“Chúng tôi kiên quyết bác bỏ và phủ nhận mọi cáo buộc về sự liên quan của lực lượng vũ trang Iran trong sự việc gây hư hại tàu Hàn Quốc tại eo biển Hormuz”, đại sứ quán Iran tại Hàn Quốc cho biết hôm nay.
Đại sứ quán thêm rằng Iran đã “nhiều lần nhấn mạnh eo biển Hormuz là một phần không thể tách rời trong không gian phòng thủ chung của mình” kể từ khi Mỹ – Israel tiến hành chiến dịch tấn công hồi cuối tháng 2.
“Hoạt động đi lại an toàn qua eo biển Hormuz đòi hỏi tuân thủ đầy đủ quy định hiện hành. Trong những tình huống như vậy, mọi hành vi phớt lờ các yêu cầu đã được công bố và thực tế tác chiến đều có thể dẫn tới sự cố ngoài ý muốn. Trách nhiệm thuộc về bên tiến hành di chuyển hoặc hoạt động trong khu vực mà không cân nhắc đầy đủ các yếu tố nói trên”, đại sứ quán Iran cho hay.
Vụ nổ và hỏa hoạn xảy ra tối 4/5 trên tàu hàng HMM Namu do một công ty vận tải biển Hàn Quốc vận hành, khi phương tiện đang neo đậu ngoài khơi cảng Umm Al Quwain của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong eo biển Hormuz. Trên tàu khi đó có 24 thành viên thủy thủ đoàn, không ai bị thương.
Tổng thống Donald Trump cáo buộc Iran đã “nã đạn” vào tàu và kêu gọi Hàn Quốc tham gia chiến dịch “Dự án Tự do” của Mỹ nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
Chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ “xem xét lập trường” về tham gia chiến dịch. Tuy nhiên, Cố vấn An ninh Quốc gia Wi Sung-lac hôm 6/5 cho biết “Dự án Tự do” đã bị đình chỉ nên quá trình xem xét không còn cần thiết.
Chính phủ Hàn Quốc ngày 6/5 cử tổ công tác đến UAE để tìm hiểu nguyên nhân vụ cháy. Cuộc điều tra dự kiến bắt đầu sau khi tàu được kéo đến một cảng ở Dubai. Quan chức Bộ Đại dương và Thủy sản Hàn Quốc cho biết có thể phải mất nhiều ngày mới có kết quả, thêm rằng còn quá sớm để xác định nguyên nhân vụ cháy nổ.
Từ khi chiến sự bùng phát, Iran cấm hầu hết tàu thuyền qua eo biển Hormuz, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia “thân thiện”, trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa mọi cảng biển Iran từ ngày 13/4.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển trong suốt cuộc xung đột. Hãng thông tấn Yonhap cho biết trong số này có 26 tàu treo cờ Hàn Quốc.
Hàn Quốc phụ thuộc đáng kể vào nhiên liệu nhập khẩu từ Trung Đông, hầu hết vận chuyển qua eo biển Hormuz, để đảm bảo nhu cầu năng lượng. Seoul tháng trước cho biết một tàu chở dầu Hàn Quốc đã đi qua vùng biển an toàn.
Theo AFP, ngày 6-4, một xe bồn chở nhiên liệu phát nổ gần cầu Châu Mỹ (Bridge of the Americas) ở thành phố Panama. Sự việc xảy ra gần kênh đào Panama - tuyến đường thủy quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang khiến eo biển Hormuz bị "khóa chặt".
Vụ nổ bắt nguồn từ đám cháy bùng phát tại cơ sở chứa dầu Balboa. Các video trên mạng xã hội cho thấy ngọn lửa nhanh chóng lan tới cây cầu bắc ngang lối vào Thái Bình Dương của kênh đào Panama.
Dù vụ nổ không xảy ra trực tiếp trên cầu, ngọn lửa bốc lên dữ dội bên dưới đã làm dấy lên lo ngại về độ an toàn của kết cấu công trình này.
Cơ quan cứu hỏa Panama cho biết vụ việc được báo cáo lần đầu lúc 4h12 chiều (giờ địa phương).
Tại hiện trường, nhiều xe tải bốc cháy và nhiều bồn chứa dầu khác cũng nằm trong vùng nguy hiểm.
Trưởng lực lượng cứu hỏa Panama Victor Alvarez cho biết một công nhân tại khu phức hợp thiệt mạng, hai lính cứu hỏa bị thương nhẹ trong khi làm nhiệm vụ.
Ban quản lý kênh đào Panama khẳng định vụ nổ không ảnh hưởng đến hoạt động của kênh đào.
Vụ nổ lớn tại cầu Châu Mỹ (Panama), gần kênh đào Panama - Video: RT
Cầu Châu Mỹ dài hơn 1,6km, là tuyến giao thông quan trọng kết nối thành phố Panama với các tuyến thương mại chính.
Kênh đào Panama vốn là một trong những nút thắt giao thông huyết mạch của thế giới. Tầm quan trọng chiến lược của kênh đào càng tăng trong những tuần gần đây, khi eo biển Hormuz ở vịnh Trung Đông bị phong tỏa do xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran.
Lưu lượng qua kênh đào Panama tăng lên do các chuyến hàng dầu thô từ Mỹ sang châu Á bị chuyển hướng.
Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tiêu diệt Iran "chỉ trong một đêm" nếu Tehran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ).
Theo Đài BBC, Washington gần đây đã liên tục gây áp lực quân sự, cũng như ông Trump từng kêu gọi các nước tự bảo vệ tuyến vận tải, khiến nhiều quốc gia tại châu Á đã chủ động chọn con đường ngoại giao trực tiếp với Iran để đạt được các thỏa thuận riêng về việc lưu thông qua Hormuz, thay vì chờ đợi một giải pháp quân sự từ Mỹ.
Cụ thể, Pakistan hôm 28-3 thông báo rằng Iran đã đồng ý cho 20 tàu của nước này đi qua eo Hormuz. Ngoại trưởng Pakistan gọi đây là "cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời nhấn mạnh: "Đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin là con đường duy nhất để tiến lên phía trước".
Iran cũng công khai hoan nghênh các tàu treo cờ Ấn Độ được đi qua eo biển. Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ viết trên X: "Những người bạn Ấn Độ của chúng tôi hoàn toàn an toàn, không có gì phải lo lắng". Đáp lại, Ngoại trưởng Ấn Độ cho biết việc tàu chở dầu của nước này được lưu thông là kết quả của ngoại giao.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - cũng xác nhận một số tàu của họ đã đi qua eo biển, dù không nêu chi tiết. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy bất chấp xung đột, hàng triệu thùng dầu Iran (đang bị Mỹ trừng phạt) vẫn được vận chuyển tới Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Kể từ khi chiến sự bùng nổ, Bắc Kinh đã duy trì quan hệ ngoại giao thân thiện với Tehran và cùng Pakistan nỗ lực làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn giữa các bên tham chiến.
Mới đây nhất, Ngoại trưởng Philippines cho biết Iran đã cam kết đảm bảo "hành trình an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng" cho các tàu nước này, sau cuộc điện đàm được đánh giá là "rất hiệu quả" nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và phân bón.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận hiện nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chẳng hạn như chưa có thông tin cụ thể liệu các đảm bảo an toàn áp dụng cho toàn bộ tàu của một quốc gia hay chỉ một số chuyến cụ thể, hay việc các tàu có phải trả phí để được đi qua hay không.
Ví dụ, Công ty vận tải Mitsui OSK Lines cho biết một tàu Nhật Bản chở khí tự nhiên hóa lỏng cuối tuần qua đã an toàn đi qua eo biển Hormuz, nhưng không bình luận về việc có phải trả phí cầu đường hay không và làm thế nào thủy thủ đoàn đảm bảo được chuyến đi an toàn.
Malaysia cũng cho biết một số tàu chở dầu của họ đã được Iran cho phép đi qua miễn phí, nhưng chưa rõ liệu các tàu Malaysia khác có được hưởng bảo đảm tương tự hay không.
Ngoài ra, chuyên gia Roger Fouquet tại Đại học Quốc gia Singapore cũng nhận định Iran có thể đang "tách bạch giữa quan hệ đồng minh và mức độ tham gia thực tế vào xung đột", khi vẫn cho phép tàu của một số quốc gia có liên hệ với Mỹ - như trường hợp của Philippines - được lưu thông.
Do đó nhà kinh tế năng lượng Shi cho rằng dù các thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý, nhưng chúng chỉ giúp giảm áp lực ngắn hạn cho chuỗi cung ứng năng lượng, chưa phải là giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
"Không có cuộc giao tranh nào xảy ra giữa lực lượng Mỹ và Iran kể từ ngày 7/4/2026. Các hành động thù địch bắt đầu vào ngày 28/2/2026 đã kết thúc", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trong thư gửi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và Chủ tịch Thượng viện Chuck Grassley ngày 1/5.
Trong thư, ông Trump thừa nhận xung đột có thể không được giải quyết, nói rằng Iran vẫn là "mối đe dọa đáng kể" đối với đất nước và quân đội Mỹ.
Bức thư được gửi khi sắp kết thúc thời hạn Tổng thống Mỹ có thể tự phát động chiến dịch quân sự mà không cần quốc hội phê chuẩn. Ông Trump thông báo với quốc hội về chiến sự với Iran khoảng 48 giờ sau khi quân đội Mỹ thực hiện đợt không kích đầu tiên, nghĩa là mốc 60 ngày kết thúc vào ngày 1/5.
Hiến pháp Mỹ trao cho quốc hội, không phải tổng thống, quyền tuyên chiến. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng với những chiến dịch ngắn hạn hoặc để đối phó nguy cơ cận kề.
Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, Tổng thống Mỹ được phép tiến hành chiến dịch quân sự trong 60 ngày mà không cần sự phê chuẩn của quốc hội. Sau thời hạn này, Nhà Trắng phải chấm dứt hoặc xin quốc hội cho phép tiếp tục chiến dịch. Tổng thống Mỹ cũng có thể đề nghị gia hạn 30 ngày nếu quá trình rút quân đòi hỏi thêm thời gian để bảo đảm an toàn cho binh sĩ Mỹ.
Xung đột Trung Đông bùng phát ngày 28/2 khi Mỹ - Israel tấn công hàng loạt mục tiêu ở Iran. Tehran sau đó đáp trả với chiến dịch trả đũa nhằm vào hàng loạt cơ sở quân sự của Washington tại khu vực, cũng như hạ tầng của nhiều quốc gia vùng Vịnh.
Hai bên đạt lệnh ngừng bắn từ ngày 7/4, theo giờ Mỹ, và đã gia hạn để đàm phán, nhưng chưa thể tìm được tiếng nói chung để đạt thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến.
Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA ngày 1/5 cho biết nước này đã chuyển đề xuất đàm phán mới cho Mỹ thông qua Pakistan trong lúc các cuộc thảo luận giữa hai bên đang lâm vào bế tắc. Ông Trump cùng ngày tỏ ra không hài lòng với đề xuất và dọa giáng đòn dữ dội vào Iran nếu hai bên không đạt thỏa thuận.
"Họ đang đòi hỏi những điều mà tôi không thể chấp thuận", Tổng thống Trump cho biết nhưng không nêu chi tiết.
