Có những người Việt trẻ không chịu chấp nhận “‘phận gia công”. Bằng trí tuệ và nỗ lực, họ trở thành nhà cung ứng chủ lực cho các tập đoàn đa quốc gia nổi tiếng thế giới.
Cơ duyên đến với ngành bán dẫn và hàng không của anh Nguyễn Trọng Đáng – Giám đốc Công ty TNHH cơ khí chính xác Việt Nguyên – là khi về đầu quân cho một công ty của Mỹ. Sau khi làm việc 5 năm, năm 2011 anh Đáng ra riêng, thành lập Công ty Duy Việt – với ý nghĩa là tư duy của người Việt.
“Đầu những năm 2010 ngành bán dẫn ở Việt Nam còn mới mẻ, đa phần chỉ làm khuôn mẫu. Chúng tôi nhận được đơn hàng có tính quyết định vào năm 2013, làm linh kiện trong máy test (kiểm nghiệm) con chip trong sản phẩm iPhone của Apple. Khi đó chúng tôi không vay được ngân hàng, tài sản thế chấp không có, đơn hàng nhiều, nhưng đối tác đã cho ứng trước tiền và được trả chậm tiền vật liệu”, anh Đáng kể.
Doanh thu năm 2016 chỉ khoảng 3 tỉ đồng, đến năm 2020 lên 20 tỉ/năm, công ty đổi tên là Việt Nguyên – với ý nghĩa kỷ nguyên của Việt Nam. Năm 2025, Việt Nguyên ghi nhận doanh thu tính bằng trăm tỉ đồng, nhà xưởng từ lúc ban đầu 200m2 được mở rộng lên 6.000m2.
Theo anh Đáng, đó là cả quá trình gian nan khi khởi nghiệp chỉ có 160 triệu để mua một chiếc máy làm những “đơn hàng lặt vặt” sửa sản phẩm lỗi. Tích lũy được ít nào, công ty đầu tư máy móc nhằm đáp ứng những đơn hàng mới, những “con hàng khó”.
Như linh kiện trong máy test iPhone (giá đặt con chip để thực hiện kiểm nghiệm sản phẩm bị lỗi) có những modem kích thước vài mm, nhưng có tới 14 “con hàng”, nên chỉ một chi tiết lỗi sẽ phải bỏ cả sản phẩm.
Anh Đáng kể có lần đối tác tại Đức đặt sản phẩm cúp nối trục – một linh kiện trong máy kiểm nghiệm sản phẩm iPhone với giá 39 euro, nhưng vẫn có “con hàng” bị lỗi và gửi về Việt Nguyên sửa chữa.
Một lần tình cờ đối tác hỏi “Bạn làm được không?”, anh nói ngay “Chúng tôi làm được!”, dù thực tế chưa hình dung sẽ phải làm gì. Bản vẽ được gửi đến, sản phẩm được nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm và được khách hàng “duyệt” ngay lần đầu, giá lại chỉ bằng một nửa.
Nhờ vậy công ty ký được đơn hàng sản xuất lên tới cả chục triệu USD, mở rộng dần những linh kiện phức tạp.
Đến nay Việt Nguyên đã có thể sản xuất được tới 60% linh kiện trong máy test con chip của iPhone, đi tới gần nhất công nghệ lõi là xử lý con chip. Cùng đó công ty tham gia vào lĩnh vực hàng không, trở thành nhà cung ứng linh kiện cabinet cho các hãng như Safran và Boeing.
Giới thiệu dây chuyền trong nhà máy có quy mô 2.700m2 tại phường Linh Xuân (TP.HCM), anh Đỗ Hoàng Trung – nhà sáng lập, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn công nghệ IDEA – công nhận nhiều người nghĩ doanh nghiệp Việt Nam đa số chỉ đi làm gia công.
Nhưng tại IDEA Group không chỉ có dây chuyền sản xuất tự động hóa ở mức cao, mà còn làm những sản phẩm robot, xe tự hành… do chính kỹ sư Việt nghiên cứu, chế tạo và sản xuất, xuất khẩu đi Nhật Bản, Mỹ, Canada, Ấn Độ, Úc…
Niềm đam mê tự động hóa đến với anh Trung khi gần 20 năm trước anh học ngành chế tạo máy tại Nhật Bản. Khởi nghiệp với vai trò là nhà thiết kế, sau 5 năm thành lập công ty, đến năm 2015 anh bắt đầu hiện thực hóa giấc mơ tự chế tạo, sản xuất dây chuyền tự động hóa để cung ứng cho các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam và xuất khẩu.
Anh Trung kể đó là hành trình liên tục cải tiến, chuẩn hóa quy trình và đầu tư cho đội ngũ. Đặc biệt doanh nghiệp phải đứng trước bài toán cạnh tranh khốc liệt với sản phẩm giá rẻ của Trung Quốc. Vì vậy hướng đi của IDEA là chọn phân khúc cao cấp với hệ thống máy móc hiện đại theo tiêu chuẩn cao của các nước G7. Anh giảm chi phí để giá bán tốt, giao hàng đúng hẹn và chuyên nghiệp hóa dịch vụ hỗ trợ sửa chữa.
Hồi dịch COVID-19, một doanh nghiệp Nhật Bản chuyên sản xuất motor điện cho ô tô không mời được chuyên gia sang Việt Nam để sửa máy, đã đề nghị IDEA làm. Họ muốn xây dựng một hệ thống kiểm tra tự động tích hợp với tốc độ nhanh, độ chính xác cao, khả năng lưu trữ và truy xuất dữ liệu.
Đội ngũ IDEA dồn lực nghiên cứu, đưa ra loạt giải pháp. Kết quả thời gian kiểm tra giảm từ 5 phút/motor xuống 2 phút/motor; tỉ lệ sai sót phát hiện tăng 30% và lưu trữ 100% dữ liệu.
Anh Trung nói mỗi năm công ty dành tới 30% tổng chi phí cho nghiên cứu phát triển (R&D) để làm ra những sản phẩm “Make in Vietnam” thực sự.
Đến nay IDEA đã triển khai nhiều dự án ứng dụng như hệ thống tự động hóa dây chuyền lắp ráp motor với robot 6 trục và hệ thống kiểm tra tự động, tốc độ 4 giây/sản phẩm; giải pháp in 3D sử dụng cánh tay robot; ứng dụng xe tự hành AMR cho nhà máy sản xuất linh kiện điện tử; vận chuyển pallet tự động thay thế xe nâng có người lái…
Với Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, gắn với công nghệ và các sản phẩm chiến lược được xác định; cùng Nghị quyết phát triển kinh tế tư nhân, anh Đỗ Hoàng Trung kỳ vọng những lĩnh vực đầu tư như robot sẽ có thêm những chính sách hỗ trợ, ưu tiên sử dụng hàng Việt để doanh nghiệp Việt, trí tuệ Việt có nhiều cơ hội vươn lên, khẳng định trên toàn cầu.
Năm ngoái, Quốc hội đồng ý nâng mức doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, giá trị giá tăng của cá nhân kinh doanh lên 500 triệu đồng một năm.
Tại hồ sơ thẩm định dự án sửa một số luật thuế, Bộ Tài chính đưa ra phương án sửa quy định về mức doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, giá trị gia tăng (VAT). Theo đó, ngưỡng này sẽ được giao Chính phủ quy định, thay vì chốt "cứng" tại luật.
Lý do, Bộ Tài chính cho rằng điều kiện kinh tế trong nước có nhiều biến động so với thời điểm ban hành quy định cuối năm ngoái. Những tháng đầu năm nay, chi phí đầu vào gia tăng, sức mua suy giảm và hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ kinh doanh còn nhiều khó khăn.
Do đó, theo cơ quan này, việc nghiên cứu điều chỉnh chính sách thuế với hộ kinh doanh là cần thiết. Điều này nhằm đảm bảo chính sách khoa học, phù hợp, có tính đến khả năng đáp ứng của người nộp thuế.
"Việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh quy mô nhỏ và trung bình thấp, giúp họ duy trì hoạt động, đặc biệt với các ngành nghề có biên lợi nhuận thấp và chịu tác động lớn từ biến động chi phí", Bộ Tài chính nêu quan điểm.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, đến cuối 2025 cả nước có 3-4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định. Năm ngoái, số thu thuế từ khu vực hộ, cá nhân kinh doanh đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với cùng kỳ. Còn giai đoạn 2022-2025, cả nước có khoảng từ 3-4 triệu hộ kinh doanh. Trong đó, hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, chiếm khoảng 2% tổng thu ngân sách nhà nước.
Ngoài hộ kinh doanh, Bộ Tài chính cũng đề xuất ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm hỗ trợ công ty nhỏ và siêu nhỏ. Ngưỡng này cũng do Chính phủ quy định, không phải mức cố định tại luật. Dự kiến, chính sách này áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
Hiện, pháp luật chưa có quy định về ngưỡng thu nhập được miễn thuế với doanh nghiệp nhỏ. Cả nước có khoảng 900.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó gần 94% là công ty nhỏ và siêu nhỏ.
Bộ Tài chính dẫn kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhóm này thường được ưu tiên hỗ trợ về chính sách thuế, như áp dụng thuế suất thấp hơn hoặc miễn thuế.
Nhà điều hành có một số ưu đãi như miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm với doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, hoặc áp dụng thuế suất 15-17% với doanh nghiệp doanh có doanh thu nhỏ. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng việc bổ sung ngưỡng doanh thu miễn thuế như hộ kinh doanh sẽ đảm bảo công bằng với doanh nghiệp nhỏ. Đồng thời, chính sách này giúp khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.
Quỹ Tiền tệ quốc tế (International Monetary Fund, IMF) vừa công bố dự báo về quy mô kinh tế của 6 nước lớn ở Đông Nam Á giai đoạn 2026 - 2031, bao gồm: Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.
Đáng chú ý, tính theo GDP sức mua tương đương (PPP), Việt Nam đang là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất so với các quốc gia trên.
Cụ thể, riêng năm 2026, GDP PPP của Việt Nam đạt 2.025 tỉ USD, vượt Thái Lan, Malaysia, Philippines và Singapore, chỉ đứng sau Indonesia với 5.230 tỉ USD. Việt Nam cũng là quốc gia duy nhất ngoài Indonesia vượt mốc 2.000 tỉ USD.
Khoảng cách giữa Việt Nam và Thái Lan tiếp tục nới rộng. Đến năm 2031, dự báo GDP PPP Việt Nam đã cao hơn Thái Lan hơn 500 tỉ USD, bỏ xa Malaysia và Philippines, qua đó củng cố vị thế nền kinh tế lớn thứ hai ASEAN.
Dù vẫn còn khoảng cách với Indonesia, Việt Nam lại là nước thu hẹp nhanh nhất với nền kinh tế lớn nhất khu vực. Từ mức tương đương khoảng 39% quy mô của Indonesia năm 2026, đến năm 2031, Việt Nam được dự báo đạt gần 46%.
Đáng chú ý, Việt Nam ngày càng vượt xa Singapore về quy mô kinh tế, nhưng "đảo quốc sư tử" vẫn dẫn đầu tuyệt đối về thu nhập bình quân đầu người. Đến năm 2031, GDP PPP của nước ta được dự báo gấp hơn 2,2 lần Singapore, phản ánh lợi thế về quy mô dân số và tốc độ tăng trưởng.
TS Nguyễn Anh Vũ - Trưởng khoa tài chính Trường đại học Ngân hàng - cho biết cần phân biệt giữa GDP danh nghĩa và GDP theo sức mua tương đương (PPP), bởi hai chỉ số phản ánh những khía cạnh khác nhau của nền kinh tế.
GDP danh nghĩa thể hiện tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ một quốc gia tạo ra, quy đổi theo tỉ giá hiện hành sang USD. Trong khi đó, GDP PPP phản ánh sức mua thực tế, tức cùng một số tiền có thể mua được bao nhiêu hàng hóa và dịch vụ ở mỗi quốc gia sau khi đã điều chỉnh theo mặt bằng giá.
Ví dụ, theo dữ liệu của World Bank, GDP danh nghĩa của Việt Nam năm 2024 đạt hơn 476 tỉ USD, còn GDP PPP đạt 1.650 tỉ USD, gấp khoảng 4 lần. Trong khi đó, hai chỉ số này trong năm 2024 của Mỹ lần lượt là 28.750 tỉ USD và hơn 29.180 tỉ USD, gần như tương đương.
Theo dự báo của IMF, năm 2026, quy mô nền kinh tế của Việt Nam vượt mốc 500 tỉ USD theo GDP danh nghĩa và đạt hơn 2.000 tỉ USD theo GDP PPP.
Thước đo GDP PPP xuất phát từ Chương trình so sánh quốc tế (International Comparison Program) của World Bank. Mức giá toàn cầu là cơ sở để so sánh chi phí sinh hoạt giữa các quốc gia khác nhau. Chỉ số này được đo bằng sức mua tương đương (PPP), qua đó cho thấy cần bao nhiêu tiền để mua cùng một mặt hàng ở những nơi khác nhau.
TS Nguyễn Anh Vũ lấy ví dụ, nếu một chiếc hamburger ở Mỹ có giá khoảng 6 USD, trong khi một chiếc tương tự ở Việt Nam chỉ khoảng 40.000 đồng, tương đương khoảng 1,5 USD. Vì vậy, với cùng 1 USD, người dân ở Việt Nam có thể mua được lượng hàng hóa, dịch vụ tương đương khoảng 3 - 4 USD ở Mỹ.
Đây là lý do quy mô kinh tế của Việt Nam khi tính theo sức mua cao hơn nhiều so với GDP danh nghĩa quy đổi theo tỉ giá.
Năm 2006, GDP danh nghĩa của Thái Lan là hơn 220 tỉ USD, trong khi Việt Nam chỉ ở mức hơn 66 tỉ USD. Đến năm 2024, hai chỉ số trên của Thái Lan lần lượt gần 530 tỉ USD và 1.770 tỉ USD, còn của Việt Nam gần 480 tỉ USD và 1.650 tỉ USD.
Với dự báo mới công bố của IMF vào tháng 4-2026, TS Nguyễn Anh Vũ cho rằng: "Việc Việt Nam vượt Thái Lan theo chỉ tiêu GDP PPP, sau đó có thể cả GDP danh nghĩa là hợp lý. Bởi Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng trưởng cao hơn Thái Lan trong thời gian dài, nếu tiếp tục giữ đà thì khoảng cách sẽ còn nới rộng".
Tuy vậy, ông nhấn mạnh điều này không có nghĩa Việt Nam đã vượt Thái Lan về kinh tế. Khi so sánh mức sống người dân, GDP bình quân đầu người danh nghĩa hay GDP bình quân đầu người theo PPP là chỉ tiêu chính xác hơn. Theo cách tính này, Việt Nam hiện vẫn thấp hơn Thái Lan đáng kể.
Chẳng hạn, GDP bình quân đầu người danh nghĩa của Thái Lan và Việt Nam lần lượt là gần 7.350 USD và gần 4.720 USD vào năm 2024. Còn GDP bình quân đầu người theo PPP của Thái Lan và Việt Nam lần lượt là hơn 24.710 USD và 16.385 USD.
Diễn biến trên xuất phát từ việc quy mô nền kinh tế của hai nước đã tương đương, nhưng Việt Nam có hơn 100 triệu dân, trong khi Thái Lan chỉ khoảng 70 triệu người.
TS Nguyễn Anh Vũ ví dụ: "Hai gia đình đều có tổng thu nhập 10 triệu đồng mỗi tháng. Nhưng nếu một gia đình có 10 người, còn gia đình kia chỉ có 7 người, thì mức sống của gia đình ít người sẽ cao hơn".
Do đó, để đánh giá đời sống người dân, cần nhìn vào GDP bình quân đầu người thay vì tổng quy mô nền kinh tế. Việt Nam vẫn cần thêm một giai đoạn tăng trưởng cao để thu hẹp khoảng cách về mức sống với Thái Lan.
Dù vậy, TS Nguyễn Anh Vũ nhấn mạnh: "Việc quy mô nền kinh tế của Việt Nam tính theo GDP danh nghĩa và GDP PPP đã gần bằng, thậm chí vượt Thái Lan, để trở thành nền kinh tế lớn thứ hai khu vực là một cột mốc quan trọng. Đây là kết quả của nhiều năm duy trì tốc độ tăng trưởng cao, khẳng định vị thế của Việt Nam trong khu vực và tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo".
Các đội quản lý thị trường cho biết đã tăng cường rà soát các cơ sở kinh doanh theo chỉ đạo của Chi cục Quản lý thị trường TP HCM theo kế hoạch kiểm tra chuyên đề vàng 2025.
Lực lượng quản lý thị trường cho biết việc kiểm tra hoạt động kinh doanh vàng, trang sức nhằm góp phần ổn định thị trường trong bối cảnh tình hình chính trị thế giới bất ổn, giá vàng trong nước và quốc tế biến động liên tục.
Tại các phường Xóm Chiếu, Khánh Hội, Vĩnh Hội, Chợ Quán, An Đông, Chợ Lớn, vốn là các khu vực tập trung nhiều cửa hàng vàng, cơ quan quản lý thị trường đã xử lý 3 doanh nghiệp vi phạm. Các đơn vị này bị phát hiện kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, với tổng trị giá hàng vi phạm hơn 135 triệu đồng. Tổng số tiền xử phạt là 210 triệu đồng.
Tại khu vực thành phố Thủ Đức cũ, đội quản lý thị trường xử lý 9 tổ chức vi phạm hành chính. Tổng số tiền phạt hơn 500 triệu đồng. Các đơn vị này cũng tịch thu 39 sản phẩm trang sức không rõ nguồn gốc, trị giá hơn 300 triệu đồng.
Ở khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (sáp nhập vào TP HCM), đơn vị quản lý cũng kiểm tra 12 cơ sở, bước đầu tịch thu hàng hóa không nhãn mác, không rõ nguồn gốc với trị giá hơn 300 triệu đồng. Tổng số tiền thu nộp ngân sách khoảng 700 triệu đồng.
Trong thời gian tới, Chi cục Quản lý thị trường cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo quản lý, giám sát việc kinh doanh vàng, xử lý nghiêm vi phạm nhằm ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Theo cơ quan chức năng, kiểm tra chuyên đề không chỉ nhằm chấn chỉnh hoạt động kinh doanh mà còn góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, hạn chế thất thu thuế và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Việc liên tiếp phát hiện các vụ kinh doanh vàng, trang sức không rõ nguồn gốc cho thấy rủi ro tiềm ẩn đối với người tiêu dùng, đồng thời đặt ra yêu cầu siết chặt hơn công tác quản lý.
