“Việc sử dụng quyền miễn trừ ngoại giao để thực hiện hành vi gián điệp là không thể chấp nhận được”, Ngoại trưởng Áo Beate Meinl-Reisinger nhấn mạnh trong một tuyên bố ngày 4-5, đồng thời xác nhận 3 nhà ngoại giao Nga đã bị Vienna tuyên bố là “personae non gratae”.
Thuật ngữ này dùng để chỉ việc quốc gia sở tại từ chối tiếp nhận các nhà ngoại giao của nước khác, dẫn đến việc những người này phải rời khỏi nước từ chối trong khoảng thời gian ngắn. Theo Hãng tin Reuters, động thái mới nhất của Áo nâng tổng số nhà ngoại giao Nga bị nước này trục xuất kể từ năm 2020 lên 14 người.
Việc 3 nhà ngoại giao bị trục xuất lần này liên quan đến “rừng” ăng ten vệ tinh được đặt trên các tòa nhà do phái đoàn ngoại giao Nga sử dụng ở Vienna, đặc biệt ở một khu phức hợp nhà ở cho nhân viên ngoại giao.
Số ăng ten này từ lâu đã thu hút sự chú ý của cơ quan tình báo nội địa của Áo, nơi liên tục cảnh báo trong nhiều năm rằng chúng có thể được sử dụng để chặn bắt thông tin liên lạc vệ tinh của các quốc gia khác.
Đại sứ quán Nga tại Áo không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận. Hãng thông tấn Nga RIA dẫn lời đại sứ quán tuyên bố Matxcơva sẽ phản ứng gay gắt với quyết định này.
Ngoài vai trò thủ đô của Áo, Vienna còn là nơi đặt trụ sở của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), các tổ chức của Liên hợp quốc như Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế.
Điều này dẫn tới sự hiện diện dày đặc các nhân viên ngoại giao nước ngoài tại Vienna. Một số nước như Nga và Mỹ thường bổ nhiệm đại sứ của mình tại các tổ chức quốc tế bên cạnh đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại Áo.
Sự hiện diện ngoại giao quy mô này, theo Reuters, đã tạo cơ hội cho các nước bố trí nhiều điệp viên, nhân viên tình báo tại Vienna dưới vỏ bọc nhân viên ngoại giao để được hưởng các quyền miễn trừ.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban năm ngoái tuyên bố nước này sẽ rút khỏi Tòa Hình sự Quốc tế (ICC) và động thái dự kiến có hiệu lực vào 2/6. Tuần trước, Thủ tướng đắc cử Peter Magyar cho biết ông muốn đảo ngược quyết định này, đồng thời vẫn mời Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thăm Budapest vào tháng 10.
Khi được phóng viên hỏi động thái dừng rút khỏi ICC sẽ ảnh hưởng ra sao đến chuyến thăm của ông Netanyahu, người đã nhận lời mời của Hungary, ông Magyar ngày 20/4 cho biết đã nói rõ, "kể cả với Thủ tướng Israel", về ý định chấm dứt tiến trình rút khỏi ICC.
"Nếu một quốc gia là thành viên ICC và có người đang bị truy nã bước vào lãnh thổ của chúng tôi, thì người đó phải bị bắt. Tôi không cần phải nói rõ mọi thứ qua điện thoại. Tôi cho rằng mọi nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo chính phủ đều hiểu quy định này", ông nói.
Theo ông Magya, chính phủ sắp tới của ông có thể dừng tiến trình rút khỏi ICC trước khi Hungary chính thức rời tổ chức này.
ICC thành lập năm 2002, có trụ sở tại The Hague, Hà Lan. Đây là tòa án thường trực để truy tố cá nhân phạm tội ác diệt chủng, chống lại loài người và tội ác chiến tranh. ICC hiện có 125 quốc gia thành viên. Tòa hồi tháng 11/2024 ban hành lệnh bắt Thủ tướng Netanyahu với cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người, tội ác chiến tranh liên quan tới xung đột ở Dải Gaza.
Khi là thành viên của ICC, về mặt lý thuyết, Hungary có nghĩa vụ bắt và giao nộp ông Netanyahu cho cơ quan này. Tuy nhiên, Thủ tướng Orban đã không thực thi lệnh khi ông Netanyahu tới Hungary hồi tháng 4/2025.
Ông Orban những năm qua ủng hộ mạnh mẽ người đồng cấp Netanyahu, sẵn sàng phản bác các tuyên bố hay hành động của châu Âu nhằm chỉ trích Israel. Thủ tướng Netanyahu hoan nghênh việc Hungary không thực thi lệnh bắt của ICC là "táo bạo và có nguyên tắc".
Một số quốc gia lập luận họ có thể vẫn là thành viên ICC mà không cần thực thi lệnh bắt. Pháp cho rằng việc bắt ông Netanyahu sẽ vi phạm các thỏa thuận mà nước này đã ký với Israel. Điều 98 Quy chế ICC ủng hộ lập luận của Pháp, nêu rằng một quốc gia không thể "hành động trái với nghĩa vụ của mình theo luật quốc tế liên quan quyền miễn trừ ngoại giao của một cá nhân".
Tháng 4/2025, thủ tướng Đức lúc bấy giờ Olaf Scholz cho biết khó có thể hình dung việc đất nước mình bắt ông Netanyahu. Italy cũng đã cấp quyền miễn trừ cho lãnh đạo Israel.
Đài Fox News ngày 15.4 đưa tin một cựu bác sĩ phẫu thuật tại bang Florida (Mỹ) vừa bị bồi thẩm đoàn truy tố sau khi cơ quan chức năng cho biết ông đã cắt bỏ lá gan của một bệnh nhân thay vì lá lách.
Văn phòng Công tố viên bang Florida cho biết bác sĩ Thomas Shaknovsky bị cáo buộc tội ngộ sát, sau khi ông cắt bỏ gan của bệnh nhân Bill Bryan (70 tuổi) trong một ca phẫu thuật tại Bệnh viện Ascension Sacred Heart Emerald Coast ở Florida vào năm 2024. Ông Bryan là cư dân thành phố Muscle Shoals (bang Alabama)
Theo các công tố viên, ca phẫu thuật được lên kế hoạch là cắt bỏ lá lách bằng nội soi, một thủ thuật xâm lấn tối thiểu. Tuy nhiên, việc cắt bỏ gan đã dẫn đến "mất máu nghiêm trọng và bệnh nhân tử vong trên bàn mổ".
Một bồi thẩm đoàn tại hạt Walton ở Florida cho biết hành động của bác sĩ phẫu thuật trong phòng mổ "cấu thành hành vi phạm tội theo luật Florida".
Sau cái chết của bệnh nhân Bryan vào năm 2024, Hội đồng Giám định Y khoa bang Alabama đã đệ đơn lên tòa án yêu cầu đình chỉ giấy phép hành nghề y của ông Shaknovsky.
Lệnh của tòa án Florida về việc đình chỉ giấy phép của ông Shaknovsky cho thấy bác sĩ này trước đây đã mắc những sai lầm tương tự và nói dối để che đậy.
Vào tháng 5.2023, bác sĩ này đã cắt bỏ một phần tuyến tụy của bệnh nhân thay vì tuyến thượng thận. Khi được hỏi về sai lầm này, bác sĩ phẫu thuật tuyên bố tuyến thượng thận đã "di trú" đến một bộ phận khác của cơ thể.
Tạp chí hàng không Aviation Week hôm 13/4 cho biết thông tin được tiết lộ bởi Jimmy Arter, quan chức phụ trách chuyển đổi và rút kinh nghiệm tại Trung tâm Hỏa lực Xuất sắc thuộc căn cứ Sill của lục quân Mỹ. "Chúng tôi đã bắn sạch kho dự trữ Tên lửa Tấn công Chính xác (PrSM) trong giai đoạn đầu cuộc chiến, nhiều quả nữa đang được chuyển đến", ông cho hay.
Lục quân Mỹ đưa tên lửa PrSM vào thực chiến trước khi hoàn thành giai đoạn thử nghiệm và đánh giá ban đầu. Dù vậy, kết quả chiến đấu cho thấy quy trình này dường như không còn cần thiết. "Hoạt động thử nghiệm đã được thực hiện trên thực tế. Chúng tôi không cần tiến hành thêm bất kỳ thử nghiệm nào sau đó", ông Arter cho hay.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, trước đó xác nhận tên lửa đạn đạo PrSM đã lần đầu thực chiến trong xung đột với Iran. Trung đoàn Pháo binh Dã chiến số 121, thuộc Vệ binh Quốc gia bang Wisconsin, là đơn vị đầu tiên khai hỏa loại đạn này trong thực chiến.
Lục quân Mỹ đã đặt mua 240 tên lửa PrSM trước năm tài chính 2024 và thêm 250 quả trong năm tài chính 2025. Không rõ tập đoàn Lockheed Martin đã bàn giao bao nhiêu quả đạn trước khi xung đột bùng phát hôm 28/2.
"Đến nay chỉ có 100 quả PrSM được lên kế hoạch bàn giao, phần nhiều đã được dùng trong hoạt động huấn luyện và thử nghiệm, nên ngay từ đầu kho dự trữ đã không có nhiều tên lửa", Colby Badhwar, nhà nghiên cứu an ninh thuộc tổ chức Trung tâm Phân tích Chính sách châu Âu, cho hay.
PrSM là tên lửa đạn đạo tầm ngắn do tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin phát triển, nhằm thay thế cho Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS) đời cũ.
Tên lửa PrSM sở hữu các tính năng vượt trội so với ATACMS, với đầu đạn nổ mạnh nặng 90 kg và tầm bắn trên 500 km. Nó có thể được khai hỏa từ pháo phản lực HIMARS và M270, với cơ số lần lượt là 2 và 4 quả. Phiên bản tiếp theo của PrSM dự kiến đạt tầm bắn khoảng 1.000 km, xa gấp đôi bản gốc.
Thông tin được công bố giữa lúc xuất hiện lo ngại rằng quân đội Mỹ đã tiêu hao quá nhiều vũ khí trong xung đột Trung Đông. Điều này làm kho dự trữ bị hao hụt và có thể khiến Washington gặp bất lợi trong nỗ lực đối phó với các đối thủ ngang hàng trong tương lai.
Trong đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ xin cấp khoảng 3 tỷ USD để mua 785 tên lửa Tomahawk, tăng hơn 14 lần so với năm trước.
