Bình Thuận (nay là Lâm Đồng) là vùng đất Nam Trung bộ hiền hòa với bề dày truyền thống cách mạng suốt 2 cuộc kháng chiến. Với người Bình Thuận – Phan Thiết, từ lâu nay, không cần dài dòng, chỉ cần nghe 3 chữ “đi thành phố” là đủ hiểu: đó là hành trình hướng về TP.HCM.
Cách gọi mộc mạc ấy không chỉ là thói quen ngôn ngữ, mà còn phản ánh một thực tế ăn sâu vào đời sống của người dân Bình Thuận, ít nơi nào có. Từ những gia đình ở trung tâm P.Phan Thiết (TP.Phan Thiết cũ) đến các vùng nắng gió như Phan Rí Cửa, Bắc Bình hay tận đảo Phú Quý giữa trùng khơi, hiếm có mái nhà nào không có con cái đang học tập, làm việc và sinh sống tại TP.HCM.
“Con cái lớn lên, rời quê vào thành phố học đại học; rồi sau khi tốt nghiệp, các cháu tiếp tục ở lại lập nghiệp, xây dựng gia đình, tạo nên sự gắn bó mật thiết giữa hai vùng đất, tôi nghĩ sự kết nối ấy còn liên tục, nối tiếp qua nhiều thế hệ”, bà Hải Anh, một giáo viên nghỉ hưu ở Phan Thiết, tâm sự như vậy. Hai người con của bà đều học đại học tại TP.HCM, ra trường rồi ở lại thành phố làm việc. Nay bà đã có cháu ngoại ở thành phố; cứ cuối tuần, ông bà lại thu xếp công việc để vào thăm con cháu.
Với ông bà, việc đi lại ấy không còn là một chuyến đi xa, mà đã trở thành nhịp sống quen thuộc. Câu chuyện mà bà Hải Anh kể, với người dân Bình Thuận – Phan Thiết không phải là hiếm hoi. Rất nhiều gia đình ở vùng đất duyên hải này gắn bó với câu nói “đi thành phố”. TP.HCM vì vậy, không chỉ là nơi để đến, mà là nơi để gắn bó, để gửi gắm tương lai, để tiếp nối cuộc sống của bao người dân xứ biển.
Là người dân phố biển, không ai lại không có nhu cầu khám chữa bệnh tuyến trên ở TP.HCM. Khi tuyến tỉnh có lúc quá tải, hoặc không giải quyết được nhu cầu điều trị chuyên sâu thì suy nghĩ ngay lúc đó lại là “đi thành phố”.
Vì thế, mỗi ngày, từ rất sớm, khi phố biển còn chưa thức giấc, các nhà xe ở Phan Thiết đã nhộn nhịp những chuyến xe đi rước khách để khởi hành lúc 2 – 3 giờ, đưa hàng chục người trên xe vào kịp giờ khám, chữa bệnh ở thành phố.
Đó là những người có nhu cầu khám, chữa bệnh ở tuyến trên. Anh Lê Khánh, một tài xế cho nhà xe S.L ở P.Phan Thiết, kể 2 giờ chở bệnh nhân đi, chiều lại đón về, nhưng 1 giờ tài xế đã đi đón khách rồi. “Họ là những người khách quen đi khám bệnh, đi thăm con cái, lại không rành đường ở thành phố, nên nhà xe tới tận nhà đón đi, rồi tối lại trả về tận nhà, đi riết như vậy thành thói quen”, anh Khánh nói.
Không chỉ dừng lại ở nhu cầu khám chữa bệnh, TP.HCM còn là đầu mối giao thương quan trọng sầm uất. Nhiều tiểu thương ở Phan Thiết duy trì thói quen vào thành phố lấy hàng mỗi ngày hoặc mỗi tuần. Việc đi, về trong ngày giờ đây trở nên dễ dàng khi hạ tầng giao thông được cải thiện, biến khoảng cách từng là trở ngại thành một lợi thế kết nối.
Chị Lê Kim Thành kinh doanh đồ điện ở chợ Phan Thiết nói chị có nhiều mối hàng ở TP.HCM, làm ăn từ hàng chục năm qua. Giờ chỉ cần gửi đơn đặt hàng là nhà cung ứng ở thành phố vận chuyển ra tận nơi, không cần phải vào thành phố lấy như trước nữa vì đi lại nhanh hơn trước rất nhiều.
Đặc biệt, trong giai đoạn dịch Covid-19, hình ảnh người dân Phan Thiết ra bến xe gửi từng thùng cá tươi để “chi viện” cho con cái học tập, làm việc ở TP.HCM đã trở thành ký ức khó quên.
“Giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành ở TP.HCM, hàng nghìn gia đình ở Phan Thiết đều phải hằng tuần gửi thực phẩm, cá tươi cho các cháu ở thành phố vì lúc đó đi lại đều rất khó khăn”, bà Hải Anh nhớ lại.
Nếu như trước đây, quãng đường từ Phan Thiết vào TP.HCM mất đến 5 – 6 giờ ô tô di chuyển, thì nay với tuyến cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây – Long Thành, thời gian đã được rút ngắn chỉ còn khoảng 2 giờ rưỡi. Sự thay đổi ấy không đơn thuần là câu chuyện giao thông mà đã tác động trực tiếp đến nhịp sống của người dân.
Khoảng cách được thu hẹp kéo theo tần suất đi lại gia tăng. Với hàng chục hãng xe khách chạy tuyến Bình Thuận – TP.HCM, người dân Bình Thuận – Phan Thiết có thể vào thành phố khám bệnh rồi về trong ngày, có thể tranh thủ cuối tuần thăm con cháu, hay đơn giản là đi mua sắm, đi du lịch đều dễ dàng hơn xưa.
Không chỉ thuận lợi vì có cao tốc, tại Phan Thiết còn có nhà ga đường sắt ngay trung tâm. Mỗi chuyến tàu cuối tuần chở biết bao du khách từ TP.HCM đến với các khu du lịch ở Mũi Né.
Ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Bình Thuận, cho rằng thành phố không chỉ cung cấp cơ hội học tập, việc làm, dịch vụ y tế mà còn đem đến cho Bình Thuận một lượng khách du lịch rất lớn. Hằng năm, chỉ tính riêng Khu du lịch quốc gia Mũi Né đã đón hàng triệu lượt khách trong nước và quốc tế; trong số đó khách đến từ TP.HCM là rất lớn, nhất là dịp cuối tuần hay ngày nghỉ lễ.
“Sự kết nối này mang tính hai chiều. Thành phố mang đến cơ hội học tập, việc làm, dịch vụ y tế. Ngược lại, Phan Thiết mang đến không gian nghỉ dưỡng, văn hóa biển và những giá trị truyền thống. Hai vùng đất, hai nhịp sống khác nhau, nhưng lại hòa quyện trong một tổng thể gắn kết chặt chẽ với nhau”, ông Khoa nói.
Còn ông Nguyễn Tư, một cựu chiến binh ở Phan Thiết, chia sẻ rằng đã trải qua hơn nửa thế kỷ từ ngày đất nước thống nhất, mối liên hệ giữa tỉnh Bình Thuận (nay là Lâm Đồng) và TP.HCM được bồi đắp sâu sắc hơn bởi các hoạt động kinh tế, văn hóa, đặc biệt là du lịch. “Sự kết nối ấy trở thành máu thịt, thấm sâu vào mỗi gia đình chúng tôi qua nhiều thế hệ”, ông Tư nói.
Người Bình Thuận – Phan Thiết có thể đi nhiều nơi, nhưng hành trình quen thuộc nhất vẫn là “đi thành phố”. Bởi ở đó có con cái, có công việc, có bệnh viện tuyến trên, có những cơ hội và cả những giấc mơ vươn xa. Và cũng chính từ những hành trình ấy, một mối liên kết bền chặt đã được hình thành, lặng lẽ nhưng không thể tách rời, như một phần tất yếu của đời sống phương Nam.
Anh Vũ Huỳnh, chủ hệ thống đại lý vé số Đại Phát nổi tiếng ở TP.HCM cho biết đã hỗ trợ đổi thưởng cho nhiều khách trúng độc đắc 3 đài xổ số miền Nam, trong đó người trúng nhiều nhất tới 5 tờ.
Cụ thể, anh Vũ Huỳnh cho biết đổi thưởng 5 tờ vé số trúng độc đắc tổng trị giá 10 tỉ đồng (chưa trừ thuế) trúng xổ số Hậu Giang ngày 18 tháng 4, với những vé có dãy số may mắn là 453092. Anh cũng đổi thưởng 1 tờ vé số trúng độc đắc xổ số Bình Phước ngày 18 tháng 4 với dãy số 424189 và 2 tờ vé số trúng độc đắc xổ số Bình Dương ngày 17 tháng 4 có dãy số 239260.
"Khách trúng 5 tờ đài Hậu Giang là nam, ngoài 40 tuổi ở TP.HCM. Người này cũng mua vé số từ người bán dạo và bất ngờ trúng, nhận toàn bộ số tiền qua hình thức chuyển khoản. Trong khi đó, khách trúng 1 tờ đài Bình Phước nhận tiền trúng số bằng tiền mặt, vị khách trúng đài Bình Dương được giữ kín thông tin", chủ đại lý vé số Đại Phát tiết lộ.
Hình ảnh những tờ vé số trúng độc đắc được dân mạng chia sẻ kèm theo lời chúc mừng chủ nhân may mắn. Bên cạnh đó, nhiều người cũng để lại bình luận hy vọng bản thân trúng số.
Trước đó, đại lý vé số Bảy Đời ở An Giang cho biết một vị khách đã mang tờ vé số trúng độc đắc đến đổi thưởng. Cụ thể, tờ vé số có dãy 771757 thuộc đài Trà Vinh mở thưởng xổ số miền Nam ngày 17 tháng 4 trúng 2 tỉ đồng (chưa trừ thuế).
"Ngày nào ông ấy cũng mua vé số ủng hộ người bán dạo, bất ngờ trúng độc đắc theo kết quả xổ số ngày 17 tháng 4. Vị khách không lựa chọn dãy số, mua ngẫu nhiên và nhận toàn bộ tiền trúng số qua hình thức chuyển khoản. Tôi kinh doanh vé số hơn 10 năm, thỉnh thoảng đổi vé trúng độc đắc cho khách", đại lý vé số Bảy Đời chia sẻ.
Sau vụ ly chè 170.000 đồng gây ra nhiều ý kiến trái chiều trên mạng xã hội, quán chè C. trên đường Hùng Vương (phường Thuận Hóa, TP.Huế) tiếp tục thu hút sự chú ý của nhiều người. Tại đây, các món chè được bán với mức giá từ 17.000 đồng, trong khi món đắt nhất trong thực đơn là "chè mẹc" giá 110.000 đồng dành cho nhiều người ăn.
Theo ghi nhận, đây là quán chè gia đình truyền thống, có thâm niên lâu đời và là địa chỉ quen thuộc của nhiều người dân địa phương cũng như giới trẻ.
Theo quan sát, quán hoạt động nhộn nhịp với thực đơn được niêm yết công khai. Danh mục món ăn có mức giá dao động từ 17.000 đồng đến cao nhất là 110.000 đồng.
Đáng chú ý, khi phóng viên thử gọi món đắt nhất là "chè mẹc" giá 110.000 đồng, người bán đã từ chối phục vụ cho một người vì cho rằng định lượng này dành cho gia đình từ 5 người trở lên ăn mới hết. Một ly chè thập cẩm thông thường tại đây có giá bình dân là 17.000 đồng.
Cụ thể, với mức giá niêm yết thấp nhất là 17.000 đồng cho một ly chè thập cẩm thông thường, thực khách đã có một phần ăn khá đầy đặn. Qua quan sát trực tiếp, lượng chè trong các ly đơn lẻ này không hề ít. Chỉ cần khoảng 5 ly chè loại 17.000 đồng này đổ chung vào, dung tích sẽ hoàn toàn lấp đầy một chiếc ly nhựa loại lớn, mà quán này dùng để bán cho người mua với giá 163.000 đồng, bị phản ứng trước đó.
Giải thích về ly chè gây bão dư luận này, một người đàn ông là thành viên của gia đình chủ quán cho rằng mức giá đó là hợp lý. Theo người này, ly chè đó bao gồm rất nhiều loại chè khác nhau được dồn ép để đầy đặn vào một ly nhựa lớn. Giá thành tùy thuộc vào thành phần nguyên liệu mà khách hàng yêu cầu
Như Thanh Niên đã đưa tin, sự việc bắt nguồn vào tối ngày 2.5 khi một nhóm 3 người đến quán chè C. mua hàng, sau đó đăng tải hình ảnh ly chè giá 170.000 đồng lên mạng xã hội, làm dấy lên luồng dư luận trái chiều.
Ngay sau đó, UBND phường Thuận Hóa cũng đã nhanh chóng lập đoàn kiểm tra tại quán này. Làm việc với cơ quan chức năng, bà L.T.T.T (chủ quán) tường trình rằng thực khách đã yêu cầu lấy đầy đủ các món trong quán vào một ly nhựa lớn. Bà T. khẳng định đã thông báo trước về việc giá tiền sẽ cao và chỉ thực hiện múc chè sau khi khách đồng ý.
Theo chủ quán, ly chè này chứa hơn 20 loại nguyên liệu được tính tiền cộng dồn (dao động 5.000 – 12.000 đồng/món), tổng cộng là 163.000 đồng, cộng thêm 20.000 đồng cho một ly chè hạt lựu riêng và 10.000 đồng cho 5 ly nhựa kèm theo. Cơ quan chức năng xác nhận quán chè này có niêm yết giá công khai và chủ cơ sở cam kết không có hành vi "chặt chém".
Tuy nhiên, anh T.Đ.N (người đăng bài phản ánh) lại đưa ra những thông tin đối lập và không đồng tình với tường trình mà chủ quán đã đưa ra. Anh N. cho biết mình là người địa phương, đưa bạn từ Quảng Ninh đến mua chè nhưng cảm thấy bất ngờ và "hổ thẹn" vì mức giá quá cao so với lời anh quảng cáo.
Anh khẳng định phía quán chè không hề báo trước giá tiền từng món hay tổng giá 163.000 đồng cho ly chè thập cẩm lớn này. Thực khách này cũng phủ nhận việc yêu cầu 5 ly nhựa mà chỉ cần 2 ly đá để mang ra sân bay. Theo anh N., nếu được thông báo trước mức giá đắt đỏ như vậy, anh chắc chắn sẽ không mua hoặc chọn phương án tiết kiệm hơn như combo "chè mẹc" giá 110.000 đồng của quán. Hiện tại, những tranh cãi giữa người bán và người mua vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.
Chiều 10.5, hơn 1.000 người về tu viện Khánh An (phường An Phú Đông, TP.HCM) nghe pháp thoại "Thực hành chánh niệm và tỉnh thức trong cuộc sống" của tôn sư Thamthog Rinpoche, nguyên tu viện trưởng tu viện Namgyal - tu viện riêng của Đức Đạt Lai Lạt Ma tại Ấn Độ. Vị tôn sư cho biết khá bất ngờ khi trong số người tham dự có rất nhiều người trẻ.
Không phải những giáo lý cao siêu, các câu chuyện rất gần với đời sống hôm nay như áp lực công việc, sự tổn thương chỉ vì một câu nói hay cảm giác lúc nào cũng thấy mình chưa đủ giỏi, chưa đủ hạnh phúc như người khác trên mạng xã hội mới là điều khiến nhiều người chăm chú lắng nghe.
"Chúng ta ai cũng muốn hạnh phúc, không ai muốn khổ đau. Nhưng nhiều khi chính cái tâm của mình lại tạo ra khổ đau cho mình", tôn sư Thamthog Rinpoche chậm rãi mở đầu buổi chia sẻ.
Theo tôn sư Thamthog Rinpoche, cuộc sống hiện đại khiến nhiều người dễ căng thẳng và bất an hơn bao giờ hết. Chỉ cần mở điện thoại mỗi sáng, họ đã bị cuốn vào áp lực, so sánh và đủ loại cảm xúc khiến tâm trí gần như không được nghỉ ngơi.
Tôn sư kể kể nhiều học trò tìm đến mình chỉ để nói rằng họ đang quá mệt, mất ngủ vì công việc, vì những mối quan hệ thay đổi hay vài lời bình luận tiêu cực trên mạng xã hội.
"Có khi chỉ một câu nói thôi cũng đủ làm mình buồn cả ngày, mất ngủ cả đêm. Chúng ta nghĩ mình mạnh mẽ, nhưng thật ra nhiều lúc tâm mình rất dễ bị tổn thương", vị tôn sư chia sẻ.
Theo tôn sư Thamthog Rinpoche, chánh niệm không phải điều gì xa vời, mà là khả năng nhận biết điều gì đang diễn ra trong tâm mình ở từng khoảnh khắc. Khi giận, mình biết mình đang giận; khi buồn, mình biết mình đang buồn, thay vì để cảm xúc kéo đi mà không hay biết.
Tôn sư cho rằng nhiều đau khổ không nằm ở hoàn cảnh, mà đến từ cái tôi quá lớn trong mỗi người. Chúng ta vui khi được khen, tổn thương khi bị chê và nặng lòng khi thấy người từng làm mình đau khổ vẫn sống vui vẻ.
Tôn sư phân tích, không ai thích nóng giận, nhưng khi cơn giận nổi lên, con người thường không còn làm chủ được chính mình. "Họ cũng đáng thương lắm. Giống như một người đang bệnh thì cần được chữa trị, người đầy giận dữ và phiền não cũng đang cần được chữa lành. Khi hiểu điều đó, mình sẽ bớt trách người khác hơn", vị tôn sư nói.
Một trong những điều được nhắc nhiều nhất trong buổi chia sẻ là hai chữ "biết đủ". Theo tôn sư Thamthog Rinpoche, phần lớn bất an của con người hôm nay đến từ việc lúc nào cũng cảm thấy mình còn thiếu một điều gì đó: thiếu tiền hơn người khác, thiếu thành công hơn người khác, hay chưa có được cuộc sống đẹp như những gì vẫn thấy trên mạng xã hội.
"Nhiều người càng lớn càng thấy mình mệt. Không phải vì thiếu ăn thiếu mặc, mà vì tâm lúc nào cũng thấy mình thua ai đó, thấy người khác hạnh phúc hơn mình", tôn sư nói.
Tôn sư Thamthog Rinpoche kể rằng có nhiều người tìm đến mình trong trạng thái rất tuyệt vọng, nói rằng họ đang áp lực, mệt mỏi và không còn thấy hạnh phúc. Nhưng thay vì đưa ra những lời khuyên phức tạp, vị tôn sư thường chỉ hỏi rất nhẹ nhàng rằng trong nhà họ còn thiếu cơm ăn áo mặc không, còn nơi để ngủ không.
"Nếu nhìn lại, chúng ta sẽ thấy mình thật ra vẫn còn rất may mắn. Cái tâm không biết đủ thì rất khó hạnh phúc. Nhà lớn hơn nữa cũng chưa chắc vui hơn, có nhiều tiền hơn nữa cũng chưa chắc ngủ ngon hơn", vị tôn sư chia sẻ.
Trong phần chia sẻ sau đó, thượng tọa Thích Trí Chơn, viện chủ tu viện Khánh An, cho rằng điều khiến nhiều người hôm nay mệt mỏi không chỉ nằm ở áp lực cơm áo hay công việc, mà còn vì tâm trí lúc nào cũng bị kéo đi quá xa khỏi hiện tại.
Theo thượng tọa, nhiều người đang để tâm mình bị cuốn theo thông tin, cảm xúc và những cuộc so sánh trên mạng xã hội. Có những câu nói hay chuyện cũ đã qua rất lâu nhưng con người vẫn giữ mãi trong lòng rồi tự làm mình mệt thêm.
Từ đó, thượng tọa giải thích, thực hành tỉnh thức không phải để trốn khỏi cuộc sống, mà để sống nhẹ hơn giữa chính cuộc sống nhiều áp lực ấy. Khi hiểu rằng mọi thứ đều vô thường, cảm xúc rồi cũng sẽ qua đi, con người sẽ bớt chấp trước và bớt làm khổ chính mình.
"Có những người khổ không phải vì cuộc đời quá nặng, mà vì tâm mình ôm quá nhiều thứ. Một câu nói cũ, một chuyện buồn cũ hay một sự tổn thương cũ nếu giữ mãi trong lòng thì mình sẽ tự làm mình mệt thêm", thượng tọa chia sẻ.
Chiều xuống dần ở tu viện Khánh An. Sau buổi chia sẻ, nhiều người trẻ vẫn ngồi lặng rất lâu trong sân chùa. Có lẽ điều họ tìm kiếm là một khoảng bình yên để lòng mình bớt mệt và học cách quay về với chính mình.
