Ann Coulter, nhà phê bình người Mỹ, từng lên X phàn nàn việc bị đổi chỗ trên một chuyến bay của hãng hàng không Delta. Trường hợp của bà được coi là ví dụ điển hình về cách ứng xử không phù hợp do bà không nắm được quyền hạn của mình và hãng hàng không.
Điều này nhắc nhở hành khách cần hiểu rõ hơn quy định khi tham gia di chuyển đường hàng không.
Khi mua vé máy bay, hành khách sẽ có một chỗ ngồi trên chuyến bay xác định trước và bắt buộc phải đồng ý với hợp đồng chuyên chở (contract of carriage) của hãng hàng không. Đây là thỏa thuận có ràng buộc pháp lý giữa hành khách và hãng, được thực hiện bằng cách tích vào ô cạnh dòng chữ “Tôi đồng ý với các điều khoản và điều kiện của hợp đồng” hoặc các cụm từ tương tự.
Trong hợp đồng chuyên chở, Delta ghi rõ: “Hãng có quyền thay đổi các bên vận chuyển hoặc máy bay, thay đổi lịch trình, hoãn hoặc hủy chuyến, thay đổi vị trí ghế ngồi, hoặc bỏ qua các điểm dừng ghi trên vé, tùy thuộc hoạt động và dựa trên quyết định riêng của Delta”.
Thực tế, hành khách mua vé máy bay, hãng hàng không chỉ có nghĩa vụ đưa từ điểm A đến điểm B. Tất cả những phần đi kèm (chỗ ngồi đã đặt trước, không gian ngăn để hành lý xách tay, tiêu chuẩn hành lý, dịch vụ ăn uống) đều nằm trong thẩm quyền quyết định của hãng. Bạn không mua một chiếc ghế cụ thể, mà mua dịch vụ vận chuyển.
Số ghế in trên thẻ lên máy bay (boarding pass) là vị trí ngồi cuối cùng của hành khách trước khi khởi hành. Nhưng nếu nhân viên tại cửa khởi hành đưa một thẻ lên máy bay mới, đó chính là ghế hành khách bắt buộc phải ngồi, bất kể đã trả bao nhiêu tiền cho vé hay dịch vụ đã mua. Nhân viên cửa khởi hành có quyền hạn tối cao trong việc xếp chỗ ngồi mỗi chuyến bay và quyết định ai ngồi đâu. Nếu họ yêu cầu di chuyển, bạn phải tuân thủ.
Khi bạn được tiếp viên hoặc nhân viên tại cửa khởi hành yêu cầu đổi chỗ, mục đích thường để giúp một gia đình trên chuyến bay ngồi gần nhau, hoặc tạo điều kiện cho người chăm sóc bệnh nhân, ưu tiên cảnh sát hàng không và nhân viên hãng. Họ cũng có thể yêu cầu bạn di chuyển vì an toàn hoặc cân bằng trọng tâm của máy bay, đặc biệt các dòng máy bay nhỏ.
Khi đó, bạn cần trả lời một cách nhã nhặn và tử tế. Trên thực tế, nhiều người từng được yêu cầu đổi chỗ đều thực hiện không phàn nàn. Tiếp viên có thể sẽ cảm ơn bạn bằng một chai rượu vang miễn phí hoặc đồ ăn nhẹ.
Trong trường hợp phải đổi chỗ, hành khách có thể được hoàn tiền. Nếu bị hạ cấp từ một ghế có chỗ để chân rộng xuống ghế hạng phổ thông tiêu chuẩn, hãng hàng không sẽ hoàn phí chênh lệch. Với Coulter, bà đã được hãng Delta hoàn 30 USD phí của ghế Delta Comfort+ (ghế đã được giao cho hành khách khác).
Nếu hành khách bị đổi ghế và thấy xứng đáng được hoàn tiền, hãy chủ động liên hệ với bộ phận chăm sóc khách hàng của hãng hàng không để đưa ra yêu cầu. Đừng cố gắng tranh cãi tại sân bay hay trên máy bay vì nhân viên thường không có thẩm quyền xử lý các khoản hoàn tiền ngay lập tức.
Một số hãng hàng không khác, chẳng hạn American Airlines, có quy định hoàn tiền trong trường hợp hành khách phải đặt lại vé cho một chuyến bay bị lỡ nối chuyến; Bị chuyển từ ghế ưu tiên sang ghế không ưu tiên; Bị chuyển từ ghế ưu tiên sát lối đi/cửa sổ sang ghế ưu tiên ở giữa.
Lưu ý, những “ghế ưu tiên” thường ở phía đầu khoang phổ thông hoặc hàng ghế thoát hiểm khẩn cấp, hành khách thường phải trả thêm phí.
Đồ Sơn là khu du lịch biển nổi tiếng ở miền Bắc, nằm cách trung tâm Hải Phòng 18 km. Thời gian di chuyển từ Hà Nội khoảng hai tiếng qua cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (CT05).
Du khách còn có thể tham quan các công trình mang dấu ấn lịch sử, thưởng thức ẩm thực, mua hải sản tươi sống mang về. Các thành viên của Diễn đàn Du lịch Đồ Sơn (Đồ Sơn Review) và anh Lê Thanh, người địa phương, tư vấn một số địa chỉ và kinh nghiệm mua hải sản tươi và giá hợp lý.
Cảng cá Ngọc Hải
Cảng nằm ở ngã ba 353 - Bà Đế, phường Đồ Sơn. Đây là nơi tàu thuyền cập bến mỗi ngày, cũng là nơi bán buôn nhiều loại hải sản. Cảng hoạt động từ khoảng 3-4h khi tàu cá cập bến, chuyên cung cấp các loại hải sản tươi sống của biển Đồ Sơn.
Du khách nên đến sớm, ngay khi thuyền cập bến để mua được những mẻ hải sản tươi ngon nhất. Đi chợ sáng sớm, du khách không chỉ mua được cá, mực, tôm, ghẹ, sò... chất lượng mà còn trải nghiệm nhịp sống chân thực của ngư dân.
Chợ hải sản Đồ Sơn
Chợ hải sản Đồ Sơn nằm ngay kế bên cảng cá Ngọc Hải. Các mặt hàng tại chợ được lựa chọn và phân loại kỹ hơn so với hàng ở cảng, thuận tiện cho du khách mua sắm.
Đây là một trong những địa chỉ được nhiều người tìm đến do chợ còn giữ nhiều nét địa phương, chưa bị du lịch hóa.
Hải sản ở Đồ Sơn đặc trưng miền Bắc với vị đậm, chắc thịt, khác với hải sản miền Trung thường thiên về độ ngọt và kích thước lớn.
Chợ Cầu Vồng
Chợ Cầu Vồng nằm ở số 99 phố Lý Thánh Tông, phường Đồ Sơn, nối trung tâm với các khu du lịch.
Chợ Cầu Vồng hiện được xây mới, quy mô và kiên cố hơn trước. Ngoài các mặt hàng phục vụ sản xuất và đời sống hằng ngày cho người dân, du khách tới chợ Cầu Vồng cũng mua được đủ loại hải sản tươi sống như mực, tôm, ngao, cua và hải sản được chế biến như cá thu, cá lanh, cá sèn, cá hồng phơi một nắng, chả cá, chả mực.
Ngoài những chợ kể trên, du khách cũng có thể ghé chợ Hải Sơn hay các chợ dân sinh trong khu vực dân cư ở Đồ Sơn và tại trung tâm Hải Phòng để chọn mua hải sản. Anh Lê Thanh cũng lưu ý một vài kinh nghiệm:
- Nên mua hải sản vào buổi sáng để đảm bảo độ tươi ngon vì thuyền thường cập bến sớm.
Từ sáng sớm ngày 30/4, hàng nghìn du khách đã có mặt tại các bến tàu, xếp thành nhiều hàng, chờ làm thủ tục lên tàu.
Tại cảng Phan Thiết (Lâm Đồng), khu vực nhà chờ chật kín từ khoảng 5h. Nhiều người mang theo hành lý, đứng kín lối di chuyển. Một số gia đình cho biết phải đến từ rạng sáng để giữ chỗ, tránh nguy cơ lỡ chuyến do lượng khách tăng đột biến. Dù nhân viên liên tục phát loa hướng dẫn, điều tiết, khu vực lên tàu vẫn thường xuyên chen chúc.
"Gia đình tôi có vé từ trước nhưng vẫn phải xếp hàng gần một tiếng mới vào được khu vực kiểm soát. Đông hơn tôi tưởng rất nhiều", chị Nguyễn Thị Hồng, 37 tuổi, ở TP HCM nói và cho biết đã phải cho con nhỏ ăn sáng ngay tại hàng chờ tránh trễ tàu.
Đại diện hãng tàu Phú Quý Express cho biết sáng 30/4 có 5 tàu của 5 hãng hoạt động, phục vụ hơn 2.200 khách ra đảo. Tàu do đơn vị này vận hành có sức chứa 370 người mỗi lượt. Phần lớn vé đã được khách đặt từ trước đó nhiều tuần, các yêu cầu mua sát ngày đều phải từ chối do hết chỗ.
"Dịp lễ 30/4 - 1/5, hãng phục vụ hơn 1.100 lượt khách. Nhu cầu tăng gấp 3 lần so với ngày thường", đại diện Phú Quý Express nói.
Tại đảo Phú Quý, các dịch vụ phụ trợ du lịch cũng trong tình trạng quá tải. Anh Thành Lâm, chuyên cho thuê xe máy, cho biết đã bổ sung thêm 25 chiếc trong sáng cùng ngày nhưng vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu tăng khoảng 20% so với cùng kỳ năm ngoái.
"Tôi huy động cả gia đình để giao xe cho khách vẫn không kịp", anh Lâm nói.
Tại khu vực bến tàu Rạch Giá, An Giang đi Nam Du cũng đông đúc tương tự. Dòng người xếp hàng kéo dài đến khu vực cổng soát vé. Nhiều khách đã đặt vé trước vẫn phải chờ hàng chục phút mới đến lượt lên tàu.
"Chúng tôi đi nhóm 6 người, đến sớm hơn hai tiếng mà vẫn phải đứng chờ khá lâu. Có lúc dòng người gần như không di chuyển", anh Trần Minh Tuấn, du khách ở Cần Thơ, cho biết.
Đại diện hãng tàu Phú Quốc Express cho biết toàn bộ chuyến trong ngày đều kín chỗ từ sớm, nhiều khung giờ "cháy vé" trước lễ hai tuần.
"Nhu cầu tăng đột biến nên dù đã tăng chuyến và huy động tối đa nhân lực, tình trạng ùn ứ cục bộ vào giờ cao điểm vẫn khó tránh", đại diện Phú Quốc Express nói.
Hướng dẫn viên Thanh Hiệp, chuyên tour Nam Du, cho hay không chỉ khu vực lên tàu, bãi giữ xe và các tuyến đường dẫn vào cảng cũng xảy ra ùn ứ cục bộ. Lực lượng chức năng được tăng cường để điều tiết giao thông, đảm bảo an ninh trật tự.
Theo dự báo từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thời tiết vùng biển phía nam trong những ngày tới tốt, biển êm, thuận lợi cho các hoạt động vận tải khách ra đảo. Tuy nhiên, các chuyên gia du lịch khuyến cáo du khách nên chủ động liên hệ sớm với các cơ sở lưu trú và dịch vụ tại đảo để tránh tình trạng không có nơi nghỉ qua đêm do lượng khách đổ về quá đông.
Japan Airlines (JAL) sẽ triển khai thử nghiệm các robot nhân hình từ đầu tháng 5 như giải pháp lâu dài cho tình trạng thiếu hụt lao động kinh niên của quốc gia này.
Những robot hình người do công ty Unitree của Trung Quốc sản xuất sẽ vận chuyển hành lý và hàng hóa của hành khách trên đường băng tại Haneda, nơi phục vụ hơn 60 triệu lượt khách mỗi năm.
JAL và đối tác trong dự án này, Japan Airlines GMO Internet Group, hy vọng cuộc thử nghiệm - dự kiến kết thúc vào năm 2028 - sẽ giảm bớt gánh nặng cho đội ngũ nhân viên giữa bối cảnh du lịch quốc tế tăng đột biến và các dự báo về tình trạng thiếu hụt lao động ngày càng nghiêm trọng hơn.
Trong một buổi trình diễn cho giới truyền thông tuần này, một robot cao 1,3 m do công ty Unitree đã thực hiện động tác đẩy hàng hóa lên băng chuyền cạnh một máy bay chở khách của JAL và vẫy tay chào một đồng nghiệp.
Ông Yoshiteru Suzuki, Chủ tịch của JAL Ground Service, cho biết việc sử dụng robot để thực hiện các công việc nặng nhọc về thể chất "chắc chắn giảm bớt gánh nặng và mang lại lợi ích đáng kể cho nhân viên". Tuy nhiên, ông Suzuki nói thêm một số nhiệm vụ then chốt, ví dụ quản lý an toàn, sẽ vẫn tiếp tục do con người thực hiện.
Nhật Bản đang xoay xở đối phó với lượng khách quốc tế gia tăng và tình trạng già hoá dân số.
Theo Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản, hơn 7 triệu người đến thăm quốc gia này trong hai tháng đầu năm, dù lượng du khách từ Trung Quốc sụt giảm do mâu thuẫn ngoại giao giữa Tokyo và Bắc Kinh.
Nhật Bản sẽ cần hơn 6,5 triệu lao động nước ngoài vào năm 2040 để đạt được các mục tiêu tăng trưởng khi lực lượng lao động bản địa tiếp tục thu hẹp. Dân số người nước ngoài tại quốc gia này đã tăng mạnh trong những năm gần đây nhưng chính phủ hiện chịu áp lực chính trị trong việc kiềm chế nhập cư.
Theo ông Tomohiro Uchida, Chủ tịch của GMO AI and Robotics, dù các sân bay có vẻ đã được tự động hóa và tiêu chuẩn hóa cao, những hoạt động hậu cần vẫn phụ thuộc rất nhiều vào sức lao động của con người. Trong bối cảnh thiếu hụt lao động, các robot này có thể hoạt động liên tục từ hai đến ba giờ. Các công ty đang có kế hoạch sử dụng chúng để thực hiện các nhiệm vụ khác như dọn dẹp cabin máy bay.
