Chính sách mới gây ra phản ứng trái chiều, đặt ra thách thức mới cho Chính phủ khi phải cân bằng giữa doanh nghiệp và người lao động.
Phát biểu trong một tuyên bố, ông Prabowo Subianto cho biết: “Tỉ lệ doanh thu dành cho tài xế đã được tăng từ 80% lên tối thiểu 92%. Thật không công bằng khi các bạn (tài xế) là người đổ mồ hôi lao động, còn họ (các nền tảng) mới là người kiếm tiền”.
Ông không nêu chi tiết khi nào quy định này sẽ có hiệu lực. Tuy nhiên chính sách này sẽ ảnh hưởng đến các công ty đặt xe như GoTo của Indonesia và đối thủ Grab có trụ sở tại Singapore, theo Hãng tin Reuters.
Giới phân tích nhận định đây không phải một quyết định bất ngờ, mà là kết quả của nhiều năm áp lực xã hội tích tụ tại quốc gia Đông Nam Á này.
Nền kinh tế Indonesia đang gặp khó khăn trong việc tạo ra việc làm có mức lương cao, khiến hàng triệu người phải tìm đến những công việc như xe ôm công nghệ và giao hàng để kiếm thêm thu nhập.
Theo các ước tính, lực lượng lao động trong ngành xe công nghệ tại Indonesia dao động 2 – 7 triệu người.
Nhiều tài xế hoạt động mà không có hợp đồng lao động chính thức hay các chế độ trợ cấp xã hội, cộng thêm việc thu nhập theo ngày đã giảm mạnh kể từ sau đại dịch COVID-19.
Một khảo sát được thực hiện vào năm 2023 của Viện Nghiên cứu nhân khẩu học và đói nghèo Indonesia cho thấy thu nhập bình quân của tài xế công nghệ đã giảm từ 19 USD xuống còn 11 USD/ngày vào giai đoạn 2022 – 2023, nhưng nhiều người phải làm việc đến 11 tiếng/ngày.
Năm ngoái hàng nghìn tài xế từ các ứng dụng gọi xe và giao đồ ăn đã xuống đường biểu tình tại Jakarta và Surabaya. Những tài xế này đòi mức hoa hồng 10%, cũng như yêu cầu chấm dứt các chương trình giá ưu đãi – vốn bị cho là giảm mức thu nhập thực tế của họ.
Ông Raden Igun – Chủ tịch Hiệp hội Tài xế xe công nghệ Garda Indonesia – đánh giá sắc lệnh mới là một cột mốc quan trọng trong nỗ lực đấu tranh vì quyền lợi của các tài xế xe công nghệ. Ông cho hay mức trần 8% thậm chí còn vượt qua yêu cầu ban đầu của hiệp hội (vốn chỉ đề nghị mức 10%).
Theo ông Raden Igun, quyết định này cho thấy Chính phủ đã lắng nghe nguyện vọng của các tài xế, được xem là thành quả cho quá trình vận động và đấu tranh kiên trì của tài xế ở nhiều vùng trên cả nước nhằm hướng tới việc quản trị công bằng tại các nền tảng đặt xe công nghệ.
Garda Indonesia lưu ý rằng cần có cơ chế giám sát chặt chẽ để đảm bảo các công ty đặt xe thực sự tuân thủ mức hoa hồng 8%.
Sau tuyên bố của Tổng thống Prabowo Subianto, chuyên gia phân tích chính sách công Trubus Rahardiansyah cho rằng việc Chính phủ có lập trường ủng hộ tài xế để xoa dịu những bức xúc ngày càng tăng là điều dễ hiểu.
Tuy nhiên ông lập luận rằng Chính phủ nước này vẫn nên tìm điểm cân bằng giữa quyền lợi của tài xế và doanh nghiệp để các nhà đầu tư vẫn có thể kiếm được lợi nhuận.
Ông lập luận: “Các nhà đầu tư kinh doanh vì lợi nhuận, và nếu biên lợi nhuận của họ không đủ, họ sẽ rút lui, để lại tài xế không có việc làm”.
Một nhà phân tích khác nói rằng việc các nền tảng đặt xe thu được ít tiền hoa hồng hơn sẽ khiến họ cắt giảm chi tiêu khuyến mãi. Bên cạnh đó, tỉ lệ phần trăm hoa hồng chia cao hơn cho tài xế không đảm bảo thu nhập của họ sẽ tăng nếu chính sách này làm giảm số chuyến đi, nhu cầu, các chương trình khuyến khích và đầu tư của nền tảng.
Giới phân tích nhận định một trong những sai lầm cốt lõi có thể là quy định về việc điều tiết tỉ lệ phân chia doanh thu trước khi hiểu rõ cách thức tạo ra doanh thu, theo báo The Straits Times.
Nhìn chung chính sách mới của Chính phủ Indonesia đem lại tin vui cho các tài xế công nghệ. Nhưng với các công ty đặt xe và nhà đầu tư, đây là một cú sốc lớn.
Việc cắt giảm mức hoa hồng của các nền tảng này tạo ra một thách thức kinh tế cho chính quyền Tổng thống Prabowo Subianto khi phải dung hòa giữa quyền lợi của hàng triệu lao động yếu thế và duy trì môi trường kinh doanh hấp dẫn để các nền tảng công nghệ tiếp tục đầu tư, tạo ra việc làm và thúc đẩy nền kinh tế đi lên.
Tổng giám đốc GoTo Hans Patuwo phát biểu trong một tuyên bố rằng công ty sẽ luôn tuân thủ các quy định của Chính phủ và tiếp tục cam kết mang lại lợi ích cho cả đối tác tài xế lẫn người tiêu dùng.
Trong khi đó Tổng giám đốc Grab Indonesia Neneng Goenadi khẳng định công ty luôn tôn trọng chỉ đạo của Tổng thống Prabowo và sẽ phối hợp với Chính phủ để bảo vệ quyền lợi của tài xế nhưng vẫn duy trì mức giá hợp lý cho người tiêu dùng và tính bền vững của ngành.
Ngày 17-10-2017, Chính phủ ban hành Nghị định số 116/2017/NĐ-CP quy định điều kiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ô tô. Qua 7 năm triển khai thực hiện, về cơ bản Nghị định đã đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước. Tuy nhiên, trong thực tế triển khai, thực hiện đã phát sinh một số tình huống cần phải sửa đổi, bổ sung quy định.
Cụ thể, Nghị định số 117/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 2 Điều 2 theo hướng không áp dụng các điều kiện kinh doanh quy định tại Nghị định này đối với tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, lắp ráp ô tô phục vụ mục đích xuất khẩu.
Nghị định số 117/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm a, c, đ khoản 3 Điều 8 về quy định trình tự cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, lắp ráp ô tô.
Theo quy định mới, trình tự cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, lắp ráp ô tô sẽ được thực hiện như sau:
Doanh nghiệp gửi 1 bộ hồ sơ theo quy định trực tiếp hoặc qua hệ thống bưu chính tới Bộ Công Thương hoặc hình thức trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia;
Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, chưa đúng quy định, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ, Bộ Công Thương có văn bản yêu cầu doanh nghiệp bổ sung, hoàn thiện theo đúng quy định;
Trường hợp hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ, Bộ Công Thương thông báo cụ thể thời gian tiến hành kiểm tra, đánh giá thực tế tại doanh nghiệp.
Thời hạn kiểm tra không quá 15 ngày làm việc kể từ ngày thông báo. Các nội dung kiểm tra phải được lập thành biên bản (mẫu số 09 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định này).
Trường hợp kết quả kiểm tra, đánh giá chưa đạt yêu cầu, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày hoàn thành việc kiểm tra, Bộ Công Thương thông báo để doanh nghiệp hoàn thiện;
Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, lắp ráp ô tô (mẫu số 04 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định này) được cấp trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày có kết quả thẩm định hồ sơ và kiểm tra thực tế đạt yêu cầu.
Trường hợp từ chối cấp giấy chứng nhận, Bộ Công Thương trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do;
Doanh nghiệp nhận giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, lắp ráp ô tô trực tiếp tại Bộ Công Thương hoặc qua hệ thống bưu chính (nếu có yêu cầu) hoặc trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Nghị định số 117/2026/NĐ-CP sửa đổi, bãi bỏ điểm a, d khoản 3 của Điều 16 quy định về trình tự cấp giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô.
Theo đó, trình tự cấp giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô như sau:
Doanh nghiệp nộp 1 bộ hồ sơ theo quy định trực tiếp hoặc qua hệ thống bưu chính tới Bộ Công Thương hoặc hình thức trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia;
Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, chưa đúng quy định, trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ, Bộ Công Thương có văn bản yêu cầu doanh nghiệp bổ sung, hoàn thiện theo đúng quy định;
Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, Bộ Công Thương xem xét cấp giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô cho doanh nghiệp (mẫu số 08 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định này).
Trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương thông báo thời gian tiến hành kiểm tra tính xác thực của các điều kiện quy định tại Điều 15 Nghị định này.
Thời hạn kiểm tra không quá 15 ngày làm việc kể từ ngày thông báo. Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày có kết quả kiểm tra, Bộ Công Thương xem xét cấp giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô cho doanh nghiệp.
Trường hợp không cấp giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô cho doanh nghiệp, Bộ Công Thương trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Doanh nghiệp nhận giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô trực tiếp tại Bộ Công Thương hoặc qua hệ thống bưu chính (nếu có yêu cầu) hoặc trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Áp lực cạnh tranh, đua doanh số… cũng như động thái xả hàng thanh lý xe đời cũ tồn kho đang góp phần thúc đẩy cuộc đua giảm giá ở phân khúc ô tô SUV cỡ nhỏ dưới 750 triệu đồng tại Việt Nam diễn ra rầm rộ. Không chỉ các mẫu mã vốn kén khách như MG ZS, ngay cả nhiều mẫu mã vốn đã tạo được sức hút như Hyundai Creta, KIA Seltos, Toyota Yaris Cross… thậm chí cả dòng xe hút khách vừa cập nhật bản mới như Mitsubishi Xforce, cũng đang được nhà sản xuất phân phối giảm giá hàng chục triệu đồng theo nhiều hình thức khác nhau.
Theo cập nhật mới nhất của PV Thanh Niên, trong tháng 5.2026, các mẫu SUV cỡ nhỏ hạng B của những thương hiệu Nhật Bản như Toyota Yaris Cross, Honda HR-V tiếp tục được nhà phân phối giảm giá theo hình thức hỗ trợ lệ phí trước bạ cho khách mua xe như những tháng trước đó. Cụ thể, Toyota Yaris Cross (với hai phiên bản máy xăng và hybrid - HEV có giá niêm yết 650 - 728 triệu đồng) đang được Toyota Việt Nam (TMV) giảm 33 - 37 triệu đồng, tương đương mức hỗ trợ 50% lệ phí trước bạ. Qua đó, đưa giá bán thực tế mẫu SUV đô thị này về mức 617 - 691 triệu đồng.
Chương trình ưu đãi tương tự cũng được Honda Việt Nam triển khai với mẫu Honda HR-V, áp dụng với phiên bản Honda HR-V G, HR-V L (có giá đề xuất 699 - 750 triệu đồng). Sau khi áp dụng ưu đãi, khách hàng mua HR-V G, L trong tháng 5.2026 được giảm 35 - 37,5 triệu đồng.
Trong khi đó, mẫu xe Hàn Quốc - Hyundai Creta được Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV) - đơn vị lắp ráp, phân phối ô tô Hyundai tại Việt Nam mạnh tay tăng ưu đãi, giảm giá lên mức 60 triệu đồng, tùy phiên bản, đời xe, nhiều hơn 10 triệu đồng so với tháng trước đó. Với mức giảm này, Creta hiện có giá 539 - 655 triệu đồng, đồng thời cũng là một trong những mẫu xe có mức ưu đãi, giảm giá cao nhất phân khúc.
KIA Seltos hiện đang được Trường Hải (THACO AUTO) phân phối 6 phiên bản với giá đề xuất 579 - 699 triệu đồng, trong tháng 5.2026 khách mua một trong các phiên bản của KIA Seltos sẽ được giảm 10 - 31 triệu đồng. Giá bán thực tế mẫu xe này hiện đang ở mức 554 - 689 triệu đồng. Một số mẫu mã khác như MG ZS đang được nhà phân phối giảm 52 - 58 triệu đồng, áp dụng với xe sản xuất năm 2025.
Trong khi đó, dù bán chạy hàng đầu phân khúc và vừa được nhà phân phối cập nhật bản mới 2026 nhưng Mitsubishi Xforce cũng phải lao vào cuộc đua giảm giá để gia tăng lực cạnh tranh cũng như tăng sự hấp dẫn với khách hàng. Từ tháng 5.2026, mẫu SUV đô thị hạng B của Mitsubishi phân phối 3 phiên bản, gồm GLX, Luxury và Ultimate với giá 605 - 720 triệu đồng. Dù vậy, khách mua xe sẽ được tặng phiếu nhiên liệu trị giá 45 - 55 triệu đồng. Tư vấn bán hàng của một số đại lý Mitsubishi cho biết, người mua xe có thể quy đổi phiếu tăng nhiên liệu ra mức giảm tiền mặt, trừ thẳng vào giá xe. Theo đó, với mức giảm này giá thực tế của Mitsubishi Xforce chỉ còn 560 - 665 triệu đồng.
Có thể thấy, cuộc đua giảm giá đang diễn ra rầm rộ giữa các mẫu xe thuộc phân khúc SUV cỡ nhỏ (SUV 5 chỗ hạng B) tầm giá dưới 750 triệu đồng. Trong đó, một số mẫu xe mang thương hiệu Hàn Quốc, Trung Quốc đang mạnh tay ưu đãi với mức giảm trên 50 triệu đồng, gần như gấp đôi mức giảm giá của các mẫu xe Nhật Bản. Dù vậy, các mẫu xe Nhật như Mitsubishi Xforce, Toyota Yaris Cross… với sức hút từ thương hiệu, đang tạm thời chiếm ưu thế về doanh số.
Không ít tài xế có thói quen để sẵn vài chai nước lọc trong xe để tiện sử dụng, đặc biệt vào những ngày nắng nóng. Tuy nhiên, ít ai ngờ rằng chính vật dụng quen thuộc này lại là yếu tố tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, thậm chí có thể dẫn đến cháy xe nếu đặt sai vị trí trong ô tô, nhất là khi xe dừng đỗ dưới trời nắng.
Về bản chất, chai nước nhựa trong suốt chứa đầy nước có thể hoạt động như một thấu kính hội tụ. Khi ánh nắng mặt trời chiếu xuyên qua, các tia sáng không còn phân tán mà bị tập trung vào một điểm rất nhỏ trên bề mặt nội thất. Nguyên lý này tương tự cách nhiều người từng dùng kính lúp để đốt giấy trong các thí nghiệm về ánh sáng. Theo đó, khi năng lượng sáng bị "nén" lại sẽ chuyển hóa thành nhiệt lượng tại một điểm cụ thể.
Trong điều kiện thuận lợi, điểm hội tụ này có thể đạt nhiệt độ đủ cao để làm nóng, thậm chí gây cháy một số vật liệu như da, nỉ hoặc nhựa trong xe. Thực tế, đã có những thử nghiệm cho thấy chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, tia sáng hội tụ qua chai nước có thể để lại vết cháy xém trên bề mặt ghế.
Rủi ro này càng gia tăng khi đặt trong bối cảnh môi trường ca-bin ô tô vốn đã rất nóng. Khi xe đậu ngoài trời nắng, nhiệt độ bên trong có thể nhanh chóng tăng lên mức 50 - 60 độ C, thậm chí cao hơn nếu đỗ lâu. Không gian kín khiến nhiệt bị giữ lại, làm các vật liệu nội thất nóng lên nhanh chóng và dễ bị tác động bởi nguồn nhiệt cục bộ.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận đúng bản chất rằng không phải cứ để chai nước trong xe là chắc chắn gây cháy. Nguy cơ chỉ xuất hiện khi hội đủ các yếu tố như ánh nắng chiếu trực tiếp, góc chiếu phù hợp, chai nước trong suốt và được đặt ở vị trí có thể hội tụ ánh sáng vào một điểm trên nội thất. Dù vậy, chính vì khó kiểm soát các yếu tố này trong thực tế, việc chủ động phòng tránh vẫn là cần thiết.
Bên cạnh nguy cơ gây cháy, việc để chai nước trong ô tô dưới trời nắng còn tiềm ẩn những vấn đề khác. Nhiệt độ cao có thể làm biến dạng chai nhựa, đồng thời khiến một số hợp chất trong nhựa thôi nhiễm vào nước. Nếu tiếp tục sử dụng, chất lượng nước uống không còn đảm bảo như ban đầu. Ngoài ra, môi trường nóng ẩm cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, đặc biệt ở phần miệng chai nếu đã mở nắp.
Trong một số trường hợp, áp suất bên trong chai tăng do nhiệt độ cao cũng có thể khiến chai bị phồng, rò rỉ nước ra nội thất xe. Dù khả năng phát nổ không phổ biến, nhưng đây vẫn là yếu tố cần lưu ý khi để các vật chứa chất lỏng trong không gian kín, nhiệt độ cao.
Từ những phân tích trên, có thể thấy chai nước lọc về bản chất không phải là vật dụng nguy hiểm, nhưng lại hoàn toàn có thể trở thành yếu tố rủi ro khi đặt trong môi trường đặc thù như ca-bin ô tô dưới trời nắng. Vì vậy, người sử dụng ô tô nên hạn chế để chai nước trong xe khi đậu lâu ngoài trời, đặc biệt là ở những vị trí có thể bị ánh nắng chiếu trực tiếp như trên táp-lô, ghế ngồi hoặc gần cửa kính. Nếu cần mang theo nước, nên cất trong hộc kín, che chắn khỏi ánh sáng hoặc mang theo khi rời xe.
Không chỉ chai nước, một số vật dụng quen thuộc khác cũng không nên để trong ô tô dưới trời nắng nóng. Các thiết bị điện tử như điện thoại, pin sạc dự phòng dễ bị hư hỏng hoặc tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ khi quá nhiệt. Ngoài ra, bật lửa, bình xịt, nước hoa hay lon nước có ga cũng có thể tăng áp suất và phát nổ trong môi trường nhiệt độ cao. Ngay cả kính mắt hoặc các vật liệu trong suốt cũng có thể tạo hiệu ứng tương tự thấu kính, gây tập trung ánh sáng và làm tăng nguy cơ cháy cục bộ trong xe.
