Ông Nguyễn Tiến Thảo – Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo – cho biết bộ đang trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Mục tiêu không chỉ dừng ở hỗ trợ chi phí học tập, sinh hoạt cho người học mà quan trọng hơn là tạo động lực đủ mạnh để thu hút và giữ chân người học giỏi theo đuổi các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược – những lĩnh vực có vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia.
Chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược dự kiến được áp dụng từ 1-9-2026, dành cho công dân Việt Nam đang theo học hệ chính quy, từ sinh viên cử nhân, kỹ sư đến học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh tiến sĩ.
Danh mục nhóm ngành đề xuất được cấp học bổng dự kiến có 15 nhóm ngành gồm: sinh học, sinh học ứng dụng, khoa học vật chất, khoa học Trái đất, toán học, thống kê, máy tính, công nghệ thông tin, kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, kỹ thuật điện – điện tử và viễn thông, kỹ thuật hóa học – vật liệu – luyện kim và môi trường, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật địa chất – địa vật lý và trắc địa, kỹ thuật mỏ, xây dựng.
Các mức học bổng dự kiến chia theo bậc học và nhóm ngành. Ở bậc đại học, mức hỗ trợ dao động từ khoảng 3,7 – 5,5 triệu đồng/tháng, mỗi năm học được tính 10 tháng. Ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, mức hỗ trợ cao hơn, tối đa lên tới 8,4 triệu đồng/tháng, hưởng 12 tháng/năm.
Có hai nhóm được xem xét hỗ trợ học bổng. Thứ nhất, các thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc quốc tế (thời gian đoạt giải không quá ba năm).
Nhóm thứ hai, các thí sinh có tổng điểm thi tốt nghiệp trong tổ hợp xét tuyển gồm môn toán và hai môn trong số bốn môn lý, hóa, sinh, tiếng Anh từ 22,50 điểm trở lên (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, không tính điểm quy đổi môn tiếng Anh nếu thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp).
Bên cạnh đó, nhóm thí sinh thứ hai cũng phải bảo đảm nằm trong nhóm 30% thí sinh đạt điểm trúng tuyển cao nhất cùng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc…
Đối với chương trình đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ, yêu cầu tập trung vào năng lực nghiên cứu khoa học. Trong đó với thạc sĩ để duy trì học bổng, năm thứ nhất phải đạt điểm tích lũy 3.2/4.0 trở lên hoặc là tác giả đứng tên đầu hoặc tác giả liên hệ của ít nhất một bài báo khoa học có nội dung chuyên môn thuộc đề tài luận án thạc sĩ đã được chấp nhận đăng thuộc danh mục tạp chí khoa học do Hội đồng giáo sư nhà nước quy định.
Đối với chương trình đào tạo tiến sĩ yêu cầu 12 tháng liền trước là tác giả đứng đầu hoặc tác giả liên hệ ít nhất một bài báo có nội dung chuyên môn thuộc đề tài luận án tiến sĩ đã được chấp nhận đăng thuộc danh mục tạp chí khoa học do Hội đồng giáo sư nhà nước quy định.
Theo ông Thảo, chính sách học bổng đang được bộ đề xuất giúp các bạn sinh viên đủ sinh hoạt phí khi theo học các chương trình đào tạo các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Chính sách học bổng cũng thiết kế theo cấu trúc tăng dần theo trình độ đào tạo, phản ánh đúng yêu cầu về năng lực nghiên cứu và đóng góp của người học.
Ngoài ra, việc xét và chi trả học bổng được thực hiện trên cơ sở dữ liệu sẵn có khi thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, không phát sinh thủ tục hành chính cho người học, bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả.
Thí sinh muốn được nhận học bổng của chương trình thì tổ hợp xét tuyển của ba môn thi tốt nghiệp THPT của thí sinh phải nằm trong số năm môn (toán, lý, hóa, sinh, tiếng Anh) mới đạt điều kiện nhận học bổng.
Các tổ hợp khác ngoài năm môn này nếu xét tuyển vào nhóm ngành trên sẽ không được nhận học bổng. Từ đó ông Thảo lưu ý với các cơ sở đào tạo và thí sinh về định hướng kỹ thuật trong quá trình xây dựng phương án tuyển sinh và lựa chọn tổ hợp xét tuyển để không lãng phí cơ hội.
Theo thống kê của Liên Hợp Quốc, có tới 72,4% trẻ em trong độ tuổi 11-14 từng trải qua ít nhất một hình thức kỷ luật bằng bạo lực thể chất hoặc tinh thần. Điều đáng lo ngại là nhiều tổn thương lại xuất phát từ chính môi trường sống gần gũi nhất với các em là gia đình.
Tại tọa đàm “Vì an toàn trẻ em Việt Nam” do Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ tổ chức sáng 15/5, các chuyên gia cho rằng việc xây dựng môi trường sống an toàn, tích cực cho trẻ cần bắt đầu từ sự thay đổi trong nhận thức và kỹ năng của người lớn.
Theo Đại biểu Quốc hội Nguyễn Trần Phương Hà, các vụ việc liên quan đến trẻ em, học sinh hiện nay đang diễn biến ngày càng phức tạp, đòi hỏi sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội trong công tác phòng ngừa, hỗ trợ và bảo vệ trẻ.
Các chuyên gia nhận định áp lực công việc và cuộc sống hiện đại khiến nhiều bậc phụ huynh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, mệt mỏi. Nếu thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc, người lớn có thể vô tình tạo ra những tổn thương tâm lý cho con trẻ thông qua lời nói, thái độ hoặc cách ứng xử hằng ngày
Không chỉ những tác động trực tiếp, sự thiếu quan tâm, khoảng cách trong giao tiếp gia đình hay những biến động như ly hôn, tái hôn cũng có thể khiến trẻ cảm thấy cô đơn, thiếu cảm giác an toàn. Vì vậy, các chuyên gia cho rằng cha mẹ cần dành nhiều thời gian lắng nghe, đồng hành và tạo không gian chia sẻ tích cực với con.
TS tâm lý Linh Trang cho biết nhu cầu được hỗ trợ tâm lý của trẻ em hiện nay đang gia tăng mạnh. Chỉ riêng trong tháng 4, Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ em 111 đã tiếp nhận khoảng 46.000 cuộc gọi liên quan đến trẻ em. Tuy nhiên, nguồn lực hỗ trợ vẫn còn hạn chế.
Theo TS Linh Trang, điều quan trọng là phụ huynh cần cởi mở hơn khi nhận thấy con có dấu hiệu bất ổn tâm lý. Việc sớm lắng nghe, thấu hiểu và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn sẽ giúp trẻ được can thiệp kịp thời, tránh để tổn thương kéo dài.
Bên cạnh môi trường đời thực, các chuyên gia cũng cảnh báo trẻ em đang đối mặt với nhiều nguy cơ trên không gian mạng. Tại tọa đàm, Thượng tá Nguyễn Bá Sơn cho biết nhiều vụ việc xâm hại trẻ em thời gian qua có liên quan đến môi trường mạng.
Ông cho rằng hiểm họa đôi khi không đến từ những đường dây tội phạm xa lạ, mà âm thầm nảy sinh từ chính sự vô tư của người lớn.
Thói quen đăng tải hình ảnh, chia sẻ những khoảnh khắc đời thường của con trẻ lên mạng xã hội tưởng chừng vô hại lại vô tình trở thành nguồn dữ liệu cho kẻ xấu khai thác, đồng thời đẩy các em vào tâm điểm của những lời bình luận độc hại và sự xâm phạm đời tư.
Theo ông, phụ huynh cần cẩn trọng khi chia sẻ hình ảnh, thông tin cá nhân của con lên mạng xã hội, đồng thời tăng cường hướng dẫn kỹ năng sử dụng Internet an toàn cho trẻ.
Để “vá” lại những khoảng trống nguy hiểm ấy, một hệ thống bảo vệ đa tầng đang từng bước được kích hoạt. Tại TPHCM, công nghệ đã được huy động nhằm rút ngắn thời gian tiếp nhận và xử lý các vụ việc liên quan đến trẻ em.
Ông Nguyễn Tăng Minh cho biết thành phố đã chính thức tích hợp tổng đài 1022 để tiếp nhận mọi phản ánh liên quan đến bạo hành trẻ em. Toàn bộ thông tin sau khi tiếp nhận sẽ được trung tâm phân tích, xử lý khẩn cấp và chuyển trực tiếp về địa phương, yêu cầu lực lượng công an can thiệp ngay tại hiện trường.
Song về lâu dài, các chuyên gia cho rằng giải pháp quan trọng nhất vẫn là trang bị kiến thức cho người lớn ngay từ sớm. Giáo dục tiền hôn nhân, kỹ năng làm cha mẹ, hiểu biết về tâm lý trẻ em và khả năng kiểm soát cảm xúc cần được xem là nền tảng để xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em phát triển toàn diện.
Tại chương trình, Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ cũng tổ chức lễ phát động chiến dịch "Vì an toàn trẻ em Việt Nam". Đây là hoạt động mở màn cho chiến dịch truyền thông cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức, kêu gọi hành động và xây dựng mạng lưới bảo vệ trẻ em trước nguy cơ bạo hành, xâm hại và tổn thương cả trong đời sống thực lẫn trên môi trường mạng.
Chiến dịch được triển khai trong bối cảnh liên tiếp xảy ra nhiều vụ bạo lực liên quan đến trẻ em, gây hậu quả nghiêm trọng và tạo sự bức xúc trong dư luận.
Chỉ trong chưa đầy 5 tháng đầu năm, cả nước ghi nhận ít nhất 30 vụ việc liên quan đến bạo lực trẻ em được báo chí phản ánh, gồm 12 vụ bạo lực gia đình và 18 vụ bạo lực học đường, bạo lực mạng.
Thông qua thông điệp: “Mỗi người lớn là một mắt xích bảo vệ trẻ em. Khi một mắt xích im lặng, trẻ có thể mất cơ hội được cứu”, chiến dịch khẳng định quan điểm “bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của toàn xã hội”.
10 chuyên đề ôn tập môn ngữ văn thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Đỗ Đức Anh, Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=7dJ1hwh1ivc
Trong chuyên đề 2 - Trạm văn thực chiến – đọc hiểu văn bản thông tin, giáo viên giúp học sinh vận dụng lý thuyết đã học ở chuyên đề 1 để thực hành giải đề đọc hiểu một cách thành thạo, đúng hướng và đạt điểm tối đa. Việc rèn luyện kỹ năng đọc hiểu văn bản thông tin qua các đề thực tiễn sẽ giúp học sinh rút kinh nghiệm sâu sắc cho bản thân để làm tốt câu đọc hiểu văn bản thông tin. Giáo viên cũng hướng dẫn học sinh xác định đúng dạng câu hỏi để áp dụng chiến lược phù hợp.
Trước đó, vào ngày 22.4, Báo Thanh Niên đã phát sóng chuyên đề 1 - Chinh phục 16 dạng câu hỏi đọc hiểu văn bản thông tin - giúp học sinh nắm vững các dạng câu hỏi thường gặp trong phần đọc hiểu của đề thi ngữ văn (đặc biệt là văn bản thông tin), từ đó phát triển kỹ năng phân tích, suy luận và trình bày ý. Giúp học sinh tháo gỡ vướng mắc ở những câu hỏi khó khi đọc hiểu văn bản thông tin; Đưa ra công thức trả lời các dạng câu hỏi để không bị mất điểm. Giúp học sinh tìm ý nhanh, trả lời chính xác các câu đọc hiểu. Hướng dẫn chi tiết từng ý cho câu trả lời, chính xác tuyệt đối (để không mất điểm oan). Biết cách trình bày câu trả lời đúng, trúng, đủ và tránh lỗi thường gặp...
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Cuộc thi dịch văn học Việt-Trung, Trung-Việt thuộc khuôn khổ chương trình giao lưu văn chương Việt-Trung, Trung-Việt lần thứ 2 do Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TP.HCM, Công ty CP Văn hóa Chi (Chibooks) phối hợp Trường ĐH Hoa Sen, Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam (ĐH Ngoại ngữ Bắc Kinh), Hội Nhà văn Trung Quốc, Hội Nhà văn TP.HCM, Câu lạc bộ Đọc sách văn học Trung Quốc tại Việt Nam tổ chức.
Sau mùa 1 thu hút hơn 2.000 thí sinh đến từ Việt Nam và Trung Quốc, ban tổ chức cho biết mùa 2 sẽ chỉ dành cho sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ Việt và Trung ở hai nước. Độ khó của mùa 2 cũng tăng lên, yêu cầu thí sinh phải qua 2 vòng thi dịch thơ, dịch văn xuôi. Thời gian nhận bài, chấm giải bắt đầu từ nay và dự kiến kéo dài đến ngày 30.8.
Ban tổ chức cho biết thêm với hạng mục dịch Việt - Trung, cuộc thi đã lựa chọn những tác phẩm của các nhà thơ như Tương tư (Nguyễn Bính), Con cò (Chế Lan Viên), Tiếng sáo Thiên Thai (Thế Lữ), Mùa xuân chín (Hàn Mạc Tử), Từ ấy (Tố Hữu), Bài thơ tình ở Hàng Châu (Tế Hanh), Vội vàng (Xuân Diệu), Bếp lửa (Bằng Việt)... cho vòng 1. Ở vòng 2, cuộc thi sẽ chọn trích đoạn của các nhà văn Lê Minh Khuê, Nguyễn Nhật Ánh, Nguyễn Huy Thiệp...
Đây là hạng mục dành cho sinh viên Trung Quốc.
Trong khi đó, với hạng mục dịch Trung - Việt dành cho sinh viên Việt Nam, ban tổ chức sẽ giới thiệu tác phẩm của các nhà thơ Dương Thanh Từ, Điền Tương, Dương Khắc, Khâu Hoa Đông, Jidi Majia... cùng nhà văn Lưu Chấn Vân, Đông Tây, Lý Ước Nhiệt, Phàm Nhất Bình...
Theo ban tổ chức, đội ngũ giám khảo bao gồm tiến sĩ Nguyễn Phước Lộc, Phó trưởng khoa Tiếng Trung ở Trường ĐH Sư phạm TP.HCM; tiến sĩ Hồ Minh Quang, Ủy viên thường vụ Ban chấp hành Hội Hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc ở TP.HCM; tiến sĩ Trần Thị Cẩm Tú, Viện trưởng Viện Đào tạo và hợp tác quốc tế, kiêm Giám đốc chương trình ngôn ngữ Trung Quốc tại Trường ĐH Hoa Sen.
Đồng thời còn có tiến sĩ Phạm Thị Duyên Hồng, Trưởng bộ môn thực hành tiếng Trung ở Trường ĐH Ngoại ngữ-Tin học TP.HCM; thạc sĩ Nguyễn Lệ Chi, Phó chủ tịch Hội đồng văn học dịch (Hội nhà văn TP.HCM), kiêm Giám đốc Chibooks; nhà thơ Tăng Quảng Kiện, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội nhà thơ Hoa văn quốc tế (Hồng Kông).
Tại lễ khởi động cuộc thi sáng nay, tiến sĩ Hồ Minh Quang cũng có bài chia sẻ về tình hình dịch thuật Việt - Trung hiện tại cũng như lưu ý những thách thức sinh viên cần để tâm nhằm có được bản dịch tốt nhất. Theo thầy, dịch thuật không chỉ dừng ở việc chuyển ngữ mà còn phải chuyển tải được cả "thế giới" trong tác phẩm tới độc giả - từ không gian, văn hóa, con người sinh sống trong đó đến cảm xúc mà tác giả gửi gắm.
Đây là đặc điểm khiến trí tuệ nhân tạo (AI) chưa thể thay thế vai trò đặc thù của người biên dịch, tiến sĩ Quang nhấn mạnh.
Cũng theo thầy Quang, việc dịch thuật từ Việt sang Trung đang gặp phải một số thách thức đặc thù, từ thể thơ (lục bát không có trong tiếng Trung), văn hóa (làng quê, phong tục Việt), ngôn ngữ (từ láy như lấp lánh, bâng khuâng và sắc thái biểu cảm) đến giọng văn (rất "Việt", khó chuyển ngữ). Điều này góp phần khiến Việt - Trung tuy gần gũi về mặt địa lý, song những tác phẩm nước ta khi dịch sang tiếng Trung lại chưa tạo được quá nhiều tiếng vang.
Đó cũng là lý do ban tổ chức hy vọng thông qua cuộc thi có thể quảng bá các tác phẩm văn học Việt Nam - Trung Quốc đến đông đảo bạn đọc hai nước đồng thời nuôi dưỡng tình yêu văn chương và góp phần nâng cao kỹ năng biên dịch văn học.
