“Nổi loạn tuổi teen” là khái niệm xuất hiện gần đây trong xã hội Mỹ để mô tả hiện tượng tụ tập của thanh thiếu niên, khởi phát bởi lời hẹn trên mạng xã hội. Đám đông thường có xu hướng cùng nhau đổ về những khu phố thương mại hoặc điểm công cộng để gây chú ý. Trong một số trường hợp, các cuộc gặp nhanh chóng leo thang thành hỗn loạn, ẩu đả và cướp giật.
Video nhiều sự việc đã lan nhanh trên mạng xã hội Mỹ thời gian qua, kéo theo tranh cãi về nguyên nhân cũng như cách xử lý. Giới chức thủ đô Washington đã triển khai cùng lúc hai biện pháp để đối phó hiện tượng “nổi loạn tuổi teen”.
Một mặt, thành phố tăng cường các hoạt động đêm dành cho thanh thiếu niên, trong đó có Teen Spring Jam tổ chức tại trung tâm giải trí Greenleaf hôm 4/4.
Mặt khác, thành phố áp dụng Đạo luật Giờ giới nghiêm Trẻ vị thành niên với tất cả cá nhân dưới 18 tuổi, bao gồm cả cư dân địa phương lẫn khách vãng lai. Theo đó, thiếu niên không được phép lưu lại tại các nơi công cộng hoặc khuôn viên cơ sở kinh doanh trong khung giờ giới nghiêm toàn thành phố, kéo dài từ 23h đêm đến 6h sáng hôm sau vào tất cả các ngày trong tuần.
Thành phố còn có các “Vùng giới nghiêm đặc biệt”, cấm người dưới 18 tuổi tụ tập thành nhóm từ 9 người trở lên. Giờ giới nghiêm tại đây có thể bắt đầu sớm hơn nhưng không trước 20h. Người vi phạm có thể bị bắt giữ.
Dù vậy, một số vụ ẩu đả vẫn xảy ra tại vùng đặc biệt xung quanh khu vực tổ chức sự kiện Teen Spring Jam nói trên, khiến 8 thiếu niên từ 12 đến 17 tuổi bị bắt.
Diễn biến này một lần nữa đẩy Washington vào cuộc tranh cãi về trật tự công cộng và an toàn thanh thiếu niên. Thị trưởng Washington Muriel Bowser ủng hộ duy trì giới nghiêm và chỉ trích hội đồng thành phố trì hoãn bỏ phiếu gia hạn chính sách này, khi quy định hiện tại sẽ hết hiệu lực ngày 15/4.
Chủ tịch hội đồng thành phố Phil Mendelson cũng ủng hộ biện pháp này, nhưng thừa nhận vấn đề phức tạp hơn nhiều so với chỉ tổ chức hoạt động giải trí hay dựng rào cản về giờ giấc. Theo ông, người lớn dường như vẫn đang bị thanh thiếu niên “đi trước một bước” và phải tiếp tục tìm cách ứng phó mới.
Tại trung tâm giải trí Greenleaf, nhân chứng các vụ ẩu đả nói không khí bên trong sự kiện Teen Spring Jam khá tích cực. Song rắc rối lại xảy ra ngay bên ngoài trung tâm này.
Gwendolyn McKoy, 62 tuổi, sống đối diện trung tâm, kể rằng bà thấy một cuộc ẩu đả xảy ra ngay trong hàng người chờ vào sự kiện. Xe đạp, xe điện nằm vương vãi, một vài đứa trẻ trèo rào, còn cảnh sát chật vật tìm cách hạ nhiệt đám đông. Sau đó lại có thêm một vụ đánh nhau khác trên sân. Nhiều em bị cướp đồ, một cậu bé hoảng loạn tìm đến nhà của McKoy nhờ gọi điện cho mẹ vì em bị lấy mất giày.
Vài giờ trước đó, cảnh sát cũng giải tán một cuộc tụ tập khác phía sau trung tâm Banneker và bắt ba người sau khi xảy ra ẩu đả, dù lúc ấy còn chưa tới giờ giới nghiêm. Một nam thiếu niên 17 tuổi bị cáo buộc mang theo dao đến hiện trường. Một phụ nữ trưởng thành bị thương do dao đâm ở khu vực xảy ra ẩu đả, nhưng không nguy hiểm tính mạng.
Giới chức Mỹ cho rằng hiện tượng “nổi loạn tuổi teen” không chỉ diễn ra riêng tại vùng đô thị thủ đô Washington, mà đã xuất hiện ở nhiều thành phố lớn trên cả nước như Memphis, Miami và Chicago.
Thị trưởng Atlanta Andre Dickens cho biết chính quyền thành phố đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp, bao gồm việc trực tiếp gặp gỡ các thanh thiếu niên và đầu tư 50.000 USD vào mô hình “không gian cộng đồng”, nơi để giới trẻ có thể tụ tập và vui chơi một cách an toàn. Những không gian này có thể là các khu vui chơi điện tử, trung tâm giải trí cộng đồng hoặc câu lạc bộ không phục vụ đồ uống có cồn.
Tại Chicago, Ủy ban An toàn Công cộng thuộc Hội đồng Thành phố ngày 9/4 đã họp để tìm cách đối phó các vụ tụ tập gây rối. Các lãnh đạo địa phương đang cân nhắc phối hợp kiểm soát cùng những nền tảng mạng xã hội, nơi những cuộc tụ tập được nhen nhóm kế hoạch, song chưa có hành động cụ thể nào được đưa ra.
Ở New York, giới chức quận Bronx cũng đang chuyển trọng tâm chính sách ứng phó sang vai trò của mạng xã hội.
Sau vụ hỗn loạn tại trung tâm thương mại Bay Plaza hồi tháng 2, công tố viên quận Bronx cùng một số quan chức địa phương đã gửi thư cho TikTok, Snapchat, Instagram và YouTube đề nghị các công ty chủ động giám sát và gỡ bỏ nội dung cổ vũ hoặc tổ chức “nổi loạn tuổi teen”. Giới chức cũng muốn các nền tảng phối hợp với lực lượng hành pháp và cộng đồng để nhận diện sớm những sự kiện có nguy cơ mất an toàn.
Một số nghị sĩ Mỹ cho rằng đã tới lúc siết trách nhiệm phụ huynh. Có ý kiến đề xuất nghiên cứu mô hình phạt tiền cha mẹ nếu con em vi phạm giới nghiêm, tương tự quy định từng áp dụng tại một số khu vực lân cận Washington. Lập luận của nhóm này là chính quyền có thể tạo sân chơi và tăng tuần tra, nhưng không thể thay thế vai trò gia đình trong việc quản lý thanh thiếu niên.
Với nhiều người trẻ, các buổi tụ tập không hẳn xuất phát từ ý định gây rối, mà từ nhu cầu rất cơ bản như được gặp gỡ, nghe nhạc, nhảy múa và giao tiếp trực tiếp vào cuối tuần.
Một cô gái 18 tuổi nói rằng giới trẻ ở Washington gần như không có không gian phù hợp để vui chơi, nên họ tìm đến những không gian công cộng. Một thanh niên 19 tuổi tự nhận là streamer cũng nói mục tiêu của nhiều người chỉ là “được tụ tập thành một nhóm”.
Ông Drozdenko cho biết đây là một trong những đợt tấn công UAV lớn nhất từ trước đến nay nhằm vào khu vực, với hơn 60 thiết bị được ghi nhận trong đêm. Phần lớn UAV đã bị bắn hạ tại Primorsk - một trong những cửa ngõ xuất khẩu dầu lớn nhất của Nga, công suất khoảng 1 triệu thùng/ngày. Hiện không ghi nhận sự cố tràn dầu và đám cháy đã được khống chế, theo Reuters.
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cảnh báo giá dầu toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu các cuộc tấn công của Ukraine gây thiệt hại cho hạ tầng xuất khẩu năng lượng của Nga.
Primorsk đã nhiều lần trở thành mục tiêu trong những tháng gần đây, khi Ukraine gia tăng các đòn tấn công vào cơ sở năng lượng Nga, trong bối cảnh các nỗ lực đàm phán do Mỹ làm trung gian rơi vào bế tắc. Ngoài Leningrad, các khu vực như Moscow, Kursk và Smolensk cũng ghi nhận các vụ tấn công bằng UAV, theo Hãng thông tấn TASS.
Trên nền tảng Facebook, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 3.5 xác nhận vụ tấn công cảng Primorsk, đồng thời cảm ơn các đơn vị tham gia và cho rằng những đòn đánh này trực tiếp làm suy giảm tiềm lực quân sự của Nga.
Ông Zelensky cũng cho biết Ukraine đã tấn công 2 tàu chở dầu thuộc "đội tàu bóng đêm" của Nga gần cảng Novorossiysk trên biển Đen. "Những tàu này từng được sử dụng tích cực để vận chuyển dầu, nhưng giờ thì không còn nữa", ông viết trên Telegram, đồng thời khẳng định Kyiv sẽ tiếp tục phát triển năng lực tấn công tầm xa trên biển, trên không và trên bộ.
Cùng ngày, Ukraine cáo buộc các đợt tấn công của Nga trong ngày đã khiến 10 người thiệt mạng và ít nhất 76 người bị thương trong đêm 2.5 rạng sáng 3.5. Không quân Ukraine cho biết đã bắn hạ 249 trong tổng số 268 UAV do Nga phóng trong đêm, bao gồm các UAV kiểu Shahed. Các khu vực bị ảnh hưởng gồm Dnipropetrovsk, Mykolaiv, Chernihiv, Odessa, Sumy, Donetsk, Zaporizhzhia và Kherson, theo The Kyiv Independent.
Theo tờ Financial Times ngày 3.5, Pháp và Đức được cho là đang ủng hộ mô hình "thành viên liên kết" cho Ukraine, trong bối cảnh ngày càng nhiều nước Liên minh châu Âu (EU) lo ngại việc gia nhập đầy đủ có thể mất một thập niên hoặc hơn.
Theo đề xuất, Ukraine sẽ có đại diện tại Nghị viện và Hội đồng EU nhưng không có quyền bỏ phiếu. Mô hình này cũng cho phép Kyiv từng bước hội nhập vào thị trường chung và các chương trình của EU, trong khi tạm thời chưa được tiếp cận các khoản trợ cấp lớn về nông nghiệp và phát triển khu vực.
Những nước ủng hộ cho rằng đây là "cầu nối" hướng tới tư cách thành viên đầy đủ, đồng thời tạo bước đệm về mặt chính trị và dư luận trong EU, theo Kyiv Post. Thủ tướng Đức Friedrich Merz mô tả đây là một "sự xích lại gần nhau từng bước mang tính chiến lược" khi việc gia nhập ngay lập tức chưa khả thi do tình hình chiến sự Ukraine vẫn tiếp diễn và những yêu cầu cải cách sâu rộng khắc khe.
Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải phản ứng mạnh từ Kyiv. Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha bác bỏ bất kỳ hình thức "thành viên giả" hay "một phần" nào, khẳng định Ukraine muốn hội nhập đầy đủ với toàn bộ quyền và nghĩa vụ.
Tranh luận diễn ra trong bối cảnh EU đang chuẩn bị gói hỗ trợ tài chính trị giá 90 tỉ euro và hướng tới mở các vòng đàm phán gia nhập vào mùa hè năm nay. Thủ tướng sắp nhậm chức của Hungary Péter Magyar được cho là sẽ ủng hộ gói vay 90 tỉ euro, nhưng để ngỏ khả năng chỉ ủng hộ tiến trình gia nhập EU nếu Ukraine tăng cường quyền cho cộng đồng thiểu số người Hungary.
Ngày 2.5, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo về sự "tan rã từ bên trong" của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục cắt giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu.
"Mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự tan rã liên tục của chính liên minh chúng ta", ông Tusk viết trên mạng xã hội X và kêu gọi các nước thành viên hành động để đảo ngược xu hướng này.
Trước đó, Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo kế hoạch rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức, dự kiến hoàn tất trong vòng 6 - 12 tháng. Lầu Năm Góc không nêu rõ các căn cứ bị ảnh hưởng, cũng như điểm đến tiếp theo của lực lượng này, theo The Kyiv Independent.
Quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã trở nên căng thẳng trong những tháng gần đây, liên quan chính sách thuế quan của Mỹ, đề xuất sáp nhập Greenland và khác biệt quan điểm trong các vấn đề an ninh. Áp lực càng gia tăng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.
Trong một cuộc phỏng vấn với The Telegraph hồi tháng 4, ông chủ Nhà Trắng cho biết ông đang "nghiêm túc cân nhắc" việc rút Mỹ khỏi NATO.
Phản ứng trước kế hoạch rút quân, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho rằng đây là tín hiệu buộc châu Âu phải tăng cường năng lực phòng thủ. Ông cho biết động thái này sẽ ảnh hưởng đến lực lượng khoảng 40.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Đức, đồng thời nhấn mạnh: "Chúng ta, những người châu Âu, phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của chính mình".
Trong khi đó, một số nghị sĩ Mỹ bày tỏ lo ngại. Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers cảnh báo việc giảm hiện diện quân sự tại châu Âu quá sớm có thể làm suy yếu khả năng răn đe và "gửi tín hiệu sai lầm" tới Nga. Họ cho rằng lực lượng Mỹ nên được điều chuyển về phía đông thay vì rút bớt khỏi khu vực, theo Reuters.
Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 12/5 công bố một phần nội dung cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Marco Rubio và người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị hồi cuối hồi tháng 4, trong đó hai bên đã thảo luận vấn đề tàu thuyền đi lại ở eo biển Hormuz.
"Hai lãnh đạo nhất trí rằng không quốc gia hay tổ chức nào được phép thu phí để đi qua các tuyến hàng hải quốc tế như eo biển Hormuz", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho hay.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ không bác bỏ thông tin trên, cho biết Bắc Kinh hy vọng các bên có thể hợp tác để khôi phục hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển. "Duy trì an toàn, ổn định trong khu vực và bảo đảm quyền đi lại không bị cản trở phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế", phát ngôn viên đại sứ quán Trung Quốc cho hay.
Kể từ sau cuộc điện đàm ngày 30/4, Bộ Ngoại giao Mỹ chưa đưa ra thông cáo nào về nội dung trao đổi, khác với quy cách thông thường. Trong khi đó, Bộ ngoại giao Trung Quốc cho biết hai ngoại trưởng đã thảo luận về ổn định quan hệ song phương, vấn đề Đài Loan và kỳ vọng mở rộng hợp tác.
Thông tin được công bố trước cuộc gặp quan trọng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cuối tuần này, trong đó tình hình tại eo biển Hormuz dự kiến là một trong những nội dung nghị sự.
Reuters nhận định đây là dấu hiệu hai nước đang tìm điểm đồng thuận trong nỗ lực thuyết phục Iran không áp đặt kiểm soát lên tuyến hàng hải chiến lược ở Trung Đông.
Trung Quốc vẫn duy trì quan hệ với Iran và là khách hàng lớn với ngành xuất khẩu dầu của quốc gia này.
Trong cuộc gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuần trước, ông Vương Nghị nhấn mạnh cộng đồng quốc tế mong muốn khôi phục lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, đồng thời tái khẳng định Bắc Kinh ủng hộ Tehran bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia.
Eo biển Hormuz bị phong tỏa phần lớn kể từ khi chiến sự giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát ngày 28/2, gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu.
Tàu thuyền vẫn chịu cản trở khi tìm cách đi qua eo biển này, dù Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn từ tháng 4. Tehran thông qua luật thu phí tàu thuyền qua lại trên eo biển chiến lược, trong khi Washington áp đặt phong tỏa với các cảng biển đối phương.
Tổng thống Trump từng đề cập khả năng Mỹ tự áp phí với tàu thuyền đi qua eo biển hoặc hợp tác với Iran để thu khoản phí này, nhưng Nhà Trắng sau đó cho biết ông muốn tuyến hàng hải được mở cửa hoàn toàn, không hạn chế.
Khoảng 22h tối 7/5, Benson Nguyen, 13 tuổi, sống tại Santa Ana, điều khiển xe máy điện đâm vào dải phân cách ở Garden Grove, thành phố thuộc quận Cam, bang California, Mỹ. Cậu bé được đưa đến bệnh viện nhưng không qua khỏi do vết thương quá nặng.
Cảnh sát Garden Grove cho biết khi gặp nạn, thiếu niên gốc Việt này chạy xe với tốc độ 56 km/h ở làn đường bên trái. Chiếc xe cào cào điện mà cậu sử dụng là loại không được phép lưu thông trên đường phố, chỉ được phép chạy địa hình.
Eduardo Avalos, người đã phát hiện Nguyen bất tỉnh trên dải phân cách, cho biết ông sẽ không cho phép các con đi xe máy điện sau vụ tai nạn. "Chúng tôi biết Nguyen. Thằng bé thường tới đây với đám trẻ chạy xe điện và lái rất nhanh", ông nói.
Nhiều cư dân quận Cam, đặc biệt là các phụ huynh có con ở tuổi thiếu niên, cũng bày tỏ lo ngại về mức độ an toàn của loại phương tiện hai bánh gắn động cơ điện này.
"Bọn trẻ thường không chú ý khi đi xe máy điện, nên những chuyện như vậy rất dễ xảy ra", Cliff Dunn, cư dân Garden Grove, nói.
Thảm kịch ngày 7/5 xảy ra chưa đầy một tháng sau vụ thiếu niên 13 tuổi đi xe máy điện mất lái tại điểm giao cắt đường sắt và bị tàu hỏa tông tử vong ngày 25/4.
Ngày 16/4, một thiếu niên 14 tuổi bốc đầu xe máy điện, đâm tử vong cụ ông 81 tuổi ở Lake Forest. Mẹ của thiếu niên này bị truy tố tội ngộ sát, gây nguy hiểm cho trẻ em, bao che khi sự việc xảy ra.
Ngày 3/3, một người bố ở Yorba Linda bị truy tố tội ngược đãi, gây nguy hiểm cho trẻ, sau khi tặng con trai 12 tuổi một chiếc xe máy điện được độ chế để có thể chạy với vận tốc 97 km/h. Cậu bé đã điều khiển chiếc xe này vượt đèn đỏ, rồi bị ôtô đâm, bị chấn động, xuất huyết não, gãy xương đùi.
Cuối tuần qua, hàng chục thiếu niên đã đi xe đạp, xe máy điện đến khu vực dải phân cách nơi Nguyen gặp nạn để đặt hoa. Con phố khi đó khá đông đúc, nhưng một số thiếu niên đã bốc đầu xe, đặt ảnh của Nguyen trên tay lái để "tưởng nhớ bạn", theo ghi nhận của OC Register.
Các bác sĩ quận Cam cảnh báo số ca tai nạn và thương tích liên quan đến xe máy điện trong khu vực ngày càng tăng.
"Số ca chấn thương đã tăng 430% kể từ năm 2022, có những trường hợp tử vong và rất nhiều ca nặng. Tình hình đã đến mức đáng báo động ở khu vực", Laura Goodman, bác sĩ cấp cao tại bệnh viện nhi Rady Children’s Health, bày tỏ lo ngại.
Xe điện hai bánh ở California được quản lý dựa theo từng loại. Người điều khiển xe có tốc độ dưới 32 km/h thường không bị áp yêu cầu về độ tuổi hay bằng lái, nhưng những loại có tốc độ cao hơn sẽ cần bằng lái xe máy, bảo hiểm và phải đăng ký phương tiện.
Beth Black, nhà vận động nâng cao nhận thức, an toàn khi sử dụng xe máy điện, cho biết bà đang kêu gọi giới chức quy định độ tuổi tối thiểu 14 đối với người điều khiển mọi loại xe điện hai bánh.
Bà cũng cho rằng các trẻ em, thiếu niên vi phạm quy định về sử dụng xe máy điện cần bắt buộc tham gia chương trình giáo dục điều chỉnh hành vi.
"Cách làm hiện nay còn rời rạc, chủ yếu dựa vào thực thi pháp luật, tức là chỉ phản ứng sau khi sự việc xảy ra. Nhiều người trong chúng tôi cho rằng cần chủ động phòng ngừa hơn", Black nói.
