Tại cơ sở chế biến của thương hiệu Pun coffee ở km 27 Hồ Chí Minh Tây, xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị, chúng tôi được vợ chồng anh Phan Hồng Phong giới thiệu và tự tay pha cà phê nổi tiếng của vùng đất Khe Sanh. “Các anh chị hãy uống và cảm nhận. Đây là loại cà phê đặc sản ngon nhất Việt Nam được trồng ở độ cao kiêu hãnh 600m đấy ạ”, anh Phong nói.
Anh Phong là thế hệ thứ ba làm cà phê ở Hướng Phùng, sau người Pháp và những người dân đi kinh tế mới. Anh sinh ra, lớn lên ở “thủ phủ” cà phê Hướng Phùng, chứng kiến hết thăng trầm sướng khổ của người làm cà phê Khe Sanh.
Đầu thế kỷ 20, người Pháp đã đến Khe Sanh, thấy được thế mạnh của đất này với cây cà phê, họ đã xây dựng đồn điền để trồng cà phê. Từ đó, Khe Sanh đã được thế giới biết đến với những sản phẩm cà phê nổi tiếng.
Trải qua thời gian, Hướng Hóa bây giờ trở thành một trong những vùng trồng cà-phê lớn nhất miền trung. Từ nương rẫy, cây cà phê ra hoa, tạo quả, cho thu hoạch, trải qua kỹ thuật chế biến, cà phê trở thành sản phẩm thương mại có giá trị lớn.
Rồi không ngờ, một giai đoạn dài tiếp theo thương hiệu cà phê arabica Khe Sanh hầu như vắng bóng trên thị trường bởi nhiều yếu tố khác nhau. Thời gian này, anh Phong ấp ủ kế hoạch tìm lại chỗ đứng cho thương hiệu cà phê Khe Sanh.
Năm 2019, anh Phan Hồng Phong cùng vợ là chị Lương Ngọc Trâm quyết tâm xây dựng lại chất lượng cà phê arabica Khe Sanh với thương hiệu mới Pun Coffee trên tâm thế làm cà phê sạch, chất lượng cao để khách hàng thay đổi thói quen sử dụng cà phê.
Quyết định táo bạo của vợ chồng anh lúc bấy giờ khiến mọi người ngỡ ngàng, thậm chí nói “hơi điên”, song vợ chồng anh muốn tiếp nối sự nghiệp mà ba chồng đã đeo đuổi mấy chục năm qua.
Ngày xưa, bố ruột anh Phong là một trong những người đi tiên phong phát triển cây cà phê Arabica ở Hướng Phùng. Ông làm theo cách truyền thống, mua xô quả xanh chín nên chất lượng hạt không cao. Đến khi vợ chồng anh về chỉ tập trung mua cà phê chín đỏ 100% về chế biến.
Khi đang hăng say làm cà-phê và mùa vụ thu hoạch đầu tiên vừa kết thúc thì bất ngờ đại dịch Covid-19 bùng phát, mọi thứ đều gặp khó khăn vì bị phong tỏa không thể xuất khẩu, ngành cà phê ảnh hưởng nặng nề nhất khi hệ thống các quán phải đóng cửa, anh chị tưởng chừng phải bỏ cuộc giữa đường. Cũng chính thời điểm đó, anh cùng vợ ngồi tính toán lại con đường phát triển bền vững.
“Tụi mình có cây cà phê nào đâu, chỉ thu mua rồi chế biến thôi”, chị Trâm cười nói. Song, thay vì chỉ tham gia công đoạn cuối như bao năm vẫn làm, cả hai đều xác định giờ phải liên kết sản xuất thành chuỗi để đảm bảo từ khâu đầu vào đến đầu ra sản phẩm. Bởi, sản phẩm cà phê ngon bắt nguồn từ thổ nhưỡng, phương pháp canh tác, hái lượm và chế biến.
Anh Phong có thế mạnh về kỹ thuật rang xay và trồng trọt nên xây dựng một quy trình về vùng sản xuất nguyên liệu. Các vườn trồng liên kết phải thực hiện theo tiêu chuẩn loại bỏ hoá chất trong quá trình canh tác.
Chị Trâm tâm sự, ở đây bà con đều là người dân tộc Vân Kiều, canh tác cà phê độc canh theo thói quen lạm dụng hoá chất đã mấy chục năm. Sau một thời gian, đất đai không chỉ bạc màu, cây yếu, nhiều sâu bệnh mà môi trường cũng bị ảnh hưởng. Thế nên, vợ chồng chị phải đi gõ cửa từng nhà, thuyết phục cho được bà con thay đổi tập quán trồng truyền thống sang phương thức canh tác thuận tự nhiên.
“Bà con sợ rủi ro nên còn chần chừ, song Pun Coffee cam kết giá thu mua G+5, tức giá thị trường cộng thêm 5.000 đồng/kg cà phê tươi thì bà con gật đầu đồng ý làm theo”, chị nói.
Trong liên kết sản xuất, bà con là người được hưởng lợi đầu tiên. Theo thời gian, mọi người nhận thức tốt hơn nên hành trình của vợ chồng chị cũng nhẹ nhàng hơn. Cứ thế, từ vài hộ, giờ đã vài chục hộ liên kết. Vùng nguyên liệu cà phê cũng đã mở rộng ngày càng nhiều.
Đến khi quả chín được thu hoạch thì kỹ thuật chế biến vô cùng quan trọng. Vì đây là dòng cà phê đặc sản, khi chế biến phải làm sao đẩy được các hương thơm tự thân đặc trưng của cà phê arabica Khe Sanh lên cao nhất, tạo dấu ấn riêng không lẫn vào đâu được để từ đó định vị được bộ hương vị của cà phê Khe Sanh, Quảng Trị.
Điều đặc biệt là chuỗi giá trị các công việc tác động mà vợ chồng anh Phong đã làm được. Đó là xây dựng các chiến lược khác nhau tác động vào đời sống kinh tế, xã hội cho nhóm nông hộ liên kết, nhất là nông hộ yếu thế đồng bào thiểu số Vân Kiều.
Trong hành trình phát triển, vợ chồng anh Phong luôn nỗ lực để hoạt động, hỗ trợ thiết thực cho nhóm nông hộ như cung cấp cây giống cà-phê chất lượng cao để người dân thực hiện tái canh thay mới cây cà phê, hỗ trợ cây che bóng, cây lâm nghiệp để cùng triển khai dự án mang rừng về vườn cà phê, xây dựng các vùng cà phê trở thành các vùng nguyên liệu đặc sản, qua đó tạo việc làm thường xuyên cho người lao động tại chỗ; giúp đào tạo con em người dân tộc thiểu số học nghề, định hướng khởi nghiệp. Những hỗ trợ này dù đang còn nhỏ nhưng rất ý nghĩa.
Ông Phạm Huy Văn, Chủ tịch UBND xã Hướng Phùng cho biết, trong tổng số gần 3.400 ha cà phê đang cho thu hoạch của toàn tỉnh Quảng Trị, xã Hướng Phùng chiếm gần 62% diện tích. Nhờ những doanh nghiệp như Pun Cafe, những năm gần đây, đồng bào Bru Vân Kiều ở Hướng Phùng đã chú trọng hơn đến kỹ thuật canh tác, liên kết sản xuất và hướng tới mô hình trồng cà phê hữu cơ.
Một trong những điểm thay đổi rõ rệt là bà con đã bỏ dần thói quen thu hoạch theo kiểu “tuốt cả cây”. Đồng bào đã ý thức hơn về chất lượng, bởi họ thấy được lợi ích trực tiếp về giá bán, sức khỏe cây và uy tín sản phẩm cà phê mang thương hiệu Hướng Phùng.
Lãi suất cho vay tăng cao và lĩnh vực bất động sản cũng gặp khó khăn khi tiếp cận vốn ngân hàng khiến nhiều doanh nghiệp gia tăng huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu. Theo Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam, trong quý 1/2026, thị trường ghi nhận 13 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp với tổng giá trị hơn 40.000 tỉ đồng. Trong đó, phát hành ra công chúng đạt 14.334 tỉ đồng, chiếm gần 36% tổng giá trị phát hành, tăng gấp đôi so với quý 4/2025 và phát hành riêng lẻ đạt hơn 25.800 tỉ đồng, tương đương khoảng 64% thị phần.
Đáng chú ý, nhóm doanh nghiệp bất động sản dẫn đầu với lượng phát hành có giá trị hơn 24.000 tỉ đồng, chiếm khoảng 60% tổng lượng trái phiếu phát hành trong quý đầu năm nay. Không chỉ trong quý 1/2026, số doanh nghiệp bất động sản trong quý 2/2026 cũng tiếp tục phát hành nhiều đợt trái phiếu ra công chúng.
Số liệu thống kê mới công bố của Công ty Chứng khoán VNDIRECT cho thấy, thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong tháng 4 ghi nhận sự cải thiện đáng kể về hoạt động phát hành. Cụ thể, có 20 đợt phát hành thành công với tổng giá trị hơn 41.300 tỉ đồng, tăng 52,9% so với tháng 3. Lũy kế 4 tháng đầu năm nay, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt hơn 68.800 tỉ đồng, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm trước. Xét theo nhóm ngành, bất động sản tiếp tục dẫn đầu thị trường về giá trị phát hành trong tháng 4 với 7 đợt phát hành, tổng giá trị hơn 20.600 tỉ đồng, chiếm khoảng một nửa tổng lượng phát hành toàn thị trường.
Một số đợt phát hành thành công có thể kể đến như Công ty CP Đầu tư Xây dựng Thái Sơn công bố hoàn tất phát hành lô trái phiếu trị giá 2.000 tỉ đồng, kỳ hạn 36 tháng với lãi suất 12,5%/năm. Hay Công ty CP Đầu tư và Phát triển Bất động sản Minh An đã phát hành 2 lô trái phiếu tổng giá trị 7.500 tỉ đồng với lãi suất 10 - 10,5%/năm. Trong khi đó, Công ty TNHH Phát triển Bất động sản An Gia Hưng cũng huy động gần 1.065 tỉ đồng trái phiếu với lãi suất 11%/năm. Hàng loạt doanh nghiệp khác như Văn Phú Invest, Bcons, Khải Hoàn Land hay Công ty CP Thời Đại Mới T&T cũng liên tiếp tham gia thị trường với các lô trái phiếu có lãi suất dao động từ khoảng 10 - 13,5%/năm...
Trên thế giới, nhiều ngôi làng cổ ở Hà Lan và Pháp là nơi lưu giữ trọn vẹn vẻ đẹp nguyên bản của châu Âu - nơi thời gian dường như trôi chậm lại giữa kiến trúc hàng trăm năm tuổi và nhịp sống bình yên.
Tại Giethoorn - “ngôi làng không đường” nổi tiếng của Hà Lan, những mái dốc, nép mình bên dòng nước xanh trong tạo nên khung cảnh như bước ra từ cổ tích. Điểm đặc biệt nhất của Giethoorn là hệ thống kênh đào len lỏi khắp làng, thay thế hoàn toàn cho đường bộ. Những ngôi nhà mái tranh được nối với nhau bằng hơn 170 cây cầu gỗ nhỏ xinh. Không gian nơi đây gần như không có tiếng ồn của xe cộ, chỉ còn lại âm thanh nhẹ nhàng của mái chèo, tiếng chim và gió lùa qua tán cây.
Vẻ đẹp của Giethoorn còn nằm ở sự nguyên bản và nhịp sống chậm rãi. Mọi thứ dường như tách biệt khỏi nhịp sống hiện đại, mang lại cảm giác bình yên, trong lành và đầy chất thơ - nơi con người tìm lại sự cân bằng giữa thiên nhiên và tâm hồn. Du khách tới đây có thể ngồi thuyền trôi chậm trên kênh, ngắm nhìn những khu vườn xanh mướt, rực rỡ hoa theo mùa - một trải nghiệm thư thái đúng nghĩa.
Trong khi đó, tại Colmar hay Gordes, các ngôi làng cổ của Pháp lại quyến rũ bằng những ngôi nhà gỗ nhiều màu sắc hoặc những công trình đá ong bám theo triền đồi, bao quanh bởi cánh đồng nho và hoa oải hương, soi bóng bên mặt nước. Mỗi ngôi làng là một lát cắt văn hóa, phản chiếu lịch sử, nghệ thuật và lối sống chậm rãi - nơi con người tìm về sự cân bằng, kết nối với tự nhiên và những giá trị bền vững vượt thời gian.
Lấy cảm hứng từ những ngôi làng cổ đẹp như tranh vẽ đó, nhà sáng lập Ecopark - chủ đầu tư đại đô thị Eco Central Park (gần 200 ha, phường Trường Vinh, Nghệ An), mới đây đã cho ra mắt những trải nghiệm thực tế đầu tiên tại nhánh đảo mẫu The Grand Island - sản phẩm biểu tượng đắt giá nhất dự án, thuộc phân khu Đảo Châu Âu.
The Grand Island gồm 9 nhánh đảo đẹp nhất được phát triển trên quy mô 16 ha, với những đường nét quy hoạch uốn lượn mở ra tầm view mặt nước rộng nhất khu đô thị.
Không chỉ sử dụng mặt nước làm điểm nhấn đặc trưng cho cảnh quan, The Grand Island còn là những nhánh đảo sở hữu thiết kế kiến trúc đặc sắc và được hoàn thiện tỉ mỉ như một tác phẩm nghệ thuật sống động.
Từng căn biệt thự đảo tại The Grand Island được phối màu sắc trang nhã, nổi bật là hệ mái ngói có độ dốc 30 - 60 độ, từ tầng 2 lên đến đỉnh mái đều được nhấn cách điệu các đường nét đặc trưng của ngói nung Bát Tràng. Chính màu sắc của vật liệu tự nhiên đã tạo ra trải nghiệm thị giác khác biệt khi bước vào không gian của The Grand Island, từ màu tường, các chi tiết của gỗ biến tính tại ban công, hay hệ mái ngói nâu trầm xen lẫn trong sắc màu của cây xanh và mặt nước.
Là khu compound khép kín với hệ thống an ninh 24/7, The Grand Island còn tạo ra cho mình sự khác biệt trong cách cư dân thưởng thức cuộc sống mỗi ngày thông qua cảm nhận về môi trường tự nhiên.
Trong thực tế, khoa học đã chứng minh việc quy hoạch và cảnh quan có thể tạo ra vi khí hậu riêng biệt cho một khu vực địa lý. The Grand Island đã được tính toán dựa trên sự kết hợp của mặt nước, tầng cây xanh che phủ, hệ thực vật mặt đất để giảm bức xạ nhiệt và sự sắp xếp đường cong quy hoạch để làm dịu cơn gió, kiến tạo những làn gió từ mặt nước thổi vào, xua tan đi cái nóng mùa hè và triệt tiêu gió Lào nóng rát.
Nhờ vậy, trải nghiệm thực tế của The Grand Island được ghi nhận nhiệt độ giảm hơn 5 độ C so với khu vực trung tâm Vinh. Điều này giúp gia tăng đáng kể giá trị và chất lượng sống khi cư dân hoàn toàn có thể duy trì các hoạt động ngoài trời, giảm bớt chênh lệch nhiệt độ của sân vườn so với trong nhà, tạo sự thoải mái kể cả trong những ngày hè oi nóng.
Với những nét khác biệt trong cảnh quan, thiết kế nói trên, cuối năm 2025 vừa qua, tại Bangkok (Thái Lan), ban tổ chức giải thưởng PropertyGuru Asia Property Awards đã vinh danh The Grand Island là “Dự án Nhà ở Phong cách nhất Châu Á”.
Đề xuất mới của Bộ Công Thương về cơ chế điều hành giá điện đang mở đường cho việc xử lý dần khoản lỗ gần 45.000 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đồng thời tạo hành lang pháp lý để giá điện bám sát hơn với biến động chi phí đầu vào.
Tại hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương cho rằng giá bán lẻ điện cần được phản ánh, điều chỉnh kịp thời theo biến động thực tế của các yếu tố đầu vào nhằm bù đắp đầy đủ chi phí hợp lý, hợp lệ và đảm bảo doanh nghiệp điện lực có lợi nhuận hợp lý để bảo toàn, phát triển vốn.
Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất cho phép các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ trong một lần điều chỉnh giá sẽ được cộng dồn, phân bổ vào các kỳ điều chỉnh tiếp theo. Cơ chế này cũng áp dụng với các khoản chi phí tồn đọng phát sinh trước khi luật sửa đổi có hiệu lực.
Theo Bộ Công Thương, giai đoạn 2022-2023, nhiều chi phí đầu vào của ngành điện chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán lẻ điện, khiến hoạt động kinh doanh của EVN thua lỗ nặng.
Năm 2022, giá điện được giữ nguyên nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội sau đại dịch Covid-19, trong bối cảnh giá than nhập khẩu và giá khí tăng mạnh do tác động từ xung đột Nga - Ukraine. Sang năm 2023, giá điện dù đã được điều chỉnh nhưng mức tăng vẫn thấp hơn đáng kể so với chi phí thực tế phát sinh để tránh gây áp lực lên kinh tế vĩ mô và đời sống người dân.
Theo báo cáo của EVN, khoản lỗ lũy kế trong hai năm 2022-2023 lên tới khoảng 50.029 tỷ đồng. Đến hết năm 2024, nhờ hoạt động sản xuất kinh doanh có lãi trở lại, số lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN giảm xuống còn khoảng 44.792 tỷ đồng.
Bộ Công Thương cho rằng cơ chế phân bổ chi phí chưa được tính đủ vào giá điện sẽ là cơ sở pháp lý để xử lý dứt điểm các khoản tồn đọng này, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp điện lực thu hồi đầy đủ chi phí hợp lý trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
Tuy vậy, cơ quan quản lý khẳng định việc phân bổ sẽ được tính toán theo lộ trình, có thể phân bổ toàn bộ hoặc một phần tùy từng thời điểm nhằm hạn chế tác động đột ngột tới người dân và doanh nghiệp.
"Việc điều hành giá điện sẽ được xem xét phù hợp với tình hình kinh tế từng thời kỳ, bảo đảm không giật cục, có lộ trình và thực hiện với biên độ điều chỉnh nhỏ", Bộ Công Thương nêu.
Đáng chú ý, Bộ cũng cho rằng trong các giai đoạn thuận lợi về thủy văn, khi nguồn thủy điện dồi dào giúp giảm chi phí phát điện, việc phân bổ các khoản chi phí tồn đọng có thể không làm tăng giá bán lẻ điện.
Liên quan đến vấn đề này, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa có báo cáo gửi Bộ Công Thương.
EVN cho biết, vừa qua Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp đã đăng tải nội dung của dự thảo Tờ trình về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15.
Theo đó, tại trang 12 "Đến hết năm 2024, do hoạt động kinh doanh của EVN có lãi nên số lỗ luỹ kế của Công ty mẹ - EVN còn khoảng 44.792 tỷ đồng".
Để đảm bảo thông tin, số liệu được cập nhật kịp thời tới dư luận nói chung và các cấp có thẩm quyền nói riêng, EVN đã có văn bản thông tin và số liệu tài chính của EVN cập nhật đến hết năm 2025.
Cụ thể như sau: "Trong các năm 2024 và 2025, hoạt động sản xuất kinh doanh của EVN được cải thiện đáng kể, đến hết năm 2025 số lỗ luỹ kế của Công ty mẹ - EVN chỉ còn khoảng 5.611 tỷ đồng".
Như vậy số lỗ lũy kế đến hết năm 2025 còn 5.611 tỷ đồng giảm 87,48% so với trước đó.
