Chiều 9-4, Trường Tài năng UEH.ISB (Đại học Kinh tế TP.HCM) tọa đàm về chương trình thực nghiệm với doanh nghiệp (ETA), đưa sinh viên đến trực tiếp tham gia hoạt động, dự án tại những công ty top 100 Việt Nam.
Bà Trần Thị Quế Hương – quản lý chương trình Brandstorm & Tuyển dụng nhân tài, L’Oréal Việt Nam – đánh giá hiện đang có sự chuyển dịch rõ rệt trong cách doanh nghiệp tiếp cận và phát triển nguồn nhân lực trẻ.
Trước đây hoạt động tuyển dụng nhân sự trẻ ở nhiều doanh nghiệp diễn ra ở giai đoạn cuối, thông qua ngày hội việc làm, chương trình tham quan doanh nghiệp hoặc tuyển thực tập sinh dành cho sinh viên năm cuối.
Nhưng cách tiếp cận này ngày càng bộc lộ giới hạn khi doanh nghiệp chỉ có thể “nhìn thấy” ứng viên trong một khoảng thời gian rất ngắn trước khi đưa ra quyết định.
Xu hướng hiện nay là dịch chuyển việc tiếp cận nhân tài sớm hơn, ngay từ năm 1 và 2 thông qua chương trình thực nghiệm hợp tác cùng trường đại học.
Điển hình, L’Oréal mới kết thúc chương trình thực nghiệm với doanh nghiệp kéo dài hai tháng cùng 154 sinh viên Trường Tài năng UEH.ISB (Đại học Kinh tế TP.HCM) và Western Sydney Việt Nam.
Đơn vị đã tìm cách “gắn” sinh viên vào hoạt động và dự án thực tế của công ty, chủ động rà soát các phòng ban đang có nhu cầu thật, các dự án đang cần thêm nguồn lực trẻ.
Chẳng hạn, L’Oréal đã xác định được một số mảng công việc phù hợp với sinh viên, đặc biệt là những lĩnh vực mang tính “bắt trend”, gắn với hành vi người tiêu dùng và thị trường như marketing, thương mại hay vận hành kênh phân phối.
Nhiều sinh viên tham gia sáng tạo được các nội dung video trẻ trung, kích thích mua sắm của khách hàng trên các nền tảng mạng xã hội và được đánh giá rất cao.
Bà Lê Thị Hồng Thắm – Giám đốc nhân sự tại Colgate-Palmolive Việt Nam – đồng tình rằng khi tiếp nhận sinh viên, doanh nghiệp cũng chủ động khai thác giá trị từ nguồn lực trẻ.
Chuẩn bị đón hơn 100 sinh viên trong chương trình thực nghiệm với doanh nghiệp từ tháng 5 đến tháng 7 tới, bà Thắm cho biết Colgate-Palmolive Việt Nam dự kiến triển khai các dự án mới mà sinh viên sẽ tham gia như một lực lượng thực thi thực sự.
Những dự án này chủ yếu diễn ra ở kênh truyền thống, gắn với hoạt động thị trường như khảo sát, phân phối, bán hàng, tức đi chợ theo đúng nghĩa thực tế.
“Các bạn sẽ không làm việc trong văn phòng, mà ra ngoài thị trường, tiếp xúc với khách hàng thật, xử lý những vấn đề rất cụ thể của hoạt động kinh doanh”, bà Thắm chia sẻ.
Những dự án dạng này thường đòi hỏi nguồn lực lớn, linh hoạt và có khả năng triển khai nhanh. Nhờ kết nối với một số lượng lớn sinh viên trong các chương trình thực nghiệm, doanh nghiệp có thêm một lực lượng trẻ, năng động để triển khai các dự án thực tế, mở rộng khả năng thử nghiệm và thu thập dữ liệu từ thị trường.
Tại chương trình, các đại diện cơ sở đào tạo chia sẻ học cao đẳng không chỉ giúp người học sớm tiếp cận môi trường làm việc, mà còn mở ra cơ hội liên thông, phát triển nghề nghiệp lâu dài nếu có định hướng rõ ràng.
Theo TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM, tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp chưa có việc làm hiện tập trung nhiều ở nhóm đại học, không phải nhóm học nghề. Một phần nguyên nhân đến từ tâm lý coi trọng bằng cấp, khi nhiều người cho rằng phải vào đại học bằng mọi giá.
"Chính sách giáo dục đang được điều chỉnh theo hướng phân luồng rõ ràng hơn, nhằm phù hợp nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Điều quan trọng là học sinh cần hiểu rõ năng lực bản thân để lựa chọn con đường phù hợp", ông nhấn mạnh.
Ông gợi ý nếu năng lực ở mức vừa phải, học cao đẳng hoặc học nghề sẽ giúp các em học vừa sức, sớm có kỹ năng thực hành, thay vì cố gắng theo một con đường quá sức rồi không theo kịp.
Phát biểu tại chương trình, ThS Nguyễn Khánh Cường - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 - cho rằng đại học không phải là con đường duy nhất. Học sinh có thể lựa chọn học cao đẳng, đi làm tích lũy kinh nghiệm và tiếp tục liên thông lên đại học khi có nhu cầu.
Ông Cường cho biết nhà trường là một trong những đơn vị đầu tiên trong cả nước đạt kiểm định chất lượng cao, với mục tiêu đào tạo sinh viên sau tốt nghiệp có thể làm việc ngay.
Chương trình đào tạo được thiết kế gắn với doanh nghiệp. Từ năm thứ hai, sinh viên được đưa đến doanh nghiệp để thực hành, tiếp cận trực tiếp với máy móc, thiết bị và môi trường làm việc thực tế.
Hiện nhà trường đào tạo hơn 20 ngành nghề, trong đó có 6 ngành được Nhà nước hỗ trợ đến 70% học phí. Với các ngành như công nghệ ô tô, cắt gọt kim loại, điện công nghiệp, cơ khí chế tạo, lắp máy, hàn… mỗi học kỳ sinh viên chỉ cần đóng khoảng 2,7 triệu đồng.
Trả lời câu hỏi về những ngành phù hợp với nữ và cơ hội việc làm sau khi ra trường, ông Cường thông tin hiện nhà trường có nhiều ngành nghề phù hợp với nữ giới như điện công nghiệp, cắt gọt kim loại, cơ điện tử, điện tử công nghiệp, tự động hóa… Các chương trình đào tạo hiện nay chủ yếu tập trung vào vận hành máy móc, lập trình phần mềm và điều khiển hệ thống, nên không còn là rào cản đối với nữ sinh.
Không còn rào cản lớn khi liên thông đại học
Nhiều học sinh băn khoăn việc liên thông từ cao đẳng lên đại học có gặp khó khăn hay không. Trả lời vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Duy Anh - Phó trưởng phòng đào tạo Trường đại học Bách khoa TP.HCM - cho biết chương trình đào tạo giữa các trường hiện có nhiều điểm tương đồng, tạo thuận lợi cho việc công nhận tín chỉ.
Theo ông, sinh viên tốt nghiệp cao đẳng ở các ngành như logistics, công nghệ ô tô và nhiều lĩnh vực kỹ thuật khác hoàn toàn có thể nộp hồ sơ liên thông và tiếp tục học lên đại học.
Ngoài ra đội ngũ giảng viên từ Trường đại học Bách khoa TP.HCM sẽ trực tiếp giảng dạy tại cơ sở liên kết, kết hợp với một số học phần tổ chức theo hình thức trực tuyến. Nhiều môn thực hành, thí nghiệm có thể thực hiện ngay tại địa phương thay vì phải lên TP.HCM. Điều này giúp sinh viên tiết kiệm đáng kể chi phí sinh hoạt, đồng thời có thể vừa học vừa làm.
Theo đó, về công tác tổ chức thi lớp 10, thi tốt nghiệp THPT năm 2026, ông Nguyễn Văn Phong chỉ đạo các trường THCS, THPT, trung tâm GDTX-GDNN thực hiện nghiêm quy định của Sở GD-ĐT về việc tăng cường quản lý và xét duyệt đi nước ngoài đối với viên chức và người lao động tại các đơn vị trực thuộc.
Lãnh đạo các cơ sở giáo dục, bao gồm toàn thể thành viên ban giám hiệu, có trách nhiệm đảm bảo đầy đủ nhân sự tham gia công tác thi khi được Sở GD-ĐT điều động. Tổ chức sinh hoạt, quán triệt để cán bộ, giáo viên nhận thức rõ trách nhiệm và tham gia công tác thi với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Tuyệt đối không để xảy ra trường hợp viện lý do cá nhân để từ chối nhiệm vụ được giao, kể cả đối với các thành viên ban giám hiệu.
Các trường có trách nhiệm tổ chức sinh hoạt quy chế thi lớp 10, thi tốt nghiệp THPT đến toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên được điều động làm công tác thi trước khi kỳ thi diễn ra. Đảm bảo mỗi cá nhân nắm vững và thực hiện nghiêm túc từng quy định, từng thao tác theo đúng hướng dẫn của quy chế thi. Tuyệt đối không để xảy ra sai sót do không nắm rõ quy chế. Lãnh đạo các trường học chịu trách nhiệm trực tiếp trước Sở GD-ĐT nếu để xảy ra vi phạm quy chế thi tại đơn vị mình trong 2 kỳ thi.
Phó giám đốc Nguyễn Văn Phong cũng yêu cầu các trường phối hợp chặt chẽ với Sở GD-ĐT trong công tác chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ kỳ thi, bao gồm: phòng thi (bàn, ghế, hệ thống đèn, quạt, camera giám sát), phòng họp của điểm thi, phòng lưu trữ đề thi và bài thi, tủ bảo quản bài thi, khu vực nghỉ ngơi cho cán bộ coi thi và các trang thiết bị cần thiết khác; đảm bảo toàn bộ cơ sở vật chất được kiểm tra, bố trí đầy đủ trước khi kỳ thi diễn ra;
Chuẩn bị đầy đủ nhân sự thuộc Ban Bảo vệ phục vụ điểm thi, bao gồm: lực lượng công an, y tế, bảo vệ, nhân viên phục vụ và lực lượng hỗ trợ; phối hợp chặt chẽ với Công an thành phố trong việc đảm bảo an ninh, trật tự tại các điểm thi trong suốt thời gian tổ chức kỳ thi.
Riêng đối với kỳ thi lớp 10 đầu tiên sau sáp nhập, ông Nguyễn Văn Phong lưu ý các cơ sở giáo dục thuộc khu vực 1 (TP.HCM cũ) tiếp tục thực hiện nghiêm túc công tác tuyển sinh lớp 10. Còn các cơ sở giáo dục thuộc khu vực 2 (Bình Dương) và khu vực 3 (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) cần lưu ý kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 – 2027 có một số thay đổi so với quy định trước đây. Vì vậy cần tổ chức sinh hoạt, phổ biến đầy đủ các hướng dẫn của sở đến toàn thể giáo viên, nhằm tư vấn chính xác cho học sinh THCS. Tuyệt đối không trả lời theo nhận định cá nhân, tránh gây hoang mang, lo lắng trong phụ huynh và học sinh.
Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM nhấn mạnh, các trường THPT có trách nhiệm cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin của đơn vị lên hệ thống tuyển sinh lớp 10 của TP tại địa chỉ ts10.hcm.edu.vn, đảm bảo phụ huynh và học sinh có thể tra cứu thông tin đầy đủ trong suốt giai đoạn đăng ký tuyển sinh. Đặc biệt lưu ý, chỉ tiếp nhận học sinh có tên trong danh sách trên hệ thống ts10.hcm.edu.vn do Sở GD-ĐT quản lý, tuyệt đối không tiếp nhận học sinh ngoài danh sách dưới bất kỳ hình thức nào.
