Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) Ukraine ngày 15/5 tuyên bố đã thực hiện một loạt cuộc tấn công phối hợp xuyên đêm nhằm vào các cơ sở quân sự và vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát, đánh trúng máy bay, hệ thống phòng không, trung tâm hậu cần và các khí tài hải quân của Nga.
Theo chỉ huy USF Robert “Madyar” Brovdi, chiến dịch này bao gồm 55 cuộc tấn công nhằm vào 23 mục tiêu quân sự của Nga trong đêm 14/5, rạng sáng 15/5.
Ông Brovdi cho biết các cuộc tấn công nhắm vào các khu vực ở Taganrog và Yeysk của Nga, bán đảo Crimea do Nga kiểm soát, cũng như các cơ sở ở các vùng Donetsk, Zaporizhzhia và Lugansk. Các cuộc tấn công cũng được ghi nhận ở Berdyansk và Melitopol.
Ông Brovdi cũng xác nhận một cuộc tấn công khác vào nhà máy lọc dầu Ryazan, với sự phối hợp của Lực lượng Đặc nhiệm (SSO) và Tình báo Quân sự (GUR) của Ukraine.
Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn của Ukraine vào đêm qua đã gây ra vụ hỏa hoạn lớn tại nhà máy lọc dầu Ryazan, một trong những cơ sở sản xuất nhiên liệu lớn nhất của Nga.
Thống đốc Ryazan, ông Pavel Malkov, cho biết các đơn vị phòng không và tác chiến điện tử đã đánh chặn một số UAV, nhưng thừa nhận mảnh vỡ rơi xuống đã gây ra hỏa hoạn tại một khu công nghiệp.
Nhà máy lọc dầu do Rosneft vận hành, cách biên giới Ukraine khoảng 460km, xử lý tới 17,1 triệu tấn dầu thô mỗi năm và là một phần quan trọng trong chuỗi cung ứng nhiên liệu của Nga.
Trận tập kích này diễn ra sau cuộc tấn công bằng UAV khác nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga. Ngày 14/5, nhà máy khí đốt Astrakhan của Gazprom đã ngừng sản xuất nhiên liệu sau khi một vụ hỏa hoạn làm hư hại các cơ sở xử lý then chốt. Việc sửa chữa dự kiến sẽ mất vài tuần hoặc vài tháng.
Các vụ nổ khác cũng được ghi nhận ở Bryansk, Taganrog và Yeysk, nơi khói được nhìn thấy gần một sân bay quân sự được Trung tâm Huấn luyện Hàng không Hải quân số 859 của Nga sử dụng. Cảnh báo về máy bay không người lái cũng làm gián đoạn hoạt động hàng không gần Moscow, buộc Nga phải triển khai các biện pháp hạn chế tạm thời tại các sân bay Domodedovo và Sheremetyevo.
Chỉ đạo của Tổng thống Ukraine
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố việc tiếp tục gây sức ép lên Nga là điều cần thiết sau khi Moscow tiến hành trận tập kích quy mô lớn bằng tên lửa và máy bay không người lái vào các khu vực ở Ukraine trong ngày 13-14/5.
Tổng thống Zelensky cho biết, Nga đã phóng tổng cộng 1.567 máy bay không người lái và 56 tên lửa bao gồm tên lửa đạn đạo Iskander, tên lửa hành trình Kh-101 và tên lửa không đối đất siêu thanh Kinzhal vào Ukraine trong 2 ngày.
Cuộc tập kích nhắm vào thủ đô Kiev và hàng loạt khu vực khắp Ukraine và có thể coi là làn sóng không kích lớn nhất trong vòng 2 ngày liên tiếp kể từ đầu chiến sự.
Tổng thống Zelensky chỉ đạo tăng cường hệ thống phòng không, đồng thời cảm ơn các đối tác đã hỗ trợ năng lực đối phó tên lửa đạn đạo của Ukraine trước làn sóng tấn công của Nga.
Tổng thống Zelensky xác nhận lực lượng phòng không Ukraine đã chặn được 94% UAV và 73% tên lửa của Nga. Theo ông, tình trạng thiếu hụt trầm trọng tên lửa cho hệ thống phòng không đã gây khó khăn cho Kiev trong nỗ lực đáp trả.
Tổng thống Zelensky đã chỉ đạo lực lượng quốc phòng Ukraine chuẩn bị đòn đáp trả bằng mọi nguồn lực cần thiết.
“Chúng tôi đang chuẩn bị các bước có thể tăng cường phản ứng chung: các lệnh trừng phạt phải khiến tác động đến Nga nhiều hơn”, ông Zelensky nhấn mạnh.
Các lực lượng của Ukraine đã được triển khai khẩn cấp để khắc phục hậu quả sau đợt tấn công của Nga.
Các quan chức Ukraine cho biết, chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ đã hoàn tất tại quận Darnytskyi, Kiev, sau cuộc tấn công của Nga vào một tòa nhà khiến 24 người thiệt mạng.
Tổng thống Zelensky cho biết lực lượng cứu hộ thuộc Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước (DSNS) đã làm việc “không ngừng nghỉ trong hơn 24 giờ”.
Ông Zelensky xác nhận tên lửa của Nga “gần như phá hủy toàn bộ lối vào” của tòa nhà.
Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Ihor Klymenko cho biết chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ kéo dài hơn 28 giờ. Trong quá trình này, lực lượng cứu hộ đã dọn sạch hơn 3.000m3 mảnh vỡ từ các công trình bị phá hủy.
Ông Klymenko xác nhận, gần 400 người đã nhận được hỗ trợ tâm lý từ các chuyên gia của DSNS và cảnh sát quốc gia tại hiện trường.
Các đội cứu hộ đã chuyển sang hoạt động thu dọn và dọn dẹp. Ukraine đã tuyên bố Ngày Quốc tang cho các nạn nhân của cuộc tấn công ngày 14/5.
Ngày 28-4, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) bất ngờ thông báo sẽ rời khỏi Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và liên minh mở rộng OPEC+ từ ngày 1-5, chấm dứt gần 60 năm là thành viên của OPEC.
Động thái này được cho là sẽ tạo cú sốc cho thị trường dầu mỏ toàn cầu, trong bối cảnh thị trường này đang bị rung chuyển mạnh bởi cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran ở Trung Đông, theo Đài CNN.
OPEC là một tổ chức liên chính phủ được thành lập vào năm 1960 và có trụ sở tại Vienna (Áo), hoạt động với mục tiêu điều phối và thống nhất chính sách dầu mỏ giữa các nước thành viên.
Vào thời điểm thành lập, thị trường dầu mỏ toàn cầu bị chi phối bởi một nhóm các công ty dầu khí phương Tây quyền lực (được gọi là Seven Sisters).
Mục tiêu chính của các nước sáng lập OPEC là khẳng định chủ quyền với tài nguyên thiên nhiên của mình, đảm bảo giá dầu công bằng và ổn định cho các nước sản xuất, đồng thời duy trì nguồn cung đều đặn cho các nước tiêu thụ, theo Đài Al Jazeera.
Hiện nay ngoài UAE, OPEC có 12 thành viên, bao gồm Algeria, Cộng hòa Congo, Equatorial Guinea, Gabon, Iran, Iraq, Kuwait, Libya, Nigeria, Saudi Arabia và Venezuela.
Kể từ năm 2016, OPEC cũng hợp tác với các nước như Nga, Azerbaijan, Kazakhstan, Bahrain, Brunei, Malaysia, Mexico, Oman, Nam Sudan và Sudan thông qua khuôn khổ OPEC+, nâng tổng sản lượng lên khoảng 41% nguồn cung toàn cầu.
Theo Hãng thông tấn nhà nước WAM của UAE, quyết định này được đưa ra sau khi UAE xem xét năng lực sản xuất hiện tại và tương lai, đồng thời dựa trên lợi ích quốc gia.
UAE là 1 trong 3 nhà sản xuất dầu mỏ hàng đầu trong OPEC. Việc rời đi sẽ cho phép UAE thoát khỏi hạn ngạch sản lượng do tổ chức này áp đặt.
Theo ông Jorge Leon - lãnh đạo bộ phận phân tích địa chính trị tại Công ty tư vấn Rystad, đây là bước ngoặt quan trọng.
UAE cùng với Saudi Arabia là một trong số ít nước thành viên có năng lực sản xuất dự phòng đáng kể. Đây là cơ chế then chốt giúp OPEC điều tiết thị trường và ứng phó với cú sốc nguồn cung.
Theo ông Robin Mills - giám đốc điều hành của Công ty tư vấn QamarEnergy, hiện hạn ngạch của OPEC giới hạn UAE ở mức khoảng 3,2 triệu thùng dầu/ngày, trong khi nước này có khả năng sản xuất tới 5 triệu thùng/ngày. Mức chênh lệch này tương đương khoảng 1 - 2% nhu cầu dầu mỏ trên toàn cầu.
Bộ trưởng Năng lượng UAE, Suhail Al Mazrouei, giải thích quyết định nhằm giúp nước này trở thành nhà sản xuất hàng đầu trong bối cảnh nguồn cung thắt chặt và giá dầu leo thang. Ông cũng khẳng định động thái này cũng có lợi cho các nước nhập khẩu dầu.
Giá dầu không biến động mạnh sau thông tin UAE rút khỏi OPEC. Dầu Brent tăng 2,6% lên 111 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 3,3% lên 99,5 USD/thùng.
Các chuyên gia nhận định tác động ngắn hạn từ quyết định của UAE có thể hạn chế, do gián đoạn tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển 1/5 nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - trong bối cảnh xung đột ở Iran.
Giá dầu có thể giảm xuống khi tuyến hàng hải này mở lại và nguồn cung dầu trên thế giới tăng đáng kể, thậm chí cao hơn mức dự kiến.
"UAE có vị thế tốt để tăng nguồn cung và chấp nhận giá dầu thấp hơn nhờ nền kinh tế tương đối đa dạng và ít phụ thuộc vào doanh thu từ dầu mỏ", ông David Oxley - nhà kinh tế trưởng về khí hậu và hàng hóa tại Công ty tư vấn Capital Economics - nhận định.
Song về dài hạn, quyết định của UAE có thể kéo theo sự rạn nứt trong OPEC hoặc khiến các nước như Saudi Arabia và Nga tăng mạnh sản lượng dầu.
Điều này tuy có thể giúp giảm giá dầu nhưng lại khiến thị trường rơi vào biến động.
Trước UAE, Qatar và Angola đã lần lượt rời khỏi OPEC vào năm 2019 và 2024. Việc UAE rời đi dự kiến làm giảm khả năng kiểm soát nguồn cung dầu toàn cầu của OPEC từ khoảng 30% xuống còn 26%, làm suy yếu phần nào quyền lực của OPEC trên thị trường.
Ông Robert Mogielnicki, người đứng đầu Công ty tư vấn Polisphere, cho rằng quyết định của UAE cũng phản ánh xu hướng chú trọng lợi ích quốc gia của các nước vùng Vịnh trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng.
Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) cho biết họ sẽ tăng tốc dự án đường ống Tây - Đông, kéo dài từ các mỏ dầu Habshan ở phía tây nam Abu Dhabi tới cảng Fujairah.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia vùng Vịnh đang tìm cách giảm thiểu gián đoạn do việc đóng cửa kéo dài của eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu.
ADNOC, công ty dầu khí quốc doanh của UAE, cho biết đường ống hiện đã được xây dựng và việc đẩy nhanh tiến độ sẽ giúp dự án đi vào hoạt động trong năm 2027. Công ty không tiết lộ khung thời gian ban đầu của dự án.
Fujairah là cảng lớn nhất và cơ sở lưu trữ dầu lớn nhất của UAE, đồng thời đã trở thành tuyến huyết mạch quan trọng của khu vực kể từ khi hoạt động di chuyển qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Tuyến đường thủy chiến lược này đã bị Iran siết chặt kiểm soát kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2.
Các tàu không cần đi qua eo biển Hormuz để tới Fujairah, nơi nằm bên bờ vịnh Oman. ADNOC hiện đã sử dụng một đường ống dài 378km để vận chuyển dầu và khí đốt từ phía tây nam Abu Dhabi tới cảng này.
Đường ống hiện tại được đưa vào hoạt động lần đầu năm 2012 và vận chuyển khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày. Tuy nhiên, con số này chưa bằng một nửa lượng xuất khẩu thông thường của ADNOC. Công ty quốc doanh cho biết đường ống mới sẽ tăng gấp 2 năng lực xuất khẩu sau khi hoàn thành.
Tầm quan trọng chiến lược của Fujairah kể từ khi xung đột bắt đầu cũng khiến nơi này dễ trở thành mục tiêu của các cuộc tập kích. Đầu tháng này, một loạt hỏa lực đã bay vào cảng, khiến một nhà máy lọc dầu bốc cháy.
Đường ống của UAE đang trở thành một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng tại Trung Đông. Nhiều khả năng các nhà sản xuất dầu sẽ chuyển sang sử dụng đường ống này khi họ tìm cách giảm thiểu tác động từ việc đóng cửa Hormuz.
Ngoài UAE, Ả rập Xê út hiện cũng có đường ống xuất khẩu dầu thô ra ngoài eo biển Hormuz. Kuwait, Iraq, Qatar và Bahrain gần như phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến đường thủy hẹp này để vận chuyển hàng hóa.
Theo Hãng tin AFP, Mỹ là nước chủ nhà G20 năm nay. Tổng thống Donald Trump đã cam kết sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh quy mô lớn vào tháng 12 tại bang Florida.
"Mọi thành viên G20 sẽ được mời tham dự các cuộc họp cấp bộ trưởng và hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo" - một quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump cho biết.
Tuy nhiên khi được một phóng viên hỏi trực tiếp, ông Trump dường như không biết về lời mời này. Ông nói: "Tôi không biết liệu ông Putin có đến hay không. Thành thật mà nói, tôi nghĩ ông ấy sẽ đến".
Ông Trump bày tỏ ủng hộ việc mời người đồng cấp Nga, Tổng thống Mỹ cho rằng: "Nếu ông ấy đến, điều đó có lẽ sẽ rất hữu ích".
Theo AFP, lời mời này đánh dấu sự nới lỏng đáng kể áp lực quốc tế đối với ông Putin kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022.
Ông Trump cũng chỉ trích cựu Tổng thống Barack Obama vì đã loại Nga khỏi nhóm G8 sau sự kiện Nga sáp nhập Crimea năm 2014.
"Tổng thống Putin đã rất bị xúc phạm vì điều đó - và điều đó là có lý" - ông Trump nói.
Phía Nga, Thứ trưởng Ngoại giao Alexander Pankin xác nhận Matxcơva đã nhận được lời mời "ở cấp cao nhất" tham dự hội nghị thượng đỉnh diễn ra ngày 14 đến 15-12 tại Miami.
Tuy nhiên Điện Kremlin cho biết Tổng thống Putin vẫn chưa đưa ra quyết định về việc tham dự hội nghị.
Tổng thống Putin đã không tham dự hội nghị G20 nào kể từ năm 2019, ban đầu do đại dịch COVID-19 và sau đó là do chiến sự tại Ukraine.
Năm 2023, Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã ban hành lệnh bắt giữ ông Putin liên quan đến cuộc chiến tại Ukraine, khiến nhà lãnh đạo hạn chế công du tới các quốc gia có nghĩa vụ thi hành lệnh này. Tuy nhiên Mỹ không phải là thành viên của ICC.
