Chiều 10.5, hơn 1.000 người về tu viện Khánh An (phường An Phú Đông, TP.HCM) nghe pháp thoại “Thực hành chánh niệm và tỉnh thức trong cuộc sống” của tôn sư Thamthog Rinpoche, nguyên tu viện trưởng tu viện Namgyal – tu viện riêng của Đức Đạt Lai Lạt Ma tại Ấn Độ. Vị tôn sư cho biết khá bất ngờ khi trong số người tham dự có rất nhiều người trẻ.
Không phải những giáo lý cao siêu, các câu chuyện rất gần với đời sống hôm nay như áp lực công việc, sự tổn thương chỉ vì một câu nói hay cảm giác lúc nào cũng thấy mình chưa đủ giỏi, chưa đủ hạnh phúc như người khác trên mạng xã hội mới là điều khiến nhiều người chăm chú lắng nghe.
“Chúng ta ai cũng muốn hạnh phúc, không ai muốn khổ đau. Nhưng nhiều khi chính cái tâm của mình lại tạo ra khổ đau cho mình”, tôn sư Thamthog Rinpoche chậm rãi mở đầu buổi chia sẻ.
Theo tôn sư Thamthog Rinpoche, cuộc sống hiện đại khiến nhiều người dễ căng thẳng và bất an hơn bao giờ hết. Chỉ cần mở điện thoại mỗi sáng, họ đã bị cuốn vào áp lực, so sánh và đủ loại cảm xúc khiến tâm trí gần như không được nghỉ ngơi.
Tôn sư kể kể nhiều học trò tìm đến mình chỉ để nói rằng họ đang quá mệt, mất ngủ vì công việc, vì những mối quan hệ thay đổi hay vài lời bình luận tiêu cực trên mạng xã hội.
“Có khi chỉ một câu nói thôi cũng đủ làm mình buồn cả ngày, mất ngủ cả đêm. Chúng ta nghĩ mình mạnh mẽ, nhưng thật ra nhiều lúc tâm mình rất dễ bị tổn thương”, vị tôn sư chia sẻ.
Theo tôn sư Thamthog Rinpoche, chánh niệm không phải điều gì xa vời, mà là khả năng nhận biết điều gì đang diễn ra trong tâm mình ở từng khoảnh khắc. Khi giận, mình biết mình đang giận; khi buồn, mình biết mình đang buồn, thay vì để cảm xúc kéo đi mà không hay biết.
Tôn sư cho rằng nhiều đau khổ không nằm ở hoàn cảnh, mà đến từ cái tôi quá lớn trong mỗi người. Chúng ta vui khi được khen, tổn thương khi bị chê và nặng lòng khi thấy người từng làm mình đau khổ vẫn sống vui vẻ.
Tôn sư phân tích, không ai thích nóng giận, nhưng khi cơn giận nổi lên, con người thường không còn làm chủ được chính mình. “Họ cũng đáng thương lắm. Giống như một người đang bệnh thì cần được chữa trị, người đầy giận dữ và phiền não cũng đang cần được chữa lành. Khi hiểu điều đó, mình sẽ bớt trách người khác hơn”, vị tôn sư nói.
Một trong những điều được nhắc nhiều nhất trong buổi chia sẻ là hai chữ “biết đủ”. Theo tôn sư Thamthog Rinpoche, phần lớn bất an của con người hôm nay đến từ việc lúc nào cũng cảm thấy mình còn thiếu một điều gì đó: thiếu tiền hơn người khác, thiếu thành công hơn người khác, hay chưa có được cuộc sống đẹp như những gì vẫn thấy trên mạng xã hội.
“Nhiều người càng lớn càng thấy mình mệt. Không phải vì thiếu ăn thiếu mặc, mà vì tâm lúc nào cũng thấy mình thua ai đó, thấy người khác hạnh phúc hơn mình”, tôn sư nói.
Tôn sư Thamthog Rinpoche kể rằng có nhiều người tìm đến mình trong trạng thái rất tuyệt vọng, nói rằng họ đang áp lực, mệt mỏi và không còn thấy hạnh phúc. Nhưng thay vì đưa ra những lời khuyên phức tạp, vị tôn sư thường chỉ hỏi rất nhẹ nhàng rằng trong nhà họ còn thiếu cơm ăn áo mặc không, còn nơi để ngủ không.
“Nếu nhìn lại, chúng ta sẽ thấy mình thật ra vẫn còn rất may mắn. Cái tâm không biết đủ thì rất khó hạnh phúc. Nhà lớn hơn nữa cũng chưa chắc vui hơn, có nhiều tiền hơn nữa cũng chưa chắc ngủ ngon hơn”, vị tôn sư chia sẻ.
Trong phần chia sẻ sau đó, thượng tọa Thích Trí Chơn, viện chủ tu viện Khánh An, cho rằng điều khiến nhiều người hôm nay mệt mỏi không chỉ nằm ở áp lực cơm áo hay công việc, mà còn vì tâm trí lúc nào cũng bị kéo đi quá xa khỏi hiện tại.
Theo thượng tọa, nhiều người đang để tâm mình bị cuốn theo thông tin, cảm xúc và những cuộc so sánh trên mạng xã hội. Có những câu nói hay chuyện cũ đã qua rất lâu nhưng con người vẫn giữ mãi trong lòng rồi tự làm mình mệt thêm.
Từ đó, thượng tọa giải thích, thực hành tỉnh thức không phải để trốn khỏi cuộc sống, mà để sống nhẹ hơn giữa chính cuộc sống nhiều áp lực ấy. Khi hiểu rằng mọi thứ đều vô thường, cảm xúc rồi cũng sẽ qua đi, con người sẽ bớt chấp trước và bớt làm khổ chính mình.
“Có những người khổ không phải vì cuộc đời quá nặng, mà vì tâm mình ôm quá nhiều thứ. Một câu nói cũ, một chuyện buồn cũ hay một sự tổn thương cũ nếu giữ mãi trong lòng thì mình sẽ tự làm mình mệt thêm”, thượng tọa chia sẻ.
Chiều xuống dần ở tu viện Khánh An. Sau buổi chia sẻ, nhiều người trẻ vẫn ngồi lặng rất lâu trong sân chùa. Có lẽ điều họ tìm kiếm là một khoảng bình yên để lòng mình bớt mệt và học cách quay về với chính mình.
Năm 2008, UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt quy hoạch xây dựng đài hỏa táng và nghĩa trang vĩnh hằng tại xã Hưng Tây (nay là xã Hưng Nguyên) để làm nơi chôn cất tập trung cho đô thị Vinh và vùng phụ cận. 3 doanh nghiệp đến khảo sát đầu tư xây dựng và làm các thủ tục ban đầu, nhưng sau đó đều bỏ cuộc.
Năm 2017, UBND tỉnh Nghệ An chấp thuận cho 1 doanh nghiệp tại tỉnh Thanh Hóa thực hiện dự án Công viên nghĩa trang sinh thái vĩnh hằng và đài hóa thân trên diện tích 85 ha tại khu vực này với tổng vốn đầu tư hơn 465 tỉ đồng.
Dự án sau đó được điều chỉnh còn 78,47 ha, gồm khu tâm linh, khu hỏa táng, khu an táng lần 1, khu cát táng, khu xử lý kỹ thuật, khu cây xanh... Dự án đã được phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường vào năm 2019 nhưng một số người dân địa phương không đồng tình vì sợ ảnh hưởng đến môi trường sống.
Năm 2021, lãnh đạo tỉnh Nghệ An ra tối hậu thư cho chính quyền địa phương phải vận động thành công người dân đồng thuận, sớm bàn giao mặt bằng để cuối tháng 11.2021 phải xây xong lò hỏa táng này. Tuy nhiên, dự án không vượt qua được sự ngăn cản của người dân ở xóm Phúc Điền (xã Hưng Nguyên) khi họ cho rằng khoảng cách giữa nhà dân trong xóm đến nghĩa trang này không đạt tiêu chuẩn quy định (không đủ 1.500 m). Người dân đã dựng lán ngay đường ra vào khu vực dự án, chặn không cho thi công. Chính quyền sau đó phải tổ chức nhiều cuộc đối thoại để giải quyết những vướng mắc nhưng vẫn không có kết quả.
Tháng 8.2024, UBND tỉnh Nghệ An quyết định bãi bỏ các văn bản pháp lý do UBND tỉnh này ban hành liên quan tới dự án công viên nghĩa trang sinh thái Vĩnh Hằng ở xã Hưng Nguyên, sau đó giao các sở ngành lấy ý kiến người dân để chuyển quy hoạch lò hỏa táng và nghĩa trang tập trung theo hình thức cát táng, hỏa táng đến xã Diễn Lợi (nay là xã Tân Châu) với quy mô 60 ha. Dự án được quy hoạch lắp đặt lò hỏa táng có công nghệ đạt tiêu chuẩn bảo vệ môi trường của Việt Nam và châu Âu. Dự kiến, dự án hoàn thành sau 12 tháng kể từ ngày giao đất, cho thuê đất dự kiến vào tháng 5.2025. Vị trí lò hỏa táng và nghĩa trang tập trung nằm cách khu dân cư khá xa, đáp ứng tiêu chuẩn quy định.
Dù vậy, khi lấy ý kiến cộng đồng dân cư, người dân ở đây cũng không đồng ý việc xây dựng lò hỏa táng và nghĩa trang vì băn khoăn, lo lắng ảnh hưởng đến môi trường sống. Dự án một lần nữa phải chuyển địa điểm.
Mới đây nhất, tỉnh Nghệ An đồng ý cho doanh nghiệp khảo sát để quy hoạch chuyển lò hỏa táng đến xã Hải Lộc. Nhưng sau đó không lâu, UBND xã Hải Lộc đã có văn bản báo cáo không đồng ý với đề xuất quy hoạch lò hỏa táng tại địa phương.
Văn bản này cho rằng, hiện nay trên địa bàn đã có khu liên hiệp xử lý chất thải rắn (bãi rác sinh hoạt) đang hoạt động, phát sinh nhiều tác động đến môi trường, đời sống người dân như: mùi, khí thải, nước rò rỉ, lưu lượng phương tiện vận chuyển tăng cao, gây tâm lý lo ngại trong nhân dân. Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục đầu tư thêm cơ sở hỏa táng tại cùng khu vực sẽ làm gia tăng áp lực môi trường, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe, chất lượng sống của người dân, đồng thời gây khó khăn trong công tác bảo đảm an ninh trật tự tại cơ sở. Do đó, xã này kiến nghị các cơ quan chức năng lựa chọn vị trí khác phù hợp hơn, bảo đảm khoảng cách an toàn về môi trường và khu dân cư.
Một lãnh đạo Sở Xây dựng Nghệ An cho biết, dự án nghĩa trang và lò hỏa táng ở xã Tân Châu đã bị dừng quy hoạch. Tại xã Hải Lộc thì đang lấy ý kiến dân cư. UBND tỉnh Nghệ An giao các sở, ngành tiếp tục lập và chọn các vị trí phù hợp, lấy ý kiến của cộng đồng dân cư để thực hiện các bước tiếp theo.
"Hiện nay đã thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp nên tỉnh phân cấp, đang giao cho các xã quy hoạch, lựa chọn địa điểm để xây dựng nghĩa trang có lò hỏa táng", vị này nói.
Trong khi hầu hết các tỉnh, thành trong cả nước đã có các trung tâm hỏa táng và nghĩa trang tập trung cho đô thị lớn thì Nghệ An với dân số hơn 3,8 triệu người vẫn chưa có lò hỏa táng nào. Những người qua đời ở Nghệ An phải đưa qua tỉnh Hà Tĩnh hoặc Thanh Hóa với khoảng cách rất xa để hỏa táng làm phát sinh thêm chi phí và tốn thêm nhiều thời gian. Đặc biệt, tại các phường thuộc đô thị Vinh, chưa có nghĩa trang tập trung đúng chuẩn để chôn cất nên các nghĩa trang tự phát của các phường, xã cũ vẫn tiếp tục phải gánh công việc này, dù hầu hết các nghĩa trang này nằm sát bên khu dân cư đông đúc và đã quá tải.
Theo quy chuẩn xây dựng nghĩa trang của Bộ Xây dựng, khoảng cách giữa tường nhà dân đến nghĩa trang hung táng (hình thức mai táng thi hài trong một khoảng thời gian nhất định sau đó sẽ được cải táng) tối thiểu là 1.500 m. Thế nhưng, các nghĩa trang tự phát hiện nay ở các phường thuộc đô thị Vinhcó khoảng cách chỉ là… mấy bước chân.
Chỉ ra khu nghĩa trang với hàng ngàn ngôi mộ cũ, mới, thậm chí vừa mới chôn cất, nằm cách nhà chỉ một con đường rộng chừng 4 m, bà Phan Thị Hải (P.Trường Vinh) thở dài nói khi có người mới chôn cất, gia đình bà không dám mở cửa vì sợ tử khí.
"Sống ở đây lâu rồi, thành quen nên chúng tôi cũng không sợ gì, chỉ sợ ô nhiễm môi trường. Người mất nếu đã hỏa táng rồi chôn cất còn đỡ, chứ những trường hợp không hỏa táng thì rất ngại", bà Hải nói.
Người dân sống ở gần nghĩa trang này cho biết họ đã nhiều lần đề nghị chính quyền dừng chôn cất mới tại đây, nhưng không có kết quả vì chính quyền phản hồi rằng nếu dừng thì không biết chôn cất ở đâu.
"Chúng tôi chỉ mong tỉnh sớm quy hoạch lò hỏa táng và nghĩa trang tập trung để các phường làm nơi chôn cất, chứ để chôn cất kiểu tự phát, không ai quản lý như thế này vừa ô nhiễm môi trường sống, vừa mất mĩ quan đô thị", bà Hải bày tỏ.
Đây cũng là tình cảnh của rất nhiều hộ dân khác ở các phường thuộc Nghệ An, khi nghĩa trang nằm sát nhà dân, gây ô nhiễm môi trường. Thậm chí, một số khu đô thị mới được xây dựng bên cạnh các nghĩa trang tự phát cũ, chủ đầu tư đã cam kết sẽ đóng cửa nghĩa trang này từ nhiều năm qua, nhưng không thể dừng chôn cất vì dự án xây dựng dự án nghĩa trang tập trung với tên gọi công viên vĩnh hằng vẫn chưa có lời giải.
Cô Ba chủ trọ hay càu nhàu về cái đồng hồ điện quay tít mù. Đám sinh viên, công nhân mướn phòng thì xót xa từng ngàn bạc lẻ.
Tháng 4 năm 2009, Sài Gòn - TP.HCM đón chuyến công tác xa nhà đầu tiên của tôi bằng cái nóng hầm hập.
Giữa chảo lửa ban trưa ấy, tiếng lách cách của móng trèo sắt va vào trụ bê tông vang lên. Anh thợ điện áo cam đu mình trên cột. Nắng 39 độ C táp thẳng vào gáy, dội xuống lớp mũ bảo hộ. Mồ hôi vạch thành dòng trên mặt, ướt sũng mảng lưng áo. Anh bám lấy bó dây, cặm cụi gỡ từng mối nối. Mùi mồ hôi chua nồng quyện mùi nhựa đường. Ngoài đầu hẻm, nhịp đô thị vẫn cuồn cuộn trôi. Mặc kệ người thợ điện vắt vẻo trên cao cùng mớ dây nhợ chằng chịt.
5 năm sau, tôi trở lại. Mùi cà phê sữa đá lanh canh góc vỉa hè. Ngước lên, khung trời bỗng nhẹ bẫng. Những búi tơ vò đen kịt bốc hơi đâu mất. Chú Tư xe ôm cười khà khà: "Mấy chả điện lực dạo này mần ăn ngọt xớt. Đứt chì, chớp tắt gì, a lô tiếng là xe trờ tới. Rẹt rẹt năm mười phút lại sáng trưng".
Cuối năm 2022, tôi tham gia sự kiện trao giải cuộc thi của một tờ báo. Sài Gòn gượng dậy sau bạo bệnh. Mùi thuốc sát trùng vẫn lẩn khuất đâu đó dưới lớp khẩu trang. Đêm lạnh. Tô hủ tiếu gõ bốc khói. Chị bán hàng khơi bếp than. Ánh lửa hắt lên khuôn mặt chằng chịt nếp nhăn. Chị kể về những đêm thành phố nín thở. Tiếng còi cấp cứu xé tai. Màu áo cam bị nuốt chửng dưới lớp đồ bảo hộ trắng toát, kín bưng. Thợ điện ướt sũng. Mồ hôi ứ đầy trong ủng cao su. Họ kéo lê cuộn cáp nặng trịch, rạp người trên nền đất, cắn răng làm xuyên đêm để kéo điện vào bệnh viện dã chiến.
Cuối năm 2024. Phố xá rực rỡ. Đô thị thông minh cựa mình. Đi ngang xóm trọ năm xưa, tôi khựng lại. Cô Ba giờ lụ khụ. Tay run run rà ngón tay trên màn hình điện thoại, chìa ra cái biên lai điện tử. Tiền điện nay tính đúng giá nhà nước, rót thẳng vào app sinh viên mướn phòng.
Câu chuyện cái biên lai kéo tôi lách mình sâu hơn vào một xóm trọ ở Bình Tân. Gặp chị quét rác thâm quầng mắt. Gặp anh thợ hồ quê miền Tây, tay nứt nẻ cáu bẩn nhào vữa. Chút tiền còm cõi chắt bóp hằng tháng từng bị bóp nghẹt bởi một thứ ám ảnh vô hình: Đồng hồ điện. Bốn ngàn, năm ngàn một ký điện. Dân ngụ cư chỉ biết cắn răng chịu đựng.
Rồi màu áo cam xuất hiện. Không chỉ bám trụ trên cột cao, họ luồn lách vào từng con hẻm. Gõ cửa từng nhà trọ. Kiên nhẫn hướng dẫn chủ nhà làm thủ tục, yêu cầu thu đúng giá điện nhà nước cho người nghèo. Bằng cái lý, cái tình, họ dần gỡ bỏ đi thứ định mức bóc lột tồn tại bao năm ròng rã.
Sự tận tâm của những chiến sĩ áo cam không chỉ duy trì nguồn điện thắp sáng cho phố phường, mà còn nâng đỡ và chia sẻ với bao phận người nghèo khó. Từ những chuyến xe rong bán đồ ăn đêm, đến những công tơ điện được tính đúng giá của nhà nước trong những căn phòng trọ lợp mái tôn chật hẹp.
Rời Bình Tân, tôi tấp vô quán cà phê lề đường. Góc bàn xộc xệch, ba người thợ áo cam ùa vào. Tôi chủ động bắt chuyện. Sau dăm câu làm quen, biết tôi là người làm báo, một anh thợ trạc tứ tuần tâm sự: "Làm cái nghề này, tai phải điếc một nửa chú em à. Vừa xong, cúp điện đột xuất để cắt con diều xẹt lửa trên đường dây. Dưới xóm trọ, thiên hạ ùa ra. Đù má đù cha chửi văng miểng. Nóng mà. Trẻ con khóc óe óe. Mình lơ lửng trên cao, nghe réo tên ba đời nhà mình ra chửi, ruột gan xót xa!".
Anh ngừng lại. Cầm ly đen đá tu cái ực. Yết hầu chạy lên chạy xuống.
"Rồi sao anh?" - tôi chồm người hỏi.
"Rồi điện sáng chớ sao!" - cậu trẻ tuổi ngồi cạnh cười phá lên. "Bụp một phát. Nguyên xóm sáng trưng. Tiếng quạt máy vù vù, tiếng tivi réo lên. Tiếng chửi tắt ngấm. Lúc đang thu đồ nghề, mồ hôi mẹ, mồ hôi con nhỏ ròng ròng ướt nhẹp cái lai quần. Cái bà hồi nãy chửi hăng nhất xóm bưng ra ba ly nước cam đá lạnh. Một sự bù trừ ngang phè, sòng phẳng, ngọt lịm của đất phương Nam".
Tôi ngước nhìn về phía trạm biến áp chéo góc ngã tư. Rè rè... Tiếng cánh quạt xé gió. Hình ảnh người thợ điện lấm lem đu cột năm nào không còn. Thay vào đó là màu áo cam đứng dưới đất, dán mắt vào màn hình điều khiển. Chiếc flycam gắn camera ảnh nhiệt bay vút lên, dò từng điểm nóng trên lưới điện. Chính xác. Lạnh lùng. Ánh sáng xanh hắt lên khuôn mặt người kỹ sư. Nhưng ánh mắt thì vẫn rặt một vẻ chân chất. Bắt gặp cái nhìn của tôi, anh nhoẻn miệng cười. Cái cười sảng khoái, không lẫn đi đâu được của dân lục tỉnh.
"Lớp vỏ" thành phố thay màu. Công nghệ trùm lên những trụ điện vô tri. Mạng lưới ngầm chạy tít tắp dưới lớp bê tông rải nhựa. Nói về ngành điện TP.HCM, không phải nhắc đến những thuật toán với băng tần. Ánh sáng của TP.HCM không đo bằng kilowatt giờ. Cũng chẳng có máy móc tân tiến nào đọc được vệt mồ hôi rớt xuống hẻm sâu...
Bởi ánh sáng ấy vẫn thoảng mùi mồ hôi của những người thợ mặc áo cam. Mạch máu thắp sáng thành phố này vẫn chảy bằng một nhịp đập duy nhất: sự tận hiến vô hình.
Ông William Allen là họa sĩ kiêm giáo viên tiếng Anh đến từ Mỹ, đồng thời là tình nguyện viên lâu năm của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV). Ông thường xuyên tham gia giải cứu động vật hoang dã khi sinh sống và làm việc ở Việt Nam.
Những câu chuyện về đất nước và con người Việt Nam do một người quen kể lại đã thôi thúc ông quyết định chọn nơi này làm điểm đến mới cho cuộc đời mình. Ban đầu, ông chưa thể thực hiện kế hoạch vì vướng điều kiện công việc. Tuy nhiên, ông vẫn chủ động tìm hiểu về Việt Nam qua sách báo, thư viện trước khi chính thức đến đây vào năm 2007. Hiện ông đang sinh sống tại TP.HCM.
Chia sẻ với Thanh Niên, ông William cho biết niềm yêu thích và mong muốn cứu động vật hoang dã đã hình thành từ khi ông còn sống tại Mỹ. Trước đây, ông từng làm việc với nhiều loài động vật, đặc biệt là bò sát, tại một chuỗi cửa hàng thú cưng địa phương.
Dù không phải bác sĩ thú y, ông cho biết nhiều người vẫn mang những con thằn lằn ốm yếu, thậm chí cận kề cái chết, đến nhờ ông hỗ trợ rồi bỏ lại. Để có thể chăm sóc chúng, ông chủ động tìm đọc tài liệu, học cách điều trị cho các loài này.
"Qua việc đọc sách, tôi hiểu rõ hơn về nạn buôn bán động vật hoang dã trái phép cũng như thực tế ngay cả những loài có giấy tờ hợp lệ vẫn có thể bị tuồn vào các đường dây buôn lậu", ông William chia sẻ.
Ông thừa nhận từng nuôi nhốt thằn lằn, chứng kiến chúng sinh con, chết, trốn thoát ra ngoài… Sau khi đến Việt Nam, những ký ức đó ùa về nên ông quyết định giúp đỡ động vật sẽ là một phần quan trọng trong cuộc đời mình.
Thời điểm sống ở Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ), ông đi lại giữa nơi ở và nơi làm việc mỗi ngày dù cách nhau hàng chục km. Trong một lần, nam giáo viên dừng chân uống cà phê tại một quán ven đường và thấy con khỉ đuôi cụt bị nhốt cạnh con khỉ đuôi lợn.
"Con khỉ đuôi cụt trông rất buồn bã và chán nản, nhìn nó khiến tôi đau lòng. Con khỉ đuôi lợn thì lại rất tức giận, khiến tôi cũng cảm thấy thương nó. Lúc đó tôi không biết phải làm gì. Vì vậy, tôi về nhà tìm kiếm trên mạng và liên hệ với nhiều tổ chức phi chính phủ ở Việt Nam. Nỗ lực ban đầu không mang lại kết quả, tôi gần như mất hy vọng cho đến khi liên hệ đường dây nóng ENV và mừng rỡ khi chúng được giải cứu", họa sĩ nhớ lại.
Ông William cho biết trong quá trình tham gia các hoạt động cứu hộ, ông đã trải qua nhiều kỷ niệm đáng nhớ. Trong đó, có lần ông phát hiện con rùa biển xanh mắc kẹt trong ao tại một ngôi chùa và phối hợp với cơ quan chức năng để thả về môi trường tự nhiên. Ông cũng từng hỗ trợ lực lượng chức năng giải cứu một con đại bàng vàng bị mắc kẹt trên cây tại khu vực núi Lớn (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ).
Bên cạnh những câu chuyện tích cực, ông cũng không ít lần chứng kiến thực trạng đáng buồn khi nhiều động vật hoang dã bị nuôi nhốt. Theo ông, phần lớn các trường hợp này đều có kết cục không khả quan, để lại nhiều trăn trở trong quá trình làm công tác bảo tồn.
Ông William chia sẻ, trong quá trình tham gia bảo vệ động vật hoang dã, ông từng đối mặt với một số tình huống tiềm ẩn rủi ro đến từ lực lượng bảo vệ và chủ cơ sở kinh doanh. Trong đó, có lần ông bị dùng chó để răn đe nhưng tình huống không trở nên nghiêm trọng khi con vật không xem ông là mối đe dọa.
"Tôi thấy ở TP.HCM nhiều con rùa cạn và rùa đầu và rùa đầu vàng bị nuôi nhốt chật chội. Điều này sẽ làm suy giảm nghiêm trọng số lượng ngoài tự nhiên nếu hoạt động nuôi nhốt không được kiểm soát. Tôi nghĩ nỗ lực cá nhân khó tạo ra thay đổi nếu không có sự vào cuộc mạnh mẽ từ cộng đồng và các tổ chức liên quan", người đàn ông nói.
Ông William cho rằng, đối với các loài động vật hoang dã được phát hiện trong tự nhiên, điều tốt nhất là để chúng chạy thoát bất kể tình trạng ra sao, bởi hệ sinh thái tự nhiên có cơ chế cân bằng riêng.
Trong trường hợp phát hiện động vật bị nuôi nhốt, ông khuyến nghị mọi người nên chủ động trao đổi, thuyết phục người đang giữ. Nếu gặp rào cản ngôn ngữ, có thể tìm đến sự hỗ trợ từ bạn bè người Việt có cùng mối quan tâm hoặc liên hệ với các tổ chức cứu trợ động vật.
"Khi cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng, mọi người cần nêu rõ về loài động vật, địa điểm, thời gian cụ thể. Những chi tiết bổ sung như thái độ của người nuôi nhốt hay dấu hiệu vi phạm pháp luật cũng có thể giúp quá trình xử lý đạt hiệu quả cao hơn", ông cho hay.
Đại diện Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) cho hay, ông William là một tình nguyện viên lâu năm, nhiệt tình và có nhiều đóng góp tích cực cho công tác bảo vệ động vật hoang dã. Ông thường xuyên phát hiện, thông báo các trường hợp vi phạm, đồng thời nhiều lần trực tiếp tham gia hỗ trợ cứu hộ rùa bị nuôi nhốt.
