Du học sinh Diễm Trang đang giao dịch không tiền mặt tại tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) – Ảnh: MAI TƯƠI
“Hôm nay, tôi sẽ chia sẻ với bạn một tin vui cực lớn (…). Bạn không cần lo lắng mang theo bất cứ đồng tiền mặt nào khi đến Việt Nam du lịch hay làm ăn. Việc thanh toán đã trở nên thuận tiện hơn”, chủ kênh TikTok “Xiao Xiao nói về Việt Nam” (người Trung Quốc) đăng tải video, quảng bá cho nhiều người biết.
Theo đó, hiện nay khi sang Việt Nam, anh có thể dùng ứng dụng Alipay từ Trung Quốc để quét mã QR thanh toán tại cửa hàng mà không cần mở thêm tài khoản ngân hàng.
Đưa màn hình điện thoại ra cho xem, anh dẫn chứng một giao dịch đã được xử lý gần như ngay lập tức. Ứng dụng hiển thị rõ tỉ giá quy đổi (anh chi 10 nhân dân tệ, trong khi người bán nhận hơn 39.000 đồng). Toàn bộ quá trình diễn ra online, không cần đổi tiền mặt, nhanh và thuận tiện.
Thời gian gần đây, các hoạt động giao thương, du lịch, du học… giữa Việt Nam và nhiều nước tăng mạnh, kéo theo lượng khách quốc tế gia tăng, đặc biệt từ Trung Quốc. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), quý 1-2026, Việt Nam đón 6,76 triệu lượt khách, riêng Trung Quốc đứng đầu với 1,4 triệu lượt, mở rộng dư địa cho thanh toán không tiền mặt.
Trong bối cảnh đó, NAPAS phối hợp Vietcombank và Ant International triển khai thanh toán QR giữa Việt Nam – Trung Quốc, cho phép hơn 1 tỉ người dùng Alipay quét mã VIETQRGlobal tại Việt Nam.
Đáng chú ý, hệ thống này đang được mở rộng theo hướng hai chiều, để người Việt khi du lịch Trung Quốc cũng có thể dùng ứng dụng ngân hàng sẵn có trong nước để thanh toán trực tiếp, không phải cất công đi đổi sang nhân dân tệ.
Với sự kiện này, ông Phạm Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) – nhận định việc kết nối thanh toán xuyên biên giới qua mã QR giữa Việt Nam và Trung Quốc không chỉ mang lại tiện ích cho du khách hai nước, mà còn “góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế, thương mại và du lịch của hai quốc gia”.
Sau hơn 10 năm sinh sống và làm việc tại TP.HCM, gần đây Mai Tươi quyết định cùng bạn tới Trung Quốc học tiếng, đồng thời tranh thủ tham quan các cảnh đẹp, kết hợp giữa du học và du lịch.
Từ khi máy bay hạ cánh xuống Trung Quốc, di chuyển về trường học ở tỉnh Giang Tô và dần hòa nhập với môi trường mới hơn một tháng nay, cô gái trẻ cho biết: “100% đều không xài tiền mặt”.
Việc này áp dụng cho hầu hết giao dịch như mua vé máy bay, vé tàu, đóng học phí, tiền điện, cước internet, đi taxi, thuê khách sạn, mua sắm quần áo, ăn uống… “tiện lắm”, Mai Tươi cảm nhận.
Nhờ kết nối thanh toán xuyên biên giới ngày càng hoàn thiện, bên cạnh Alipay, nhiều du học sinh và du khách Việt bày tỏ sự hào hứng khi có thêm lựa chọn dùng ứng dụng ngân hàng trong nước để thanh toán các chi tiêu tại Trung Quốc.
Theo tìm hiểu, không riêng Trung Quốc, hoạt động giao thương và thanh toán xuyên biên giới giữa Việt Nam với nhiều thị trường khác như Thái Lan, Lào, Campuchia… cũng đang được cải tiến theo hướng thuận tiện và nhanh chóng hơn.
Thanh toán không tiền mặt không chỉ mang lại sự tiện lợi cho người dùng và tiểu thương, mà còn đang trở thành xu hướng được cơ quan quản lý thúc đẩy.
Trong bối cảnh siết chặt quản lý dòng tiền, hộ kinh doanh phải tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh, thực hiện giao dịch qua ngân hàng và kê khai đầy đủ với cơ quan thuế.
Những yêu cầu này vừa tạo áp lực tuân thủ, vừa mở ra cơ hội minh bạch hóa hoạt động, từ đó thúc đẩy nhu cầu chuyển sang thanh toán không tiền mặt.
Trước xu hướng này, một số ngân hàng nhanh chóng nhập cuộc với loạt giải pháp hỗ trợ. Điển hình, phía Techcombank cho biết đang phát triển hệ sinh thái số cho hộ kinh doanh, cho phép mở tài khoản trực tuyến nhanh chóng và sử dụng sau vài giờ, đồng thời triển khai nền tảng T-Shop tích hợp quản lý bán hàng, thanh toán, hóa đơn điện tử và theo dõi doanh thu.
Ngân hàng cũng hỗ trợ phần mềm, chữ ký số và tư vấn thuế, giúp người bán thuận lợi chuyển đổi, giảm phụ thuộc tiền mặt và nâng cao hiệu quả vận hành. Thêm vào đó là các giải pháp tài chính như bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng với quy trình xử lý nhanh, cùng chính sách tín dụng linh hoạt.
Những nỗ lực trên từ phía ngân hàng đang góp phần giúp hộ kinh doanh cải thiện dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh, tăng khả năng tiếp cận vốn, đồng thời từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Tọa đàm "Tiết kiệm điện và điện mặt trời áp mái: Giải pháp giảm áp lực cung ứng điện giai đoạn 2026 - 2030" do báo Công Thương phối hợp cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) tổ chức tại TP.HCM trong sáng 21-4.
Theo ông Trung, nhu cầu điện tăng vọt giữa cao điểm nắng nóng, cùng rủi ro thiếu nước và biến động thị trường năng lượng khiến công tác điều độ hệ thống điện đứng trước áp lực lớn.
Cụ thể, tiêu thụ điện năm 2024 chưa từng ghi nhận mốc 1 tỉ kWh/ngày. Năm 2025 thì phải đến tháng 5, thời điểm các đợt nắng nóng kéo dài liên tục, tiêu thụ điện khi đó mới đạt 1 tỉ kWh/ngày.
Nhưng ngay giữa tháng 3 vừa qua, lượng điện tiêu thụ cả nước đã đạt 1 tỉ kWh rồi. Từ 31-3 đến các ngày đầu tháng 4 đều ghi nhận mức tiêu thụ trung bình trên 1 tỉ kWh/ngày.
Riêng ngày 8-4 kỷ lục 1,092 tỉ kWh điện, công suất lớn nhất 52.225 MW. Từ đó ông đưa ra dự báo tiêu thụ điện cả nước sớm vượt mốc 1,1 tỉ kWh ngay sau dịp lễ 30-4.
"Nắng nóng 1-2 ngày thì tiêu thụ điện chưa thay đổi rõ rệt, nhưng chỉ cần kéo dài 4-5 ngày, nhu cầu sử dụng điện đã tăng lên khá nhiều. Có thể hình dung rất rõ áp lực này, chỉ cần nhiệt độ tăng thêm 1-2 độ C, hệ thống đã phải gánh thêm một lượng công suất tương đương gần như toàn bộ công suất của một tổ hợp thủy điện Hòa Bình. Đó là áp lực rất lớn từ phía nhu cầu", ông Trung nhấn mạnh.
Đi kèm với những áp lực về tiêu thụ điện liên tục vượt kỷ lục là rất nhiều trở ngại khác cho ngành điện. Bởi theo ông Trung, lượng nước đổ về các hồ thủy điện hiện suy giảm, luôn ở mức thấp và chỉ có thể sản xuất được khoảng 70 triệu kWh/ngày, bằng 7,5% nhu cầu tiêu thụ điện của toàn bộ nền kinh tế.
Đối với nhiệt điện than, nắng nóng kéo dài làm phát sinh nhiều khó khăn trong vận hành, các tổ máy phải giảm/ngừng công suất để xử lý sự cố thiết bị phụ và đáp ứng yêu cầu môi trường, điều kiện làm mát…
Đồng thời có thể xảy ra rủi ro gián đoạn nguồn cấp than (nhập khẩu) do ảnh hưởng của chiến tranh tại khu vực Trung Đông.
Đối với nguồn tua bin khí, việc hạn chế khả năng cấp khí (cả nguồn khí nội địa và nguồn LNG nhập khẩu) làm giảm khả năng huy động và vận hành linh hoạt của các tổ máy cụm Phú Mỹ, Nhơn Trạch. Ngoài ra, biến động thị trường năng lượng thế giới tiếp tục ảnh hưởng đến giá và nguồn cung LNG (khoảng 25%).
Tại tọa đàm, ông Trịnh Quốc Vũ, Phó cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), thông tin trước mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 từ 10% trở lên, các đơn vị đã xây dựng nhiều kịch bản. Trong đó phương án dự kiến phụ tải điện tăng 8,5%, điều hành dự kiến mức tăng 11,7%, còn dự phòng điều hành cho các tháng cao điểm mùa khô được tính ở mức 14,1%.
Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, nhu cầu điện toàn hệ thống ước tăng khoảng 7 - 7,5%, tổng nhu cầu điện toàn hệ thống trong năm 2026 hiện được ước tăng khoảng 8%. Mức tăng trưởng này theo đánh giá không phải quá cao so với phương án cơ sở.
Tuy nhiên khó khăn của hệ thống điện không chỉ nằm ở mức tăng điện năng tiêu thụ bình quân mà còn ở việc công suất cực đại của phụ tải tăng cao, đặc biệt trong những ngày nắng nóng gay gắt như thời gian đầu tháng 4 vừa qua.
Bộ Công Thương cho biết đã có sự chuẩn bị từ trước cho mùa khô năm 2026 với phương án cao nhất lên tới 14,1%. Dù vậy, cùng với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp từ phía cơ quan quản lý nhà nước và các đơn vị điện lực, vẫn rất cần sự chung tay của người dân trong việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.
"Nếu người dân đồng lòng, tích cực tham gia, việc cung ứng điện phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống dân sinh trong năm 2026 cũng như giai đoạn cao điểm sắp tới về cơ bản vẫn sẽ được bảo đảm", ông Trịnh Quốc Vũ nhấn mạnh.
Chiều 16-4, số lượng cổ đông tham dự đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của Công ty cổ phần FPT tăng đột biến. Hội trường đã kín 300 chỗ và ban tổ chức phải kê thêm ghế tại sảnh tòa nhà.
"Năm nay số lượng cổ đông gấp 3 năm ngoái. Tôi rất thông cảm với cổ đông khi cổ phiếu xuống lâu và sâu như vậy, lo lắng cho tài sản tương lai của mình", Chủ tịch Trương Gia Bình bắt đầu phần chia sẻ.
Trên thực tế, cổ phiếu FPT ghi nhận đà giảm mạnh trong quý 1-2026, cụ thể giảm hơn 23% so với đầu năm và mất khoảng 44% so với đỉnh năm 2025. Thị giá lao dốc về mức thấp nhất trong 2 năm.
Ông Bình hài hước nêu việc được nhiều người chú ý mỗi khi hát bài "Tái sinh". Ông cho rằng ở góc độ nào đó FPT đang tái sinh. Chủ tịch FPT tự tin 5-10 năm nữa FPT sẽ nắm công nghệ lõi quốc gia và chuyển đổi số, chuyển đổi AI hàng đầu thế giới.
Ông cũng lý giải chính AI tạo ra nhiều cảm xúc trái chiều của cổ đông từ lo lắng, hoài nghi, hy vọng đến tin tưởng. Đồng quan điểm với ông Jensen Huang - nhà sáng lập Nvidia, ông Bình tin tưởng nhân loại đang bước vào kỷ nguyên đặc biệt mới với AI.
Thực tế trí tuệ nhân tạo đã được nghiên cứu và phát triển từ những năm 1950, nhưng chỉ thực sự bùng nổ khi xuất hiện trí tuệ nhân tạo tạo sinh (AI Agent).
"Tất cả quốc gia, tổ chức không còn cách nào khác là chuyển đổi AI, AI hóa. Ai không làm thì sẽ phải ra đi. Ai làm chậm không chắc được ở lại", ông Bình nhấn mạnh.
Ông Trương Gia Bình thẳng thắn thừa nhận một thực tế năm 2025, hầu hết khách hàng của FPT dừng lại ở giai đoạn "công xưởng thủ công" - đầu tiên của hành trình AI hóa. Đây là giai đoạn doanh nghiệp mới chỉ dừng ở mức nhận thức, ứng dụng AI lẻ tẻ mang tính chất "công xưởng", nhưng chưa thay đổi được bản chất hệ thống.
"Ngộ nhận lớn nhất của các doanh nghiệp là khi thấy nhân viên dùng AI viết được bản nhạc, vẽ được tấm hình hay lập trình nhanh hơn thì nghĩ rằng đã hoàn tất chuyển đổi. Năm 2025, những tổ chức thực sự chấp nhận AI hóa chỉ chiếm vỏn vẹn 1% doanh thu của FPT", ông Bình chia sẻ.
Theo người đứng đầu FPT, lộ trình AI hóa gồm 3 giai đoạn: Giai đoạn ứng dụng công cụ rời rạc, giai đoạn AI hóa ứng dụng trong dây chuyền và giai đoạn công nghiệp hóa hoàn toàn.
Ông Bình tiết lộ từ năm 2026, FPT sẽ chính thức bước vào giai đoạn 3. Ông ví von đây là "mâm trên" chỉ dành cho số ít doanh nghiệp lớn có năng lực thực thi, với những hợp đồng lên tới hàng trăm triệu USD. Để làm được điều này, ông cho biết FPT cần đi cùng những người khổng lồ và hiện là công ty đầu tiên tại Đông Nam Á gia nhập liên minh của Microsoft.
Tại đại hội, một cổ đông đặt câu hỏi về chiến lược AI của FPT khá chung chung, chưa đưa ra được sản phẩm cụ thể như xe điện của Vingroup. Ông Trương Gia Bình cho biết FPT không tập trung tạo sự chú ý khi công bố thành quả về AI như doanh nghiệp khác. Thay vào đó, chiến lược AI sẽ đem về những hợp đồng cụ thể trị giá hàng trăm triệu USD từ các đối tác trên thế giới, từ đó đem lại lợi ích thực sự cho cổ đông.
CEO Nguyễn Văn Khoa cũng chia sẻ năm 2025 FPT đã ký được hợp đồng 256 triệu USD về AI và có hợp đồng trên 100 triệu USD đầu tiên tại Nhật Bản.
Trong năm 2025, Bộ Công an đã nhận chuyển giao 50,2% vốn của FPT Telecom từ Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC). Trước thương vụ trên, doanh nghiệp ngành viễn thông này được hạch toán với tập đoàn FPT như công ty con, dù tỷ lệ nắm giữ chỉ ở mức hơn 45%.
Tuy nhiên, kể từ ngày 1/1, FPT đã thay đổi cách hạch toán, không còn cộng dồn các số liệu từ FPT Telecom như trước, do tỷ lệ nắm giữ dưới 50%. FPT cho biết thay đổi này có thể giúp FPT Telecom nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng trưởng.
Với sự điều chỉnh trên, theo báo cáo tài chính quý I, doanh thu của FPT giảm 22% so với cùng kỳ năm ngoái, còn gần 12.500 tỷ đồng, do không còn cộng gộp doanh số từ FPT Telecom. Tuy nhiên, nếu không tính mảng viễn thông ở cùng kỳ năm ngoái, nguồn thu của FPT năm nay vẫn tăng gần 9%.
Theo báo cáo tài chính quý I, doanh thu của FPT giảm 22% so với cùng kỳ năm ngoái, còn gần 12.500 tỷ đồng, do không còn cộng gộp doanh số từ FPT Telecom. Tuy nhiên, nếu không tính mảng viễn thông ở cùng kỳ năm ngoái, nguồn thu của FPT năm nay cải thiện gần 9%.
Trong đó, khối công nghệ thông tin vẫn là mảng kinh doanh chủ lực của FPT, đóng góp 87% vào doanh thu của tập đoàn, tương đương 10.842 tỷ đồng, tăng 11%. Trong khi đó, doanh số mảng giáo dục giảm 4% còn 1.638 tỷ đồng.
Các chi phí như FPT phải trả như bán hàng, quản lý doanh nghiệp giảm hàng trăm tỷ đồng. Kết quả, công ty lãi trước thuế 2.804 tỷ đồng, hụt 7,2% so với năm ngoái. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế cổ đông công ty mẹ tăng 14,4%, lên gần 2.487 tỷ đồng.
Tính đến ngày 31/3, tổng tài sản của FPT đã giảm 19.552 tỷ đồng so với đầu năm, còn 68.587 tỷ đồng. Trong đó, lượng tiền mặt và tiền gửi giảm 13.800 tỷ còn 26.800 tỷ đồng. Tuy nhiên, khoản đầu tư tài chính dài hạn lại tăng 123% lên 10.525 tỷ đồng, nhờ việc FPT Telecom chuyển từ công ty con sang liên kết.
Chia sẻ tại phiên họp thường niên năm nay của FPT, Phó tổng giám đốc Nguyễn Thế Phương cho biết việc không còn hạch toán FPT Telecom có thể giúp sổ sách của tập đoàn trông "đẹp hơn". "Công ty viễn thông này là đơn vị thâm dụng vốn vì phải đầu tư nhiều vào hạ tầng, nên các chỉ số không tích cực bằng mảng công nghệ hay giáo dục", ông Phương nói.
Ví dụ, nợ vay tài chính của FPT cũng đã hạ khoảng 24%, còn hơn 16.000 tỷ đồng. Điều này có thể khiến áp lực trả nợ trong các quý sau của doanh nghiệp này giảm đi. Trong khi đó, nguồn lợi nhuận sau thuế chưa phân phối vẫn tăng đều qua hàng quý nhờ kinh doanh có lãi.
Dù chuyển giao cho Bộ Công an, lãnh đạo cũng chia sẻ FPT vẫn đóng vai trò điều hành các hoạt động hàng ngày tại FPT Telecom, cùng số tiền cổ tức nhận về mỗi năm khoảng 450-500 tỷ đồng. Ngoài ra, ông Phương đánh giá FPT Telecom sẽ có nhiều cơ hội tăng trưởng đáng kể, do được Chính phủ giao nhiều nhiệm vụ liên quan đến hạ tầng quốc gia.