Gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) là tình trạng tích tụ mỡ trong gan, liên quan chặt chẽ đến béo phì, tiểu đường và rối loạn mỡ máu. Thực hành một vài thay đổi lối sống có thể giúp cải thiện giúp chức năng gan và giảm nguy cơ biến chứng.
Giảm cân hợp lý
Giảm cân là yếu tố quan trọng nhất trong kiểm soát gan nhiễm mỡ, đặc biệt ở người béo phì, thừa cân. Tuy nhiên, nên giảm cân từ từ, tránh ăn kiêng quá khắt khe vì có thể gây tác dụng ngược. Duy trì chế độ ăn cân bằng và bền vững là cách lâu dài.
Ưu tiên chế độ ăn lành mạnh
Chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải có thể góp phần giảm mỡ gan. Theo chế độ ăn này, người bệnh nên tăng cường rau (bông cải xanh, rau lá xanh) trái cây (táo, cam, chuối), ngũ cốc nguyên hạt và chất béo tốt như dầu ô liu.
Ăn cá (ít nhất 2 lần/tuần), gia cầm không da và trứng tiêu thụ với lượng vừa phải. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và tinh bột tinh chế. Cách ăn này không chỉ tốt cho gan mà còn hỗ trợ kiểm soát huyết áp cao và tiểu đường.
Ngoài áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải, một số gia vị và thảo mộc quen thuộc như nghệ, gừng, tỏi, trà xanh và cây kế sữa cũng có lợi cho sức khỏe gan.
Uống cà phê đúng cách
Cà phê có thể giúp giảm viêm và bảo vệ gan nhờ kích thích enzyme có lợi. Người bị gan nhiễm mỡ có thể uống khoảng 2-3 tách mỗi ngày. Ưu tiên uống cà phê đen, hạn chế đường và kem béo để tránh làm tăng năng lượng dư thừa.
Duy trì vận động
Ít vận động là yếu tố làm trầm trọng thêm tình trạng gan nhiễm mỡ. Mỗi người nên đặt mục tiêu ít nhất 150 phút vận động mỗi tuần. Các hoạt động đơn giản như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc leo cầu thang cũng mang lại lợi ích rõ rệt nếu duy trì đều đặn.
Hạn chế tối đa đường
Đường bổ sung, đặc biệt fructose, thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan. Chúng có nhiều trong nước ngọt, bánh kẹo, đồ uống đóng chai và thực phẩm chế biến sẵn. Đọc nhãn thực phẩm trước khi dùng cũng giúp bạn kiểm soát lượng đường nạp vào mỗi ngày.
Kiểm soát cholesterol
Cholesterol cao làm tình trạng gan nhiễm mỡ nghiêm trọng hơn. Người bệnh nên hạn chế chất béo bão hòa (thịt đỏ, sữa béo) và chất béo chuyển hóa. Kết hợp ăn uống lành mạnh, tập luyện để cải thiện mỡ máu hiệu quả.
Tránh các tác nhân gây hại cho gan
Để gan có cơ hội phục hồi, bạn cần hạn chế các tác nhân gây hại trực tiếp. Rượu dù dùng ở mức vừa phải vẫn có thể làm gan nhiễm mỡ tiến triển nặng hơn. Ngoài ra, một số thuốc không kê đơn và thực phẩm chức năng có thể gây độc cho gan nếu sử dụng không đúng cách. Vì vậy, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng để tránh làm tổn thương gan thêm.
Viêm là phản ứng bảo vệ tự nhiên của cơ thể trước chấn thương hoặc nhiễm trùng. Nếu tình trạng này kéo dài âm thầm trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, nó có thể chuyển thành viêm mạn tính, gây hại cho sức khỏe. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), tình trạng viêm kéo dài có thể làm tổn thương các mô khỏe mạnh và gây rối loạn chức năng chuyển hóa theo thời gian.
Viêm mạn tính có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, từ bệnh tim, tiểu đường đến viêm khớp và ung thư. Bên cạnh thay đổi lối sống, chế độ ăn cân bằng, giàu thực phẩm chống viêm có thể giúp giảm viêm tự nhiên và cải thiện sức khỏe tổng thể. Dưới đây là 7 loại thực phẩm hỗ trợ giảm viêm và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Cá béo
Cá hồi, cá thu, cá mòi chứa nhiều axit béo omega-3 (EPA và DHA). Những chất béo này giúp giảm các chỉ số viêm trong máu đồng thời hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Theo NIH, omega-3 hỗ trợ điều hòa phản ứng viêm trong cơ thể. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy ăn cá thường xuyên có thể giảm nguy cơ bệnh tim.
Các loại quả mọng
Những loại quả mọng nhiều màu sắc không chỉ làm đẹp món ăn mà còn chứa các hợp chất bảo vệ tế bào. Dâu tây, việt quất chứa chất chống oxy hóa gọi là anthocyanin, có khả năng trung hòa các gốc tự do có hại, giúp giảm stress oxy hóa - yếu tố liên quan chặt chẽ đến viêm mạn tính và lão hóa.
Thêm một ít quả mọng vào bữa sáng, sinh tố hoặc sữa chua có thể tăng cường "lá chắn" tự nhiên cho cơ thể.
Rau lá xanh
Rau xanh như rau bina, cải xoăn, bông cải xanh là nhóm thực phẩm có tác dụng bảo vệ cơ thể rất tốt. Các loại như rau bina, bông cải xanh cung cấp vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật giúp giảm stress oxy hóa. Chúng giàu vitamin K, vitamin C và polyphenol, hỗ trợ cân bằng miễn dịch.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến nghị ăn rau xanh thường xuyên để giảm nguy cơ bệnh mạn tính như tim mạch và tiểu đường.
Các loại hạt
Hạnh nhân, hạt óc chó, hạt lanh, hạt chia chứa chất béo tốt, chất xơ, magie và vitamin E. Những dưỡng chất này hỗ trợ điều hòa quá trình viêm đồng thời cải thiện cholesterol. Đặc biệt, óc chó giàu ALA - một dạng omega-3 có nguồn gốc thực vật, liên quan đến giảm viêm. Chỉ cần ăn một nắm nhỏ các loại hạt mỗi ngày cũng có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Cà chua giàu lycopene - một chất chống oxy hóa mạnh có tác dụng giảm viêm và bảo vệ tim. Lycopene có thể giảm tổn thương oxy hóa liên quan đến bệnh mạn tính. Đặc biệt, cà chua nấu chín có thể giúp cơ thể hấp thụ lycopene tốt hơn.
Nghệ
Nghệ đã được sử dụng từ lâu trong ẩm thực và y học cổ truyền. Hoạt chất chính curcumin có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh, có thể tác động đến các tác nhân gây viêm trong cơ thể. Kết hợp nghệ với tiêu đen giúp tăng khả năng hấp thu và phát huy hiệu quả tốt hơn.
Ngũ cốc nguyên hạt
Carbohydrate tinh chế có thể làm tăng viêm, trong khi ngũ cốc nguyên hạt lại có tác dụng ngược lại. Yến mạch, gạo lứt, kiều mạch chứa chất xơ, vitamin nhóm B, chất chống oxy hóa, hỗ trợ tiêu hóa và cân bằng chuyển hóa. Chế độ ăn giàu chất xơ còn nuôi dưỡng hệ vi khuẩn đường ruột - yếu tố quan trọng trong kiểm soát viêm.
Sáng 12/5, chiến dịch cộng đồng "Vì một kỷ nguyên cao khỏe" do Viện Y học ứng dụng Việt Nam phối hợp với các đơn vị tổ chức đã diễn ra tại Trường Tiểu học Hoàng Diệu (Hà Nội), với sự tham gia của hơn 1.500 học sinh, phụ huynh.
Theo TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam, chiều cao trung bình của thanh thiếu niên Việt Nam hiện nằm trong nhóm thấp trên thế giới. Chiều cao nam giới Việt Nam ở tuổi 19 đứng thứ 154, nữ đứng thứ 146 trong số 201 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Theo chuyên gia này, chiều cao của trẻ chịu tác động lớn bởi bốn yếu tố: di truyền đóng góp 23%, trong khi dinh dưỡng quyết định tới 32%, cùng với vận động, giấc ngủ và môi trường.
“Điều này có nghĩa là hơn 75% tiềm năng chiều cao của trẻ hoàn toàn có thể chủ động tác động thông qua lối sống khoa học”, ông cho biết.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh cũng chưa đánh giá đúng tình trạng phát triển chiều cao của con em mình, cho rằng trẻ thấp là do di truyền.
Độ tuổi 6-12 là giai đoạn “vàng” trong phát triển chiều cao của trẻ. Đây là thời điểm nền tảng. Một chế độ dinh dưỡng cân bằng, kết hợp với vận động hợp lý và nghỉ ngơi khoa học sẽ giúp trẻ phát triển tối ưu về thể chất, đặc biệt là chiều cao.
Chuyên gia cũng khuyến khích trẻ nên duy trì 4 thói quen gồm vận động 60 phút mỗi ngày, dinh dưỡng đầy đủ, ngủ đủ giấc và bổ sung vitamin D hợp lý.
Chuyên gia dinh dưỡng thông tin thêm, tất cả các môn thể thao như bơi lội, võ thuật, đạp xe, cầu lông, bóng chuyền hay bóng rổ đều mang lại lợi ích cho phát triển thể lực và chiều cao. Các hoạt động ngoài trời cũng được khuyến khích để trẻ hấp thụ vitamin D, ăn ngon, ngủ ngon, giúp phát triển chiều cao.
Bên cạnh đó, phụ huynh nên chủ động kiểm tra và đánh giá chiều cao của trẻ dựa trên chuẩn WHO, qua đó giúp cha mẹ biết được tình trạng phát triển của trẻ và đưa ra gợi ý tối ưu chiều cao phù hợp với từng thể trạng và độ tuổi.
Tại sự kiện, chuyên gia cũng giới thiệu đến các phụ huynh bài tập thể dục Maxd Dance - bài tập vận động đơn giản, thú vị, không chỉ giúp cha mẹ và bé dễ ghi nhớ công thức mà còn khuyến khích hình thành thói quen vận động mỗi ngày một cách tự nhiên.
Chiến dịch đặt mục tiêu tiếp cận hơn một triệu phụ huynh trên cả nước, hướng tới cải thiện chiều cao trung bình của thế hệ trẻ Việt Nam.
Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng 2021-2030, tầm nhìn 2045 đặt mục tiêu nâng chiều cao trung bình thanh niên 18 tuổi lên 2-2,5 cm (nam) và 1,5-2 cm (nữ) so với hiện nay.
Ngày 11/5, TS.BS Bùi Huy Mạnh, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Thần kinh 2, Bệnh viện Việt Đức, thông tin ê kíp đã rút dị vật an toàn và bảo tồn chức năng não cho bệnh nhi.
Trước đó, trẻ nhập viện trong tình trạng nguy cấp với vết thương hở sâu trên đỉnh đầu bên trái. Bác sĩ Mạnh đánh giá đây là ca chấn thương sọ não hiếm gặp, đòi hỏi y bác sĩ phải chạy đua với thời gian.
Bệnh viện lập tức kích hoạt quy trình cấp cứu ngoại khoa khẩn cấp, đưa trẻ vào phòng mổ trong "thời gian vàng" 6 giờ đầu. Quyết định nhanh chóng này giúp bệnh nhi ngăn chặn nguy cơ nhiễm trùng nội sọ đe dọa tính mạng, đồng thời bảo vệ tối đa nhu mô não và hạn chế tổn thương thứ phát.
Ca phẫu thuật diễn ra với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa. Các bác sĩ gây mê hồi sức đảm bảo an toàn sinh tồn, trong khi kíp ngoại thần kinh chuẩn bị sẵn phương án kiểm soát chảy máu ồ ạt nhằm rút con dao an toàn.
Hiện, bệnh nhi bệnh viện kết hợp điều trị phục hồi chức năng nhằm giúp trẻ sớm lấy lại khả năng vận động.
Bác sĩ khuyến cáo khi xảy ra chấn thương có dị vật cắm vào vùng đầu, tuyệt đối không tự ý rút ra mà cần giữ nguyên hiện trạng, nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế chuyên khoa để được xử trí kịp thời.
