Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch ngày 10-4 (giờ Việt Nam), giá dầu WTI của Mỹ giao tháng 5 đã tăng 0,55% lên 98,33 USD/thùng, trong khi giá dầu Brent chuẩn quốc tế giao tháng 6 tăng hơn 1% lên 96,91 USD/thùng.
Diễn biến này phản ánh thị trường dầu mỏ tiếp tục chịu áp lực khi lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz – nơi từng trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu – vẫn bị hạn chế nghiêm trọng bất chấp Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran phải “dừng lại ngay” nếu có hành vi thu phí tàu chở dầu đi qua eo biển, cho rằng điều này có thể làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn vốn gắn với điều kiện mở lại tuyến hàng hải.
“Iran đang làm rất tệ, thậm chí có thể nói là đáng hổ thẹn, trong việc cho phép dầu đi qua eo biển Hormuz”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 9-4 giờ Mỹ.
Cố vấn kinh tế Nhà Trắng Kevin Hassett nhận định chỉ cần một tàu chở dầu đi qua cũng có thể bù đắp đáng kể phần nguồn cung đang thiếu hụt.
Ngoài ra, các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng của Saudi Arabia cũng tiếp tục làm gián đoạn năng lực sản xuất dầu của nước này.
Theo Hãng thông tấn Saudi Arabia (SPA), công suất khai thác của nước này đã giảm khoảng 600.000 thùng/ngày, trong khi lưu lượng qua đường ống Đông – Tây giảm thêm khoảng 700.000 thùng/ngày.
Truyền thông nhà nước Saudi Arabia cho biết các đòn tấn công của Iran đã đánh trúng một trạm bơm trên tuyến đường ống Đông – Tây, hệ thống vận chuyển dầu từ khu vực Vịnh Ba Tư tới cảng Yanbu bên Biển Đỏ. Trong bối cảnh vận chuyển qua eo Hormuz gặp rủi ro, Riyadh đang phụ thuộc lớn vào tuyến ống này để duy trì xuất khẩu.
Bên cạnh đó, các mỏ dầu lớn như Manifa và Khurais cùng một số nhà máy lọc dầu của Saudi Arabia cũng bị tấn công, khiến sản lượng giảm thêm khoảng 600.000 thùng/ngày và làm trầm trọng hơn tình trạng thiếu hụt nguồn cung.
Trước đó, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn trong 2 tuần hôm 7-4 với điều kiện Tehran cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên theo lãnh đạo một tập đoàn dầu khí quốc gia UAE, tuyến hàng hải này vẫn chưa được khôi phục hoạt động bình thường.
Các nhà phân tích của Goldman Sachs cảnh báo trong bối cảnh nhập khẩu dầu từ vùng Vịnh giảm xuống dưới 2 triệu thùng/ngày và thời gian vận chuyển kéo dài, thị trường có thể phải phụ thuộc vào nguồn dự trữ và nguồn cung thay thế ít nhất trong một tháng tới, ngay cả khi giá nhiên liệu tăng cao bắt đầu kìm hãm nhu cầu.
Trong thông cáo ngày 29/4, Bộ Giáo dục Mỹ nói rằng Trung tâm Nguồn lực Hội đồng Quốc gia (NBRC) thuộc Đại học Stanford đang vận hành chương trình giúp các giáo viên tương lai, trong đó có những người "tự nhận là người da màu", được nhận chứng chỉ hành nghề cấp quốc gia.
"Hiệp hội Giáo viên California, đối tác trong nỗ lực này, từng quảng cáo rằng chương trình của Stanford nhằm mục tiêu tăng cường đa dạng trong lực lượng giáo viên được chứng nhận trên toàn quốc. Họ cũng tự hào đã trả toàn bộ học phí cho một số giáo viên thuộc nhóm 'người da đen, bản địa và da màu (BIPOC)', giúp những người này có chứng chỉ do NBRC cung cấp", thông cáo có đoạn.
Phản hồi trước thông tin, Đại học Stanford cho biết chương trình được đề cập "không còn tiếp nhận giáo viên mới và đang khép lại", khẳng định đang đáp ứng nghĩa vụ bắt buộc theo luật và "duy trì môi trường không có những hành động phân biệt đối xử bị cấm".
Đại học Stanford thêm rằng chương trình cấp chứng chỉ hành nghề giảng dạy được mở cửa cho "tất cả giáo viên tiểu học và trung học, bất kể chủng tộc".
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã triển khai chiến dịch nhằm "tái định hình" giáo dục đại học Mỹ. Nỗ lực này không chỉ tập trung vào cải tổ hệ thống cấp phép, giảm tài trợ từ ngân sách liên bang, hạn chế các chương trình đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI), mà còn nhắm đến kiểm soát các cuộc biểu tình trên khuôn viên trường, hạn chế tuyển sinh viên quốc tế.
Các nhà bảo vệ dân quyền tại Mỹ cho rằng hoạt động DEI giúp giải quyết những bất công lịch sử đối với các nhóm bị gạt ra lề xã hội như phụ nữ, cộng đồng LGBT và các dân tộc thiểu số.
Tuy nhiên, ông Trump cho rằng DEI đi ngược lại nguyên tắc trọng dụng người tài. Tổng thống Mỹ coi đây là hành vi phân biệt đối xử ngược, gây bất công cho những nhóm như nam giới và người da trắng. Ông hồi năm ngoái ký nhiều sắc lệnh hành pháp nhằm xóa bỏ DEI trong chính phủ và trong khu vực tư nhân.
Chính quyền Trump cũng đe dọa sẽ đóng băng tài trợ cho các trường đại học vì những vấn đề như hoạt động DEI, các sáng kiến khí hậu, chính sách chuyển giới và biểu tình ủng hộ Palestine.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đang thăm cấp nhà nước tới Sri Lanka ngày 7-8/5, theo lời mời của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake.
"Chuyến thăm mang thông điệp đối ngoại đặc biệt quan trọng, thể hiện sự coi trọng của ta đối với Sri Lanka cũng như khu vực Nam Á. Đây là chuyến thăm cấp cao nhất của lãnh đạo Việt Nam đến Sri Lanka trong lịch sử kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1970", Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết, theo Bộ Ngoại giao.
Chuyến thăm sẽ góp phần củng cố mối quan hệ hữu nghị truyền thống, thắt chặt tình cảm hữu nghị giữa lãnh đạo và nhân dân hai nước đã được xây dựng trong suốt chiều dài lịch sử.
Trong bối cảnh Sri Lanka vừa bước ra khỏi cuộc khủng hoảng và đang nỗ lực phục hồi, phát triển đất nước, chuyến thăm thể hiện sự quan tâm, chia sẻ, khẳng định Việt Nam luôn sát cánh, đồng hành cùng các nước bạn bè truyền thống.
Chuyến thăm cũng tạo xung lực mới, định hình khuôn khổ hợp tác cho giai đoạn tiếp theo. Sri Lanka là nước có vị trí chiến lược quan trọng, án ngữ tuyến hàng hải quan trọng ở Ấn Độ Dương, đồng thời là thị trường tiềm năng với gần 30 triệu dân.
Hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác biển, an ninh hàng hải, kết nối cảng biển, tăng cường hợp tác văn hóa, du lịch, Phật giáo và giao lưu nhân dân giữa hai nước.
"Chúng ta có cơ sở vững chắc để tin tưởng đây sẽ là dấu mốc chính trị quan trọng, tạo xung lực mới và mở ra giai đoạn phát triển mới cho quan hệ hai nước, với tin cậy chính trị được tăng cường ở mức cao hơn, hợp tác trên phạm vi và tầm mức sâu rộng hơn, hiệu quả và thực chất hơn", Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường nói.
Cùng với chuyến thăm Ấn Độ, chuyến thăm Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thể hiện sự quan tâm, coi trọng của Việt Nam đối với khu vực Nam Á, quyết tâm cùng các nước trong khu vực thúc đẩy hợp tác theo chiều sâu vì lợi ích của nhân dân Việt Nam và các nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Việt Nam và Sri Lanka thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 21/7/1970. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 260 triệu USD, tăng 20% so với năm 2024. Hai nước đặt mục tiêu sớm đưa kim ngạch thương mại hai chiều đạt 1 tỷ USD. Hai bên hợp tác tốt tại các diễn đàn quốc tế và khu vực.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran ký kết 4 tuần trước đang bị lung lay dữ dội sau khi Iran phản ứng quyết liệt với "Dự án Tự do" của Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/5 tuyên bố mở chiến dịch dẫn đường cho tàu thuyền thương mại đi qua eo biển Hormuz và gọi đây là "cử chỉ nhân đạo".
Một số tàu hàng sau đó đã bị tấn công trong khu vực, trong đó có một tàu của Hàn Quốc. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết Iran đã phóng tên lửa và drone vào một cảng dầu lớn ở Fujairah nằm sát eo biển. Vị trí của cảng này rất quan trọng vì đây là một trong số ít cảng nằm trên tuyến đường xuất khẩu dầu mỏ của Trung Đông mà không cần đi qua eo biển Hormuz.
Đây là đợt leo thang lớn nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố. Lưu lượng vận tải biển cũng không tăng lên. Phía Mỹ cho biết hai tàu buôn của họ đã băng qua eo biển nhưng Iran phủ nhận. Mỹ cũng tuyên bố đã phá hủy ít nhất 6 xuồng của Iran nhưng phía Iran tiếp tục bác bỏ.
"Eo biển này vẫn cực kỳ nguy hiểm và tôi dự đoán đa số tàu thuyền sẽ tiếp tục tránh di chuyển qua đây cho đến khi cả hai bên đưa ra được một thỏa thuận cụ thể hơn", Tim Huxley, chủ tịch hãng tàu Mandarin Shipping, nói hôm 4/5.
Các lãnh đạo ngành vận tải biển vẫn rất bối rối vì ông Trump hay Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ không nói rõ chi tiết kế hoạch. Trong khi đó, Tehran nói rằng các tàu hàng và tàu chở dầu cần phải phối hợp với lực lượng vũ trang của họ, đồng thời khẳng định lực lượng Mỹ sẽ bị tấn công nếu tiến vào eo biển Hormuz.
"Không rõ quốc gia nào đã nêu yêu cầu về sứ mệnh nhân đạo này, cũng không rõ cần phối hợp những gì với phía Iran", Simon Kaye, giám đốc Tái bảo hiểm toàn cầu của NorthStandard, công ty cung cấp bảo hiểm trách nhiệm dân sự cho phần lớn đội tàu vận tải thế giới, nhận định.
Trong khi ngành vận tải biển chờ đợi Mỹ và Iran thông báo kế hoạch rõ ràng hơn, giá dầu tiếp tục tăng vọt. Giá xăng tại Mỹ đã chạm mức 4,46 USD/gallon – mức cao nhất trong gần 4 năm qua. Một chuyên gia thị trường dầu mỏ nhận định giá xăng có thể lên tới 5 USD/gallon nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa.
