Hơn 1.000 người ngồi kín tu viện ở TP.HCM nghe tôn sư Tây Tạng nói về chánh niệm

Sau kỳ nghỉ tết dài, thì đến ngày nghỉ giỗ tổ Hùng Vương. Làm việc chưa nóng máy mấy, thì kỳ nghỉ 30.4 - 1.5 tới liền. Nhiều gia đình coi như đã quen nhịp dịch chuyển về quê nghỉ lễ. Đi làm mà thỉnh thoảng ngó chừng tờ lịch rồi kéo va li ra, nhồi đồ đạc vô chuẩn bị lên đường.

Miền quê thường ngày chỉ có tiếng ụm bò, gà gáy, thỉnh thoảng mới vọng âm thanh xe máy. Bỗng sáng sớm vang lanh lảnh giọng bầy trẻ con không mang âm ngữ địa phương. Vậy là hiểu, thành viên các "đội ăn chực" từ trên phố đã hiện diện ở nhà ông bà.

Chiếc xe điện của đứa nhỏ ba tuổi bị trưng dụng làm phương tiện di chuyển chở cả "băng" đi quanh xóm. Sự náo động kéo dài từ nhà ông bà len lỏi qua một loạt nhà hàng xóm. Lời rù rì, giọng cãi cọ, tiếng bước chân huỳnh huỵch, hơi thở phì phào. Người lớn nhìn đám trẻ chơi mà mệt ngang, chứ tụi nhỏ thì khỏe ru.

Cũng có khoảnh khắc yên tĩnh khi "băng nhóm" chuyển tông. Đó là lúc rủ nhau đi ăn kem, mua kẹo gì đó. Ngõ vắng tràn nắng thấp thoáng bóng dáng mấy "bánh bèo" đủng đỉnh đi qua. Mà đâu có tuyệt đối yên lặng, chân bước qua mấy vạt hoa dại, miệng tía lia đủ thứ chuyện từ lúc đi tới lúc về.

Hình ảnh điển hình cho sự áp đảo của đội quân này là hàng giày dép trước thềm nhà. Kể cả khi nguyên bầy đã chạy đi đâu rồi, thì giày dép vẫn còn mấy lớp. Số lượng hài, hia sau vài năm lại tăng, vì có thêm thành viên mới, và vì toàn các vị trẻ tuổi điệu đàng.

Bên trên hàng giày dép là những dây, những cây phơi quần áo. Theo báo cáo sơ bộ của cô - dì Sáu thì mỗi ngày phải giặt quần áo hai lần. Ngày nào mà đám trẻ tăng động hơn thì ba lần giặt. Máy giặt tưởng như quay cả ngày, bà cô thì gom đồ dơ đi giặt, bưng đồ ướt đi phơi, lui cui miết.

Chen giữa mấy lần giặt phơi quần áo là khâu nấu ăn. Làm cơm nhà như nấu đám tiệc, quần quật đi chợ, chế biến, bưng dâng tận nơi rồi dọn đi dẹp rửa. Tới mấy chục miệng ăn lận mà, chưa tính cô này khác khẩu vị cậu kia, nấu sao cho cân bằng cũng rất nhọc. Về quê "ăn chực" nhưng được ông bà đãi đằng như thượng khách, mỗi ngày một thực đơn, ngồi ăn bàn riêng chứ đông quá chừng.

No nê nghỉ xả hơi tí rồi thì lại tót đi chơi vì không gian thôn quê ngoài kia hứa hẹn nhiều điều thú vị khó cưỡng. Có lúc bắt con chó vện ngồi lên xe đẩy đi như phim hoạt hình, rồi tới màn xách tai con thỏ trắng như phim kiếm hiệp.

Kỳ diệu hơn là mỗi đứa được ông phát cho một con gà con, cả người lẫn gà cùng kêu chiêm chiếp, nựng nịu ẵm bồng hệt thú cưng. Tất cả trò chơi đều tự sáng tạo, đều miễn phí, không có ai xé vé như ở mấy khu vui chơi trên phố thị.

Cách nhà ông bà cánh đồng lúa là dòng sông thơ ấu của ba mẹ lũ trẻ. Xưa ba mẹ tắm sông thế nào thì giờ bọn nhỏ được tắm y như vậy. Có điều, tắm trên nhánh sông cạn trong sự ngó chừng của người lớn, chứ "bầy gà công nghiệp" này thì kỹ năng không bằng "gà ở quê" được.

À, trước khi nhảy ùm xuống nước thì có màn gom củi rều, cỏ khô nhóm lửa. Ở phố thì ai cho đốt lửa, chứ về bến sông thì đốt thoải mái, cháy rực chiều quê. Có công nhóm lửa cho các dì các cô nướng cá, xiên thịt nên tắm xong được thưởng mấy xâu thơm lừng. Bụng đói mà được nhâm nhi giữa chiều vàng ươm nắng gió lộng sông xanh thì không biết nó ngon tới tận đâu.

Ngày vui lúc nào cũng cảm thấy qua quá nhanh. Đã tới đoạn chuẩn bị thu dọn hành lý trở lại nhiệm sở, trường học. Hành trang gồm rất nhiều loại nông sản gạo rau củ quả thịt cá, như hàng cứu trợ. Thị thành tưởng thứ gì cũng có, nhưng sao cứ luôn thiếu đúng những món mà ông bà gói ghém theo cho kia.

Xe đi qua khúc cua trên cánh đồng dòng sông ngày cũ rồi, hay đã lên tới thành phố rồi, tin nhắn trong group gia đình báo tới tấp. Nhà Bin sót cái áo, nhà Ri quên túi len, nhà này lộn đồ của nhà kia, thiệt là cồng kềnh. Nhớ mang theo cái ôm tạm biệt của bà, còn đồ đạc lạc thì tới đợt về quê nghỉ lễ lần sau nhận lại. Sớm thôi, quen nếp rồi, "ăn chực" chuyên nghiệp mà.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tại dãy trọ trên đường Đoàn Thị Điểm (phường Dĩ An, TP.HCM), chị Phạm Thị Thu Thảo (22 tuổi, quê ở Đắk Lắk) bắt đầu một ngày mới sớm hơn thường lệ để tìm cách chống nóng trước khi mặt trời lên cao. Nắng nóng kéo dài làm thay đổi hoàn toàn nhịp sinh hoạt của cô gái trẻ.

Với giá thuê 1,5 triệu đồng/tháng, nơi đây từng là chỗ nghỉ ngơi ổn định của chị Thảo suốt 2 năm qua. Song, đợt nắng nóng kỷ lục từ đầu tháng 4 đã biến căn phòng vốn dĩ quen thuộc thành một "lò hầm" đúng nghĩa. Căn phòng nằm ở tầng cao nhất, trực tiếp hứng chịu ánh nắng từ mặt trời nên nhiệt độ trong phòng lúc nào cũng cao.

Từ 11 giờ trưa đến 15 giờ chiều là khoảng thời gian khắc nghiệt nhất, khi nhiệt độ trong phòng lên cao đến mức có lúc chị chị cảm thấy lừ đừ. Bên trong căn phòng nhỏ, chị Thảo xoay xở đủ cách để chống chọi với cái nắng nóng.

Chiếc quạt hơi nước trong góc phòng luôn chạy hết công suất. Để mát hơn, chị Thảo để những chai đá lạnh được làm đông từ đêm hôm trước vào khay chứa. "Mỗi mẻ đá như vậy chỉ dùng được khoảng 2-3 tiếng là tan ra hết, phải bỏ mẻ đá lạnh khác vào", chị Thảo chia sẻ.

Muốn căn phòng bớt bí bách, chị nghĩ ra cách treo tạm chiếc áo ngay ô cửa sổ. Vừa giúp cản bớt những luồng nắng gắt dội thẳng vào giường, vừa giữ cho không khí được lưu thông. Đêm xuống, chị mở toang cả cửa chính lẫn cửa sổ để "mượn" chút gió trời cho dễ ngủ, lấy sức đi làm.

Không chỉ vậy, chị còn quyết định dán tấm cách nhiệt lên gác lửng. Nhưng hơi nóng vẫn bủa vây khiến gác không thể là chỗ để nằm. Chị đã tận dụng nơi này làm nơi phơi đồ vì nóng nên đồ khô nhanh.

Khi được hỏi lý do tại sao không lắp máy lạnh, chị Thảo chia sẻ: "Tiền điện là một gánh nặng. Hơn nữa phòng trọ tôi ở gộp chung nhà bếp, nhà vệ sinh và không có vách ngăn. Nếu lắp máy lạnh, mùi thức ăn sẽ ám khắp nơi, không thể thoát ra được".

Giữa căn phòng trọ oi bức, cô gái 22 tuổi vẫn cố gắng tìm cách xoay xở, hy vọng về một ngày có thể chuyển đến nơi ở mới tiện nghi hơn.

Khắc nghiệt hơn là những dãy trọ chỉ được lợp bằng tôn. Những tấm tôn giống như những "tấm pin thu nhiệt", dội thẳng luồng nhiệt hầm hập xuống không gian phòng trọ chật hẹp. Trong những căn phòng thiếu cửa sổ, không khí nóng bị "nhốt" lại không lối thoát.

Men theo lối đi hẹp giữa những dãy nhà lợp tôn sẫm màu ở con hẻm Võ Duy Ninh (phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), chúng tôi dừng lại trước một căn phòng nhỏ chưa đầy 8 m2. Chừng ấy diện tích với bốn bề vách và mái đều là tôn sẫm màu, là nơi ăn ở, sinh hoạt hằng ngày của ông Đặng Hoài Thanh Phong (50 tuổi).

Làm nghề bán vé số, buổi trưa ông Phong định về ngả lưng nhưng đành bất lực vì phòng quá nóng nực khiến mồ hôi chảy ròng ròng. "Phòng nóng lắm, ở không nổi. Nhiều khi tôi thấy đứng ngoài đường, tìm bóng cây mà trú còn mát hơn ở trong nhà mình", ông Phong than thở. Với ông, những hôm đứng gió, chiếc quạt như thổi thêm hơi nóng từ mái tôn dội xuống, khiến căn phòng chẳng khác nào một lò hầm kín.

Với giá thuê hơn 1 triệu đồng/tháng, phòng trọ đối với ông Phong lúc này chỉ là nơi để đồ đạc. Ông chọn cách trốn nắng ở những góc đường để chờ đợi đêm về, khi cái nóng từ bốn bức vách tôn bắt đầu hạ nhiệt.

Cách dãy trọ của ông Phong không xa, chúng tôi gặp bà Nguyễn Thị Lan (60 tuổi) đang ngồi trước hẻm để "lánh nạn" cái nắng. Căn phòng 15 m2 của bà có thiết kế trần thấp, chỉ cách sàn chừng 2 m, khiến khoảng cách giữa đỉnh đầu người ở và mái tôn trở nên quá gần. Dù căn phòng trọ nằm sát bờ kênh nhưng cũng không mát hơn bao nhiêu.

Để chống chọi, cứ 13 giờ trưa, bà Lan lại phải làm một cuộc "di cư" ra đầu hẻm ngồi hóng gió đến 16 giờ chiều mới dám trở vào phòng. "Buổi trưa ở trong đấy nóng như lò nung, thà ra ngoài đường ngồi hít gió trời còn mát hơn", bà Lan nói. Hằng ngày, bà mặc quần tất dày kín chân để da không bị rát khi ngồi ở ngoài đường.

Giữa những ngày thời tiết khắc nghiệt, việc thích nghi và tìm đủ mọi cách để chống nóng đã trở thành thói quen của người dân, nhằm bảo vệ sức khỏe của bản thân mình.

Tin Gốc: Thanh Niên

Những năm xưa cũ, điện là thứ phải chờ. Thành phố từng quen với những buổi tối chập chờn, khi ánh đèn vừa kịp sáng thì đã lo tắt. Cúp điện luân phiên không phải là chuyện hiếm thời ấy. Người lớn nhìn đồng hồ để canh giờ nấu cơm, trẻ con thì học bài dưới ánh đèn dầu dự trữ trong nhà, còn những con đường chỉ sáng lẻ loi vài điểm lờ mờ nhỏ.

Cô Loan chủ nhà trọ chỗ tôi, đã ở TP.HCM từ "hồi não hồi nào" thủ thỉ kể trong một chiều nhạt nắng, rằng hồi đó cô bán hàng dưới một trụ đèn duy nhất trong ngõ. Bọn trẻ con túm tụm cạnh đó chơi đùa, nương ánh đèn để nhảy dây, đuổi bắt. Ánh đèn ấy trở thành điểm tựa duy nhất cho cả xóm khi đêm xuống. Những ký ức đó giờ chắc xa lạ với bọn trẻ ngày nay, nhưng lại là một phần cuộc sống của cả một thế hệ mới vừa "rũ bùn đứng dậy".

Ngày nay, TP.HCM gần như không còn những đêm tối chập chờn như trước. Thành phố sáng lên, không chỉ ở trung tâm, mà ở cả những con hẻm nhỏ, những khu dân cư mới. Ánh sáng len vào từng góc đời sống, làm thay đổi cách người ta làm việc, học tập, nghỉ ngơi.

Những quán cà phê mở xuyên đêm với bảng hiệu 24/7. Những ca làm việc kéo dài. Những chuyến xe vẫn chạy khi đồng hồ đã qua nửa đêm. Để giữ cho ánh sáng ấy không tắt, là cả một hệ thống vận hành liên tục phía sau. Những con người làm việc khi người khác nghỉ ngơi, những ca trực đêm, những lần xử lý sự cố trong mưa gió. Họ luôn thầm lặng, nhưng lại là phần không thể thiếu để ánh sáng được duy trì. Có thể chúng ta không nhìn thấy họ mỗi ngày, nhưng mỗi lần bật công tắc, ánh sáng soi rọi, là một lần công việc của họ đã được hoàn thành.

Nửa thế kỷ trôi qua, ngành điện TP.HCM đã đi một chặng đường dài, từ những ngày thiếu thốn đến một hệ thống vận hành ổn định, hiện đại, đủ sức cung ứng cho một đô thị lớn. Điện không chỉ còn là ánh sáng cho từng ngôi nhà, mà đã trở thành "mạch máu" của cả thành phố.

Những khu công nghiệp hoạt động xuyên đêm, những tòa nhà văn phòng sáng đèn, những tuyến phố không ngủ... Tất cả đều cần đến dòng điện vận hành liên tục. Ở một đô thị năng động như TP.HCM, điện không chỉ phục vụ đời sống, mà còn thúc đẩy kinh tế, mở rộng không gian phát triển, tạo nên nhịp sống đặc trưng: nhanh, sáng và không ngừng nghỉ.

Nếu chỉ nhìn vào những con số tăng trưởng hay những công trình hạ tầng, có lẽ vẫn chưa đủ để kể hết câu chuyện của ngành điện TPHCM. Bởi bên cạnh việc thắp sáng, họ còn âm thầm góp phần thay đổi cách người dân sử dụng ánh sáng, và xem đó như một sứ mệnh của mình. Thế là, bằng tất cả sự nhiệt thành, điện lực TP.HCM đã phối hợp Báo Thanh Niên để tạo nên cuộc thi Tiết kiệm điện thành thói quen. Đến nay, cuộc thi đã trải qua 3 mùa thành công rực rỡ.

Sống dưới ánh sáng của ngành điện thành phố, ban đầu tôi tham gia cuộc thi chỉ vì tò mò. Điện với tôi khi đó là một điều hiển nhiên, bật là có, dùng là xong. Tôi chưa từng nghĩ nhiều về việc mình sử dụng điện như thế nào, có lãng phí hay không, có an toàn hay không. Cuộc thi mà ngành điện TP.HCM mang đến đã thúc giục tôi bắt đầu tìm hiểu, tiếp thu rồi nhận ra những điều trước giờ mình từng sơ suất. Hóa ra, một chiếc máy lạnh nếu để sai nhiệt độ có thể tiêu tốn điện năng gấp nhiều lần.

Một chiếc tủ lạnh đặt không đúng vị trí cũng làm hao phí điện. Những thiết bị để ở chế độ chờ tưởng chừng vô hại, nhưng cộng lại tiêu tốn một lượng điện không nhỏ. Cuộc thi giống như một cách để người tham gia nhìn lại thói quen của mình. Tôi bắt đầu thay đổi từng chút một, tắt bớt thiết bị khi không dùng, điều chỉnh lại cách sử dụng, chú ý hơn đến an toàn điện trong nhà. Từ một người sử dụng đơn thuần, tôi trở thành một người sử dụng "có ý thức".

Và có lẽ, đó cũng là một phần trong cách ngành điện TPHCM đóng góp cho thành phố này, không chỉ bằng cơ sở hạ tầng, mà còn bằng việc thay đổi nhận thức.

Những chương trình, cuộc thi như vậy, nghe có vẻ nhỏ, nhưng lại tạo ra những thay đổi lớn. Khi mỗi người tiết kiệm một chút, cả thành phố sẽ giảm đi một áp lực về năng lượng. Khi mỗi người cẩn trọng hơn trong sử dụng, những rủi ro, tai nạn cũng được hạn chế.

Điện, vì thế, không chỉ là dòng chảy từ nhà máy đến từng công tắc, mà còn là một mối liên kết giữa hệ thống và con người.

50 năm, từ ánh sáng mờ đến một đô thị không ngủ, là một hành trình không chỉ của kỹ thuật, mà còn của con người: những người làm điện, và cả những người sử dụng điện.

Tin Gốc: Thanh Niên