Gia đình ông Leon Chen (họ Trần) đang khiến cộng đồng mạng phát sốt từ câu chuyện hiếm có. Bảy thành viên trong nhà gồm bố mẹ và 5 người con đều là bác sỹ chuyên ngành nha khoa.
3 năm trước, khi Niq – một người con trong nhà đăng tải đoạn clip lên trang cá nhân, hé lộ cuộc sống của một gia đình gốc Á ở Mỹ có 7 nha sỹ cùng ngồi chung bàn ăn – những video đều thu hút hàng triệu lượt xem.
Được biết, bác sỹ nha khoa Leon Chen – người tiên phong trong lĩnh vực cấy ghép nha khoa cùng vợ – bác sỹ Jennifer Cha là người đồng sáng lập chuỗi phòng khám quốc tế ở Mỹ.
Năm người con của họ gồm Nina, Audree, Niq, Aleq và Nasdaq đều theo đuổi nghề nghiệp này của bố mẹ.
Trong một video giới thiệu về gia đình hồi tháng 1 năm nay đăng tải trên Instagram, video thu hút hơn 92 triệu lượt xem cùng lượng tương tác cao bất ngờ. Không chỉ gây chú ý bởi nghề nghiệp, ngoại hình của các thành viên trong nhà cũng khiến nhiều người trầm trồ.
Tuy nhiên phía sau sự nổi tiếng đó là câu chuyện về nỗ lực bền bỉ và cách giáo dục đặc biệt.
Ông Leon Chen sinh năm 1966 tại Chương Hóa (Đài Loan, Trung Quốc) trong gia đình có truyền thống y khoa. Từ nhỏ, ông được gửi sang Mỹ sống ở Saginaw (bang Michigan).
Trong hồi ký xuất bản năm 2012 tại Đài Loan, ông kể từng trốn vào cánh đồng ngô để khóc vì cảm giác cô đơn.
Chính sự cô lập này đã thúc đẩy ông nỗ lực vượt bậc. Ông đã hoàn thành 4 năm đại học chỉ trong 1 năm, đạt điểm cao nhất kỳ thi đầu vào nha khoa trong 10 năm và được nhận vào Trường Nha khoa Harvard (là cơ sở đào tạo nha khoa danh tiếng thuộc Viện Đại học Harvard, Mỹ) khi còn rất trẻ với học bổng toàn phần.
Năm 1995, trong quá trình đào tạo tại Đại học Northwestern (Chicago), ông phát minh kỹ thuật nâng xoang bằng áp lực nước, giúp đơn giản hóa quy trình phẫu thuật phức tạp. Hai năm sau, ông tiếp tục phát triển kỹ thuật dịch chuyển theo chiều dọc, mang lại hiệu quả cao hơn với mức xâm lấn thấp.
Vợ ông – bà Jennifer Cha – sinh tại Hàn Quốc và lớn lên ở Mỹ. Khi gặp Leon vào năm 1995, bà đã là bác sỹ nha khoa. Họ gặp nhau ở Đại học Northwestern. Sau đó, bà mời ông về Las Vegas làm việc.
“Một sự khởi đầu không tệ với một người sếp nữ xinh đẹp”, ông Leon hóm hỉnh kể lại.
Sau đó, hai người cùng xây dựng Viện Cấy ghép Nha khoa năm 1998 và hệ thống chuỗi phòng khám quốc tế đều đặt tại Las Vegas.
Tuy nhiên, thành tựu lớn nhất của họ là nuôi dạy 5 người con và chứng kiến tất cả đều chọn theo ngành nha khoa giống bố mẹ. Đặc biệt, mỗi người con chỉ sinh cách nhau khoảng một năm.
5 người con tài năng, ngoại hình nổi bật
Thay vì đi theo lộ trình truyền thống tại Mỹ, ông bà Leon Chen đã gợi ý các con sang châu Âu học nha khoa ngay sau khi kết thúc quãng thời gian học trung học.
Được biết, gia đình bén duyên với Tây Ban Nha từ chuyến du lịch năm 2014. Ngoài yếu tố văn hóa, hệ thống giáo dục tại đây cho phép học nha khoa trực tiếp sau phổ thông, giúp rút ngắn 4 năm so với Mỹ. Bởi vậy, họ đưa ra quyết định này.
Cả 5 người con đều theo học tại Đại học Châu Âu Madrid (Tây Ban Nha). Sau đó họ tiếp tục đào tạo nâng cao tại Mỹ.
Người con cả Nina theo đuổi chương trình sau đại học tại Đại học New York, chuyên ngành về nha chu và cấy ghép. Con thứ 2 Audree học tại Đại học Tufts (Massachusetts), lấy bằng sau đại học và thạc sĩ kỹ thuật phục hình răng.
Niq được đào tạo tại Đại học Columbia (New York), cũng chuyên về nha chu. Trong khi đó, Aleq theo học Tuft, theo đuổi chuyên ngành kỹ thuật phục hình răng. Cậu em út Nasdaq học tại Đại học New York, lấy bằng tiến sĩ về cấy ghép.
Điều bất ngờ là cha mẹ họ không hề ép buộc con cái theo đuổi ngành nghề của gia đình.
“Mọi người nghĩ bố mẹ tôi hẳn rất nghiêm khắc trong chuyện học hành của các con, nhưng thực tế họ giống bạn bè hơn”, Audree (28 tuổi) nói.
Niq (27 tuổi) cho rằng, người nghiêm khắc nhất trong nhà lại là bà bảo mẫu Emilia Calderon gốc Peru. Do bố mẹ thường xuyên bận rộn với công việc, bà bảo mẫu Emilia lo toan mọi việc, thường kể cho 5 anh em về tuổi thơ nghèo khó của bà. Từ những câu chuyện này, họ biết cách trân trọng mọi cơ hội.
“Chúng tôi theo đuổi nghề bác sỹ nha khoa không phải do bố mẹ định hướng. Có lẽ, tôi chọn nghề này chỉ vì muốn gần gũi với gia đình hơn”, bác sỹ Nina chia sẻ.
Mặc dù bận rộn với công việc riêng, nhưng gia đình vẫn duy trì sự gắn kết chặt chẽ từ chuyện học tập tới du lịch khắp châu Âu. Họ cùng nhau đặt chân tới Morocco, Đức, Italia, Thụy Sĩ để trải nghiệm cuộc sống.
Chính sự thân thiết này, 5 anh em nhà bác sỹ thừa nhận, họ ít bạn bè bên ngoài. Mối quan hệ khăng khít này cũng khiến họ mong muốn gia đình sẽ đông con cháu trong tương lai. Dù vậy, họ khẳng định không ép buộc thế hệ sau tiếp tục nối nghiệp.
Phía sau công việc chính, mỗi người hiện đều theo đuổi đam mê riêng. Niq thích làm phim, Nina yêu làm bánh, Audree mê âm nhạc và Nasdaq có thể mở nhà hàng trong tương lai.
“Dù có làm nha khoa hay không, chúng tôi vẫn hạnh phúc vì có nhau. Suy cho cùng, tôi hạnh phúc vì được sinh ra trong nhà và có sẵn 4 người bạn thân thiết nhất cũng là anh chị em ruột”, Niq nói.
Ngày 9/4, mạng xã hội Trung Quốc lan truyền video một chiếc Mercedes-Benz S450L màu đen được máy xúc hạ xuống huyệt mộ tại quận Cung Trường Lĩnh, thành phố Liêu Dương, tỉnh Liêu Ninh. Trên nóc xe phủ vải đỏ, xung quanh có nhóm người hỗ trợ đưa xe vào vị trí chôn cất thay vì sử dụng đồ mã bằng giấy.
Chiếc xe mang biển số "88888", dãy số tượng trưng cho sự may mắn tại Trung Quốc. Sau tang lễ, gia chủ họ Jin đã tặng phong bao lì xì 500 tệ (khoảng 1,7 triệu đồng) cho những người đến giúp đỡ. Theo truyền thông địa phương, người quá cố là một người đam mê sưu tập ôtô, nên các con đã quyết định chôn xe thật theo ông.
Sự việc vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ dư luận. Nhiều ý kiến cho rằng đây là hành vi khoe của quá mức và làm biến tướng các phong tục truyền thống.
Luật sư Vương Bằng (Wang Peng) từ công ty luật Fahuan (Bắc Kinh) cho biết, dù xe thuộc sở hữu tư nhân, việc tự ý chôn lấp ôtô mà không thực hiện thủ tục thanh lý, hủy đăng ký là vi phạm quy định. Đặc biệt, hành vi này tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Theo các chuyên gia môi trường, một chiếc xe chưa qua xử lý hóa chất khi chôn xuống đất sẽ để lại hậu quả lâu dài. Axit từ bình ắc quy, dầu nhớt và các chất lỏng kỹ thuật khác có thể rò rỉ, gây độc hại cho nguồn đất và mạch nước ngầm tại khu vực dân cư.
Ngày 10/4, chính quyền địa phương thông báo đã lập tổ công tác liên ngành để xử lý vụ việc. Kết quả xác minh cho thấy gia đình ông Jin thực hiện nghi thức này do mê tín dị đoan và thiếu hiểu biết về luật môi trường.
Cơ quan chức năng đã yêu cầu gia đình phải khắc phục hậu quả. Thay vì chỉ bị nhắc nhở, gia đình họ Kim bị buộc phải tự chi trả toàn bộ chi phí thuê máy móc và nhân lực để đào chiếc xe lên khỏi mộ. Đồng thời, họ phải thực hiện các biện pháp dọn dẹp và khôi phục lại hiện trường theo tiêu chuẩn môi trường dưới sự giám sát của chính quyền.
Thúy An thuê một căn phòng tại thành phố Adelaide, làm việc tại trường mầm non vào ban ngày và làm thêm buổi tối để tích lũy tài chính. Dù bận rộn, chị dành thời gian tập yoga, học đầu tư và nghiên cứu tâm lý hôn nhân với mục tiêu không lặp lại sai lầm của lần đổ vỡ trước.
Từ nhân viên, chị trở thành quản lý tại trường mầm non. "Sự tự chủ là điều kiện cần để bước vào một mối quan hệ bình đẳng", An nói.
Giai đoạn này, An dùng ứng dụng hẹn hò để tìm "bến đỗ" mới. Chị thừa nhận ban đầu từng để cảm xúc dẫn dắt và trải qua buổi hẹn dưới cái nắng 40 độ C với một người đàn ông "không mua nổi ly nước" cho bạn gái. Dù thấy không ổn, chị vẫn theo đuổi cho đến khi nhận ra sự quan tâm chỉ đến từ một phía.
An nhận ra một nghịch lý trên các ứng dụng hẹn hò. Chúng được thiết kế để giữ chân người dùng bằng cách mang lại cảm giác có vô số lựa chọn. Điều này khiến nhiều người trở nên hời hợt, thiếu kiên nhẫn vì luôn tin rằng "mối tốt hơn" đang nằm ở lần quẹt tiếp theo. Hiểu được điều này, An quyết định không chạy theo số lượng mà tập trung vào chất lượng sàng lọc.
Rút kinh nghiệm, chị thiết lập hồ sơ với mục tiêu tìm mối quan hệ lâu dài. An đặt tiêu chí rõ ràng về đạo đức, mức độ thấu hiểu và định hướng phát triển. chị trả phí cho ứng dụng để xem trước thông tin đối phương. Những người tìm "tình một đêm" hay mối quan hệ không ràng buộc bị chị loại từ đầu.
Quy trình hẹn hò của người phụ nữ 34 tuổi gồm: nhắn tin một tháng, gọi video xác thực thông tin, sau đó mới gặp mặt. Trước khi đến các buổi hẹn, chị gửi định vị cho bạn thân để đảm bảo an toàn.
Trong ba năm, chị trò chuyện với khoảng 20 người, gặp trực tiếp 5 người. Trong đó, có một người làm trong lực lượng không quân, tử tế nhưng lại quá độc lập, khác biệt với nhu cầu được kết nối (quality time) của chị. Một người khác kém chị 4 tuổi, yêu thương và chiều chuộng nhưng quan điểm sống không phù hợp với một phụ nữ từng trải.
"Tôi nghiệm ra yêu thôi chưa đủ, quan trọng là sự tương thích về giá trị sống", chị nói. Nhiều lần, An tải app rồi xóa vì không tìm được người phù hợp. Tuy nhiên, thay vì chọn bừa để bớt cô đơn, chị tập trung vào phát triển bản thân.
Đầu năm 2025, An kết nối với Alexander Spanton, 32 tuổi, chuyên viên phân tích dữ liệu tại Brisbane.
"Ban đầu, tôi ấn tượng khi cô ấy gửi đoạn tin nhắn dài về những mong muốn ở đối phương", anh Alexander nói. Anh cho biết sự nghiêm túc của An phù hợp với mục tiêu anh tìm kiếm trên mạng.
Buổi gặp đầu tiên của họ kéo dài 6 tiếng. An mang theo danh sách câu hỏi về quan điểm hôn nhân, tài chính và mục tiêu sống. Alexander trả lời đầy đủ, sau đó chủ động xóa ứng dụng hẹn hò để chứng minh mình nghiêm túc.
"Anh giữ khoảng cách và tôn trọng tôi. Đến lần hẹn thứ ba, anh mới nắm tay", An kể.
Mối quan hệ tiến triển nhanh chóng khi Alexander không chỉ yêu mà còn dành sự quan tâm cho con trai riêng của chị. Khi An đề nghị cùng đứng tên vay ngân hàng mua nhà sau một tháng hẹn hò, Alexander đồng ý ngay. "Điều đó chứng tỏ cô ấy tin tưởng, nghiêm túc với mối quan hệ này và tôi cũng tin tưởng cô ấy", Alexander nói.
Chưa đầy một tháng sau đó, họ dọn về ở chung căn nhà ba phòng ngủ rộng 150 m2 tại Brisbane.
Khi biết "ngôn ngữ tình yêu" của bạn gái là sự quan tâm qua hành động, chàng trai vào bếp, gọt trái cây hay làm mọi việc lặt vặt. Anh học tiếng Việt để kết nối với gia đình An. Mong ước của Alexander là phát triển bản thân, chu cấp tài chính để vợ tập trung cho sở thích.
Ngược lại, biết chồng đề cao sự ghi nhận và khích lệ trong mối quan hệ, An thường xuyên dành lời khen, cảm ơn và nói lời ngọt ngào. Cô vợ Việt cũng chinh phục chồng bằng những món ăn quê nhà mỗi tối.
Đầu năm 2026, vợ chồng An về Việt Nam thăm gia đình. Bà Nguyễn Thị Nhẫn, 81 tuổi, bà ngoại chị cho biết rất mừng khi thấy cháu tìm được hạnh phúc sau đổ vỡ và tổn thương nơi xứ người. "Alex dễ thương, nấu cơm, rửa chén đều đòi làm thay ngoại", bà nói.
Nhìn lại hành trình đã qua, Thúy An cho rằng phụ nữ sau đổ vỡ cần thay đổi tư duy. Sai lầm không phải là mẹ đơn thân, mà là chấp nhận một người không xứng đáng. Việc tập trung phát triển bản thân từ ngoại hình, sức khỏe đến chuyên môn và ngoại ngữ sẽ tạo ra giá trị tự thân. "Khi phụ nữ có kiến thức và sự tự tin, người phù hợp sẽ xuất hiện", chị nói.
Năm 2024, Sarah Dallas tốt nghiệp tiến sĩ ngành Kỹ thuật sinh học tại Đại học Edinburgh, Scotland. Thời điểm đó, khoản nợ sinh viên của cô lên tới 76.000 bảng, bao gồm khoản vay ban đầu và lãi.
Sarah nộp hơn 200 đơn ứng tuyển cho nhiều vị trí trong suốt 16 tháng, từ nhân viên mới đến chuyên gia cao cấp, thậm chí cả thực tập không lương. Khoảng 90% nhà tuyển dụng không phản hồi. Với 10% còn lại, cô được phỏng vấn ba lần và đều bị từ chối do "quá đủ tiêu chuẩn" cho vị trí thấp, nhưng "thiếu kinh nghiệm" cho vai trò cao hơn. "Việc bị từ chối liên tục khiến tôi có cảm giác như mắc kẹt trong một hố đen", Sarah Dallas nói.
Để duy trì cuộc sống, cô làm biên tập viên tự do cho một tạp chí khoa học với thu nhập 600 bảng mỗi tháng, đồng thời vay thấu chi 8.000 bảng. Đến cuối năm 2025, cô mới nhận công việc đầu tiên là kỹ thuật viên phòng thí nghiệm với mức lương 28.500 bảng mỗi năm.
Hiện tại, thu nhập chính của cô khoảng 1.800 bảng mỗi tháng. Tuy nhiên, chỉ riêng tiền thuê nhà (1.025 bảng), hóa đơn (500 bảng) và trả nợ thấu chi (300 bảng) đã lên tới 1.825 bảng.
Sarah phải tiếp tục làm thêm tự do khoảng 40 giờ mỗi tháng. Khoản thu nhập phụ 600 bảng giúp cô chi trả tiền ăn uống, đi lại và tiết kiệm được 50 bảng. Cô cho biết mỗi tháng đóng 37 bảng cho khoản nợ học phí và đến nay mới trả được 95 bảng.
"Tôi không nghĩ cuộc sống ở tuổi 32 lại như vậy. Thu nhập chính dành hết cho các hóa đơn, còn công việc làm thêm mới giúp tôi tồn tại", cô cho biết.
Tình trạng "thừa tiêu chuẩn nhưng thiếu kinh nghiệm" đang là nghịch lý với nhiều người có bằng tiến sĩ tại Anh. Theo khảo sát do Times Higher Education trích dẫn, 42% tiến sĩ tại nước này tiếp tục làm việc trong môi trường học thuật sau một năm tốt nghiệp. Số còn lại chuyển sang khối doanh nghiệp nhưng gặp rào cản vì chưa từng đi làm.
Báo cáo "Kỹ năng người trưởng thành" của OECD năm 2025 cũng chỉ ra Anh nằm trong nhóm có tỷ lệ lao động làm việc không phù hợp trình độ cao nhất khối, khoảng 37%. Điều này khiến thu nhập trung bình của họ giảm 18% so với người làm đúng chuyên môn.
Tiến sĩ Isaiah Hankel, chuyên gia tư vấn nghề nghiệp, tác giả cuốn The Power of a PhD, nhận định rào cản không nằm ở tấm bằng, mà ở cách ứng viên định vị bản thân. Ông cho biết nhiều tiến sĩ viết hồ sơ theo hướng nghiên cứu, trong khi doanh nghiệp cần bản tóm tắt ngắn gọn, tập trung vào kỹ năng làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, phân tích dữ liệu và quản lý dự án.
Ông khuyên người tìm việc cần nhanh chóng bù đắp kinh nghiệm thực tế qua các dự án ngắn hạn, thực tập, công việc tự do hoặc hoạt động tình nguyện. Việc có thêm trải nghiệm thực tế trong vài tháng sẽ giúp lấp đầy khoảng trống kinh nghiệm mà các nhà tuyển dụng lo ngại.
