Ông Mai Anh Tuấn nêu ý kiến trong tọa đàm Nguyễn Huy Thiệp và văn nghiệp để lại, tại Hà Nội. Sự kiện hướng đến kỷ niệm 5 năm ngày nhà văn qua đời và 76 năm ngày sinh của ông, đồng thời hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc năm nay.
Kể từ khi Nguyễn Huy Thiệp xuất hiện trên văn đàn Đổi mới, sau 40 năm, sự nghiệp của ông luôn được coi là đỉnh cao của văn học Việt Nam, là chủ đề trong nhiều cuộc thảo luận của độc giả, giới chuyên môn.
Nhiều nhà văn, nhà phê bình phân tích nét đặc sắc tạo nên sức hút của văn chương Nguyễn Huy Thiệp. Các tác phẩm của ông đặt ra nhiều vấn đề về con người, số phận, tư tưởng. Như Tướng về hưu – một trong những truyện ngắn đưa Nguyễn Huy Thiệp trở thành hiện tượng, được dịch sang nhiều thứ tiếng như Pháp, Italy, Anh, Đức, Hà Lan. Câu hỏi được nêu ra: ”Điều gì khiến tác phẩm được chú ý trên thế giới như vậy?”. Nhà phê bình cho rằng các đơn vị xuất bản và bạn đọc tìm đến Tướng về hưu hay văn chương Nguyễn Huy Thiệp vì giá trị tự thân của nó. Một sáng tác có sức sống nội tại đủ mạnh sẽ tìm được đường đến với độc giả quốc tế.
Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên nhận thấy ngòi bút của Nguyễn Huy Thiệp không né tránh cái ác, cái xấu mà đi sâu vào chúng một cách quyết liệt. Ông nhớ năm 1987, truyện ngắn Tướng về hưu được đăng trên báo Văn Nghệ đã nhanh chóng gây xôn xao, khiến mọi người sốc bởi lối viết trực diện, gai góc. Cứ thế, Nguyễn Huy Thiệp xuất hiện như một làn gió mới cho văn học thời kỳ Đổi mới.
Nhà văn Nguyễn Việt Hà nhận định điều làm nên vị thế của tác giả Tướng về hưu nằm ở chất lượng các tác phẩm. Ông nêu trong lịch sử văn học thế giới, có những nhà văn nổi tiếng chỉ với vài truyện ngắn lớn, và Nguyễn Huy Thiệp là một trường hợp như vậy. Văn chương Nguyễn Huy Thiệp mang phong cách riêng, phản ánh hiện thực nhưng giàu tính ẩn dụ, có yếu tố giễu nhại, chứa chiều sâu tư tưởng.
Tại sự kiện, nhiều độc giả trẻ có mặt, tập trung theo dõi và nán lại đến cuối buổi. Dù cách khá xa bối cảnh xã hội ở thời Nguyễn Huy Thiệp, một số bạn đọc trẻ hiện vẫn say mê đọc tác phẩm của ông, có cảm xúc nồng nhiệt và trăn trở với thông điệp tác giả truyền tải. Nguyễn Việt Hà khẳng định qua thời gian, những câu chuyện nhà văn Nguyễn Huy Thiệp viết vẫn trụ rất vững trong đời sống văn học và sự quan tâm của người đọc.
Nhà văn Trần Thị Trường nhận mình là một người hâm mộ Nguyễn Huy Thiệp từ năm 1987, có thể đọc sách của ông nhiều lần. Các thành viên trong gia đình bà cũng dành sự yêu mến cho văn chương của Nguyễn Huy Thiệp. Theo bà Trường, những đề tài của ông không một màu bởi tác giả có sự đa dạng trong cách nhìn nhận, quan sát con người, sự việc ở nhiều khía cạnh. Về mặt nghệ thuật, ông sử dụng tiết tấu nhanh, câu văn ngắn, tạo nên sự lôi cuốn, là điểm mới lạ trong văn đàn Việt vào cuối thập niên 1980, đầu những năm 1990.
Nguyễn Huy Thiệp là một tài năng hiếm có. Bên cạnh truyện ngắn, ông viết kịch, tiểu thuyết, tiểu luận – phê bình, làm thơ. Ở một cuộc phỏng vấn vào nhiều năm trước, ông từng tự hào nói bản thân có thể sống được bằng nghề.
Nhà phê bình Mai Anh Tuấn cho rằng nói về Nguyễn Huy Thiệp ”vừa dễ vừa khó”. Ông có thể được nhắc đến với những cụm từ như ”ông vua truyện ngắn”, ”gương mặt gây nhiều tranh cãi của văn học Đổi mới”, song để hiểu và đánh giá nhà văn không phải điều dễ dàng. ”40 năm qua, ta vẫn đi tìm Nguyễn Huy Thiệp nhưng chưa có câu trả lời khả dĩ nhất”, ông Mai Anh Tuấn nói.
Trong khuôn khổ tọa đàm, Nhã Nam cùng gia đình nhà văn thực hiện trưng bày chuyên đề quy mô nhỏ Bản thảo, gốm và tác phẩm Nguyễn Huy Thiệp, diễn ra ngày 24/4-3/5 tại Công viên Văn hóa Đống Đa, Hà Nội. Không gian gồm một số bản thảo, tác phẩm gốm, bút tích của nhà văn, lược sử in ấn, xuất bản tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp trong nước và quốc tế. Qua đó, người xem hình dung phần nào sự nghiệp của ông ở lĩnh vực văn chương, hội họa.
Nguyễn Huy Thiệp sinh năm 1950 tại Thái Nguyên, quê gốc ở Hà Nội, tốt nghiệp khoa Lịch sử, Đại học Sư phạm Hà Nội. Ông xuất hiện trên văn đàn Việt Nam từ năm 1986, với một số truyện ngắn đề tài nông thôn được đăng trên báo Văn Nghệ. Bên cạnh đó, nhà văn viết 10 vở kịch, bốn tiểu thuyết cùng nhiều tiểu luận, phê bình văn học gây chú ý, được xem là “hiện tượng hiếm” của văn đàn trong nước.
Ông từng nhận huân chương Văn học Nghệ thuật Pháp (2007), giải thưởng Premio Nonino (Italy, 2008). Loạt tác phẩm nổi bật của Nguyễn Huy Thiệp gồm truyện ngắn Tướng về hưu, chuyển thể thành phim điện ảnh cùng tên năm 1988, Những ngọn gió Hua Tát (tập truyện ngắn và kịch, 1989), Tiểu Long Nữ (tiểu thuyết, 1996), Tuổi 20 yêu dấu (tiểu thuyết, xuất bản ở Pháp năm 2002).
Nhà văn qua đời tháng 3/2021, sau thời gian bị tai biến. Hàng năm, gia đình, bạn văn vẫn tổ chức các sự kiện tưởng nhớ, tôn vinh gia tài văn chương của ông.
Chiều 14-5, tại buổi họp báo định kỳ ở Trung tâm Báo chí TP.HCM, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM thông tin về các hoạt động tuyên truyền, nâng cao ý thức pháp luật đối với đội ngũ văn nghệ sĩ sau vụ ca sĩ Miu Lê bị bắt quả tang cùng nhóm bạn sử dụng ma túy tại Hải Phòng.
Theo đó, sở cho biết thường xuyên tuyên truyền đối với mọi công dân luôn đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật trong cuộc sống. Mọi công dân đều phải tuân thủ quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi của mình. Các hành vi vi phạm sẽ được cơ quan chức năng xử lý theo đúng quy định.
Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cho biết: “Đối với đội ngũ văn nghệ sĩ, nhất là những người có sức ảnh hưởng trong xã hội, bên cạnh hoạt động nghề nghiệp còn có trách nhiệm giữ gìn hình ảnh, phẩm chất đạo đức, lối sống và ý thức công dân.
Các hành vi vi phạm pháp luật, nếu được xác định, không chỉ ảnh hưởng đến uy tín cá nhân mà còn gây tác động tiêu cực đến môi trường văn hóa, nghệ thuật và nhận thức xã hội.
Sở Văn hóa và Thể thao thường xuyên phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ sĩ biểu diễn, các đơn vị tổ chức biểu diễn với mục đích xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nâng cao trách nhiệm xã hội, trách nhiệm nghề nghiệp và chuẩn mực ứng xử của người hoạt động nghệ thuật”.
Bên cạnh đó, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cũng yêu cầu các đơn vị nghệ thuật, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn, đơn vị sản xuất chương trình thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về hoạt động nghệ thuật, quy tắc ứng xử của người hoạt động nghệ thuật và các quy định pháp luật có liên quan.
Không khí khẩn trương hào hứng với từng cảnh quay tái hiện đời sống Sài Gòn cuối thập niên 1980 dần hiện lên giữa doanh trại quân đội.
Bước vào khu vực ghi hình, bên phải là vườn bầu bí xanh mướt đang ra hoa, kết trái. Phía đối diện là dãy nhà mái tôn cũ kỹ vốn là kho của nhà trường, nay được "hô biến" thành khu tập thể quân đội - bối cảnh chính của gia đình nữ chính Hồng Liên.
Phim quay cảnh gia đình Hồng Liên theo người cha là sĩ quan quân đội từ miền Bắc vào TP.HCM sinh sống. Phụ nữ quây quần trong phòng đang chia đậu phộng làm quà, tạo nên không khí đậm chất thời bao cấp. Theo chị Mộng Tuệ - đại diện ê kíp sản xuất, đoàn phim đã dành 15 ngày để dựng thêm bối cảnh và hiện cũng đã quay tại đây được nửa tháng.
Phía bên kia bức tường tái hiện TP.HCM giai đoạn 1989-1992, thời kỳ TP vừa bước qua bao cấp, chập chững đổi mới với nhiều biến động xã hội đáng nhớ. Đây cũng là ký ức của thế hệ hậu chiến sinh từ thập niên 1970 trở đi - những người vẫn còn sống và nhớ rõ từng chi tiết của thời kỳ ấy. Vì vậy đoàn phim xác định không thể làm qua loa.
Phim tái hiện nhiều dấu ấn đặc trưng của giai đoạn này như vụ nước hoa Thanh Hương, phong trào sản xuất pháo hay những giai điệu "Mưa bụi" từng vang lên khắp mọi nhà.
Để phục dựng không khí của hơn 30 năm trước là bài toán không hề đơn giản. Sau thời gian rong ruổi qua hàng chục doanh trại quân đội, đoàn phim mới tìm được bối cảnh phù hợp và nhận được sự hỗ trợ nhiệt tình từ Trường quân sự Quân khu 7 cùng lữ đoàn xe 657 nằm kế bên.
Tập mở màn của chương trình Đạp gió 2026 nhanh chóng trở thành tâm điểm bàn luận khi chứng kiến màn đối đầu trực tiếp giữa 2 đội trưởng: Trang Pháp và Tiêu Tường. Kết quả chung cuộc, đại diện Việt Nam phải nhận thất bại trong sự tiếc nuối của khán giả, đồng thời làm dấy lên nhiều tranh cãi về tính minh bạch của chương trình.
Ở phần thi đầu tiên, đội của Trang Pháp lựa chọn một tiết mục có độ khó cao khi vừa phải hát live (sống) vừa thực hiện vũ đạo với tiết tấu nhanh. Dù được đánh giá cao về kỹ thuật, giọng hát và sự đầu tư sân khấu, nhóm của cô chỉ nhận 824 điểm và thất bại trước đội của Lý Tiểu Nhiễm. Khoảng cách giữa chất lượng phần trình diễn và kết quả chấm điểm khiến không ít khán giả đặt dấu hỏi.
Tranh cãi tiếp tục gia tăng ở vòng đối đầu đội trưởng. Trong màn so tài cá nhân, Tiêu Tường giành 472 phiếu, nhỉnh hơn Trang Pháp (437 phiếu). Tuy nhiên, kết quả này không nhận được sự đồng thuận tuyệt đối từ công chúng. Nhiều ý kiến cho rằng Trang Pháp thể hiện ổn định hơn về kỹ thuật lẫn cảm xúc, trong khi phần trình diễn của Tiêu Tường không quá nổi bật.
Việc Trang Pháp thất bại đồng nghĩa với việc một thành viên trong đội phải rời cuộc thi. Nữ ca sĩ Duy Nina đã bị loại, khiến Trang Pháp bật khóc ngay trên sân khấu. Khoảnh khắc này nhanh chóng lan truyền trên truyền thông, làm tăng thêm sự chú ý dành cho chương trình.
Theo truyền thông Trung Quốc, yếu tố ngoài chuyên môn có thể đã ảnh hưởng đến kết quả. Một số khán giả cho rằng rào cản ngôn ngữ khiến Trang Pháp gặp bất lợi trong việc kêu gọi bình chọn, trong khi Tiêu Tường lại có lợi thế về độ nhận diện và khả năng kết nối cảm xúc với khán giả bản địa.
Phát biểu của Tiêu Tường trong chương trình: “Nếu ai dám để các thành viên trong nhóm tôi rời đi, tôi sẽ rời đi”, được cho là đã tạo hiệu ứng mạnh mẽ, góp phần tác động đến lựa chọn của người xem. Một khán giả thừa nhận: “Tôi biết Trang Pháp thể hiện tốt hơn, nhưng cuối cùng vẫn bỏ phiếu cho Tiêu Tường vì danh tiếng của cô ấy”.
Sau tập phát sóng, cả Trang Pháp và Tiêu Tường đều lọt top tìm kiếm trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc. Trong đó, nhiều ý kiến bày tỏ sự tiếc nuối cho đại diện Việt Nam, đồng thời cho rằng kết quả chưa phản ánh đúng chất lượng chuyên môn.
Dẫu gây tranh cãi, chiến thắng của Tiêu Tường không phải điều quá bất ngờ nếu xét đến vị thế của cô trong làng giải trí Hoa ngữ. Nữ nghệ sĩ được mệnh danh là “đệ nhất mỹ nhân xứ Đài”, nổi tiếng với nhan sắc và vóc dáng gợi cảm dù đã bước vào độ tuổi U60.
Tiêu Tường hoạt động trong ngành giải trí hơn 30 năm, từng là ngôi sao hàng đầu tại Đài Loan (Trung Quốc). Cô ghi dấu ấn qua nhiều bộ phim truyền hình nổi tiếng, đặc biệt là các tác phẩm chuyển thể từ tiểu thuyết của Quỳnh Dao như Một thoáng mộng mơ. Ngoài ra, cô còn gây tiếng vang với các dự án như Tiểu lý phi đao, chuyển thể từ tiểu thuyết của Cổ Long.
Sở hữu nhan sắc nổi bật từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Tiêu Tường sớm được giới giải trí chú ý. Tuy nhiên, phải đến năm 21 tuổi, cô mới chính thức gia nhập làng giải trí với vai trò người mẫu quảng cáo, trước khi chuyển hướng sang diễn xuất và nhanh chóng trở thành ngôi sao hạng A.
Trong thập niên 1980-1990, Tiêu Tường (SN 1968) được xem là biểu tượng sắc đẹp và sự gợi cảm của làng giải trí xứ Đài, sánh vai cùng nhiều mỹ nhân đình đám như Vương Tổ Hiền, Châu Huệ Mẫn hay Chung Sở Hồng.
Nhà văn Kim Dung từng dành lời khen đặc biệt cho nhan sắc của cô, cho rằng vẻ đẹp ngoài đời của Tiêu Tường vượt xa trí tưởng tượng mà ông xây dựng trong các tác phẩm.
Tuy nhiên, trái với kỳ vọng trở thành biểu tượng lâu dài, sự nghiệp của Tiêu Tường dần chững lại từ giữa những năm 2000. Cô rút lui khỏi màn ảnh từ năm 2006, chỉ thỉnh thoảng tham gia sự kiện, chụp ảnh hoặc ghi hình quảng cáo.
Ở tuổi U60, nữ nghệ sĩ vẫn khiến công chúng ngưỡng mộ nhờ vóc dáng thon gọn, dẻo dai. Cô duy trì lối sống lành mạnh, đặc biệt gắn bó với bộ môn yoga trong nhiều năm. Ngoài ra, Tiêu Tường còn thử sức với việc phát hành video hướng dẫn thể dục và theo đuổi các sở thích cá nhân như du lịch, thư pháp.
Về đời tư, nữ diễn viên khá kín tiếng dù từng vướng một số tin đồn tình cảm trong quá khứ. Đến nay, cô vẫn sống độc thân và không có con, lựa chọn cuộc sống riêng tư thay vì xuất hiện dày đặc trước truyền thông.
Trở lại với Đạp gió 2026, chiến thắng của Tiêu Tường trước Trang Pháp có thể tiếp tục gây tranh luận trong thời gian tới. Tuy nhiên, không thể phủ nhận sức hút của nữ nghệ sĩ kỳ cựu, cũng như áp lực mà các thí sinh quốc tế như Trang Pháp phải đối mặt khi bước vào sân chơi giải trí lớn tại Trung Quốc.