Tại hội thảo của Viện Milken – một tổ chức tư vấn kinh tế tại Mỹ – ngày 4/5, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva nhận định tình hình hiện tại đồng nghĩa kịch bản xung đột ngắn hạn trong báo cáo tháng trước của họ không còn khả thi. Theo kịch bản này, tăng trưởng toàn cầu chậm lại, còn 3,1%. “Mỗi ngày trôi qua, kịch bản mà chúng tôi đã đưa ra lại càng xa vời”, bà nói.
Thay vào đó, việc chiến sự vẫn tiếp diễn, giá dầu được dự báo quanh hoặc trên 100 USD một thùng, và áp lực lạm phát tăng tốc đồng nghĩa các kịch bản xấu hơn đã diễn ra. Hiện tại, lạm phát kỳ vọng vẫn được kìm hãm và điều kiện tài chính chưa bị thắt chặt. Tuy nhiên, những điều này có thể thay đổi nếu xung đột tiếp diễn.
“Nếu chiến sự kéo dài sang 2027 và giá dầu lên quanh 125 USD một thùng, hậu quả tồi tệ hơn rất nhiều. Lạm phát thực sẽ tăng, lạm phát kỳ vọng cũng khó kiểm soát”, bà nói.
Tháng trước, IMF công bố báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới. Trong đó, tổ chức này đưa ra 3 kịch bản. Với kịch bản lạc quan nhất, giả sử chiến sự không kéo dài, tăng trưởng toàn cầu xuống 3,1% năm nay, giảm 0,2 điểm phần trăm so với báo cáo hồi tháng 1.
Còn theo “kịch bản bất lợi”, chiến sự kéo dài hơn, giá dầu duy trì quanh 100 USD một thùng năm nay và 75 USD vào 2027. Tăng trưởng toàn cầu năm nay chỉ còn 2,5%.
Ở “kịch bản xấu nhất”, xung đột kéo dài hơn nữa và giá dầu leo thang, gây xáo trộn lớn trên thị trường tài chính, tăng trưởng về 2%. “Đây là mức tiệm cận suy thoái toàn cầu”, IMF cho biết. Lạm phát trong kịch bản này lên 5,8%.
Cũng tại sự kiện, Chủ tịch kiêm CEO hãng dầu khí Chevron (Mỹ) Mike Wirth cho biết tình trạng thiếu cung sớm lan ra toàn cầu, khi eo biển Hormuz bị phong tỏa hơn 2 tháng qua. Đây là tuyến đường thủy vận chuyển 20% dầu thô và khí hóa lỏng toàn cầu trước chiến sự. Wirth dự báo các nền kinh tế sẽ co lại, bắt đầu từ châu Á, do nhu cầu phải điều chỉnh giảm theo nguồn cung.
Bà Georgieva cho biết IMF đang theo dõi sát ảnh hưởng của xung đột lên chuỗi cung ứng. Giá phân bón toàn cầu đã tăng 30-40%, đẩy thực phẩm đắt thêm 3-6%. Nhiều ngành công nghiệp khác cũng chịu ảnh hưởng.
“Tôi muốn nhấn mạnh là tình hình thực sự nghiêm trọng”, bà nói, bày tỏ lo ngại khi nhiều nhà hoạch định chính sách vẫn tin rằng cuộc khủng hoảng kết thúc trong vài tháng. Bà cho rằng việc giới chức tung ra các biện pháp hạn chế tác động lên người tiêu dùng và doanh nghiệp chỉ càng giữ nhu cầu dầu ở mức cao.
Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (mã chứng khoán: BSR) đã công bố số liệu kinh doanh quý I với doanh thu ước đạt 41.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 3.347 tỷ đồng - cao gấp 8 lần cùng kỳ. Doanh nghiệp này thậm chí đã vượt kế hoạch lãi sau thuế của cả năm nay (kế hoạch là 2.162 tỷ đồng).
Kết quả đột biến có được trong cuộc khủng hoảng năng lượng do căng thẳng Trung Đông. BSR cho biết đã tận dụng tối đa thời cơ khi giá dầu tăng.
Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (Đạm Cà Mau, mã chứng khoán: DCM) cũng ghi nhận 3 tháng đầu tăng trưởng đột biến khi doanh thu đạt 5.370 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 837 tỷ đồng - tăng đến 84% so với cùng kỳ, cũng là mức cao nhất trong nhiều năm gần đây.
Ở nhóm tài chính, Công ty cổ phần Chứng khoán MB (mã chứng khoán: MBS) công bố doanh thu hoạt động quý đầu năm đạt 1.019 tỷ đồng, tăng hơn 50% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ hai trụ cột là cho vay ký quỹ và môi giới. Lãi từ cho vay và doanh thu môi giới cũng tăng mạnh, song hoạt động tự doanh kém khả quan khiến lợi nhuận trước thuế quý I chỉ tăng 8%, đạt gần 368 tỷ đồng.
Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap (mã chứng khoán: VCI) cũng đã công bố số lợi nhuận dự kiến đạt khoảng 400 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ. Trong khi đó, Chứng khoán TPHCM (mã chứng khoán: HCM) ghi nhận doanh thu 1.264 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 356 tỷ đồng, cùng tăng 26% trong quý đầu năm (động lực chính tiếp tục đến từ mảng cho vay margin).
Khối các ngân hàng đã có đơn vị đầu tiên hé lộ số lợi nhuận quý I với bức tranh ban đầu tương đối khả quan. Cụ thể, chia sẻ tại kỳ họp cổ đông vừa qua, lãnh đạo Ngân hàng TMCP Á Châu (mã chứng khoán: ACB) cho biết lợi nhuận trước thuế hợp nhất quý I đạt khoảng 5.400 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ và tăng mạnh so với quý trước, hoàn thành khoảng 24% kế hoạch cả năm.
Ngoài ra, còn có Tập đoàn Gelex (GEX) ước đạt doanh thu hợp nhất 10.100 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế hơn 700 tỷ đồng, tăng lần lượt 20% và 10% trong quý I. Tổng Công ty Viglacera (mã chứng khoán: VGC) ước đạt 393 tỷ đồng lợi nhuận - giảm 5% so với cùng kỳ.
Quyết định được Ngân hàng United Overseas Bank (UOB) công bố trong báo cáo vừa phát hành, nguyên nhân bởi "cú sốc năng lượng phát sinh từ Trung Đông đang tạo ra áp lực ngắn hạn đối với Việt Nam cũng như nhiều nền kinh tế châu Á khác".
Theo nhà băng Singapore, trong bối cảnh giá dầu Brent liên tục dao động trong khoảng 100-110 USD mỗi thùng, chi phí năng lượng gia tăng tác động trực tiếp đến các ngành vận tải và logistics.
Bên cạnh yếu tố giá, tắc nghẽn ở eo biển Hormuz còn ảnh hưởng đến nguồn cung nhiều đầu vào quan trọng cho các ngành từ nông nghiệp, xây dựng đến nhựa, bán dẫn và y tế. Do đó, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng trên diện rộng gia tăng.
Ngoài ra, chính sách thương mại của Mỹ cũng là yếu tố cần theo dõi, khi Việt Nam cùng nhiều nước khác, có thể phải đối diện với các cuộc điều tra thương mại, chẳng hạn theo Điều khoản 301 và các quy định liên quan.
Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu UOB, đánh giá xung đột Trung Đông đang ảnh hưởng đến giá năng lượng và khả năng bảo đảm nguồn cung. "Điều này khiến doanh nghiệp phải chịu chi phí năng lượng và đầu vào khác cao hơn, làm gia tăng chi phí vận hành và đặt hoạt động sản xuất - kinh doanh trước nhiều rủi ro", ông nói.
UOB đánh giá tăng trưởng GDP quý I của Việt Nam ở mức 7,83% là "vượt kỳ vọng", cao hơn dự báo của ngân hàng này (7%) và của Bloomberg (7,6%). Ba tháng đầu năm, hoạt động kinh tế tiếp tục được hỗ trợ từ các lĩnh vực sản xuất chế biến, xây dựng và dịch vụ. Nhưng do ảnh hưởng của chiến sự, ngân hàng quyết định giảm dự báo tăng trưởng quý II, III và IV lần lượt còn 6,5%, 6,8% và 7%.
Năm nay, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng 10%. Theo UOB, để đạt được, nền kinh tế sẽ phải tăng trưởng tối thiểu 10% trong từng quý còn lại. Ông Suan Teck Kin đánh giá mặt tích cực là Chính phủ đã xác định rõ một trong những "nút thắt" lớn nhất kìm hãm tăng trưởng là hạ tầng.
"Đây là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, hiệu quả và đồng thời thúc đẩy tổng cầu của nền kinh tế. Vì vậy, đầu tư công đang được đẩy mạnh trong nhiều lĩnh vực", ông nhận định. Hôm 10/4, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo GDP Việt Nam 2026 tăng 7,2%.
Với chính sách tiền tệ, UOB kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn duy trì ở mức 4,5%. Lạm phát được dự báo tiếp tục tăng các tháng tới, nhưng chủ yếu bắt nguồn từ các yếu tố phía cung, nên việc thắt chặt chính sách tiền tệ không được xem là phản ứng phù hợp.
Thay vào đó, các chuyên gia ngân hàng này cho rằng gánh nặng ứng phó sẽ chủ yếu đặt lên vai Chính phủ, thông qua việc triển khai các biện pháp giảm thiểu tác động khi áp lực giá và tình trạng thiếu hụt nguồn cung lan tỏa trong nền kinh tế.
Thông tin trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ tại phiên thảo luận tổ chiều 21/4 về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Thuế: thu nhập cá nhân (TNCN), giá trị gia tăng (VAT), thu nhập doanh nghiệp và tiêu thụ đặc biệt.
Theo Thủ tướng, Luật Thuế thu nhập cá nhân, VAT mới được Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 12/2025, nhưng tình hình thực tiễn phát sinh trong thời gian qua khiến ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng đến nay không phù hợp. "Tác động của giá xăng dầu, diễn biến khu vực ảnh hưởng trực tiếp tới những đối tượng phải được quan tâm ưu tiên là cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa", ông nói.
Vì vậy, Chính phủ đã rất khẩn trương chỉ đạo Bộ Tài chính nghiên cứu phương án, cũng như xin Chủ tịch Quốc hội cho phép đề xuất điều chỉnh ngay tại kỳ họp thứ nhất, khóa XVI đang diễn ra.
Thủ tướng khẳng định "chắc chắn nâng ngưỡng chịu thuế của hộ kinh doanh". Ông thông tin thêm theo báo cáo của Bộ Tài chính, mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ kinh doanh "dự kiến từ 1 tỷ đồng mỗi năm" - tức gấp đôi hiện tại.
"Tôi tin rằng áp dụng các chính sách khẩn trương, kịp thời sẽ rất hữu ích, hiệu quả cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như đảm bảo khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp", người đứng đầu Chính phủ cho hay.
Bên cạnh đó, ông nói rằng khi được quy định ngưỡng chịu thuế phù hợp, Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội những tiêu chí, căn cứ, nguyên tắc để đảm bảo chặt chẽ, tránh kẽ hở thất thu thuế. Đồng thời, theo ông, các cơ quan chức năng của Bộ Tài chính cũng đang hoàn thiện Nghị định để hướng dẫn thi hành luật mới, đảm bảo sẽ trình Chính phủ ban hành ngay để đồng bộ hiệu lực với luật khi được Quốc hội thông qua.
Theo Bộ Tài chính, giai đoạn 2022-2025 cả nước có 3-4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách. Riêng năm ngoái, số thu thuế từ khu vực này đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với cùng kỳ.
