Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel ngày 8/4 cho biết nghi phạm rò rỉ thông tin cho báo chí là một cựu nhân viên Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc nhiệm Mỹ (SOCOM), từng hỗ trợ các lực lượng chiến đấu cấp cao nhất của quân đội. Tuy nhiên, FBI không công bố danh tính nghi phạm.
Tiêm kích đa năng F-15E của Mỹ bị bắn rơi ở Iran hôm 3/4, nhưng Bộ Quốc phòng Mỹ khi đó không công bố thông tin. NY Times và hàng loạt hãng tin khác ngay sau đó dẫn lời “quan chức Mỹ giấu tên” đăng tải thông tin này, cho biết một phi công đã được giải cứu, nhưng người còn lại đang mất tích trên lãnh thổ Iran.
Trong hơn hai ngày, chính phủ Mỹ liên tục từ chối xác nhận vụ tiêm kích F-15E bị bắn rơi, cũng như thông tin về một phi công mất tích, bất chấp hàng loạt bản tin từ truyền thông Mỹ cũng như Iran.
Trong họp báo ở Nhà Trắng hôm 6/4, Tổng thống Trump cho biết chính phủ đang ráo riết truy tìm nghi phạm làm lộ tin F-15 bị bắn rơi, đồng thời gây sức ép lên cơ quan báo chí được cho là bên đầu tiên đăng thông tin, cảnh báo khả năng phạt tù phóng viên với lý do đe dọa đến an ninh quốc gia.
Ông Trump cho rằng vụ rò rỉ đã đẩy phi công và lực lượng ứng cứu vào tình thế nguy hiểm. “Khi thông tin bị lộ, lập tức cả Iran đều biết có một phi công đang ở đâu đó trên lãnh thổ của họ. Chiến dịch trở nên phức tạp hơn nhiều”, ông Trump nói, cho biết Iran đã “treo thưởng rất lớn” cho người bắt được phi công gặp nạn.
Chiến dịch giải cứu phi công F-15 là một trong những chiến dịch tìm kiếm cứu nạn táo bạo và tốn kém nhất lịch sử quân đội Mỹ, với hàng trăm binh sĩ, lính đặc nhiệm cùng hàng chục máy bay tham gia. Khi tiến hành, quân đội Mỹ đã ném bom dữ dội vào khu vực để ngăn lực lượng Iran tiếp cận dãy núi ở Isfahan, nơi phi công đang ẩn nấp.
Sau khi giải cứu được phi công, họ rút về sân bay dã chiến để rời Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt và phá hủy những chiếc máy bay gặp sự cố.
Lầu Năm Góc cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu, nhưng lực lượng hứng chịu nhiều tổn thất về khí tài.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Giám đốc FBI cũng đăng thông điệp cảnh báo những hành động rò rỉ thông tin trong tương lai. “Hãy coi đây như một thông điệp tới những người có thể làm lộ thông tin: Chúng tôi đang điều tra, và sẽ bắt các người. FBI sẽ không dung thứ cho những kẻ tìm cách phản bội đất nước và đẩy người Mỹ vào hiểm cảnh”, ông Patel viết trên X.
Trung Quốc đang đối mặt với một trong những thách thức y tế nghiêm trọng nhất lịch sử hiện đại: sự gia tăng nhanh chóng của bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ. Tính đến nay, nước này có hơn 16 triệu bệnh nhân, chiếm gần 30% tổng số ca toàn cầu, theo tờ South China Morning Post ngày 27.4. Con số này được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong những thập niên tới.
Các ước tính cho thấy số bệnh nhân Alzheimer tại Trung Quốc có thể đạt 19,1 triệu vào năm 2030 và 27,6 triệu vào 2050. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học PLOS One gần đây thậm chí cho rằng con số này có thể vượt 60 triệu, thậm chí hơn 100 triệu người vào giữa thế kỷ 21.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở cấu trúc dân số tại Trung Quốc đang thay đổi nhanh chóng. Đến cuối năm 2023, Trung Quốc có gần 297 triệu người từ 60 tuổi trở lên, tương đương hơn 21% dân số. Con số này dự kiến vượt 400 triệu vào năm 2035 - xấp xỉ tổng dân số của Anh và Mỹ cộng lại, theo Reuters. Tuổi thọ tăng, trong khi tỷ lệ sinh giảm khiến số người phụ thuộc ngày càng lớn, kéo theo áp lực lên hệ thống y tế và an sinh.
Trong bối cảnh đó, Alzheimer không chỉ là vấn đề y tế mà còn là thách thức kinh tế - xã hội. Khoảng 70% bệnh nhân hiện được chăm sóc tại nhà, trong khi lực lượng chăm sóc chuyên nghiệp còn thiếu hụt, khiến gánh nặng dồn lên các gia đình.
Trước áp lực này, Trung Quốc đã phát động một "cuộc chiến" chống bệnh Alzheimer mang tính hệ thống. Về chính sách, Trung Quốc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về giải quyết chứng mất trí nhớ ở người cao tuổi (giai đoạn 2024 - 2030), hướng tới xây dựng một hệ thống toàn diện từ phòng ngừa, sàng lọc đến điều trị và chăm sóc, theo Tân Hoa xã. Các địa phương được yêu cầu triển khai sàng lọc nhận thức cho người từ 65 tuổi trở lên nhằm phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Hệ thống chăm sóc cũng được mở rộng mạnh mẽ. Đến năm 2030, hơn 50% cơ sở dưỡng lão dự kiến có đơn vị chuyên biệt cho bệnh nhân sa sút trí tuệ, đồng thời khoảng 15 triệu nhân sự chăm sóc sẽ được đào tạo. Các mô hình chăm sóc tại nhà, cộng đồng và cơ sở y tế được kết hợp nhằm giảm tải cho gia đình, theo China Daily.
Ở lĩnh vực khoa học, Trung Quốc đang tăng tốc đáng kể. Số thử nghiệm lâm sàng về Alzheimer đã tăng từ 9 vào năm 2021 lên hơn 100 vào 2024. Nước này hiện đứng thứ 2 thế giới về số lượng công trình nghiên cứu trong lĩnh vực này. Song song đó, các công ty công nghệ sinh học và viện khoa học hàng đầu Trung Quốc đang chạy đua phát triển 4 loại thuốc mới nhằm ngăn chặn khủng hoảng y tế công cộng và giảm phụ thuộc vào các liệu pháp đắt đỏ hiện có, theo South China Morning Post.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng đầu tư vào công nghệ chẩn đoán sớm. Các xét nghiệm máu mới có thể phát hiện nguy cơ Alzheimer trước 10 - 15 năm khi triệu chứng xuất hiện, trong khi các ngân hàng dữ liệu sinh học giúp xác định các biến thể gien đặc thù của người châu Á, theo Reuters.
Dù vẫn tồn tại những thách thức về chất lượng nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu và tiêu chuẩn khoa học, nhiều chuyên gia quốc tế cho rằng Trung Quốc đang nổi lên như một trung tâm nghiên cứu Alzheimer mới. Tiến sĩ John Hardy từ Viện Nghiên cứu sa sút trí tuệ Anh nhận định: "Trong khi môi trường nghiên cứu của Mỹ có phần khép kín, Trung Quốc đang trở thành một trung tâm lớn cho nghiên cứu sa sút trí tuệ toàn cầu".
Tòa án chống tham nhũng của Ukraine hôm 14/5 đã ra lệnh bắt giữ trước xét xử với ông Andriy Yermak, cựu chánh văn phòng tổng thống, với cáo buộc rửa tiền.
Tòa cũng ấn định mức bảo lãnh 140 triệu hryvnia (3,19 triệu USD), đồng thời cho phép ông Yermak, người phủ nhận mọi cáo buộc, được tại ngoại trong lúc chờ phán quyết cuối cùng của vụ án.
“Tôi không có số tiền lớn như vậy và luật sư của tôi giờ sẽ làm việc với bạn bè và người quen để huy động tiền bảo lãnh", ông Yermak nói với các phóng viên sau quyết định của tòa.
“Đội ngũ pháp lý của tôi sẽ kháng cáo. Chúng tôi sẽ sử dụng mọi biện pháp pháp lý để tìm kiếm công lý và sự thật", ông nhấn mạnh.
Giới chức Ukraine hồi đầu tuần đã nêu tên ông Yermak là nghi phạm trong một cuộc điều tra tham nhũng lớn.
Trong một tuyên bố, các cơ quan chống tham nhũng Ukraine cho biết Yermak bị nghi tham gia một nhóm đối tượng đã rửa khoảng 10,5 triệu USD thông qua một dự án nhà ở cao cấp ở ngoại ô thủ đô Kiev.
Trước khi từ chức, ông Yermak được coi là nhân vật có ảnh hưởng lớn trên nhiều lĩnh vực chính trị Ukraine dù không nắm giữ chức vụ do người dân bầu ra.
Ông Yermark, cựu nhà sản xuất phim và luật sư ngành giải trí, thường xuyên xuất hiện bên cạnh Tổng thống Zelensky tại các sự kiện công khai, đồng thời từng là trưởng đoàn đàm phán của Kiev trong các cuộc hòa đàm với Nga do Mỹ hậu thuẫn.
Việc ông từ chức năm ngoái diễn ra trong bối cảnh một đợt cải tổ chính phủ rộng hơn nhằm giải quyết vấn đề tham nhũng, điều mà Ukraine đang nỗ lực thực hiện để hướng tới mục tiêu gia nhập EU.
Một số nhà phân tích cho rằng các cáo buộc nhằm vào ông Yermak chưa có khả năng tạo ra mối đe dọa tức thời đối với Tổng thống Zelensky, nhưng có thể gây tổn hại lâu dài về uy tín nếu ông tái tranh cử sau chiến tranh.
Đài CNBC ngày 28.4 đưa tin Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) bất ngờ thông báo sẽ rời Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) vào ngày 1.5 tới, giáng một đòn mạnh vào liên minh điều phối sản lượng giữa nhiều nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, đặc biệt là các nước ở Trung Đông.
Thông báo gây xôn xao được đưa ra sau khi UAE trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái trong nhiều tuần liền do Iran, một thành viên khác của OPEC, thực hiện.
Các cuộc tấn công của Tehran vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz cũng đã hạn chế nghiêm trọng khả năng xuất khẩu dầu của UAE, đe dọa nền tảng kinh tế của nước này.
UAE có ảnh hưởng lớn đến các quyết định của OPEC trong gần sáu thập niên qua. Tính đến tháng 2, UAE là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba của nhóm, sau Ả Rập Xê Út và Iraq. Quốc gia vùng Vịnh này gia nhập OPEC năm 1967, bảy năm sau khi tổ chức được thành lập.
UAE không nêu rõ lý do tại sao nước này quyết định rời OPEC vào thời điểm này. Bộ năng lượng UAE cho biết trong một tuyên bố rằng họ đã đi đến kết luận việc rời khỏi nhóm là vì lợi ích quốc gia sau khi xem xét toàn diện chính sách sản xuất và năng lực của mình.
Bộ Năng lượng UAE cho biết nước này vẫn cam kết duy trì sự ổn định thị trường và sẽ tiếp tục hợp tác với các nhà sản xuất và người tiêu dùng vì mục tiêu đó. Việc rời khỏi OPEC sẽ giúp UAE linh hoạt hơn trong việc ứng phó với những biến động của thị trường, bộ này nói thêm.
"Chúng tôi tái khẳng định sự đánh giá cao của mình đối với những nỗ lực của cả OPEC và liên minh OPEC+ và chúc họ thành công", Bộ Năng lượng UAE cho biết.
Trong một diễn biến khác, Ngân hàng Thế giới (World Bank) ngày 28.4 cho biết xung đột ở Trung Đông dự kiến đẩy chi phí năng lượng trong năm nay lên mức cao nhất kể từ khi xảy ra xung đột tại Ukraine, trong khi khả năng chi trả cho phân bón cũng bị ảnh hưởng.
Theo Ngân hàng Thế giới, chi phí năng lượng dự kiến tăng 24% trong năm nay, trong khi chi phí phân bón dự kiến tăng 31% do giá urê tăng 60%, khiến phân bón trở nên khó mua hơn bao giờ hết kể từ năm 2022.
Chi phí hàng hóa nói chung dự kiến tăng vọt 16% vào năm 2026, do hậu quả của xung đột và giá kim loại.
