Hàng trăm sếu cổ đen quý hiếm di cư về đầm nước ở Quảng Ngãi

Dự báo thời tiết hôm nay 22.4, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, đợt không khí lạnh tràn xuống từ đêm nay sẽ gây mưa 2 ngày ở miền Bắc và sẽ góp phần "hạ nhiệt" nắng nóng miền Trung.

Trong ngày hôm nay, bộ phận không khí lạnh ở phía bắc tiếp tục di chuyển xuống phía nam. Ở miền Bắc sẽ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 24 - 27 độ C.

Dự báo trong đêm nay 22.4, không khí lạnh này sẽ ảnh hưởng đến khu vực Đông Bắc bộ, sau đó ảnh hưởng đến một số nơi ở khu vực Tây Bắc bộ và Bắc Trung bộ.

Trên đất liền, gió chuyển hướng đông bắc mạnh cấp 2 - 3, vùng ven biển cấp 3 - 4. Dự báo từ ngày mai 23.4, khu vực Đông Bắc bộ và Thanh Hóa trời chuyển mát. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này ở miền Bắc và Thanh Hóa phổ biến từ 21 - 24 độ C, vùng núi có nơi dưới 20 độ C.

Dự báo thời tiết Hà Nội từ đêm 22.4 đến ngày 23.4, trời có mưa rào và rải rác có giông; từ ngày 23.4 trời chuyển mát. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến 22 - 24 độ C.

Do ảnh hưởng của không khí lạnh, thời tiết trên vùng biển vịnh Bắc bộ từ gần sáng mai 23.4 có gió chuyển hướng đông bắc mạnh cấp 5 - 6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5 - 2,5 m.

Cũng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, thời tiết miền Trung hôm nay tiếp tục có nắng nóng, nắng nóng gay gắt trên diện rộng.

Dự báo từ Thanh Hóa đến Huế có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36 - 38 độ C, có nơi trên 38 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 45 - 50%.

Khu vực Tây Bắc bộ, Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 37 độ C, có nơi trên 37 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 55 - 60%.

Ngày 23.4, khu vực từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 36 độ C, có nơi trên 37 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 55 - 60%.

Dự báo từ ngày mai 23.4, do ảnh hưởng của không khí lạnh, nắng nóng kết thúc tại Tây Bắc bộ và Bắc Trung bộ kết thúc nắng nóng diện rộng.

Dự báo thời tiết cao nguyên miền Trung, Nam bộ trong hôm nay có nắng nóng cục bộ với nhiệt độ cao nhất ngày có nơi trên 35 độ C.

Dự báo thời tiết TP.HCM hôm nay, trời có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng; chiều tối và đêm có mưa rào và giông, cần đề phòng khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Nhiệt độ tại TP.HCM hôm nay thấp nhất từ 25 - 27 độ C, cao nhất từ 33 - 35 độ C, có nơi trên 35 độ C.

Tin Gốc: Thanh Niên

1. Những con đường nhỏ và lở lói. Những dãy nhà mái tôn tường gỗ, từng là các khu gia binh của quân đội VNCH giờ được sử dụng làm khu tập thể cho cán bộ công nhân viên. Dân thì ở trong những ngôi nhà thưng ván, xung quanh là đất đỏ...

Thời khó khăn, chỗ nào có đất là cuốc lên trồng khoai lang và su su. Là nói mùa mưa, còn mùa khô thì chịu. Nước không có, không cây gì sống nổi. Cả chục năm sau đấy, khi tôi đã có gia đình thì trong cái bếp phía sau của phòng tập thể, chỗ quan trọng nhất là... 2 cái thùng phuy đựng nước. Ông bố vợ làm giám đốc chi nhánh điện huyện Ayun Pa (cũ), cách Pleiku 80 km, thi thoảng chở lên cho gia đình con gái bao gạo kèm cái thùng phuy đựng dầu chạy máy điện. Dùng hắc ín quét kỹ trong ngoài rồi chứa nước. Hồi ấy nhà nào có 2 cái thùng phuy như thế giống như có... ô tô bây giờ. Lại còn khen: thùng phuy quét hắc ín nước trong và ngọt, hơn hẳn thùng phuy quét xi măng...

Dân Pleiku khi ấy, không tính cán bộ công nhân viên, có 2 loại chính, một là buôn bán, mà xịn nhất là mấy cửa hàng vàng, đa phần gốc gác từ làng Kế Môn, Huế, lên từ khoảng những năm 1950, mấy hiệu thuốc tây, mấy quán phở, còn lại là dân lao động.

Tôi nhớ hồi ấy, sau mỗi cái xe đạp lạch xạch thường cột cái cuốc, con dao... là công cụ làm rẫy. Mỗi buổi sáng hàng đoàn xe đạp như thế tiến ra ngoại ô, đa phần là phụ nữ. Nam giới chủ yếu đi dò phế liệu. Cả cái sân bay Cù Hanh to uỳnh thế, bao nhiêu căn cứ chiến tranh từng lừng lững thế, vào tay họ, món nào ra món ấy hết. Những tấm ghi lỗ lát làm đường băng và cả đường cho ô tô chạy, những cây sắt 3 cạnh để làm cọc rào thép gai, và những cuộn thép gai được cuộn rất khéo... là sản phẩm của họ mỗi chiều, là nguồn thu nhập chính của rất nhiều gia đình. Làm ăn lớn hơn, nhiều người rủ nhau vào rừng sâu, lên tận Sa Thầy, Đăk Tô tìm xác máy bay, xe tăng, và thẻ bài của lính Mỹ.

Đấy là phố, còn mươi cây số ra ngoại ô là tới các làng bà con bản địa Tây nguyên, nơi mưa kéo dài cả tháng trời, nước cuồn cuộn đỏ…

Nói Gia Lai có đặc sản cà phê nhưng quả là bà con Jrai, Bahnar hồi ấy không uống cà phê, và cũng rất ít người trồng. Người Ê Đê ở Đắk Lắk trồng nhiều hơn. Cà phê là món của người Kinh, người ở phố. Dưới nông thôn không có, kể cả những ngôi làng nổi tiếng như làng S'tơ, tức làng Kông Hoa trong Đất nước đứng lên, nơi mà ngay sau chiến tranh, nhà nước đầu tư rất lớn để xây dựng một xã kiểu mẫu. Máy cày, máy bơm đưa vào, đưa người Kinh và người Tày phía bắc vào sống cùng.

Ngã ba Phù Đổng - Gia Lai trước đây và hiện nay

ẢNH: HUY TỊNH

Ra khỏi Pleiku 5 km là miên man đất đỏ chói chang, dã quỳ vàng rờm rợp. Vậy nên theo tôi, công trình vĩ đại nhất đối với Tây nguyên khi ấy là các hồ thủy lợi. Bên Đắk Lắk còn đắp đập cái hồ thủy lợi rất lớn bằng chính đất bazan nữa, mà tới giờ, nghe nói vẫn còn tác dụng. Gia Lai thì có hồ Ayun Hạ được thiết kế để tưới cho 13.500 ha, một sự đổi đời không ngờ, một tầm nhìn hết sức đúng đắn.

Và sau đấy là một loạt những hồ thủy lợi khác, đưa văn minh nương rẫy truyền thống hòa nhập với văn minh lúa nước của người Kinh.

2. Sự giao thoa kinh tế kéo theo sự giao thoa văn hóa, tạo nên ở Gia Lai một vùng văn hóa độc đáo. Ấy là nói khi chưa nhập tỉnh, giờ thành tỉnh Gia Lai mới, một sự giao thoa văn hóa hết sức thú vị đang, đã và sẽ diễn ra, trong đó, năm 2026 này là năm du lịch quốc gia do tỉnh Gia Lai đăng cai với slogan "Đại ngàn chạm biển xanh".

Và tới lúc ấy, những cao su, cà phê, tiêu, chanh dây..., các loại cây quả có giá trị kinh tế cao sẽ còn dư địa phát triển mạnh nữa.

Theo thống kê tôi vừa có thì diện tích cà phê năm 2025 của tỉnh Gia Lai đạt khoảng 108.389 ha, sản lượng ước đạt 340.612 tấn. Trong đó, diện tích cà phê sản xuất theo tiêu chuẩn nông nghiệp tốt, nông nghiệp hữu cơ có chứng nhận là 56.691,04 ha. Vùng nguyên liệu cà phê cung cấp nguyên liệu chủ yếu cho 3 nhà máy chế biến cà phê trên địa bàn tỉnh, với tổng công suất 157.000 tấn/năm.

Diện tích chanh dây năm 2025 đạt khoảng 5.650 ha, sản lượng ước đạt 213.150 tấn. Trong đó, diện tích chanh dây sản xuất theo tiêu chuẩn nông nghiệp tốt, có chứng nhận VietGAP là hơn 1.153 ha. Chanh dây đã được cấp 48 mã số vùng trồng xuất khẩu/1.153 ha và 6 mã số cơ sở đóng gói chanh dây xuất khẩu, với tổng công suất 365 tấn quả tươi/ngày.

Diện tích rầu riêng năm 2025 đạt khoảng 9.262 ha, sản lượng ước đạt 57.725 tấn. Trong đó, diện tích sầu riêng sản xuất theo tiêu chuẩn nông nghiệp tốt, có chứng nhận GlobalGAP hơn 1.081 ha, tiêu chuẩn VietGAP hơn 741 ha...

Dẫu còn điều này điều kia chưa tương xứng, chưa như kỳ vọng, nhưng khi tỉnh xác định lấy du lịch là một trong 5 trụ cột phát triển kinh tế thì yếu tố bản sắc văn hóa dân tộc trở thành điểm nhấn quan trọng. Lâu nay ai cũng bảo phải giữ gìn, tôn trọng rồi khai thác, nhưng làm như thế nào thì vẫn mỗi nơi mỗi phách, mỗi người mỗi kiểu. Nên có lúc phát triển nóng quá, cái khối băng bản sắc có nguy cơ bị vỡ, cần có sự can thiệp kịp thời của nhà nước. Sự kiện tỉnh Gia Lai quyết định phá bỏ cái công trình bê tông gần chục tỉ đồng án ngữ mặt chính của núi lửa Chư Đang Ya, trả lại mặt bằng, giữ nguyên hiện trạng ngay trước tết năm rồi là một ví dụ.

3. Tôi rất quý cô bé Uyên Nie, người Ê Đê (Đắk Lắk), học Trường ĐH Văn hóa Nghệ thuật quân đội, lấy một anh bác sĩ người Jrai ở làng Kép, Ia Mơ Nông, Chư Păh cũ. Thay vì bắt chồng phải về nhà vợ theo phong tục, thì Uyên về quê chồng, và trở thành thủ lĩnh du lịch của làng, biến làng Kép thành một mô hình du lịch cộng đồng.

Đây là một sự đổi đời rất lớn, vì chúng ta biết người Tây nguyên bản địa chủ yếu đang sống với phương thức tự cung tự cấp, không có chợ, cần gì thì trao đổi hàng lấy hàng trong làng. Thế mà giờ, biến ngay ngôi làng mình, lối sống thường ngày của mình, công việc hằng ngày của mình... thành sản phẩm để thu hút du khách.

Trở lại chuyện cà phê trên đất này. Quả là tôi đã từng rất ngạc nhiên khi hồi mới lên Tây nguyên mà chả thấy cây cà phê đâu, hay chính xác là rất ít. Các quán cà phê cũng không nhiều như từng hình dung. Nhớ quán chúng tôi hay "ngồi đồng" mỗi sáng chủ nhật hồi ấy là cà phê Kim Liên của ông Giáp, một người đàn ông lịch thiệp di cư. Giờ mới đây nhất, trong hội nghị kêu gọi đầu tư do tỉnh Gia Lai tổ chức, ông Thái Như Hiệp, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, Gia Lai - một trong những doanh nghiệp dẫn đầu về xuất khẩu cà phê, thuộc Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam - đã trình bày hệ sinh thái chiến lược cho ngành cà phê thông qua 5 dự án trọng điểm với tổng vốn đầu tư hơn 710 triệu USD, tương đương khoảng 18.000 tỉ đồng.

Từ một cơ sở gia đình, Vĩnh Hiệp đã trở thành nhà xuất khẩu cà phê hàng đầu Việt Nam, hiện diện tại hơn 60 thị trường, đóng góp hơn 769 triệu USD trong niên vụ 2024 - 2025, chiếm 9,3% kim ngạch xuất khẩu cà phê của cả nước.

Ông Hiệp là người đưa ra thông điệp: "Việt Nam không chỉ xuất khẩu cà phê; chúng tôi muốn chia sẻ giá trị, bản sắc và tinh thần sáng tạo của người nông dân Việt Nam với thế giới".

Và tôi, người có tròn 45 năm ở đất này, được coi là người Pleiku, trở thành một phần ký ức ở đây, nhiều khi đi lại những con đường cũ đã ngỡ ngàng trước những đổi thay...

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 6.5, tại buổi tiếp xúc cử tri với đại biểu Quốc hội thuộc Tổ 1 đại biểu Quốc hội - TP.HCM, đại biểu Võ Văn Minh (Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch HĐND TP.HCM) cho biết các ban: Kinh tế - Ngân sách, Đô thị, Pháp chế (thuộc HĐND TP.HCM) đang tích cực phối hợp UBND TP.HCM nghiên cứu tính khả thi và thủ tục pháp lý để mua lại 2 trạm thu phí trên đường ĐT.743B và ĐT.743C thuộc địa bàn 2 phường Bình Hòa và Tân Khánh (TP.HCM) bằng nguồn vốn ngân sách.

Cụ thể, sáng cùng ngày 6.5, Tổ 1 đại biểu Quốc hội - TP.HCM đã có buổi tiếp xúc cử tri các phường: Thuận An, Thuận Giao, Bình Hòa, Lái Thiêu, An Phú (TP.HCM).

Cử tri phường Bình Hòa phản ánh nguy cơ mất an toàn giao thông và tai nạn giao thông tại trạm thu phí Lái Thiêu trên quốc lộ 13 (do Tập đoàn Becamex đầu tư) do việc bố trí bất hợp lý trạm thu phí và phân làn giao thông.

Liên quan đến lĩnh vực này, đại biểu Nguyễn Thế Duy (Tổ 1 đại biểu Quốc hội - TP.HCM; Phó chủ tịch HĐQT, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Becamex) cho biết tập đoàn này đang phối Sở Xây dựng TP.HCM để bố trí lại, di dời, phân luồng giao thông cho hợp lý.

Trước đó, cử tri các phường: Phú Lợi, Thủ Dầu Một (TP.HCM) cũng phản ánh về các trạm thu phí trên địa bàn Bình Dương cũ (Thanh Niên đã thông tin trong bài TP.HCM: Đường 12 km, đầu tư 67 tỉ đồng, đã thu phí 24 năm vẫn chưa dừng hoạt động.

Liên quan đến các vấn đề này, ông Võ Văn Minh, Chủ tịch HĐND TP.HCM cho biết: "Trước đây, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bình Dương cũng đã thống nhất sẽ mua lại 2 trạm thu phí trên đường ĐT.743B thuộc nhánh ĐT.743A và trên đường ĐT.743C nhưng do vướng cơ chế và các thủ tục pháp lý nên chưa thực hiện được. Nay với cơ chế mới, HĐND TP.HCM đang phối hợp các cơ quan hữu quan nghiên cứu các thủ tục pháp lý để thực hiện mua lại 2 trạm thu phí này để giảm ùn tắc và tai nạn giao thông", ông Minh cho hay.

Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, trạm thu phí trên đường ĐT.747B thuộc nhánh ĐT.747A đi qua phường Thái Hòa, TP.HCM; từ miễu ông Cù đến cầu ông Tiếp, giáp ranh Đồng Nai) có chiều dài hơn 12 km, do Công ty cổ phần lâm sản và xuất nhập khẩu tổng hợp Bình Dương (GENIMEX) đầu tư xây dựng và thu phí từ năm 2001 cho đến nay.

Trước đó, trả lời PV, lãnh đạo Công ty GENIMEX cho biết tuyến đường này đã được đầu tư xây dựng với tổng kinh phí hơn 67,8 tỉ đồng, trong đó kinh phí xây dựng hơn 51,1 tỉ đồng và kinh phí đầu tư thiết bị thu phí không dừng hơn 16,7 tỉ đồng.

Theo hợp đồng BOT (xây dựng - khai thác - chuyển giao) giữa GENIMEX với UBND tỉnh Bình Dương thực hiện từ năm 2001 đến 2025 có giá thu đối với xe ô tô dưới 16 chỗ ngồi và dưới 5 tấn là 10.000 đồng/lượt; xe ô tô trên 16 chỗ ngồi và trên 5 tấn có giá thu là 20.000 đồng/lượt (thu tiền tại trạm 1, qua trạm 2 không phải thanh toán).

Lãnh đạo GENIMEX cũng cho biết theo hợp đồng BOT kể trên thời hạn thu phí đến năm 2032 mới hết hạn.

Còn trạm thu phí trên đường ĐT.743C (phường Bình Hòa, TP.HCM) do Công ty vật liệu và xây dựng Bình Dương đầu tư, thu phí từ năm 2026 đến nay.

Theo hợp đồng BOT giữa UBND tỉnh Bình Dương và Công ty vật liệu và xây dựng Bình Dương, thời hạn thu phí của trạm này cũng đến năm 2032 mới hết hạn.

Cũng theo phản ánh của cử tri, về tình trạng kẹt xe, ùn tắc giao thông thường xuyên ở đoạn đường có các trạm thu phí này, nhất là vào giờ cao điểm và đặc biệt là phương thức thu phí bất hợp lý khi xe cộ qua lại một đoạn đường ngắn (từ đường nhánh ra) nhưng vẫn phải trả phí toàn tuyến.

Ngoài ra, cử tri cũng đề nghị TP.HCM xem xét mua lại trạm thu phí cầu Phú Cường trên đường Huỳnh Văn Cù (phường Thủ Dầu Một, TP.HCM) do Công ty cổ phần BOT cầu Phú Cường đầu tư, thu phí từ năm 2007.

Tin Gốc: Thanh Niên