Năm nay, ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức 2 đợt thi đánh giá năng lực phục vụ tuyển sinh. Ở đợt đầu tiên ngày 5.4, kỳ thi đánh giá năng lực với sự tham gia của 133.489 thí sinh (TS), đạt tỷ lệ dự thi 98,33% so với số đăng ký. Bước sang đợt 2, số lượng TS đăng ký bất ngờ tăng mạnh vượt mốc lịch sử sau 8 năm tổ chức kỳ thi.
Trong số 172.622 TS đăng ký dự thi đợt 2 năm nay, có 109.957 TS đã tham dự đợt 1 và chỉ 59.978 TS mới đăng ký dự thi đợt 2. Có trên 82% TS đăng ký dự thi đợt 2 từng tham gia đợt 1 kỳ thi này. So với đợt 2 năm 2025 với 97.387 TS, số lượng đăng ký đợt 2 năm nay tăng 77,25% và vượt xa hơn cả đợt đầu tiên với 133.489 TS.
Sau 8 năm tổ chức (lần đầu tiên tổ chức vào năm 2018), kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM đợt 2 lần đầu tiên ghi nhận số lượng TS đăng ký dự thi tăng đột biến. Năm 2025, hơn 97.121 TS đăng ký dự thi đánh giá năng lực đợt 2, tăng hơn gấp đôi so với cùng đợt thi của năm 2024 với 41.542 TS đăng ký. Năm 2019, đợt 2 kỳ thi này có 15.000 TS đăng ký dự thi. Trong đó, có khoảng 50% TS đã thi đợt 1 tiếp tục đăng ký thi đợt 2. So với 6 năm trước, số lượng TS đăng ký dự thi đợt 2 năm nay tăng hơn 11 lần.
Với mức tăng đột biến TS đăng ký dự thi đợt 2 năm nay, lần đầu tiên ĐH Quốc gia TP.HCM phải bổ sung địa điểm tổ chức thi, kéo dài thời gian để TS thực hiện việc thay đổi địa điểm thi theo phương án mới.
Lý giải sức hút kỳ thi đánh giá năng lực năm 2026, đặc biệt ở đợt thứ 2, PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng do điều chỉnh xét tuyển năm nay và TS nhìn thấy lợi thế rõ rệt trong các điều chỉnh này. PGS Thắng nhận xét: “Một số trường tạo lợi thế khi dùng nguyên lý sử dụng kết quả kỳ thi cao hơn để xét tuyển, TS càng không e ngại khi dự thi mà lỡ điểm không cao. Kỳ thi cũng khá nhẹ nhàng chỉ diễn ra trong một buổi, không cần phải luyện thi căng thẳng. TS thi lần 1 xong đăng ký thi lần 2, nhất là đã cảm thấy sự quen thuộc về cách thi nên tự tin có thể có kết quả cao hơn so với lần thi đầu”.
Theo thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng Thông tin – Truyền thông Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), sức hút của kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM không chỉ đến từ uy tín kỳ thi mà còn xuất phát từ sự thay đổi trong chiến lược tuyển sinh của các trường ĐH. Khi nhiều trường sử dụng kết quả kỳ thi này như một phương thức xét tuyển độc lập hay phương thức xét tuyển tổng hợp, trong đó điểm đánh giá năng lực chiếm trọng số đáng kể, thì TS không còn xem đây là một phương án dự phòng mà là một cơ hội quan trọng cần được chuẩn bị nghiêm túc.
Bên cạnh đó, cũng theo thạc sĩ Tú, thực tế nhiều năm qua cho thấy phổ điểm đợt 2 thường có xu hướng cao hơn đợt 1. Điều này khá dễ hiểu, bởi sau đợt thi đầu tiên, TS đã có thêm trải nghiệm thực tế, hiểu rõ hơn cấu trúc đề, biết cách phân bổ thời gian, nhận diện được điểm yếu và có tâm lý thi ổn định hơn. Vì vậy, không ít TS xem đợt 2 là cơ hội để cải thiện kết quả, tăng thêm lợi thế cạnh tranh vào ngành học mong muốn.
“Đối với nhóm TS chỉ đăng ký dự thi đợt 2, đây có thể là thời điểm phù hợp đã được các em tính toán trong kế hoạch ôn thi của mình. Nhiều em chủ động chọn đợt 2 để có thêm thời gian củng cố kiến thức, đồng thời quan sát kết quả kỳ thi đợt 1 để có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn về tâm lý và chiến thuật dự thi”, thạc sĩ Tú phân tích thêm.
PGS-TS Tô Văn Phương, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Nha Trang, cũng nhìn nhận sau 8 năm tổ chức, kỳ thi ngày càng khẳng định uy tín và nhận được quan tâm của xã hội. Số lượng trường ĐH-CĐ sử dụng kết quả kỳ thi này trong tuyển sinh ngày càng tăng, kéo theo số lượng TS đăng ký dự thi tăng mạnh qua từng năm. PGS Phương phân tích: “Việc kỳ thi liên tục thiết lập các kỷ lục mới về quy mô TS là xu hướng tất yếu. Hầu hết các trường khu vực từ Huế đổ vào miền Nam đều sử dụng điểm đánh giá năng lực trong tuyển sinh. Đáng chú ý, xu hướng tuyển sinh năm 2026 của nhiều trường, nhất là các trường trong khối ĐH quốc gia, tuyển sinh theo phương thức xét tuyển kết hợp điểm đánh giá năng lực và các điểm khác, cũng có thể là lý do khiến TS muốn xét tuyển phải đăng ký thi. Khi một kỳ thi trở thành “tấm vé chung” cho rất nhiều trường, TS gần như buộc phải tham gia để mở rộng cơ hội”.
“Đặc thù tổ chức kỳ thi cũng là một trong các yếu tố “tạo đột biến” khi khá linh hoạt về thời gian thi, mở rộng địa điểm thi trên nhiều tỉnh thành để giảm áp lực chi phí, di chuyển, giúp các em thoải mái hơn khi đăng ký dự thi để gia tăng cơ hội trong xét tuyển”, PGS Phương nói thêm.
Trước số lượng TS tham gia kỳ thi đánh giá năng lực tăng mạnh, chuyên gia tuyển sinh các trường ĐH có những phân tích dự báo bức tranh tuyển sinh sắp tới.
Theo PGS-TS Bùi Hoài Thắng, thực sự năm nay có đột biến TS khi số đăng ký đợt 2 cao hơn nhiều so với đợt 1. Tuy nhiên, TS ồ ạt đăng ký dự thi đánh giá năng lực nhưng tổng số TS thực sự dự thi chưa đến 200.000, chiếm chưa đến 20% tổng số học sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Chưa kể, TS còn tham gia các kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy khác và có sự trùng lắp TS của các kỳ thi. Có thể nói, xét tuyển năm 2026 vẫn phụ thuộc lớn vào kỳ thi tốt nghiệp THPT và kết quả học THPT, đặc biệt năm nay tính điểm học bạ trong cả 3 năm học. Do đó, điểm xét tuyển có lẽ không có sự đột biến nhiều.
PGS-TS Tô Văn Phương dự báo điểm xét tuyển của nhiều ngành “hot”, nhiều trường “top trên” có thể sẽ tăng do số lượng TS dự thi đánh giá năng lực tăng mạnh. Tuy vậy, điểm chuẩn của các nhóm ngành kỹ thuật, nhóm ngành thủy sản (khoa học thủy sản, nuôi trồng thủy sản, chế biến thủy sản, kỹ thuật biển…) có thể sẽ vẫn ổn định như các năm trước vì một số trường như Trường ĐH Nha Trang vẫn có thể dành nhiều chỉ tiêu cho nhóm ngành này.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Giám đốc Tuyển sinh và Truyền thông Trường ĐH Công thương TP.HCM, cho rằng cơ bản không có quá nhiều tác động tới việc xét tuyển của nhiều trường ngoài ĐH quốc gia khi điểm thi đánh giá năng lực vẫn là một trong số các phương thức xét tuyển độc lập.
Lời khuyên với TS, thạc sĩ Hoàng Thanh Tú cho hay: “Một tháng cuối trước kỳ thi không chỉ là giai đoạn tăng tốc, mà còn là thời gian để TS giữ sự tỉnh táo, củng cố sự tự tin và chuẩn bị tâm thế tốt nhất. Các em nên rà soát lại những phần kiến thức trọng tâm, luyện cách phân bổ thời gian cho từng nhóm câu hỏi, làm quen với áp lực thời gian thực tế và lưu ý những lỗi thường gặp để tránh mất điểm đáng tiếc. Hãy xem kỳ thi này như một cơ hội để thể hiện năng lực chứ không phải là “cánh cửa duy nhất” quyết định tương lai”.
Còn PGS-TS Bùi Hoài Thắng khuyên TS thi thật tốt đợt 2 kỳ thi này và cả kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Chiều 15/5, tọa đàm “Trường Sơn: Ký ức lịch sử và sự tiếp nối” diễn ra trong khuôn khổ lễ phát động cuộc thi toàn quốc về marketing xã hội dành cho học sinh, sinh viên mang tên Social Pioneers 2026, do Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp tổ chức.
Tham gia tọa đàm là nhà sử học Dương Trung Quốc cùng hai nhân chứng lịch sử của tuyến đường Trường Sơn: Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu và nhà văn Hồ Bá Thược.
Ký ức Trường Sơn - mà một phần huyền thoại của nó là tuyến đường ống xăng dầu xuyên Trường Sơn - cũng là hợp phần đầu tiên được số hóa bằng công nghệ blockchain trên nền tảng lưu giữ lịch sử, ký ức và di sản Heritex.
Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu, 80 tuổi, nguyên Cục trưởng Cục Kinh tế Bộ Quốc phòng, là một trong những kỹ sư trực tiếp tham gia thiết kế, thi công tuyến đường ống xăng dầu xuyên Trường Sơn năm xưa. Thế hệ những người lính Trường Sơn như ông đều đã bước qua tuổi 70, 80. Nhà sử học Dương Trung Quốc gọi họ là những “thư viện sống” của lịch sử, mà nếu không được lưu giữ kịp thời, ký ức họ mang theo có thể sẽ không còn cơ hội được kể lại lần thứ hai.
Song truyền thông về những ký ức ấy như thế nào đến người trẻ để vừa hấp dẫn mà vừa không làm sai lệch lịch sử? Đó là nỗi băn khoăn của nhiều sinh viên tham gia toạ đàm.
Nguyễn Tùng Dương, sinh viên năm nhất Đại học Kinh tế Quốc dân, cho biết gần đây xuất hiện nhiều kênh nội dung lịch sử trên mạng xã hội thu hút giới trẻ rất tốt. Tuy nhiên, theo nam sinh, bên cạnh những kênh thông tin hữu ích giúp lan tỏa tình yêu lịch sử cho người trẻ, vẫn tồn tại không ít nội dung bị cộng đồng chỉ trích vì sai lệch hoặc đơn giản hóa lịch sử để “bắt trend”.
“Ranh giới giữa việc làm lịch sử hấp dẫn cho người trẻ với xuyên tạc lịch sử nằm ở đâu?”, nam sinh đặt câu hỏi với nhà sử học Dương Trung Quốc.
Trả lời sinh viên, ông Dương Trung Quốc nhận định băn khoăn của sinh viên là một vấn đề có thật. Không chỉ người trẻ mà toàn xã hội đều phải đối diện với vấn đề này trong bối cảnh lượng thông tin trên mạng ngày càng lớn, trong khi khả năng kiểm chứng của người dùng lại có giới hạn.
Tuy nhiên, nhà sử học nhìn nhận mạng xã hội và công nghệ là “những công cụ rất lớn” mà người trẻ không nên quay lưng. Thay vào đó, ông khuyên họ nên dũng cảm bước vào, đóng góp thêm những nguồn thông tin chuẩn xác, tích cực hơn và chuyên nghiệp để đẩy lùi thông tin sai lệch.
Ông cũng khuyến cáo, việc tham gia vào không gian mạng đòi hỏi tinh thần trách nhiệm, bởi đây đang là một “chiến trường thông tin”, nơi các nội dung sai lệch, cắt xén hoặc giật gân có thể lan truyền rất nhanh.
Bên cạnh đó, nhà sử học bày tỏ sự nuối tiếc khi nhiều câu chuyện lịch sử quý giá vẫn chưa được khai thác hiệu quả bằng các công cụ truyền thông hiện đại. Trong khi đó, những nhân chứng lịch sử đang dần già đi và ký ức của họ có nguy cơ mất đi theo thời gian.
“Lịch sử sẽ sống mãi, nhưng nó chỉ sống được trên mảnh đất của rất nhiều người”, ông Dương Trung Quốc chia sẻ.
Một sinh viên khác đặt câu hỏi với nhà văn Hồ Bá Thược về việc người trẻ cần bám vào những nguyên tắc nào khi sử dụng chất liệu lịch sử để xây dựng các sản phẩm truyền thông vừa hấp dẫn vừa tôn trọng sự thật.
Nhà văn Hồ Bá Thược cho rằng điều cốt lõi đầu tiên là trách nhiệm với lịch sử.
Theo ông, sáng tạo nghệ thuật là cần thiết để lịch sử trở nên gần gũi hơn với công chúng trẻ, nhưng sự thật lịch sử phải luôn được đặt lên hàng đầu.
“Tôi nghĩ có thể 80% là sự thật, còn 20% là không gian cho sáng tạo nghệ thuật để câu chuyện hấp dẫn hơn”, nhà văn chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh người làm nội dung lịch sử cần có trải nghiệm thực tế, tìm hiểu kỹ bối cảnh và con người phía sau sự kiện thay vì chỉ khai thác lịch sử như một chất liệu gây chú ý trên mạng xã hội.
Dùng blockchain để lưu trữ ký ức lịch sử
Trong khuôn khổ chương trình, cuộc thi toàn quốc về marketing xã hội Social Pioneers 2026 chính thức được phát động với chủ đề “Phục dựng cội nguồn, khởi tạo kỷ nguyên”.
Cuộc thi dành cho thí sinh từ 16 đến 24 tuổi, chia thành hai bảng học sinh THPT và sinh viên. Các đội thi sẽ trải qua bốn vòng, từ thi kiến thức marketing, xây dựng ý tưởng dự án đến thực hiện sản phẩm truyền thông và tranh biện ở vòng chung kết.
Đề bài chính được đưa ra thử thách sinh viên chính là dự án lưu giữ ký ức lịch sử và di sản Heritex với hợp phần đầu tiên là ký ức về tuyến đường ống xăng dầu Trường Sơn - công trình hậu cần dài khoảng 5.000km từng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ. Các thí sinh sẽ phải giải bài toán kết nối lịch sử, giới trẻ và công nghệ dưới góc nhìn marketing xã hội.
PGS.TS Nguyễn Đình Toàn - Phó trưởng khoa Marketing, Đại học Kinh tế Quốc dân - bày tỏ: “Chúng tôi tin rằng lịch sử thực sự sống khi được thế hệ trẻ tiếp nhận, đối thoại và tiếp nối".
Năm ngoái, cuộc thi này thu hút khoảng 2.100 thí sinh đến từ hơn 150 trường THPT, cao đẳng và đại học tại 23 tỉnh, thành trên cả nước.
Lê Võ Thiên Kim, học sinh lớp 12 Trường THPT Trần Phú (TP.HCM), là một trong 137.376 thí sinh sẽ dự thi V-ACT vào sáng mai, 5.4. Trao đổi với Thanh Niên, Kim kể nội dung thi em thấy thử thách nhất là tư duy logic do có nhiều dạng bài nữ sinh chưa từng tiếp xúc bao giờ. Phần sử dụng ngôn ngữ, gồm tiếng Việt, tiếng Anh, cũng khiến nữ sinh lo lắng bởi đề yêu cầu thí sinh phải vững kiến thức căn bản suốt 3 năm THPT.
Phần tư duy khoa học cũng là một rào cản đáng kể với Kim khi em chỉ đăng ký học tổ hợp có các môn lý, hóa, địa và tin. Còn với những môn không học nhưng đề vẫn ra thi như sinh, điều nữ sinh sợ nhất là "có các dạng bài yêu cầu tính toán và cần dùng đến kiến thức chuyên môn".
"Hiện em và bạn bè rất lo vì thấy mình học chưa đủ để đi thi, nhất là khi đề còn yêu cầu thêm cả kiến thức xã hội", nữ sinh bộc bạch, cho biết thêm em nhắm tới mốc 800 đến 900 điểm sau thời gian học trực tuyến và tự luyện đề trong sách tham khảo.
Là thủ khoa khối D07 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, Trần Vĩnh Khang, sinh viên ĐH Bách khoa Hà Nội, đã từng lần lượt đạt 1.006 điểm và 1.024 điểm trong hai đợt thi V-ACT. Khang thẳng thắn cho biết việc làm được hết 120 câu trong 150 phút là "nhiệm vụ bất khả thi". Thế nên, cần lưu ý câu dễ làm trước, câu khó làm sau và bắt đầu làm từ phần thi mình giỏi nhất chứ không nên mặc định làm từ trên xuống.
"Nếu làm các câu quá khó ngay khi mới bắt đầu, thí sinh sẽ thấy 'ngộp', ảnh hưởng tới phong độ", anh nói.
Thực tế, ở cả hai đợt thi V-ACT, Khang đều chọn làm tư duy khoa học trước, sau đó tới sử dụng ngôn ngữ và cuối cùng mới là toán học - phần thi được Khang cho là "tốn nhiều dung lượng não nhất". Riêng với tư duy khoa học, dù học tổ hợp khoa học tự nhiên nhưng Khang cũng không gặp nhiều khó khăn với các câu sử, địa, kinh tế và pháp luật. "Câu hỏi có những gợi ý nhất định và dữ kiện cũng được cung cấp sẵn", anh nói.
Khang cũng nhấn mạnh, bí quyết quan trọng để đạt điểm cao là thí sinh phải duy trì trạng thái ổn định, bắt đầu từ lúc bước vào phòng thi để làm thủ tục và chờ phát đề, kéo dài cho tới khi hết giờ làm bài. Đó là lý do Khang chia thời gian trong phòng thi ra làm hai, gồm 60 phút đầu chuẩn bị và 150 phút làm bài thực tế.
"Thông thường mọi người không quá tập trung vào 60 phút này và đa số sẽ dành thời gian ôn lại bài hay đi ngủ. Theo tôi cả hai đều không nên vì nó sẽ khiến thí sinh hoặc lo lắng hoặc mất tập trung, tất cả đều dẫn đến việc không phát huy phong độ tốt nhất", anh kể.
Trong một tiếng ngồi chờ, Khang khuyên thí sinh hãy làm những điều để giúp các bạn thư giãn và giảm lo âu, như trong trường hợp của anh là ngồi vẽ. Khang còn mang theo "bùa hộ mệnh" là chiếc đồng hồ may mắn được thầy giáo cũ tặng để cảm thấy tự tin nhất.
Chia sẻ thêm về việc điền đáp án, Khang nhận định thí sinh thường có hai cách phổ biến là làm hết đề rồi mới bắt đầu tô trắc nghiệm hay làm xong câu nào tô ngay câu đó. Tuy nhiên, anh cho rằng cả hai đều có những nhược điểm, như cách đầu dễ tô sót còn cách sau lại tốn công. Để trung hòa, Khang chọn làm xong phần thi nào tô hết phần đó, chỉ bỏ trống các câu chưa giải được để dành làm vào cuối giờ.
Đạt 1.022 điểm thi V-ACT ở đợt 1, Nguyễn Nhật Nam, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), thú nhận anh không có bí quyết cao siêu, chủ yếu là nỗ lực đều đặn. Nam kể trong giai đoạn nước rút, mỗi ngày anh đều làm một đề thi thử và khi làm xong đều dò kết quả và đúc kết lại những lỗi sai để khắc phục. Trong khi đó, ở những tháng trước, mỗi tuần anh cũng đều luyện một đề.
"Tôi dành đủ thời gian để ăn uống, nghỉ ngơi chứ không thức khuya ôn tập", Nam nói. Anh chia sẻ thêm rằng, khi vào phòng thi sẽ ưu tiên làm phần thế mạnh của mình là toán sau đó mới tới các phần khác.
"Riêng với những môn không học mà vẫn thi, tôi chỉ thuần túy dựa vào suy luận chứ không cần phải đọc thêm kiến thức bên ngoài. Bởi đề thi đã cho sẵn công thức hoặc nội dung cần áp dụng chứ không ra câu hỏi theo hướng không học là không biết làm", anh nhấn mạnh.
Nam sinh này cho biết trong quá trình luyện đề, anh thường dư cỡ 20 - 30 phút cuối giờ để kiểm tra lại những câu chưa làm. Tuy nhiên, khi thi thực tế thì chỉ còn 10 phút. Đây là điểm thí sinh cần lưu ý để phân bổ thời gian làm bài phù hợp. Cũng theo Nam, giải xong câu nào anh đều tô ngay đáp án câu đó vào phiếu trả lời trắc nghiệm không đợi tới cuối giờ mới bắt đầu làm.
Hết ngày 17/4, thí sinh Hà Nội kết thúc thời gian đăng ký thi lớp 10.
Theo ghi nhận của VnExpress lúc 23h45 ngày 17/4, bốn trường chuyên tuyển 2.730 học sinh, nhận tổng hơn 20.000 lượt đăng ký (mỗi thí sinh được đăng ký tối đa hai trường/hai nguyện vọng nếu không trùng lịch thi).
Hầu hết lớp chuyên Ngoại ngữ có lượng nguyện vọng 1 áp đảo, kéo theo tỷ lệ chọi tăng cao.
Lớp chuyên tiếng Trung, trường THPT chuyên Chu Văn An, có tỷ lệ chọi cao nhất 1/27. Lớp này chỉ tuyển 35 học sinh, song có tới hơn 960 em đăng ký. Xếp sau là lớp chuyên tiếng Nga, trường THPT chuyên Nguyễn Huệ, với mức độ cạnh tranh 1/24.
Nhiều lớp chuyên có tỷ lệ chọi 1/19, gồm tiếng Nga (chuyên Hà Nội - Amsterdam), tiếng Anh, tiếng Pháp (chuyên Nguyễn Huệ), tiếng Anh (chuyên Chu Văn An). Mặt khác, hai lớp tiếng Pháp ở trường Ams và Chu Văn An lần lượt có tỷ lệ chọi thấp nhất, đều chưa được 1/2.
Nhảy vọt về tỷ lệ chọi là lớp chuyên tiếng Hàn, với 111 em đăng ký so với 30 em của năm ngoái, dù chỉ tiêu đều là 35.
Ở các lớp chuyên còn lại, mức độ cạnh tranh phổ biến từ 1/4-1/6. Một số lớp cũng có tỷ lệ chọi vượt 1/10, là Ngữ văn, Toán, Tin, Hóa học (chuyên Chu Văn An).
Dưới đây là thống kê số nguyện vọng, tỷ lệ chọi của 4 trường THPT chuyên theo từng lớp (con số mang tính tham khảo, tính toán theo dữ liệu trên hệ thống của Sở Giáo dục và Đào tạo từ 23h45 đến 23h50 ngày 17/4):
Năm nay, 147.000 học sinh Hà Nội tốt nghiệp THCS, tăng 20.000 so với năm ngoái. Chỉ tiêu lớp 10 công lập là hơn 78.300, tương đương 55%.
Kỳ thi diễn ra ngày 30-31/5, thí sinh đăng ký trường chuyên sẽ thi thêm môn chuyên vào ngày 1/6. Điểm xét tuyển lớp 10 chuyên là tổng điểm ba môn Toán, Văn, Ngoại ngữ, cộng với môn chuyên nhân hệ số hai, tối đa 50.
Dự kiến từ ngày 19 đến 22/6, Sở sẽ công bố điểm thi, điểm chuẩn lớp 10.