Một phụ nữ nhận cuộc gọi từ bác sĩ gia đình của mẹ. Đầu dây, bác sĩ nói: “Tôi rất tiếc phải thông báo mẹ cô đã qua đời”. Cô phản ứng: “Không, bà gọi nhầm người rồi”.
Đây là một trong những câu chuyện nằm trong nghiên cứu của Đại học Alberta (Canada), thực hiện từ tháng 10/2024 đến tháng 1/2025. Nghiên cứu tập trung vào trải nghiệm của các gia đình có người thân sử dụng dịch vụ Trợ giúp y tế chấm dứt sự sống (trợ tử, MAID). Vấn đề lớn nhất được chỉ ra là sự thiếu vắng thông tin của người nhà trong quá trình xét duyệt, khiến cái chết của người bệnh trở thành sự kiện bất ngờ với gia đình.
Tháng 12/2025, Kiano Vafaeian, 26 tuổi, một bệnh nhân suy giảm thị lực do tiểu đường và mắc hội chứng trầm cảm, đã qua đời bằng phương pháp trợ tử tại Vancouver. Trước đó, yêu cầu của anh bị từ chối nhiều lần ở Ontario. Khi nhận tin, bà Margaret Marsilla, mẹ của Kiano, tưởng đây là một trò đùa.
Năm 2021, ông Alan Nichols, 61 tuổi, người có tiền sử trầm cảm, được trợ tử ngay sau khi nhập viện vì khủng hoảng tâm thần, dù gia đình và y tá điều trị phản đối. Tình trạng duy nhất được ghi lại trong hồ sơ y tế của ông là mất thính lực.
Kể từ khi hợp pháp hóa vào năm 2016 đến cuối 2024, Canada ghi nhận hơn 76.000 ca trợ tử. Nghiên cứu của Đại học Alberta cho thấy bệnh nhân chọn MAID chủ yếu do những cơn đau thể xác hoặc mất kiểm soát cơ thể. Ngoài ra, việc sợ phải phụ thuộc vào người khác trong sinh hoạt cá nhân hoặc phải chuyển vào viện dưỡng lão cũng là tác nhân ảnh hưởng.
Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra một số quyết định trợ tử xuất phát từ sự thiếu hụt của hệ thống y tế. Việc chăm sóc tại nhà không đảm bảo, cộng với thời gian chờ đợi bác sĩ chuyên khoa kéo dài nhiều tháng khiến bệnh nhân từ bỏ hy vọng. “Mẹ tôi kết thúc cuộc đời vì tuyệt vọng”, một người tham gia phỏng vấn kể.
Luật pháp Canada quy định bệnh nhân đủ điều kiện MAID phải được xác nhận bởi hai chuyên gia y tế độc lập. Phía các gia đình cho biết quy trình này nhiều lúc chỉ mang tính thủ tục. Một số cuộc đánh giá được thực hiện qua ứng dụng gọi video, không có bước thảo luận chuyên sâu về các phương án điều trị thay thế. Người nhà của một bệnh nhân kể họ từng cung cấp tài liệu dài hai trang về tiền sử trầm cảm và dấu hiệu tự sát của cha mình, nhưng thông tin không được đưa vào đánh giá.
Không ít gia đình cho biết quá trình thực hiện MAID diễn ra theo hướng hành chính. Một người tham gia nghiên cứu nói: “Đặt lịch MAID giống như đặt bàn ăn tối”. Một gia đình khác cho biết họ không thoải mái khi nhân viên y tế tỏ thái độ vui vẻ trong ngày thực hiện thủ thuật.
Bác sĩ Ramona Coelho, thành viên ủy ban rà soát các ca MAID tại Ontario, cho biết chính sách trợ tử hiện nay thường bị nhìn nhận đơn giản như một vấn đề quyền tự chủ cá nhân. “Y tế chưa bao giờ coi quyền tự chủ là tuyệt đối”, bà nói.
Bà Coelho cho biết phần lớn các gia đình không yêu cầu quyền phủ quyết. Họ muốn được cung cấp thông tin và tham gia vào quá trình đánh giá để đảm bảo người thân được bảo vệ. “Họ muốn biết mọi lựa chọn chăm sóc và điều trị đều đã được cân nhắc nghiêm túc”, bà nói.
Canada đang tìm cách cân bằng giữa quyền tự quyết của bệnh nhân và vai trò của gia đình. Với kế hoạch mở rộng đạo luật MAID cho nhóm bệnh nhân mắc bệnh tâm thần vào tháng 3/2027, giới chuyên gia khuyến nghị chính phủ cần đưa thân nhân vào quá trình xét duyệt để tăng tính minh bạch.
Ngày 24/4, Công an phường Bình Định (tỉnh Gia Lai) cho biết đã bàn giao số tiền 56,8 triệu đồng cho anh Trần Thiện Công (30 tuổi, trú cùng phường) bị thất lạc trong quá trình giao dịch tại cây ATM trên địa bàn.
Trước đó, khoảng 20h40 ngày 22/4, anh Công thực hiện giao dịch nộp tiền tại cây ATM ngân hàng MB Bank trên đường Ngô Gia Tự, phường Bình Định. Do sơ suất, sau khi anh rời đi, số tiền 56,8 triệu đồng vẫn chưa được nộp thành công vào tài khoản.
Anh Công rất lo lắng vì số tiền chưa vào tài khoản. Cùng thời điểm, khi đến rút tiền tại cây ATM trên, anh Trí phát hiện số tiền bị bỏ quên. Do không biết ai là chủ sở hữu, anh Trí đã mang số tiền trên đến Công an phường Bình Định trình báo, nhờ xác minh trả lại cho người mất.
Tiếp nhận thông tin, cán bộ chiến sĩ Công an phường Bình Định vào cuộc xác minh và nhanh chóng liên hệ được với anh Công để trao trả tài sản.
Nhận lại số tiền, anh Công cho biết rất bất ngờ và cảm kích trước hành động của anh Trí. Anh cũng gửi lời cảm ơn sâu sắc đến cán bộ, chiến sĩ Công an phường Bình Định đã hỗ trợ giúp anh nhận lại tài sản.
Theo Công an phường Bình Định, dù cuộc sống gia đình còn khó khăn, anh Trí chưa có việc làm ổn định nhưng hành động nhặt được của rơi, trả lại người bị mất của anh là một nghĩa cử đẹp, thể hiện phẩm chất trung thực, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.
Tức giận vì không đón được vợ về nhà, một người đàn ông ở quận Nandurbar, bang Maharashtra, Ấn Độ, đã phóng hỏa đốt nhà bố mẹ vợ. Ngọn lửa dữ dội đã thiêu rụi hoàn toàn ngôi nhà và biến nhà của người hàng xóm thành tro bụi.
Người phụ nữ đã ở nhà mẹ đẻ một thời gian sau khi xảy ra tranh chấp với chồng là Mithun Padvi. Padvi đã nhiều lần đến nhà bố mẹ vợ để đón vợ về, nhưng lần nào họ cũng từ chối.
Sau nhiều lần bị từ chối, Padvi nổi giận và phóng hỏa đốt nhà họ. Do cái nóng mùa hè và gió mạnh, ngọn lửa bùng lên dữ dội và nhanh chóng lan sang nhà bên cạnh của Subhash Valvi. Mặc dù không có ai thiệt mạng trong vụ việc nhưng cả 2 ngôi nhà và toàn bộ tài sản bên trong đều bị thiêu rụi hoàn toàn.
Các clip về vụ việc được công bố cho thấy những ngôi nhà bị phá hủy hoàn toàn khi người dân cố gắng dập tắt ngọn lửa dữ dội.
Padvi đã bỏ trốn khỏi hiện trường ngay lập tức và dựa trên đơn tố cáo của mẹ vợ anh ta, cảnh sát đã lập hồ sơ vụ án và đang truy tìm nghi phạm.
Trước đây, ngắm chim thường gắn với hình ảnh những người đã nghỉ hưu mặc áo vest kaki, tay cầm cẩm nang dày cộm. Đại dịch Covid-19 đã làm thay đổi thói quen này. Khảo sát năm 2022 của Cơ quan Cá và Động vật hoang dã Mỹ cho thấy khoảng 37% người từ 16 tuổi trở lên tham gia quan sát động vật hoang dã, trong đó có ngắm chim. Trên mạng xã hội, các video có chủ đề này thu hút hàng trăm nghìn lượt xem.
"Ngắm chim đang trở thành một xu hướng. Nó giống như ăn khoai tây chiên, một khi đã bắt đầu thì khó mà dừng lại", Vesper Rothberg, 27 tuổi, nói.
Sự phổ biến của trào lưu này đến từ hai lý do. Công nghệ phát triển giúp việc ngắm chim dễ dàng hơn thông qua các ứng dụng nhận diện tiếng hót và hình ảnh. Đồng thời, đây là cớ để người trẻ "cai" smartphone, thoát khỏi nhịp sống căng thẳng. Một nghiên cứu trên tạp chí Scientific Reports chỉ ra việc nghe tiếng chim hót giúp cải thiện sức khỏe tinh thần trong 8 giờ sau đó.
Kate Brown, 30 tuổi, người sáng lập một nhóm ngắm chim tại bang Washington, thường lồng ghép các khoảng nghỉ 10 phút trong chuyến đi để mọi người thực hành chánh niệm. "Mọi người tìm cách thoát khỏi lo âu và tập trung vào thực tại, thiên nhiên cùng những người có chung sở thích", cô cho biết.
Hoạt động này cũng tạo ra sự gắn kết cộng đồng. Những chuyến đi bộ ngắm chim hiện thu hút nhiều lứa tuổi, từ sinh viên đến người ngoài 70. Rothberg kể từng bắt chuyện với một cụ ông ở Florida khi cả hai cùng quan sát loài cú đào hang. "Chúng tôi trò chuyện thoải mái dù bình thường ít có cơ hội tiếp xúc. Những con chim đã xóa nhòa khoảng cách đó", Rothberg cho hay.
Sự gia tăng của người trẻ cũng làm thay đổi cơ cấu các tổ chức bảo tồn. Alex Jeffers kể anh từng là thành viên hiếm hoi dưới 60 tuổi khi được mời vào ban quản trị của một hội yêu chim năm 2019. Hiện dữ liệu từ những người ngắm chim nghiệp dư đóng vai trò quan trọng, giúp giới khoa học theo dõi và bảo vệ môi trường sống của các loài.
Để bắt đầu sở thích này, Jeffers khuyên người trẻ nên đi từ những bước nhỏ, như quan sát mọi loài chim trong bán kính 1,6 km quanh nhà. "Chỉ cần quan sát con chim sẻ hót trong sân mỗi ngày 10 phút, bạn sẽ thấy mình dần say mê lúc nào không hay", Rothberg nói.
