Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 13/5 cho biết ông Benjamin Netanyahu đã “bí mật đến thăm” Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và gặp Tổng thống Mohammed bin Zayed Al Nahyan, giữa lúc chiến sự với Iran đang diễn ra.
“Chuyến thăm mở ra bước đột phá trong quan hệ hai nước”, Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết, song không nêu rõ chi tiết về hoạt động.
Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao UAE sau đó tuyên bố “bác bỏ mọi thông tin liên quan chuyến thăm của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tới UAE, cũng như bất cứ đoàn quan chức quốc phòng nào trên lãnh thổ của chúng tôi”.
“UAE muốn nhấn mạnh rằng quan hệ của chúng tôi với Israel hoàn toàn minh bạch, được xác lập trong khuôn khổ rõ ràng theo Hiệp ước Abraham, đồng nghĩa với không tiến hành qua các kênh bí mật”, Bộ Ngoại giao UAE cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội.
Cơ quan này khẳng định thông tin về những chuyến thăm hoặc thỏa thuận liên quan “không có cơ sở sự thật”, trừ khi được công bố trên các kênh chính thức của UAE.
Israel chưa bình luận về thông tin của Bộ Ngoại giao UAE.
Giới chức Iran cùng ngày cảnh báo sẽ “truy cứu trách nhiệm với những ai thông đồng cùng Israel”. “Gây thù địch với dân tộc Iran vĩ đại là canh bạc ngớ ngẩn. Chúng tôi không thể tha thứ cho những bên cùng Israel làm như vậy”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đăng trên X.
Trong bài đăng trước khi UAE phủ nhận thông tin, Ziv Agmon, cựu chánh văn phòng thủ tướng Israel, cho biết ông đã tháp tùng Thủ tướng Netanyahu và lãnh đạo Israel “được đón tiếp tại Abu Dhabi với nghi thức hoàng gia”.
Sau khi xung đột Mỹ – Israel phát động chiến dịch tấn công ngày 28/2, Iran đã tập trung phần lớn hỏa lực đáp trả vào UAE với hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn mọi quốc gia liên quan, kể cả Israel. Các cuộc tập kích gây thiệt hại nặng nề cho giao thông hàng không, du lịch và thị trường bất động sản của UAE, dẫn đến nhiều đợt sa thải và cho nghỉ việc có thời hạn.
Israel và UAE nhất trí bình thường hóa quan hệ theo Hiệp ước Abraham ký tháng 9/2020. Quan hệ song phương vẫn được duy trì sau khi Israel bị các quốc gia Arab chỉ trích mạnh mẽ vì mở chiến dịch tấn công Dải Gaza vào tháng 10/2023.
Kênh CNN của Mỹ hồi đầu tháng đưa tin Thủ tướng Netanyahu đã lệnh cho quân đội Israel điều động tổ hợp phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) và binh sĩ vận hành tới UAE. Các quan chức Israel giấu tên nói với trang tin Axios rằng hệ thống Vòm Sắt đã tham gia đánh chặn đòn tập kích của Iran ngày 4/5, nhưng chưa rõ bắn hạ được bao nhiêu mục tiêu.
Tại sự kiện ở trụ sở Liên Hợp Quốc ngày 11/5, đại sứ Mỹ Mike Walz cho biết Israel đã cung cấp nhiều hệ thống phòng thủ tiên tiến cho UAE, trong đó có lá chắn Vòm Sắt. “Chúng tôi đã thấy UAE sử dụng tổ hợp Vòm Sắt mà Israel chuyển cho họ”, ông nói.
Itamar Ben Gvir, Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel, tối 2/5 tổ chức tiệc mừng sinh nhật lần thứ 50 tại biệt thự ở miền nam đất nước. Nhiều quan chức Israel như Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz, Chủ tịch Quốc hội Amir Ohana và các sĩ quan cảnh sát cấp cao đã đến dự tiệc.
Quan chức Israel sau đó đăng bài lên Instagram cho thấy ông được tặng chiếc bánh sinh nhật ba tầng cỡ lớn, phía trên đặt mô hình thòng lọng màu vàng.
Bà Ayala, vợ ông Ben Gvir, tặng chồng chiếc bánh nhỏ hơn, cũng có hình thòng lọng, xung quanh là dòng chữ "Chúc mừng Bộ trưởng Ben Gvir. Đôi khi có những giấc mơ trở thành hiện thực".
Hình ảnh thòng lọng được cho là ám chỉ đạo luật mà quốc hội Israel thông qua hồi tháng 3, trong đó áp dụng án tử hình đối với người Palestine bị Israel kết tội "đứng sau những vụ tấn công mang tính chất khủng bố". Đây là chính sách mà Bộ trưởng Ben Gvir và đảng Otzma Yehudit của ông thúc đẩy.
Đạo luật từng làm dấy lên nhiều tranh cãi. Ông Ben Gvir và phe ủng hộ coi đây là biện pháp răn đe, ngăn các vụ tấn công nhằm vào Israel. Phe phản đối cho rằng nó vi phạm luật quốc tế và làm suy yếu hoạt động tư pháp. Theo các nhóm nhân quyền, đạo luật còn mang tính phân biệt đối xử vì chỉ áp dụng với người Palestine.
Bữa tiệc còn gây chú ý khi Bộ trưởng Ben Gvir mời nhiều chỉ huy cấp cao của Tổng bộ Cảnh sát Israel tới dự. Ông từ lâu đã đối mặt với cáo buộc can thiệp quá mức vào hoạt động của cảnh sát, với nhiều kiến nghị kêu gọi bãi nhiệm ông đã được gửi lên Tòa án Tối cao Israel.
Nội các và Hội đồng An ninh quốc gia Nhật Bản ngày 21.4 thông qua việc nới lỏng việc hạn chế xuất khẩu vũ khí sát thương, một sự thay đổi lớn trong chính sách hòa bình thời hậu chiến của nước này.
Những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi đang hướng tới việc tăng cường ngành công nghiệp quốc phòng của đất nước và hợp tác với các đối tác, giữa bối cảnh an ninh mà Tokyo cho là nghiêm trọng nhất kể từ khi kết thúc Thế chiến 2.
Theo Kyodo News, việc sửa đổi đối với "ba nguyên tắc về chuyển giao trang thiết bị và công nghệ quốc phòng" và hướng dẫn thực hiện đã bãi bỏ các quy định xuất khẩu giới hạn chỉ trong năm loại phi chiến đấu, gồm cứu hộ, vận tải, cảnh báo, giám sát và rà phá thủy lôi.
Mặc dù về nguyên tắc vẫn cấm xuất khẩu vũ khí sang các quốc gia đang có xung đột, việc sửa đổi cho phép các trường hợp ngoại lệ "trong những hoàn cảnh đặc biệt" có tính đến nhu cầu an ninh của Nhật và các hoạt động quân sự của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Trang thiết bị quốc phòng sẽ được chia thành hai loại "vũ khí" và "phi vũ khí", dựa trên khả năng gây sát thương.
Việc xuất khẩu các thiết bị phi vũ khí như hệ thống radar cảnh báo và kiểm soát không bị hạn chế, trong khi vũ khí, bao gồm tàu khu trục và tên lửa, sẽ chỉ được xuất khẩu sang các quốc gia đã ký kết thỏa thuận với Nhật về bảo vệ thông tin mật liên quan đến trang thiết bị và công nghệ quốc phòng.
Những thay đổi này quy định rằng quốc hội chỉ được thông báo về việc xuất khẩu vũ khí sau khi chính phủ phê duyệt.
Hội đồng An ninh quốc gia sẽ xem xét và quyết định liệu có phê duyệt xuất khẩu vũ khí hay không. Máy bay chiến đấu thế hệ mới đang được phát triển cùng với Anh và Ý sẽ là một ngoại lệ, cần sự phê duyệt của nội các.
Quyết định được đưa ra sau cuộc họp hôm 20.4 của Hội đồng An ninh quốc gia với sự tham dự của bà Takaichi, Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara, Ngoại trưởng Toshimitsu Motegi, Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi và những người khác để thảo luận các đề xuất.
"Chúng tôi cảnh báo mọi tàu thuyền, bất kể loại nào, không nên rời vị trí neo đậu tại vịnh Ba Tư và biển Oman. Mọi nỗ lực tiếp cận eo biển Hormuz sẽ bị xem là hành động hợp tác với kẻ thù, và tàu vi phạm sẽ bị tấn công", Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 18/4 cho biết trong tuyên bố đăng trên trang tin Sepah News của lực lượng này.
IRGC lưu ý các tàu thuyền chỉ nên theo dõi thông báo từ lực lượng này qua liên lạc vô tuyến trên Kênh 16. "Các tuyên bố của Tổng thống Mỹ về eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư không có bất kỳ độ tin cậy nào", lực lượng này cho hay.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 17/4 đăng trên mạng xã hội X rằng eo biển Hormuz đã "mở cửa hoàn toàn" cho tàu thương mại. Tuy nhiên, quân đội Iran sau đó tuyên bố tái áp đặt hạn chế với eo biển, do Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa cảng biển của nước này.
Vài giờ sau, xuồng vũ trang của IRGC đã tiếp cận và nổ súng vào tàu chở dầu ở eo biển Hormuz. Bộ Ngoại giao Iran cho biết nước này có quyền ngăn việc sử dụng Hormuz cho các hành động tấn công quân sự nhằm vào Iran, đồng thời khẳng định luật pháp quốc tế không cấm Tehran áp dụng các biện pháp để ngăn chặn những cuộc tấn công như vậy.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran tuyên bố nước này "quyết tâm áp đặt giám sát và kiểm soát lưu thông qua eo biển Hormuz cho đến khi chiến sự chấm dứt hoàn toàn". Cơ quan này nhấn mạnh rằng lệnh phong tỏa của Mỹ khiến Iran không thể mở lại tuyến đường, dù chỉ ở mức hạn chế hay có điều kiện.
Trong trường hợp Hormuz được mở lại, Iran sẽ yêu cầu tàu thuyền phải xin giấy phép đi qua và trả các khoản phí liên quan đến an ninh, an toàn và bảo vệ môi trường.
Một quan chức cấp cao của Iran nói với CNN rằng Iran sẽ ưu tiên cho những tàu thuyền chấp nhận trả phí khi đi qua eo biển Hormuz.
"Do số lượng được phép đi qua bị hạn chế, Iran quyết định ưu tiên những tàu phản hồi nhanh hơn với các quy định mới của eo biển Hormuz và thanh toán chi phí cho dịch vụ an ninh và an toàn", quan chức này cho biết. Đây là một phần trong nỗ lực của Iran nhằm quản lý lưu lượng tàu "trong bối cảnh trật tự mới".
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 18/4 cho biết nước này đang xem xét "những đề xuất mới" từ phía Mỹ những ngày gần đây, nhưng chưa đưa ra phản hồi. Cơ quan này tuyên bố phái đoàn đàm phán của Tehran "sẽ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào, dù là nhỏ nhất, và nỗ lực hết sức để bảo vệ lợi ích của quốc gia Iran".
Trong khi đó, trang tin Axios dẫn nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Donald Trump đã triệu tập một cuộc họp cùng các quan chức nội các, tình báo và quân sự để bàn về cuộc khủng hoảng ở Hormuz cùng tiến trình đàm phán với Iran.
Trả lời báo giới tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump nói rằng Iran không được "tống tiền" Mỹ bằng cách liên tục thay đổi lập trường về eo biển Hormuz, nhưng thêm rằng hai bên đang đối thoại.