Dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng, lấy ý kiến công khai đến hết ngày 7/5.
Một trong các nội dung đang được đề xuất là nâng mức phạt tù ở một số loại tội danh có nhiều diễn biến phức tạp, xâm hại trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tự do của con người. Ngoài ra, tội phạm có tính chất gian dối, gây nhiều bức xúc trong thời gian qua, các tội có mức thu lợi bất chính lớn cũng được đề xuất tăng án tù.
Dưới đây là các tội đang được đề xuất tăng hình phạt và mức phạt hiện tại. Dự thảo chưa đề xuất mức tăng cụ thể.
Vì sao phải tăng mức phạt với các tội này
Qua tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự thời gian qua, Bộ Công an đánh giá, loại tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm diễn biến ngày càng phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những mâu thuẫn bột phát, mâu thuẫn cá nhân; người thực hiện hành vi ở nhóm độ tuổi thanh thiếu niên từ 16 đến 29 tuổi có xu hướng gia tăng.
Đặc biệt, vi phạm về y tế, an toàn thực phẩm chủ yếu đến từ kinh doanh, lưu giữ, tiêu thụ các mặt hàng thực phẩm thịt đông lạnh không rõ nguồn gốc, sử dụng phụ gia, hóa chất không bảo đảm.
Một số tội liên quan lĩnh vực tài chính, kinh tế, thuế, bảo hiểm…. đều thu lợi bất chính rất lớn, có những vụ án lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
Song nhìn chung, Bộ Công an đánh giá, mức phạt hiện nay với các tội danh trên còn thấp, chưa tương xứng, chưa đảm bảo răn đe và tính công bằng.
Do đó, việc tăng hình phạt là cần thiết để tạo môi trường xã hội an toàn, ổn định, bảo vệ tốt hơn quyền con người. Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, các quyền về bảo vệ danh dự, uy tín, nhân phẩm con người rất dễ bị xâm hại trên không gian mạng.
Bổ sung hình phạt bổ sung lao động công ích
Theo quy định hiện hành tại Điều 36 Bộ luật Hình sự 2015, “lao động phục vụ cộng đồng” không phải là một hình phạt độc lập mà chỉ là biện pháp hỗ trợ áp dụng cho người bị phạt cải tạo không giam giữ nhưng không có việc làm.
Thời lượng tối đa 4 giờ/ngày và 5 ngày/tuần, miễn trừ cho nhóm yếu thế như phụ nữ mang thai hoặc người khuyết tật nặng.
Trong Dự thảo lần này, Bộ Công an đề xuất lao động công ích thành một hình phạt bổ sung chính thức trong hệ thống hình phạt.
Điều này đồng nghĩa, đây sẽ là nghĩa vụ pháp lý buộc người bị kết án phải thực hiện theo phán quyết của Tòa án, không quan trọng họ có việc làm hay không (vì “lao động phục vụ cộng đồng” hiện chỉ áp dụng cho người không có việc làm).
Bộ Công an đánh giá biện pháp này tăng tính hướng thiện, giúp người phạm tội nhận thức trách nhiệm với cộng đồng và giảm nguy cơ tái phạm. Đây là giải pháp thay thế hiệu quả cho hình phạt tiền, với người phạm tội không có khả năng tài chính.
Lao động công ích cũng giảm chi phí giam giữ và quản lý trại giam, đồng thời tạo ra lợi ích trực tiếp từ thành quả lao động cho xã hội. Đây cũng là hình phạt đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng.
Lô "đất vàng" ký hiệu số 149, tờ bản đồ TĐ 01-2018 đang tranh chấp có giá hàng chục tỉ đồng nằm ngay trên mặt tiền đại lộ Phạm Văn Đồng, trung tâm du lịch của xã Măng Đen.
Chủ đất cho rằng lô đất đã bị hộ liền kề xây khách sạn lấn chiếm hơn 1m, trong khi đó chủ khách sạn nói rằng do chính quyền cắm mốc giao đất sai dẫn tới chồng lấn.
Năm 2022, hộ bà Nguyễn Thị Hương Anh (39 tuổi, trú xã Đak Đoa, Gia Lai) nhận chuyển nhượng lô đất nêu trên. Theo hồ sơ, lô đất có diện tích 245m2, chiều rộng cả mặt tiền và mặt hậu đều 7m, chiều dài 35m, nguồn gốc là đất trúng đấu giá.
Tại thời điểm nhận chuyển nhượng, bà Hương Anh đo đạc chiều rộng lô đất đúng như giấy chứng nhận. Sau khi hàng xóm xây khách sạn, bà Hương Anh đo đạc, kiểm tra thì phát hiện chiều rộng mặt sau lô đất không đủ 7 mét theo giấy chứng nhận đã cấp nên đã trình báo cơ quan chức năng.
Tháng 3-2024, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kon Plông (tỉnh Kon Tum) kiểm tra, đo đạc bằng máy định vị và xác định hộ ông Nguyễn Đẩu (hiện trú phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi, người trúng đấu giá lô đất cạnh lô đất của bà Hương Anh) đã xây dựng nhà ở lấn qua đất đấu giá của các hộ khác 1,17m phần phía sau.
Việc làm này của hộ ông Nguyễn Đẩu dẫn đến các lô đất bên cạnh thiếu 1,17m, còn thửa đất ông Đẩu có diện tích thực tế lớn hơn 22,7m2 so với diện tích trúng đấu giá.
Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kon Plông khi đó đã kiến nghị UBND huyện chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan kiểm tra, xử lý để đảm bảo diện tích, kích thước cho các hộ sử dụng đất liền kề.
Từ kết quả này, hộ bà Hương Anh yêu cầu cơ quan chức năng giải quyết buộc ông Đẩu trả lại cho vợ chồng bà diện tích đất đã lấn chiếm và buộc tháo dỡ, di dời vật kiến trúc đã xây dựng để khôi phục tình trạng ban đầu.
Trong khi đó, hộ ông Đẩu cho rằng gia đình xây nhà theo đúng ranh giới đất đã trúng đấu giá nên không phải là bên lấn chiếm đất và yêu cầu cơ quan chuyên môn kiểm tra, xem xét lại.
Để chứng minh mình không lấn đất hộ bà Hương, gia đình ông Đẩu đã chỉ mốc giới thửa đất được cơ quan chức năng cắm mốc khi nhận bàn giao lô đất trên thực địa lúc trúng đấu giá. Hiện trạng thửa đất của hộ ông Đẩu hiện nay đã xây dựng công trình kiên cố để kinh doanh dịch vụ lưu trú.
Ông Đẩu cho rằng việc hộ bà Hương Anh kiện ông lấn đất là có cơ sở, nhưng nguyên nhân chính là do cơ quan chức năng huyện Kon Plông giao đất sai, giao chồng lấn lên đất của người khác. Theo ông Đẩu, khi nhận đất gia đình xây theo mốc giới trúng đấu giá đã giao, việc chồng lấn là do người đóng cọc giao đất sai.
Thực tế là sau khi cơ quan chức năng đo đạc lại, xác định thửa đất của ông chồng lấn với thửa đất của bà Hương Anh, còn thửa đất biệt thự phía sau lại chồng lấn lên thửa đất của ông. Do đó, ông Đẩu cho rằng trong trường hợp bị khởi kiện vì lấn chiếm đất, ông sẽ khởi kiện cơ quan chức năng về việc giao đất sai.
Trưa 15/4, nhiều người nghe tiếng la hét thất thanh từ khu nhà trọ trên đường Phạm Kinh Vỹ, phường Trường Vinh (trước đây thuộc TP Vinh).
Khi mở cửa, họ thấy chị Thúy, 22 tuổi, và một nam thanh niên cùng quê Thanh Hóa nằm gục trên nền nhà, xung quanh có nhiều vết máu.
Chị Thúy tử vong tại chỗ với nhiều vết đâm trên người. Nam thanh niên bị thương sâu ở cổ, nghi do vật sắc nhọn gây ra, đang được cấp cứu tại bệnh viện.
Theo nhà chức trách, chị Thúy là sinh viên năm cuối của một trường đại học ở Vinh. Trưa cùng ngày, nam thanh niên đến phòng trọ thăm nữ sinh.
Công an phường Trường Vinh đang phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Công an tỉnh Nghệ An phong tỏa hiện trường, lấy lời khai những người liên quan để điều tra nguyên nhân vụ việc.
Ngày 4/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Đà Nẵng cho biết đã bắt tạm giam Võ Nguyễn Duy An (24 tuổi, trú xã Thăng Điền) về hành vi Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy, theo Điều 313 Bộ luật Hình sự.
Liên quan vụ án, cơ quan điều tra đang củng cố hồ sơ để xử lý Nguyễn Quốc Vin (32 tuổi, chủ ôtô 5 chỗ) và là người thuê An vận chuyển số pin trên.
Theo điều tra ban đầu, chiều 1/5, Võ Nguyễn Duy An lái ôtô chở hai thanh niên 16 và 17 tuổi cùng nhiều pin, ắc quy đã sạc đầy. Số hàng này thuộc sở hữu của Nguyễn Quốc Vin, được vận chuyển từ thôn Tú Nghĩa đến kho tại phường An Thắng.
Khoảng 15h23 cùng ngày, dừng tại trụ bơm số 01 của cây xăng Petrolimex số 90 (xã Thăng Điền) để tiếp nhiên liệu, An rời khỏi xe nhưng vẫn để máy nổ. Trong lúc nhân viên chuẩn bị bơm xăng, cốp phía sau ôtô bất ngờ phát nổ và bốc cháy dữ dội.
Đội phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ sau đó có mặt dập tắt hỏa hoạn trong 15 phút. Tại hiện trường, lực lượng chức năng phát hiện hai thiếu niên trong xe đã tử vong. Chiếc ôtô bị cháy trơ khung, một trụ bơm xăng cũng bị thiêu rụi hoàn toàn.
Nhà chức trách xác định, số pin, ắc quy được vận chuyển với số lượng lớn trên xe, đã sạc đầy nhưng không bảo đảm an toàn trong quá trình vận chuyển, dẫn đến nguy cơ cháy nổ cao.
Vụ án đang được Công an TP Đà Nẵng tiếp tục điều tra để làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan.
Trước đó, lãnh đạo công an thành phố cho biết An khai khi xe bất ngờ bốc cháy đã "quá hoảng loạn" nên không mở cửa và không thông báo bên trong có người. Công an đang tiếp tục xác minh tính trung thực của lời khai này.
