, đón nhận cơ hội mới. Việc này bao gồm cả khám phá bản thân để biết mục tiêu và ngưỡng chấp nhận rủi ro phù hợp, lẫn tìm hiểu các dữ liệu bên ngoài để đưa ra quyết định tự tin và chắc chắn hơn, thay vì chỉ dựa vào niềm tin và trực giác.

Khi tìm hiểu một chủ đề, Đà nhận định một cách tốt là học từ nhiều nguồn hay kênh khác nhau - website, podcast, YouTube. Phương pháp này giúp người học được nhìn một vấn đề từ nhiều hướng, nên sẽ nhớ và hiểu sâu hơn.

"Dù sự chuẩn bị là thiết yếu, các bạn trẻ vẫn nên đón nhận sự ngẫu nhiên, coi thử thách là những cơ hội để học hỏi, kết nối để có thêm hiểu biết và sự giúp đỡ", anh chia sẻ.

Khánh Linh

Tin Gốc: Vnexpress

Nghiên cứu có tựa đề "Dietary Iron Intake and Risk of Gastric Cancer" với 13 tác giả. Trong đó, Phạm Hoàng Thanh, Nguyễn Trọng Tấn, Nguyễn Minh Phương, Nguyễn Nhị Bắc và Hoàng Huy Anh đến từ trường Đại học Y Hà Nội.

Bài báo được đăng trên tạp chí Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention (Q1) với chỉ số ảnh hưởng IF 3.4 vào đầu tháng 2.

Điểm đắt giá của công trình nằm ở việc phát hiện mối liên hệ "dạng chữ U" giữa nguyên tố sắt và nguy cơ ung thư dạ dày, dựa trên khảo sát của nhóm và thầy hướng dẫn với gần 1.200 người mắc bệnh, khoảng 3.000 trường hợp đối chứng tại Việt Nam. Kết quả cho thấy nguy cơ mắc bệnh có thể tăng lên trong cả hai tình huống: khi cơ thể thiếu sắt và thừa sắt.

Để hoàn thiện bài báo, nhóm từ Việt Nam đóng vai trò chủ chốt từ việc tìm tài liệu, hình thành giả thuyết đến phân tích dữ liệu và viết bản thảo. Quá trình này có sự hỗ trợ xử lý các thuật toán thống kê phức tạp từ các bác sĩ người Việt tại Mỹ và khâu hiệu đính từ các cộng sự tại Nhật Bản.

Nguyễn Nhị Bắc, sinh viên năm thứ 6 ngành Y học dự phòng và là "chị cả" của nhóm, nhìn nhận thách thức lớn nhất là việc phối hợp giữa các thành viên. Với sự chênh lệch kiến thức của sinh viên từ năm 2 đến năm 6, nhóm phải nỗ lực tự học thêm về phương pháp nghiên cứu và dịch tễ học để có sự đồng đều nhất định. Ngoài ra, các sinh viên phải tranh thủ sắp xếp lịch họp, trong khi vẫn duy trì giờ học, thực hành dày đặc tại bệnh viện.

Nguyễn Trọng Tấn, sinh viên năm thứ ba, là thành viên nhỏ tuổi nhất nhóm, gia nhập dự án trước đó một năm. Phụ trách phân tích số liệu và tham gia viết phần thảo luận, nam sinh cho biết gặp nhiều khó khăn khi đề tài thiên về dịch tễ trong khi mình theo hướng lâm sàng.

"Khó nhất là phải qua được sự nghiêm khắc của thầy hướng dẫn", Tấn nhìn nhận, nói trưởng thành hơn nhờ sự dẫn dắt của giảng viên và anh, chị đi trước.

Theo Bắc, Tấn có khả năng đọc tài liệu tiếng Anh y khoa nhanh, xử lý dữ liệu tốt và nhiều lần giúp nhóm phát hiện lỗi. Việc sinh viên Y tham gia nghiên cứu khoa học từ năm hai như Tấn cũng là điều hiếm thấy.

Ngoài khâu nghiên cứu, để đăng trên các tạp chí quốc tế, nhóm phải trải qua quy trình xét duyệt khắt khe từ khâu hoàn thiện bản thảo, gửi bài đến phản biện. Do đó, nhóm cho rằng sinh viên nên bắt đầu làm nghiên cứu từ năm thứ nhất hoặc hai, vì lúc này khối lượng kiến thức chưa quá nặng. Đến năm thứ tư, việc học và đi viện rất bận, sinh viên khó theo đuổi nghiên cứu liên tục.

Ngoài ra, đây cũng là một cách để tiếp cận cơ hội nghiên cứu, kết nối với giảng viên và các đề tài thực tế.

Tin Gốc: Vnexpress

Công văn của Sở An toàn thực phẩm cho biết căn cứ Công điện số 26/CĐ-TTg ngày 30.3.2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc chấn chỉnh công tác kiểm tra, giám sát an toàn vệ sinh thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, đặc biệt là tại các cơ sở giáo dục. Liên quan đến vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường Bình Quới Tây, phường Bình Quới, TP.HCM, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã lập đoàn điều tra, xử lý vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây và đoàn kiểm tra đột xuất tiến hành kiểm tra việc chấp hành theo quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm đối với công ty (viết tắt công ty này là H.P.) - đơn vị cung cấp suất suất ăn cho học sinh trường tiểu học này.

Trong quá trình điều tra, xử lý, chờ xác định nguyên nhân sự cố; nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm tại các trường học, đơn vị có nhận suất ăn công nghiệp từ công ty H.P. nói trên, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đề nghị UBND các phường phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát về an toàn thực phẩm đối với các trường học, đơn vị nhận suất ăn công nghiệp từ công ty H.P.

Công văn của Sở An toàn thực phẩm TP.HCM gửi đến UBND phường Gia Định; UBND phường Bình Quới; UBND phường Bình Thạnh; UBND phường Thạnh Mỹ Tây và UBND phường Bình Lợi Trung. Đồng thời, gửi tới tất cả các trường học, đơn vị nhận suất ăn công nghiệp từ công ty H.P.

UBND 5 phường nói trên phải "tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật các nội dung có liên quan đến đảm bảo an toàn thực phẩm và phòng, chống ngộ độc thực phẩm trong trường học và các đơn vị khác". Đồng thời, phải cử nhân sự phối hợp với Sở An toàn thực phẩm TP.HCM trong công tác giám sát việc đảm bảo an toàn thực phẩm, phòng, chống ngộ độc thực phẩm tại các trường học, đơn vị có nhận suất ăn từ công ty H.P.

Lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đề nghị các trường học, đơn vị có nhận suất ăn công nghiệp từ công ty H.P. phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm do công ty này cung cấp. Bên cạnh đó, mỗi trường học cần tăng cường phối hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh trong hoạt động kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm đối với công ty H.P. và bữa ăn của học sinh trong trường.

Trước khi Sở An toàn thực phẩm TP.HCM có động thái này, nhiều trường học trên địa bàn TP.HCM, như THCS Lam Sơn, phường Gia Định; THCS Thanh Đa, phường Bình Quới đã chủ động tạm dừng ăn bán trú từ ngày 13.4.2026 cho đến khi có kết quả kiểm tra và văn bản kết luận chính thức của cơ quan chức năng đối với đơn vị cung cấp suất ăn. Trường THCS Bình Quới Tây, P.Bình Quới, tạm dừng ăn bán trú từ hôm nay, 14.4, cho đến khi có thông báo tiếp theo.

Còn Trường tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới, TP.HCM, nơi học sinh nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm, đã dừng ăn bán trú ngay từ hôm 9.4.

Các trường này đều có cùng nhà cung cấp suất ăn là công ty H.P.

Trước đó, từ hôm 31.3.2026, Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM đã có công văn yêu cầu các trường công lập trên địa bàn khảo sát nắm tình hình cung cấp suất ăn bán trú và liên kết giảng dạy trong trường học.

Công văn này nêu "Trong thời gian qua trên địa bàn TP.HCM, dư luận trong phụ huynh học sinh bức xúc nhiều vụ việc liên quan đến thực phẩm bẩn, thực phẩm kém chất lượng được dùng chế biến suất ăn cho học sinh tại các trường học tổ chức ăn bán trú, cũng như việc liên kết giáo dục dạy tiếng Anh, công dân số, kỹ năng sống, STEM, AI... không công khai lựa chọn công ty liên kết có uy tín, năng lực, ảnh hưởng đến quyền lợi học tập của học sinh".

Do đó, để có cơ sở tham mưu UBND phường chỉ đạo, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực giáo dục, Phòng Văn hóa - Xã hội phường này đề nghị ban giám hiệu các trường thống kê các công ty, hộ kinh doanh có hợp đồng tổ chức bếp ăn bán trú với nhà trường; các điểm chế biến thức ăn cung cấp cho nhà trường. Đồng thời, các trường cũng phải thống kê các trung tâm ngoại ngữ, trung tâm giáo dục kỹ năng sống có hoạt động liên kết giáo dục dạy tiếng Anh, công dân số, kỹ năng sống, STEM, Al... với nhà trường. Kết quả khảo sát, rà soát, thống kê, phải báo cáo về Phòng Văn hóa - Xã hội phường.

Cho đến hôm nay (14.4), phường Thạnh Mỹ Tây là 1 trong 5 phường, được Sở An toàn thực phẩm TP.HCM gửi công văn, đề nghị tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các trường học, đơn vị nhận suất ăn công nghiệp từ công ty H.P.

Tin Gốc: Thanh Niên