Trong hai năm qua, làn sóng sa thải nhân sự để nhường chỗ cho AI đã trở thành nỗi ám ảnh toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn say” công nghệ bắt đầu hạ nhiệt, các doanh nghiệp đang đối mặt với một thực tế phũ phàng rằng AI không hề rẻ và đôi khi nó còn kém hiệu quả hơn một nhân viên bằng xương bằng thịt.
Hiện tượng “AI bị sa thải” để tái tuyển dụng con người đang dần hiện hữu như một sự điều chỉnh tất yếu của thị trường.
Lý do lớn nhất khiến các doanh nghiệp quay lưng với AI chính là gánh nặng tài chính. Dù được kỳ vọng giúp tinh gọn bộ máy, AI thực tế đang ngốn ngân sách với tốc độ chóng mặt. Uber là một ví dụ điển hình, khi Giám đốc công nghệ Praveen Neppalli Naga thừa nhận công ty đã tiêu hết ngân sách AI cho cả năm 2026 chỉ trong vài tháng.
Khi chi phí điện toán vượt xa chi phí nhân sự, phương trình kinh tế của doanh nghiệp bắt đầu bị đảo lộn, như lời Phó chủ tịch Nvidia Bryan Catanzaro.
Sự tốn kém này không chỉ đến từ phí bản quyền mà còn từ tài nguyên tiêu thụ. Mỗi câu hỏi, mỗi dòng code được tạo ra đều tiêu tốn “token”. Nếu không kiểm soát chặt chẽ, hóa đơn hằng tháng có thể lên đến hàng chục nghìn USD cho mỗi “nhân viên AI” – con số vượt xa mức lương của những lập trình viên cao cấp nhất.
Không chỉ chi phí, độ tin cậy đang trở thành rào cản lớn khi doanh nghiệp ứng dụng AI. Một ví dụ điển hình là vụ việc năm 2023 tại Mỹ, khi một luật sư sử dụng AI để soạn hồ sơ tòa án. Công cụ này đưa ra hàng loạt trích dẫn án lệ với số hiệu, tình tiết đầy đủ và có vẻ thuyết phục, nhưng sau đó được xác định là hoàn toàn bịa đặt.
Sự cố khiến luật sư bị xử phạt, đồng thời kéo theo chi phí lớn để xử lý hậu quả pháp lý và khôi phục uy tín.
Những rủi ro tương tự khiến một số doanh nghiệp thay đổi cách tiếp cận. Một người dùng trên Reddit cho biết công ty của anh đã hủy nhiều gói dịch vụ AI để tuyển lại lập trình viên. Theo đánh giá của họ, con người vẫn có lợi thế về khả năng phản biện và kiểm chứng thực tế, giúp hạn chế sai sót và chi phí phát sinh.
Nghiên cứu của MIT cho thấy chỉ khoảng 23% vị trí hiện nay có thể thay thế bằng AI một cách hiệu quả về chi phí. Ở phần lớn còn lại, con người vẫn là lựa chọn hợp lý hơn nhờ sự linh hoạt và khả năng xử lý tình huống thực tế.
Không chỉ thực hiện công việc, nhân sự còn đóng vai trò duy trì môi trường làm việc và tương tác – những yếu tố mà AI chưa thể thay thế. Xét về hiệu quả đầu tư, nhiều doanh nghiệp nhận thấy con người vẫn mang lại giá trị ổn định hơn.
Trường hợp của Klarna là ví dụ đáng chú ý. Sau khi thay thế khoảng 700 nhân viên bằng AI, công ty ghi nhận khoản lỗ tăng mạnh do trải nghiệm khách hàng không như kỳ vọng. Việc lên kế hoạch tuyển dụng trở lại cho thấy AI có thể xử lý dữ liệu nhanh, nhưng chưa thay thế được sự thấu cảm và linh hoạt của con người.
Dù một số doanh nghiệp đang giảm phụ thuộc vào AI, xu hướng này không đồng nghĩa với sự thoái trào của công nghệ. Các chuyên gia nhận định chi phí vận hành AI có thể giảm trong những năm tới nhờ tiến bộ về phần cứng và mô hình ngôn ngữ.
Tuy vậy, thực tế hiện nay cho thấy AI chưa phải giải pháp cắt giảm chi phí tuyệt đối. Doanh nghiệp cần tiếp cận thận trọng, kết hợp AI với nguồn nhân lực thay vì thay thế hoàn toàn.
Việc điều chỉnh chiến lược – trong đó có cả việc “sa thải AI” – phản ánh quá trình tái cân bằng, hướng đến sử dụng công nghệ hiệu quả hơn trong quản trị và vận hành.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy, giá Bitcoin hôm nay đã phục hồi nhẹ sau đợt giảm giá hôm qua. Tính đến 7 giờ ngày 9.5, mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 80.195 USD, tăng 0,33% so với 24 giờ trước. Thị trường liên tục rung lắc mạnh trong vùng giá 79.000 - 80.000 USD.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa cũng phục hồi nhẹ, cán mốc 2.670 tỉ USD, tăng 0,7% so với hôm qua. Các token như Ethereum, XRP, Solana, BNB lần lượt tăng 0,6%, 2,7%, 3,9% và 1,9%.
Theo nhà phân tích tiền mã hóa Michael van de Poppe, diễn biến giá Bitcoin trong những ngày gần đây không quá bất ngờ sau giai đoạn tăng trưởng mạnh. "Tài sản rủi ro cao có xu hướng biến động theo từng đợt. Bitcoin đã có nhiều ngày tăng mạnh, vì vậy việc thị trường điều chỉnh vào lúc này cũng là điều dễ hiểu", Poppe viết trên X. Ông cho rằng những đợt điều chỉnh này là tín hiệu cho thấy giá sẽ tiếp tục tăng trong vài tuần tới.
Michael van de Poppe mô tả Bitcoin "đang hoạt động rất tốt", nhưng cần giữ vững mốc 76.000 USD để làm ngưỡng hỗ trợ. "Đợt tăng giá đầu tiên sau 'mùa đông tiền mã hóa' sẽ chạm đến mức kháng cự. Đây là động lực quan trọng cho các altcoin (những token khác Bitcoin)", Poppe nhận định.
Giá Bitcoin và thị trường tiền mã hóa liên tục biến động mạnh khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran ngày càng trở nên mong manh. Iran đang cố gắng thiết lập cơ chế quản lý eo biển Hormuz. Trong khi đó, giới chức Washington phát tín hiệu không chấp nhận việc này. Mỹ đã ra lệnh phong tỏa cảng biển Iran từ ngày 13.4, hộ tống các tàu mắc kẹt ở vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Nhà Trắng đang chờ Iran phản hồi về đề xuất hòa bình. Những thông tin bất định liên quan đến căng thẳng ở eo biển Hormuz đang được cộng đồng nhà đầu tư theo dõi sát sao. Trong bối cảnh thị trường rung lắc mạnh, Bitcoin vẫn giữ vững được các vùng kháng cự quan trọng.
Nhà giao dịch Jelle cho rằng Bitcoin cần giữ vững được mức giá thấp nhất trong ngày là 79.000 USD. "Ngay cả trong trường hợp giảm giá, tôi tin rằng sẽ sớm đảo chiều và tăng trở lại". Qua phân tích biểu đồ, ông cảnh báo về mục tiêu giá tiếp theo có thể là 74.500 USD.
Khi Bitcoin giao dịch quanh mốc 80.000 USD trên các nền tảng lớn, người dùng Revolut bất ngờ nhận được thông báo giá BTC giảm mạnh xuống còn 0,02 USD. Revolut là siêu ứng dụng tài chính, có trụ sở tại Anh, cung cấp dịch vụ ngân hàng kỹ thuật số tích hợp tính năng mua bán và giao dịch hơn 100 loại tiền mã hóa.
Hôm 8.5, người dùng Revolut bất ngờ nhận được thông báo giá Bitcoin giảm mạnh xuống 39.900 USD, thậm chí 0,02 USD. Các token khác như XRP và Solana cũng bị giảm giá mạnh dù giá trên CoinMarketCap và TradingView không xảy ra biến động tương ứng.
Revolut cho biết họ đang gặp sự cố ảnh hưởng đến một số chức năng của ứng dụng. Công ty đang tìm cách khắc phục. Trong khi đó, các chuyên gia nhận định lỗi này có thể đến từ nguồn cấp dữ liệu hoặc thanh khoản thấp.
Marc Tillement, giám đốc của Pyth Data Association, cho biết vụ việc này cho thấy nhận thức về giá có thể dễ bị ảnh hưởng như thế nào trong môi trường dữ liệu phân mảnh, "một lỗi đánh máy nhỏ" cũng có thể làm sai giá rất nhanh.
Ông nói thêm rằng khi thị trường ngày càng liên tục và dựa trên dữ liệu, độ tin cậy và nguồn gốc của cơ sở hạ tầng định giá trở thành trọng tâm đối với niềm tin thị trường. Các nền tảng nên ưu tiên lớp dữ liệu minh bạch, có thể kiểm chứng để tránh các trường hợp thông tin bị bóp méo.
Sứ mệnh Artemis II hiện bước sang ngày thứ ba trên vũ trụ. Bốn phi hành gia gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA) đang tích cực thực hiện một loạt nhiệm vụ được giao. Trong thời gian 10 ngày trên quỹ đạo, họ cũng ăn uống theo cách riêng.
Theo NASA, thực phẩm trên tàu Artemis II dựa trên tiêu chí hỗ trợ sức khỏe và hiệu suất làm việc tối đa của phi hành đoàn trong suốt sứ mệnh bay quanh Mặt Trăng. Do không có khả năng tiếp tế, làm lạnh hoặc nạp đồ muộn, tất cả bữa ăn phải được lựa chọn cẩn thận để đảm bảo an toàn, bảo quản được lâu và dễ chế biến.
"Việc lựa chọn đồ ăn được phát triển, phối hợp với các chuyên gia về thực phẩm vũ trụ và phi hành đoàn để cân bằng nhu cầu calo, lượng nước và chất dinh dưỡng, đồng thời đáp ứng sở thích cá nhân của từng thành viên phi hành đoàn, cũng như khả năng tương thích với khối lượng, thể tích và yêu cầu năng lượng của tàu Orion", NASA giải thích trên website.
Cũng theo NASA, thực phẩm trên tàu Orion và các tàu vũ trụ có người lái nói chung phải dễ chế biến và tiêu thụ trong môi trường không trọng lực, hạn chế tối đa vụn thức ăn, đồng thời phải đảm bảo an toàn và ổn định trong suốt sứ mệnh. Phi hành đoàn đã đóng góp ý kiến từ rất sớm trước khi các bữa ăn được đóng gói cho chuyến bay thử nghiệm.
Với một ngày làm nhiệm vụ điển hình, ngoại trừ lúc phóng và quay trở lại Trái Đất, các phi hành gia có lịch trình ăn sáng, ăn trưa và ăn tối cùng nhau. Mỗi phi hành gia được phân bổ hai loại đồ uống có hương vị mỗi ngày, có thể gồm cà phê. Thực phẩm tươi sống sẽ không được vận chuyển trên tàu Artemis II vì tàu Orion không có hệ thống làm lạnh hay rã đông.
Các sứ mệnh Apollo trước đây dựa trên công nghệ thực phẩm sơ khai với ít sự đa dạng, trong khi các sứ mệnh tàu con thoi mở rộng hơn. Tuy nhiên, thực đơn của Artemis II đa dạng nhất từ trước đến nay, phản ánh sự tiến bộ qua nhiều thập kỷ trong hệ thống thực phẩm vũ trụ.
Phi hành đoàn Artemis II có quyền trực tiếp tham gia vào việc lựa chọn thực đơn. Trước khi phóng, các thành viên sẽ dùng thử, đánh giá và xếp hạng tất cả các món ăn. Lượng thức ăn sẽ đóng gói đủ dùng cho một người trong 2-3 ngày, sau đó đổi món, tạo sự linh hoạt trong việc lựa chọn bữa ăn trong suốt nhiệm vụ. Do là đồ chế biến sẵn, phi hành đoàn sử dụng thiết bị nhỏ gọn dạng vali để làm nóng bữa ăn.
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Bảo Lâm (theo NASA)
Ảnh cận cảnh Mặt Trăng đầu tiên chụp từ Artemis II
Bắt đầu từ ngày mai (15-4), Thông tư 08/2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành về xác thực thuê bao chính thức có hiệu lực.
Dữ liệu thuê bao sẽ được đồng bộ trên VNeID, đây được xem là bước quan trọng nhằm làm sạch dữ liệu viễn thông, tăng cường bảo vệ người sử dụng.
Việc xác thực thông tin thuê bao đối với người có quốc tịch Việt Nam đăng ký số thuê bao di động, yêu cầu phải xác thực đầy đủ 4 trường thông tin gồm: số định danh cá nhân, họ tên, ngày sinh và ảnh khuôn mặt.
Người dùng có thể thực hiện trực tuyến thông qua ứng dụng định danh điện tử quốc gia (VNeID) hoặc ứng dụng của nhà mạng, thay vì bắt buộc phải đến điểm giao dịch như trước.
Thông tin từ Tổng công ty Viễn thông Viettel (Viettel Telecom) cho biết nhà mạng đã triển khai sớm các giải pháp công nghệ để hỗ trợ khách hàng thực hiện xác thực thông tin thuê bao, huy động lực lượng nhân sự trên toàn hệ thống hỗ trợ người dân một cách kịp thời, trực tiếp và rộng khắp.
Công tác hỗ trợ xác thực thông tin thuê bao được triển khai tại hệ thống siêu thị, cửa hàng trực tiếp, chuỗi bán lẻ được ủy quyền trên toàn quốc...
Nhà mạng Vinaphone cho biết những đối tượng ưu tiên như người già, người không sử dụng điện thoại thông minh, người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo hoặc các nhóm cần hỗ trợ đặc biệt, nhà mạng này phối hợp với lực lượng công an cấp xã tổ chức hỗ trợ xác thực trực tiếp tại nơi cư trú.
Trường hợp người Việt đang ở nước ngoài cũng vẫn được hỗ trợ xác thực thông tin thuê bao từ xa qua ứng dụng của nhà mạng, kết hợp căn cước công dân gắn chip.
Thông tư 08/2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành cũng đề cập đến trường hợp người nước ngoài đăng ký SIM bằng hộ chiếu sẽ có quy trình xác thực riêng và bị ràng buộc về mặt thời gian.
Nhóm khách hàng này cần chuẩn bị hộ chiếu còn hiệu lực pháp lý và thẻ SIM đang dùng để đến trực tiếp cửa hàng của nhà mạng.
Thông tư 08/2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành là bước quan trọng nhằm làm sạch dữ liệu viễn thông, tăng cường bảo vệ người sử dụng.
Hiện nay, số điện thoại không chỉ phục vụ liên lạc mà còn gắn với nhiều dịch vụ số quan trọng như tài khoản ngân hàng, ví điện tử, tài khoản định danh VNeID mức 2 và nhiều giao dịch điện tử khác.
Sinh trắc học khuôn mặt, giúp hạn chế tình trạng sử dụng giấy tờ giả, đăng ký SIM không chính chủ để lừa đảo; đồng thời góp phần bảo vệ quyền lợi người dân, tránh các rủi ro pháp lý phát sinh khi bị kẻ xấu mạo danh để đăng ký, sử dụng thuê bao.
Nhà mạng cũng khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các hành vi lừa đảo lợi dụng việc thực hiện Thông tư 08.
Người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng; không bấm vào đường link lạ gửi qua SMS, Zalo, mạng xã hội; không cài đặt ứng dụng từ nguồn không chính thống.
Cơ quan nhà nước và nhà mạng không bao giờ gọi điện yêu cầu người dân đọc mã OTP, mật khẩu hay chuyển tiền để thực hiện xác thực thông tin thuê bao.
