Cô Hồng, 49 tuổi, giáo viên Ngữ văn, kiêm tổng phụ trách Đội ở trường THCS Lê Thị Bạch Cát, phường Cửa Lò, đã có hơn 23 năm đứng lớp theo diện hợp đồng dài hạn. Từng đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp thị xã, được Sở Giáo dục và Đào tạo cử làm giáo viên cốt cán, nhưng cô chưa có cơ hội vào biên chế. Với 14,5 triệu đồng mỗi tháng, cô Hồng chắt chiu nuôi hai con ăn học và lo thuốc men cho chồng, thấy “đủ” để duy trì cuộc sống.
Khó khăn ập đến khi tháng 10/2025, tỉnh Nghệ An giao biên chế trực tiếp về các trường, nhóm do cấp huyện ký trước đây không còn nằm trong diện được trả lương từ ngân sách.
Cô Hồng không có lương từ đầu năm đến nay, dù vẫn đứng lớp đều đặn hai buổi mỗi ngày.
“Năng lực được ghi nhận, nhưng lương lại không có”, cô ngậm ngùi.
Hơn 4 tháng qua, chi tiêu của gia đình cô Hồng dựa vào khoản lương hưu hơn 7 triệu đồng của chồng, kết hợp vay mượn đồng nghiệp và người thân, mỗi lần vài trăm nghìn.
“Tôi không dám vay nhiều, chỉ đủ cầm cự qua ngày”, cô kể.
Gần đây, giá xăng tăng, chi phí cho quãng đường gần 20 km từ nhà đến trường cao hơn một chút. Vì thế, cô Hồng tự nấu cơm mang theo để tiết kiệm. Những khoản chi như học phí của con hay tiền thuốc cho chồng dần trở thành gánh nặng.
Sau gần 22 năm làm việc, chị Hà, nhân viên y tế trường Mầm non Bình Minh (phường Cửa Lò) nhận lương tháng khoảng 9,8 triệu đồng. Trước kia, chị tin hợp đồng dài hạn do Chủ tịch thị xã Cửa Lò (cũ) ký là đảm bảo cho một công việc ổn định.
Với thù lao lái xe thuê của chồng, tổng thu nhập gia đình chị Hà khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng. Nay mất đi nguồn chính, cuộc sống gia đình 5 người chao đảo. Chị Hà phải tính toán, vay mượn từng đồng, bởi còn lo cho hai con lớn học đại học, con nhỏ học lớp 6.
“Tôi xoay như chong chóng”, chị Hà nói, giọng mệt mỏi, cho biết phải mượn bạn bè từng khoản nhỏ, mỗi lần 1-2 triệu đồng để trang trải sinh hoạt.
Dù vậy, cả hai vẫn đi làm đều đặn. Cô Hồng dạy đủ hai buổi mỗi ngày, kiêm nhiệm công tác Đội, tối về thức khuya soạn giáo án. Trong lớp học, cô Hồng cố quên đi mọi bộn bề để giữ nguyên nhịp giảng.
“Đi làm vì cái tâm”, cô nói, lấy tay lau nước mắt khi kể về việc người thân khuyên nghỉ dạy. Rời bỏ bục giảng sau 23 năm là điều cô chưa từng nghĩ đến.
Còn chị Hà phụ giáo viên chăm trẻ buổi sáng, buổi chiều tiếp tục các phần việc khác, từ y tế đến hỗ trợ lau dọn bàn ghế, vệ sinh phòng học… Ở tuổi 46, chị từng tìm việc làm thêm như rửa bát tại nhà hàng, quán ăn nhưng đều bị từ chối. Tính vay ngân hàng một khoản nhỏ để tìm hướng kinh doanh, song chị cũng bế tắc vì không có thu nhập ổn định để chứng minh khả năng trả nợ.
Cách đây vài ngày, cô Hồng, chị Hà cùng một số đồng nghiệp đến UBND tỉnh Nghệ An, đăng ký gặp Chủ tịch. Họ mong được giải quyết số tiền lương bị nợ và được trả lời rõ ràng về tương lai công việc.
“Chúng tôi cần một câu trả lời thỏa đáng để biết đường tính tiếp”, chị Hà nói, cho hay đã có lịch gặp trong những ngày tới.
Tỉnh Nghệ An hiện có 63 giáo viên và 148 nhân viên hợp đồng (y tế học đường, thiết bị thư viện, thủ quỹ, kế toán…). Nhiều người làm việc trên 20 năm, cá biệt tới 29 năm. Cô Hồng và chị Hà thuộc diện hợp đồng dài hạn, hưởng chế độ như biên chế, còn phần lớn hưởng lương bậc 1 (khoảng 5 triệu đồng), thậm chí chỉ 85% mức này. Do nhiều năm không có chỉ tiêu hoặc không đạt yêu cầu tuyển dụng, đời sống và việc làm của họ luôn bấp bênh.
10 chuyên đề ôn tập môn vật lý thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Huỳnh Kim Tài, Trường quốc tế Á Châu (Asian School), thực hiện được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=ozFdEf2fnlc
Trong chuyên đề 6: Hiện tượng cảm ứng điện từ, giáo viên ôn tập các nội dung kiến thức, gồm: Từ thông: ý nghĩa và công thức tính; Hiện tượng cảm ứng điện từ: định nghĩa, một số ví dụ thực tiễ; Định luật Lenz về chiều dòng điện cảm ứng; Định luật Faraday xác định suất điện động cảm ứng; Các đặc điểm của sóng điện từ.
Trước đó ở chuyên đề số 5 của môn vật lý phát sóng vào ngày 5.5, với chủ đề từ trường, lực từ, cảm ứng từ, giáo viên sẽ ôn tập các nội dung như: Khái niệm từ trường, cách nhận biết từ trường; Từ phổ và cách thu được từ phổ; Đường sức từ: khái niệm và các tính chất; Khái niệm và hình ảnh của từ trường đều; Lực từ tác dụng lên dây dẫn mong dòng điện: đặc điểm, công thức tính; Đặc điểm của vectơ cảm ứng từ. Bên cạnh đó là các ví dụ và bài tập minh họa.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 4 đến 9.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
Hà Nội có hơn 100 trường THPT tư thục. 89 trường đã được Sở Giáo dục và Đào tạo phê duyệt phương án tuyển sinh năm học 2026-2027. Trong số này, hơn 40 trường đã công bố học phí lớp 10.
Mức thu phổ biến là dưới 10 triệu đồng một tháng, ở các trường dạy chương trình cơ bản, chất lượng cao. THPT IVS có học phí thấp nhất, chỉ 1,65 triệu đồng một tháng, kế đó THPT Văn Lang với 1,7 triệu.
Những trường dạy chương trình quốc tế, song ngữ thường có học phí 10-50 triệu đồng, cao nhất là Brighton College, Dwight, Liên Hợp Quốc Hà Nội.
Học phí 43 trường THPT tư thục ở Hà Nội năm 2026 (một số trường tính học phí theo năm đã được chia trung bình 10 tháng, làm tròn):
Ngoài học phí, đa số trường thu thêm các khoản khác, như phí nhập học, ghi danh, đồng phục, phí phát triển trường, cơ sở vật chất, học phí bổ trợ, nâng cao môn Toán, Tiếng Anh...
Các trường tư sẽ nhận hồ sơ lớp 10 từ ngày 20/4 đến 27/6.
Tuy nhiên theo các chuyên gia, cần phải hiểu IELTS là một định hướng dài hạn để xây nền tiếng Anh học thuật chứ không nên chỉ học IELTS khi cần thi lấy chứng chỉ, đạt điểm số cho "bằng bạn bằng bè".
Chia sẻ tại buổi tư vấn trực tuyến chủ đề Học IELTS thế nào chuẩn bị cho các kỳ thi lớn? của Báo Thanh Niên diễn ra hôm 5.5, tiến sĩ (TS) Đỗ Hữu Nguyên Lộc, Chủ tịch Hội Nghiên cứu và giảng dạy tiếng Anh TP.HCM (TESOL TP.HCM), cho biết theo quy chế tuyển sinh 2026 của Bộ GD-ĐT thì thí sinh có chứng chỉ IELTS được chọn một trong 2 hình thức: hoặc quy đổi điểm môn tiếng Anh trong xét tuyển, hoặc được cộng điểm. Với quy định của Bộ GD-ĐT thì IELTS không thể là tấm vé "2 trong 1", vừa được quy đổi điểm môn tiếng Anh trong xét tuyển vừa được cộng điểm nữa. Đồng thời, thí sinh cũng có thể sử dụng chứng chỉ IELTS, tùy mức điểm, để xét học bổng khi trúng tuyển đầu vào ĐH, hay sử dụng khi du học. Nhưng không phải vì những ích lợi của tấm vé IELTS, mà phụ huynh, học sinh (HS) ngộ nhận về việc học tiếng Anh, ngộ nhận về IELTS.
TS Lộc cho rằng một trong những hiểu lầm phổ biến hiện nay là phụ huynh thường nhìn việc học tiếng Anh của trẻ tiểu học bằng tiêu chuẩn của người lớn: xem học tiếng Anh để thi sao cho đạt IELTS 7.0 hay 8.0; trẻ muốn học giỏi tiếng Anh là phải học nhiều ngữ pháp, làm nhiều bài tập, hoặc luyện thi chứng chỉ càng sớm càng tốt; hoặc nghĩ rằng trẻ phải phát âm giống người bản xứ mới được xem là giỏi; hay học với giáo viên (GV) nước ngoài thì hiệu quả hơn… Nhưng ở lứa tuổi tiểu học, điều quan trọng hơn là trẻ được tiếp xúc với tiếng Anh một cách tự nhiên, nghe, nói nhiều, bắt chước, tương tác, chơi trò chơi, sử dụng ngôn ngữ trong tình huống quen thuộc. Đặc biệt với trẻ em, yếu tố quan trọng là GV có hiểu tâm lý lứa tuổi, biết tổ chức hoạt động, biết điều chỉnh ngôn ngữ và biết giúp trẻ tiến bộ từng bước. Đó là lý do không phải ai có điểm IELTS cao cũng dạy được tiếng Anh, đặc biệt là dạy cho trẻ em.
Nghiên cứu sinh Hà Đặng Như Quỳnh, Giám đốc học thuật tại DOL IELTS Đình Lực, cho biết nếu nghĩ chỉ học tiếng Anh 1 - 2 năm là đạt được điểm IELTS mơ ước thì không khả thi; nhất là khi vào bậc THPT, HS vừa có quá nhiều môn học, kỳ thi để lo lắng, trong khi nếu học IELTS sớm, HS được bồi đắp vốn kiến thức, vốn tiếng Anh học thuật, xây dựng tư duy của mình, chứ không phải với tâm thế "học để thi".
Hơn nữa, lứa tuổi tiểu học là giai đoạn vàng để HS học nghe, nói tiếng Anh, bồi đắp tư duy, phát triển kiến thức. Do đó, nên trả IELTS về đúng vị trí của nó - học để các em phát triển ngôn ngữ và tư duy, kết nối với thế giới - không phải là một đường đua điểm số.
TS Đỗ Hữu Nguyên Lộc nhìn nhận: "Nếu học IELTS ở tiểu học bằng cách cho các em luyện đề thật, học mẹo làm bài, viết bài nghị luận học thuật, hoặc chạy theo mức điểm từ quá sớm, điều này có thể quá sức và chưa phù hợp. HS tiểu học chưa có nhu cầu thực tế phải thi IELTS ngay. Quan trọng hơn, các em đang trong giai đoạn hình thành ngôn ngữ, tư duy, cảm xúc học tập và sự tự tin. Nếu đưa áp lực thi cử vào quá sớm, trẻ có thể học một cách máy móc, thậm chí mất hứng thú với tiếng Anh".
Ông Lộc nói thêm: "Nếu IELTS được hiểu là một định hướng dài hạn để xây nền tiếng Anh học thuật, thì câu chuyện sẽ khác. Ở cấp tiểu học, các em hoàn toàn có thể làm quen với những năng lực nền tảng mà sau này IELTS cần: nghe hiểu ý chính, mô tả tranh, kể chuyện, so sánh, đưa ra lý do đơn giản, đọc văn bản phù hợp với lứa tuổi, viết câu và đoạn ngắn rõ ràng. Vấn đề không nằm ở chữ IELTS mà nằm ở cách chương trình được thiết kế".
Nghiên cứu sinh Như Quỳnh cũng cho hay hiện nay nhiều HS tiểu học đã học các chương trình Starter, Mover, Flyer; nhiều em mới lớp 2, lớp 3 đã hoàn thành Flyers, có nền tảng tiếng Anh khá vững. Sau khi hoàn thành các cấp độ trên, HS thường đã có vốn từ vựng, ngữ pháp và mẫu câu giao tiếp đủ tốt để miêu tả những điều quen thuộc xung quanh mình, cũng như giao tiếp cơ bản trong các tình huống đời thường. Vì vậy, khi chuyển lên IELTS ở bậc THCS, các em không bắt đầu từ con số 0, mà đã có một bước đệm tốt về ngôn ngữ.
Thạc sĩ Đỗ Thị Ngọc Anh, giảng viên tại DOL IELTS Đình Lực, cho rằng hoàn toàn khả thi nếu một HS tiểu học đạt được 7.0 IELTS, nếu em đó có phương pháp học tập, lộ trình phù hợp. Ví dụ, HS được học Starters từ lớp 1, Movers ở lớp 2, Flyers ở lớp 3, sau đó chuyển sang IELTS THCS trong giai đoạn lớp 4, lớp 5 và lớp 6. Khi lên lớp 7 hoặc lớp 8, các em có thể bắt đầu học IELTS theo hướng chuyên sâu hơn. "Còn lại nếu chỉ học IELTS bằng cách học tủ, học mẹo, luyện đề, học tập nhồi nhét để lấy điểm số thì điều này vừa áp lực, vừa không khả thi với HS tiểu học, THCS", thạc sĩ Ngọc Anh nói.
Phạm Vũ Thiên Di, lớp 6 Trường THCS - THPT Trần Đại Nghĩa, TP.HCM, đang học IELTS tại DOL English. Di cho biết lý do học IELTS sớm: "Con thấy giỏi tiếng Anh thì nghe được nhiều loại nhạc, xem nhiều loại phim và đọc được nhiều sách, tìm hiểu được nhiều nền văn hóa. Con cũng thích đi du lịch, du học và mọi thứ sẽ dễ dàng hơn nếu mình giỏi ngoại ngữ từ sớm. Nên con nghĩ cái gì mình có cơ hội chinh phục trước thì mình tập trung học giỏi để từ đó có nền tảng chinh phục, cải thiện các kỹ năng khác. Con thấy việc học vui vẻ, không áp lực". Mỗi ngày trên lớp, Di thường nói chuyện bằng tiếng Anh với các bạn. Khi rảnh rỗi, em xem các chương trình, nghe nhạc bằng tiếng Anh.
