Theo Hãng tin Reuters, một sĩ quan cấp cao thuộc Hải quân Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 12-5 tuyên bố nước này đã mở rộng phạm vi chiến lược của eo biển Hormuz thành một “khu vực hoạt động rộng lớn”, lớn hơn nhiều so với trước khi nổ ra xung đột.
Theo ông Mohammad Akbarzadeh, Phó giám đốc chính trị Hải quân IRGC, khu vực này hiện không chỉ giới hạn quanh các đảo chiến lược như Hormuz hay Hengam mà đã được mở rộng đáng kể về cả phạm vi địa lý lẫn ý nghĩa quân sự.
“Trước đây eo biển Hormuz được định nghĩa là khu vực hạn chế quanh các đảo như Hormuz và Hengam, nhưng hiện nay cách nhìn đó đã thay đổi”, ông phát biểu với Hãng tin Fars.
Các nguồn tin truyền thông Iran cho biết khu vực mới được xác định trải dài từ thành phố Jask ở phía đông đến đảo Siri ở phía tây, có thể rộng tới 200 – 300 dặm, tức tăng gấp 10 lần so với mức 20 – 30 dặm trước đây.
Hãng tin Tasnim mô tả khu vực này như một “hình lưỡi liềm hoàn chỉnh” bao trùm không gian kiểm soát rộng lớn hơn nhiều so với trước.
Đáng chú ý, động thái này được cho là lần điều chỉnh thứ hai của Iran kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel leo thang.
Trước đó hôm 4-5, IRGC đã công bố bản đồ thể hiện vùng kiểm soát mới được mở rộng đáng kể dọc theo một phần bờ biển vịnh Oman của UAE, làm dấy lên lo ngại về căng thẳng an ninh trong khu vực.
Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani cảnh báo rằng eo biển Hormuz đang bị biến thành một công cụ chiến tranh.
Phát biểu tại một cuộc họp báo cùng Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, ông cho biết khu vực này đã bị “sử dụng như một vũ khí trong cuộc chiến này”, gây tác động nghiêm trọng đến các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt về kinh tế, trong bối cảnh khủng hoảng làm hạn chế “tự do hàng hải”. Phía Thổ Nhĩ Kỳ cũng đồng tình và cho rằng eo biển này không bị biến thành “vũ khí”.
Trong khi đó cùng ngày 12-5, người phát ngôn Chính phủ Iran Fatemeh Mohajerani cảnh báo nước này vẫn duy trì tư thế “sẵn sàng bóp cò”, nhưng ưu tiên “hòa bình bền vững và ngoại giao dựa trên lợi ích”.
Bà Fatemeh Mohajerani khẳng định Iran đã đối đầu với “cường quốc quân sự lớn nhất thế giới trong 40 ngày” và hiện vẫn “giữ tay trên cò súng” trong khi chờ đợi giải pháp đàm phán. Bà cũng nhấn mạnh Iran theo đuổi chính sách đối ngoại dựa trên ba nguyên tắc “danh dự, trí tuệ và lợi ích”.
Viết trên mạng xã hội X, ông Ebrahim Rezaei cảnh báo bất kỳ hành động gây hấn nào đối với tàu thuyền của Iran “sẽ phải đối mặt với đòn đáp trả mạnh mẽ và quyết đoán của Tehran nhằm vào các tàu và căn cứ của Mỹ”.
“Đồng hồ đang quay ngược chiều lợi ích của người Mỹ. Sẽ có lợi hơn cho Mỹ nếu họ không hành động ngu ngốc và lún sâu hơn vào vũng lầy mà họ đã sa vào. Con đường tốt nhất là đầu hàng và chấp nhận nhượng bộ. Bạn phải làm quen với trật tự khu vực mới”, ông viết.
Cùng ngày, người phát ngôn quân đội Iran Mohammad Akraminia tuyên bố “nếu kẻ thù tấn công Iran một lần nữa, họ sẽ bị bất ngờ bởi vũ khí mới, phương thức tác chiến mới và các mặt trận chiến tranh mới”, theo Hãng tin Reuters.
Bên cạnh đó, ông khẳng định Iran sẽ không cho phép tàu thuyền của các quốc gia ủng hộ chính sách trừng phạt của Mỹ đối với Tehran đi qua eo biển Hormuz.
“Kể từ nay, những quốc gia ủng hộ Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt lên Iran chắc chắn sẽ đối mặt với nhiều khó khăn khi lưu thông qua eo biển Hormuz”, người phát ngôn quân đội Iran nhấn mạnh.
Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Mỹ duy trì lệnh phong tỏa các tàu của Iran ở eo biển Hormuz để đáp trả việc Tehran tuyên bố kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.
Trong đợt giao tranh vào ngày 7-5, truyền hình nhà nước Iran IRIB dẫn lời một quan chức quân sự Iran cho biết Tehran đã phóng tên lửa vào lực lượng Mỹ, sau khi nước này cho rằng đối thủ đã triển khai một cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu Iran tại eo biển Hormuz.
Cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo lực lượng Mỹ đã nhắm vào các cơ sở quân sự Iran vì quốc gia Hồi giáo này phát động một loạt cuộc tấn công “không có lý do” bằng tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ nhằm vào các chiến hạm Mỹ đang đi qua eo biển Hormuz.
“Lực lượng Mỹ đã đánh chặn các cuộc tấn công không có lý do của Iran và đáp trả bằng các đòn tự vệ khi các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đi qua eo biển Hormuz và tiến vào vịnh Oman ngày 7-5”, CENTCOM nêu trong thông báo.
Đầu tháng này, Chính phủ Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt mới nhằm vào Iran, đồng thời cảnh báo tàu thuyền không được trả phí cho Chính phủ Iran như một khoản phí để đi qua eo biển Hormuz.
Lực lượng Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 22/4 thông báo đã bắt giữ hai tàu hàng MSC Francesca và Epaminodes trên eo biển Hormuz, trong đó chiếc MSC Francesca bị cáo buộc là thuộc về Israel. Hai con tàu sau đó bị áp giải vào lãnh hải Iran để kiểm tra hàng hóa và tài liệu.
IRGC cho biết tàu Francesca và Epaminodes "đã hoạt động mà không có giấy phép cần thiết" ở Hormuz và nhiều lần vi phạm các quy định của Iran đối với eo biển. Hai tàu còn bị cáo buộc có các hành động làm sai lệch hệ thống hỗ trợ điều hướng và đe dọa an ninh hàng hải nhằm bí mật vượt qua eo biển.
"Hành vi quấy rối trật tự và an toàn tại eo biển Hormuz là lằn ranh đỏ đối với Iran. Với ưu thế áp đảo về tình báo của lực lượng, những tàu này đã bị nhận diện và ngăn chặn, bảo vệ quyền của Iran đối với vùng biển", IRGC nói.
Lực lượng này cảnh báo sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ mọi hoạt động trong khu vực, sẵn sàng thực hiện những biện pháp kiên quyết và phù hợp với luật pháp Iran đối với những hành vi vi phạm.
Thông báo được IRGC đưa ra không lâu sau khi các tổ chức an ninh hàng hải ghi nhận nhiều sự cố tại khu vực. Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết ít nhất ba tàu container đã bị nhắm mục tiêu khi di chuyển qua eo biển Hormuz trong ngày 22/4.
Một tàu thông báo bị xuồng cao tốc của IRGC tiếp cận và nổ súng ở vị trí cách bờ biển Oman khoảng 15 hải lý về phía đông bắc, khiến buồng lái bị hư hại nặng, song toàn bộ thủy thủ đoàn an toàn.
Một sự cố khác xảy ra cách bờ biển Iran khoảng 8 hải lý về phía tây, khi một tàu chở hàng bị bắn và buộc phải dừng lại trên biển, không ghi nhận thiệt hại hay thương vong.
UKMTO sau đó cho hay tàu container thứ hai bị xuồng vũ trang Iran bắn khi đang hoạt động cách bờ biển nước này khoảng 8 hải lý về phía tây. Con tàu mang cờ Panama không bị hư hại và các thành viên thủy thủ đoàn đều an toàn.
Theo các nguồn tin an ninh hàng hải, tàu container thứ ba treo cờ Liberia bị trúng đạn ở khu vực tương tự, khi đang di chuyển ra khỏi eo biển Hormuz. Con tàu không bị hư hại, đã dừng lại trên biển và thủy thủ đoàn đều an toàn.
IRGC ra tuyên bố nói rằng họ sẵn sàng đối phó với bất kỳ hành động gây hấn mới nào tại eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc các tàu thương mại phải xin phép hoặc nộp phí để đi qua. Trong khi đó, hải quân Mỹ thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Tình trạng này khiến các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép" khi hoạt động ở eo biển Hormuz. Căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này vẫn ở mức cao dù Mỹ ngày 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực đàm phán.
Theo Đài Fox News, bà Sharon Simmons - nữ tài xế vừa giao đơn hàng cho Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng trong tuần này - đã chính thức lên tiếng bác bỏ các cáo buộc cho rằng bà là diễn viên được thuê để dàn dựng kịch bản.
Bà khẳng định mình là một tài xế thực thụ, đang nỗ lực làm việc để trang trải cuộc sống và chăm sóc người chồng đang chiến đấu với căn bệnh ung thư.
Chia sẻ trên chương trình Fox & Friends ngày 13-4, bà Simmons cho biết mình chỉ là một người lao động bình thường, may mắn có cơ hội giao hàng đến một trong những địa chỉ nổi tiếng nhất cả nước.
"Tôi không phải diễn viên được trả tiền. Cuộc sống của tôi cũng giống như bao người khác", nữ tài xế nói.
Sự kiện giao hàng này được tổ chức nhằm kỷ niệm ngày ban hành chính sách không đánh thuế tiền tip. Đây là chính sách tác động trực tiếp đến những người làm nghề tài xế như bà Simmons, giúp họ giữ lại nhiều hơn phần thu nhập từ công sức lao động của mình.
Bà Simmons chia sẻ bản thân đã rất lo lắng trước khi thực hiện nhiệm vụ này. Tuy nhiên sau khi cầu nguyện cùng chồng, bà quyết định lên đường tới số 1600 đại lộ Pennsylvania.
Dù vậy việc bị công chúng nghi ngờ về câu chuyện đời tư đã khiến nữ tài xế gặp không ít áp lực.
"Tôi không muốn bị cuốn vào bất kỳ vấn đề gây chia rẽ nào, vì đó không phải là con người tôi. Tôi yêu quý tất cả mọi người, bất kể họ đứng ở phía nào của một vấn đề, bởi đó là cách cha mẹ đã dạy tôi", bà Simmons khẳng định.
Kể từ năm 2022 đến nay, bà Simmons đã hoàn thành hơn 14.000 đơn hàng.
Bà tiết lộ rằng nhờ chính sách không đánh thuế tiền tip, bà đã giữ lại được phần lớn trong tổng số 11.000 USD tiền boa kiếm được trong năm nay.
Trong buổi giao đồ ăn nhanh McDonald's ngay bên ngoài Phòng Bầu dục, bà Simmons mặc chiếc áo phông in dòng chữ "Bà DoorDash".
Khi được phóng viên hỏi liệu Nhà Trắng có hào phóng hay không, Tổng thống Trump đã trực tiếp đưa cho bà một tờ tiền dường như mang mệnh giá 100 USD.
Nền tảng giao đồ ăn DoorDash cũng lên tiếng ủng hộ bà Simmons và chính sách của Chính phủ Mỹ. Công ty ước tính các tài xế đã tiết kiệm được "hàng trăm triệu USD" kể từ khi quy định miễn thuế tiền tip có hiệu lực.
Giám đốc chính sách công toàn cầu của DoorDash Max Rettig nhận định: "Khoảnh khắc này mang ý nghĩa lớn hơn một đơn giao hàng đơn thuần. Nó đại diện cho hàng triệu tài xế trên khắp cả nước, những người giờ đây có thể giữ lại nhiều hơn thành quả lao động của mình khi quyết toán thuế năm nay".