Sáng 10-5, Trường tiểu học-THCS-THPT Trương Vĩnh Ký, TP.HCM đã tổ chức lễ trưởng thành và tri ân dành cho học sinh khối 12 năm học 2025 – 2026.
Tại buổi lễ, Đỗ Khánh Ngọc, học sinh lớp 12A1, đã kể về mẹ nuôi của mình:
“Tôi không có một tuổi thơ trọn vẹn như bao người bạn đồng trang lứa khác. Khi tôi ba tuổi, cha mẹ tôi đã chọn tìm những con đường hạnh phúc mới. Mặc dù chưa kịp hiểu hai chữ “ly hôn” là gì nhưng ngày hôm ấy, tôi đã khóc nấc lên vì không thấy ba và mẹ của mình. Trong hoàn cảnh đó, tôi đã may mắn được gặp mẹ Ba (một người bà con bên nội của Khánh Ngọc – PV)”.
“Mẹ Ba không sinh ra tôi nhưng đã dang rộng vòng tay đón tôi về nuôi dưỡng bằng tất cả tình yêu thương. Mẹ Ba thức dậy sớm mỗi ngày để lo cho tôi từng bữa ăn, cặm cụi giặt cho tôi từng chiếc áo. Những đêm tôi sốt cao, mẹ Ba đã ở bên cạnh chăm sóc tôi cả một đêm dài.
Những năm tiểu học, mẹ Ba cầm tay tôi rèn chữ, dạy học mỗi đêm. Tuổi thơ của tôi không có những chuyến đi chơi xa, tôi chỉ cùng cha mẹ làm một chiếc diều nhỏ, cứ mỗi buổi chiều gió mát là gia đình tôi cùng nhau đi thả diều. Những kỷ niệm ấy đã đi theo tôi suốt năm tháng sau này, trở thành động lực để tôi không bỏ cuộc trước mọi khó khăn.
Giờ đây, là một học sinh lớp 12 – đứng trước ngưỡng cửa của cuộc đời, tôi mới thấm thía hai chữ “ơn nghĩa”. Tôi hiểu được rằng mình không chỉ mang ơn sinh thành mà còn mang ơn dưỡng dục – một ân tình sâu nặng không gì có thể đong đếm. Mẹ Ba không cho tôi một hình hài, nhưng lại mang đến cho tôi một mái ấm, cho tôi biết thế nào là yêu thương, là sự bao dung của một người mẹ.
Tôi muốn nói với mẹ rằng: Con cảm ơn mẹ Ba vì ngày ấy đã nắm lấy đôi tay con trước sóng gió của cuộc đời…”.
Ngồi phía dưới sân khấu, không chỉ có bà Đỗ Thị Huệ – mẹ Ba của Khánh Ngọc, mà rất nhiều phụ huynh, học sinh khác đã nghẹn ngào rơi nước mắt. Bà Huệ chia sẻ: “Tôi không ngờ Khánh Ngọc lại sâu sắc như thế! Suốt 12 năm học phổ thông, con luôn ngoan ngoãn, chăm chỉ học tập, như vậy là vợ chồng tôi vui lắm rồi. Hôm nay nghe con tâm sự những điều ẩn chứa tận đáy lòng, tôi vừa vui vừa xúc động. Con gái đã lớn thật rồi, thực sự trưởng thành rồi”.
Cũng tại buổi lễ, câu chuyện của Lê Quỳnh Anh, học sinh 12A12, lại khiến các bạn đồng trang lứa suy ngẫm. Bởi Quỳnh Anh ra đời khi tuổi thai mới hơn 7 tháng khiến cho ba mẹ mình vất vả hơn gấp nhiều lần:
“Có những đêm, cả nhà mất ngủ chỉ vì con tím tái, thở dốc. Ba mẹ bế con chạy vội vào bệnh viện trong ánh đèn vàng vọt. Ba không than mệt. Mẹ không khóc, chỉ nhìn con với ánh mắt đầy lo âu, như thể chỉ cần rời mắt một giây thôi, con sẽ rời khỏi vòng tay ba mẹ.
Những đêm mưa lớn, điện chập chờn, ba phải thức dậy, khoác vội chiếc áo, ra canh ao nuôi tôm… Cũng chính từ cái nghề nuôi tôm vất vả ấy, ba mẹ đã dành dụm từng chút để cho con ăn học.
Và khi con lớn… Nhiều lần con đã bướng bỉnh, cãi lời ba mẹ. Những điều mà khi ấy con nghĩ là cá tính, nhưng sau này con mới hiểu đó là sự non nớt của một đứa trẻ chưa kịp hiểu lòng ba mẹ.
Con xin lỗi ba mẹ vì những lúc chưa đủ thấu hiểu, vì đã từng vô tâm, vì đã lớn lên trong yêu thương nhưng lại có lúc quên đi điều đó”.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Huỳnh Quốc Nhanh, phụ huynh em Huỳnh Gia Phát, học sinh lớp 12A14, nhấn mạnh: “Trên hành trình lớn lên của các con, có những lúc cha mẹ nghiêm khắc, có những lần la mắng, nhưng đó là những khi không thể nói hết tình yêu thương bằng lời. Sâu thẳm trong tim, tất cả đều chỉ vì một điều giản dị: mong các con trở thành người tốt, sống tử tế và vững vàng trước cuộc đời. Đối với cha mẹ, điều hạnh phúc nhất không phải chỉ là nhìn thấy con đạt điểm cao hay thành công sau này mà là nhìn thấy con trưởng thành hơn mỗi ngày, biết yêu thương, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội”.
Một số hình ảnh của buổi lễ trưởng thành tại Trường tiểu học-THCS-THPT Trương Vĩnh Ký:
Thông tư 26/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên ĐH vừa được Bộ GD-ĐT ban hành thay thế cho thông tư năm 2020, đã mở rộng phạm vi áp dụng đối với cả giảng viên trường ĐH ngoài công lập nhằm thống nhất về chuẩn nghề nghiệp trong toàn hệ thống giáo dục ĐH.
Theo đó, thông tư này áp dụng đối với giảng viên ĐH, bao gồm: giảng viên, giảng viên chính, giảng viên cao cấp trong cơ sở giáo dục ĐH công lập và ngoài công lập.
Trước đó, Thông tư số 40/2020/TT-BGDĐT chỉ áp dụng đối với viên chức giảng dạy trong các cơ sở giáo dục ĐH công lập.
Cụ thể, đối với giảng viên, có 6 nhiệm vụ gồm giảng dạy, hướng dẫn và đánh giá đồ án, khóa luận tốt nghiệp chương trình đào tạo trình độ ĐH; tham gia giảng dạy chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ và hướng dẫn, đánh giá luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ nếu có đủ tiêu chuẩn theo quy định.
Bên cạnh đó tham gia xây dựng, phát triển chương trình đào tạo; chủ trì phát triển chương trình đào tạo đối với học phần do giảng viên phụ trách giảng dạy; chủ trì hoặc tham gia biên soạn giáo trình, sách phục vụ đào tạo
Tham gia các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; các hoạt động hợp tác quốc tế và bảo đảm chất lượng giáo dục ĐH; viết và tham gia báo cáo khoa học...
Đối với giảng viên chính cũng có các nhiệm vụ như giảng viên, tuy nhiên nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo ở mức độ cao hơn.
Đặc biệt, giảng viên cao cấp còn có nhiệm vụ phát hiện năng lực sở trường của người học để tổ chức đào tạo, bồi dưỡng tài năng; chủ trì xây dựng, phát triển chương trình đào tạo của chuyên ngành; chủ động cập nhật thường xuyên những thành tựu khoa học vào việc xây dựng, phát triển chương trình đào tạo, tư vấn hỗ trợ đồng nghiệp trong phát triển chương trình đào tạo...
Về trình độ, giảng viên và giảng viên chính cần có bằng thạc sĩ trở lên phù hợp với vị trí việc làm, ngành hoặc chuyên ngành giảng dạy, có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên ĐH.
Trong khi đó, giảng viên cao cấp cần có bằng tiến sĩ phù hợp với vị trí việc làm, ngành hoặc chuyên ngành giảng dạy; có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên ĐH.
Về nghiên cứu khoa học, không yêu cầu cụ thể đối với giảng viên. Trong khi đó, giảng viên chính phải chủ trì thực hiện ít nhất một hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp cơ sở hoặc cấp cao hơn đã nghiệm thu với kết quả từ đạt yêu cầu trở lên; chủ trì hoặc tham gia biên soạn ít nhất một sách phục vụ đào tạo được hội đồng khoa học của trường thẩm định, nghiệm thu và đưa vào sử dụng trong đào tạo, bồi dưỡng từ trình độ ĐH trở lên phù hợp với ngành, chuyên ngành giảng dạy hoặc đào tạo của giảng viên và có mã số chuẩn quốc tế ISBN.
Bên cạnh đó, phải là tác giả của ít nhất 3 bài báo khoa học là công trình nghiên cứu khoa học phù hợp với ngành, chuyên ngành giảng dạy của giảng viên đã được công bố trên tạp chí khoa học có mã số chuẩn quốc tế ISSN.
Còn đối với giảng viên cao cấp, phải chủ trì thực hiện ít nhất 2 hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp cơ sở hoặc một hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp cao hơn đã nghiệm thu với kết quả từ đạt yêu cầu trở lên.
Giảng viên cao cấp phải hướng dẫn ít nhất 2 học viên được cấp bằng thạc sĩ hoặc hướng dẫn chính, phụ hoặc độc lập ít nhất một nghiên cứu sinh được cấp bằng tiến sĩ.
Nếu giảng viên không tham gia hướng dẫn luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ thì số lượng hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được nghiệm thu phải gấp 2 lần.
Ngoài ra, phải chủ trì biên soạn ít nhất một sách phục vụ đào tạo được hội đồng khoa học của trường thẩm định, nghiệm thu và đưa vào sử dụng trong đào tạo, bồi dưỡng từ trình độ ĐH trở lên phù hợp với ngành, chuyên ngành giảng dạy hoặc đào tạo của giảng viên và có mã số chuẩn quốc tế ISBN;
Là tác giả của ít nhất 6 bài báo khoa học là công trình nghiên cứu khoa học phù hợp với ngành, chuyên ngành giảng dạy của giảng viên đã được công bố trên tạp chí khoa học có mã số chuẩn quốc tế ISSN.
ĐH Quốc gia TP.HCM ngày 15.4 công bố phổ điểm kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 1 năm nay của 133.483 thí sinh hợp lệ. Số lượng thí sinh đợt 1 cũng tiếp tục lập kỷ lục mới trong lịch sử tổ chức, dù tốc độ tăng trưởng của năm nay không tăng đáng kể nếu so với các năm bùng nổ là 2021 (tăng hơn 44.000 thí sinh so với cùng đợt năm trước), 2025 (tăng hơn 32.000) và 2019 (tăng gần 29.000).
Trong đó, 2021 là năm Covid-19 bùng phát khắp Việt Nam đặc biệt tại các tỉnh, thành phía nam; 2025 là năm đầu tiên học sinh lớp 12 thi tốt nghiệp THPT theo chương trình mới và cũng là năm V-ACT đổi mới cấu trúc đề thi; và 2019 đánh dấu V-ACT từ một kỳ thi nội bộ dùng để xét tuyển trong các trường thành viên ĐH Quốc gia TP.HCM trở thành một phương thức tuyển sinh được các trường ngoài hệ thống này công nhận.
Ngoài các mốc tăng trưởng mạnh mẽ kể trên, các năm còn lại ghi nhận tốc độ tăng ổn định trong đợt 1, dao động từ vài ngàn đến hơn chục ngàn thí sinh. Mức thấp nhất được ghi nhận vào năm 2024 khi chỉ tăng hơn 5.700 thí sinh, tuy nhiên nếu xét về tỷ lệ tăng chậm nhất thì năm 2026 khi chỉ tăng 5,7%. Riêng 2020 là năm duy nhất ghi nhận số lượng thí sinh giảm, cũng là năm bắt đầu xuất hiện những ca Covid-19 đầu tiên ở nước ta.
Nhìn chung số thí sinh dự thi đợt 1 năm nay cao gấp 30 lần so với năm đầu tiên tổ chức và tương đương khoảng 1/9 số thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT. Con số này cũng vượt tổng số thí sinh thi HSA của ĐH Quốc gia Hà Nội - vốn dự kiến có 120.000 lượt thi sau 6 đợt (mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 2 lượt thi mỗi năm - PV).
Việc chúng tôi chọn đợt 1 làm mốc đối sánh xuất phát từ thực tế có một số năm V-ACT chỉ tổ chức một đợt thi là 2022, 2021 (hủy hay không tổ chức đợt 2 vì Covid-19) và 2018 (năm đầu tiên tổ chức); cũng như không ít thí sinh đợt 1 sẽ tiếp tục dự thi đợt 2 để cải thiện điểm số. Vì thế, dữ liệu về số thí sinh thi đợt 1 là chỉ dấu phù hợp để đảm bảo tính đồng nhất và đo lường sát sườn sức hút ban đầu của kỳ thi ở từng năm.
Một trong những lý do thúc đẩy sự phổ biến của V-ACT là việc ngày càng nhiều cơ sở giáo dục ĐH công nhận kết quả và sử dụng điểm kỳ thi này trong quá trình tuyển sinh. Từ 7 đơn vị công nhận trong nội bộ ĐH Quốc gia TP.HCM ở năm đầu tổ chức, đến nay số trường đã tăng hơn 16 lần, lên 118 ĐH, CĐ trên cả nước. Đáng chú ý, trong số này có sự xuất hiện của nhiều trường quân đội cũng như các trường danh tiếng phía bắc.
Quy mô địa phương tổ chức thi V-ACT cũng là một yếu tố quan trọng tác động tới sức lan tỏa của kỳ thi, khi tạo điều kiện cho đông đảo thí sinh tiếp cận. Từ vài đô thị trung tâm như TP.HCM, Cần Thơ và Quy Nhơn vào năm 2018, kỳ thi ngày càng mở rộng độ phủ, lên đến 17 địa phương vào năm 2022. Bản đồ tổ chức thi tiếp tục mở rộng thêm 4 tỉnh nữa vào năm 2023, sau đó tăng 3 tỉnh vào năm 2024 trong đó có Thừa Thiên - Huế.
Điều này đã đánh dấu bước tiến nổi bật của V-ACT trên dải miền Trung sau nhiều năm Đà Nẵng là điểm đến xa nhất về phía bắc.
Tới năm 2025, kỳ thi lần đầu đặt chân tới Cà Mau - điểm cực nam của Tổ quốc - giúp nâng tổng số tỉnh, thành tổ chức thi lên 25. Thời điểm này, chỉ còn Kon Tum, Gia Lai, Đắk Nông, Long An, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng và Hậu Giang là chưa có điểm thi V-ACT nào. Đến năm 2026, sau sáp nhập địa giới hành chính, kỳ thi này đã chính thức được phủ khắp tất cả địa phương từ Huế trở vào nam.
Ngoài ra, theo các chuyên gia, việc kỳ thi hoàn toàn kiểm tra thí sinh dựa trên năng lực học thuật, tư duy như SAT, ACT chứ không phải năng lực thuộc lòng; lệ phí thi ở mức vừa phải (360.000 đồng vào năm 2026); hay việc có một phương án khác để vào ĐH song song với xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT... cũng là những động lực quan trọng thúc đẩy thí sinh tìm tới V-ACT những năm qua.
Những yếu tố nêu trên góp phần đưa V-ACT, trước đó có tên tiếng Anh viết tắt là APT, trở thành kỳ thi quan trọng hàng đầu với sĩ tử miền Nam vào mỗi mùa tuyển sinh, kéo theo đó là một thị trường luyện thi sôi động và đa dạng: từ trực tiếp đến trực tuyến, từ dạy live đến bán video quay sẵn, từ tài liệu nội bộ đến sách tham khảo được phát hành công khai...
