Phát biểu trước Quốc hội về tình hình kinh tế – xã hội sáng 21/4, đại biểu Thạch Phước Bình, Phó đoàn đại biểu tỉnh Vĩnh Long, nhấn mạnh việc điều chỉnh mức lương cơ sở là yếu tố quyết định trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Những năm gần đây, Nhà nước đã nâng mức lương cơ sở từ 1,49 lên 1,8 rồi 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ 1/7/2026. Tuy nhiên theo ông, vấn đề hiện nay không còn là có tăng hay không mà là tăng ở mức nào để vừa bảo đảm đời sống, vừa phù hợp với khả năng ngân sách, đồng thời tạo động lực phát triển khu vực công.
Đại biểu đánh giá mức tăng dự kiến từ 1/7 “hợp lý về mặt kỹ thuật nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm khu vực công”. Mức này chỉ tăng khoảng 8,12% so với 2,34 triệu đồng hiện hành, tức là cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 là 3,63% và cũng cao hơn mức CPI bình quân quý 1 năm 2026 là 3,51%.
“Tuy nhiên, nếu hỏi mức đó đã đủ để người khu vực công sống được bằng lương chưa thì theo tôi là chưa, nhất là đối với người mới vào nghề, người không có nguồn thu bổ sung và người làm việc ở các đô thị lớn”, đại biểu tỉnh Vĩnh Long nói.
Ông dẫn chứng một công chức mới vào nghề với hệ số 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ bảo hiểm, trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6-7 triệu đồng/tháng. Điều này cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và nhu cầu sống cơ bản.
Hệ quả là người lao động khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung, làm giảm động lực và chất lượng cuộc sống. Vì vậy, theo ông, mức 2,53 triệu đồng mới chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống.
Mặt khác, từ 1/7, lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp dự kiến là 5,31 triệu đồng ở vùng một, 4,73 triệu đồng ở vùng hai, 4,14 triệu đồng ở vùng ba và 3,96 triệu đồng ở vùng bốn. Bình quân bốn vùng khoảng 4,47 triệu đồng/tháng. Nếu lấy mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng nhân với hệ số khởi điểm phổ biến 1,86, tiền lương theo công thức hiện hành chỉ khoảng 4,7 triệu đồng/tháng; với hệ số 2,1 thì khoảng 5,3 triệu đồng/tháng.
“Nói cách khác, người ở nhóm thấp nhất chỉ vừa nhỉnh hơn mức lương tối thiểu vùng bình quân, còn người ở nhóm hệ số 2,1 thì chỉ vừa chạm ngưỡng vùng một”, ông phân tích.
Với mặt bằng chi phí đô thị, theo đại biểu Bình, đó chỉ là mức cầm cự, chưa phải mức bảo đảm cuộc sống ổn định. Bên cạnh đó, áp lực chi tiêu cũng không nhỏ khi ngay trong năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung như nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 12,92%. Đây đều là các khoản chi khó tránh của hộ gia đình công chức, viên chức.
Do đó, dù lương cơ sở tăng 8,12%, cảm nhận thực tế của nhiều người vẫn “chưa đạt mức an tâm”, nhất là khi phải trang trải chi phí nuôi con, thuê nhà, đi lại, học hành và chăm sóc y tế.
Từ các phân tích trên, đại biểu đề xuất mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng, tương đương tăng khoảng 13-15% so với mức lương cơ sở hiện hành, là phương án hợp lý và khả thi hơn trong giai đoạn hiện nay. Với mức này, người có hệ số 1,86 có thể đạt khoảng 4,9-5 triệu đồng/tháng, người có hệ số 2,1 đạt trên 5,5 triệu đồng/tháng.
So với mức 2,53 triệu đồng, thu nhập tăng thêm khoảng 200.000-400.000 đồng/tháng, là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt đối với nhóm có thu nhập thấp. Quan trọng hơn, mức này giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực thiếu hụt chi tiêu thiết yếu cả về đời sống và tâm lý.
Theo ông, mức tăng lên 2,65-2,7 triệu đồng tuy chưa thể bảo đảm hoàn toàn sống được bằng lương ở đô thị lớn nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập ngoài lương, tạo cảm nhận rõ ràng về sự cải thiện thu nhập thay vì chỉ tăng danh nghĩa, qua đó góp phần ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc.
Đại biểu cũng cho rằng mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng “không tạo áp lực quá lớn” lên ngân sách nhà nước, có thể thực hiện nếu đi kèm với tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và giảm các khoản chi kém hiệu quả. Điểm mấu chốt là đạt được sự cân bằng giữa khả năng chi trả và yêu cầu cải thiện đời sống.
Cuối tháng 3, Bộ Nội vụ trình Chính phủ dự thảo nâng lương cơ sở từ 2,34 lên 2,53 triệu đồng, tương đương tăng 8,1% từ ngày 1/7 theo lộ trình điều chỉnh tiền lương khu vực nhà nước.
Mức lương cơ sở là căn cứ tính lương trong bảng lương, phụ cấp và các chế độ khác theo công thức lương = lương cơ sở x hệ số lương. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để tính hoạt động phí, sinh hoạt phí và các khoản trích theo quy định. Cơ quan soạn thảo cho biết việc điều chỉnh là cần thiết nhằm tạo động lực làm việc, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, góp phần cải thiện đời sống người hưởng lương và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
Khoảng 10 giờ 30 mỗi ngày, quán cơm miễn phí mang tên Tạ Ơn trên đường Điện Biên Phủ, phường Bàn Cờ, TP.HCM bắt đầu đông người. Trước cửa quán, dòng người lặng lẽ xếp hàng, chờ nhận phần cơm miễn phí. Người ôm hộp nhựa, người cầm chiếc túi ni lông cũ, có người nép vào góc tường tránh nắng.
Từ gian bếp, mùi thức ăn thơm phức dần lan ra. Những khay cơm đầy đặn với món mặn, rau xanh, canh và phần tráng miệng lần lượt được bưng lên bàn.
Bệnh nhân và thân nhân vui vẻ dùng cơm miễn phí tại quán cơm Tạ Ơn
ẢNH: HOÀI NHIÊN
Giữa dòng người, bà Chao Thị Sum (58 tuổi, ở TP.HCM) lặng lẽ cầm hai hộp nhựa, chờ đến lượt nhận cơm. Một phần cho bà, một phần dành cho con trai 33 tuổi đang điều trị suy thận giai đoạn cuối tại Bệnh viện Bình Dân. Nhiều năm qua, vợ chồng bà ai thuê gì làm nấy, chắt chiu từng đồng để lo cho con chạy thận.
Bà Sum kể lần đầu ăn cơm ở quán Tạ Ơn, con trai bà vừa ăn vừa xuýt xoa: “Ngon lắm!”. Từ đó, cứ đến gần trưa, bà lại ghé quán nhận hai phần cơm.
“Hồi sáng, con trai tôi chạy thận nên tôi tranh thủ đến lấy cơm. Có cơm miễn phí, lại sát bên bệnh viện nên đỡ tiền dữ lắm. Ở bệnh viện nhiều thứ phải lo, tiền thuốc men, tiền đi lại, rồi ăn uống hằng ngày. Bớt được bữa cơm nào là mừng bữa đó”, bà xúc động nói.
Ông Nguyễn Xuân Linh (60 tuổi, quê Vĩnh Long) cũng có mặt trong dòng người chờ cơm. Mấy ngày nay, ông ở Bệnh viện Bình Dân chăm vợ. Bà được phát hiện có khối u bàng quang, đang chờ lịch phẫu thuật theo chỉ định của bác sĩ. Trong những ngày chật vật ở bệnh viện, ông biết đến quán cơm Tạ Ơn qua sự giới thiệu của bệnh nhân cùng phòng.
Ông tâm sự do con cái khó khăn nên lâu lâu chỉ có thể gửi chút đỉnh phụ cha mẹ. Những khoản còn lại, hai vợ chồng tự xoay xở.
“Tôi đến nhận cơm ở đây nhiều lần rồi. Ở ngoài, một phần cơm cũng 30.000 - 40.000 đồng, nếu nằm viện lâu ngày thì đã ngốn một khoản lớn. Cầm hộp cơm trên tay, tôi thấy ấm lòng lắm”, ông Linh bày tỏ.
Cách đó không xa, chị Bùi Thị Ngân Tâm (38 tuổi, quê Vĩnh Long) lặng lẽ cầm mấy chiếc hộp nhựa nhỏ, chờ lấy cơm cho mẹ và cho bản thân. Mẹ chị vừa được chuyển vào Bệnh viện Bình Dân để điều trị sỏi thận.
Từ ngày đưa mẹ nhập viện, gia đình chị đã phải vay mượn khoảng 10 triệu đồng để lo chi phí chữa trị. Chồng chị ở quê đi làm thuê, còn chị một mình túc trực bên mẹ trong bệnh viện.
“Tiền ăn, tiền đi lại, tiền thuốc men… khoản nào cũng tốn. Mẹ con tôi lấy được 2 phần cơm là đỡ được một bữa. Bớt được đồng nào, tôi để dành lo thuốc men cho mẹ đồng đó”, chị Tâm nói.
Không chỉ bệnh nhân nghèo hay thân nhân người bệnh, quán cơm còn đón nhiều người khuyết tật, các cụ trên 70 tuổi ghé ăn mỗi ngày.
Bà Phùng Thị Ngọc Thu (58 tuổi, ở phường Gò Vấp) bị khuyết tật bẩm sinh. Hơn 3 tháng nay, ngày nào bà cũng đi xe buýt đến quán để ăn cơm: “Cơm ở đây ngon mà sạch sẽ lắm, món ăn đa dạng nên không ngán. Ngoài món mặn còn có canh, rau với tráng miệng nữa”.
Người phụ trách quán cơm Tạ Ơn là chị Nguyễn Hoàng Bảo Trân (27 tuổi, quê ở Đắk Lắk). Hiện chị là nhân viên văn phòng, tranh thủ thời gian đến quán phát cơm cho bà con.
Chị Trân cho biết quán cơm bắt đầu hoạt động từ năm 2024, xuất phát từ ý tưởng của một người chị làm cùng công ty.
“Chúng tôi tìm hiểu thì một suất ăn trong bệnh viện khoảng 40.000 - 50.000 đồng. Người bệnh điều trị dài ngày đã tốn tiền thuốc men, viện phí, lại thêm tiền ăn uống nên rất chật vật. Nghĩ vậy, chúng tôi muốn mở một nơi có thể đỡ đần bà con được bữa nào hay bữa đó”, chị nhớ lại.
Từ thứ 2 đến thứ 7, quán chuẩn bị 350 suất cơm miễn phí/ngày với đủ món như cá lóc kho, thịt kho đậu hũ, đậu hũ dồn thịt sốt cà, trứng chiên, rau xanh, món tráng miệng…
Phía sau quán, gian bếp đỏ lửa từ sáng sớm. Chị Phạm Thị Kim Thi (49 tuổi, ở phường Nhiêu Lộc) là một trong những người gắn bó với quán từ những ngày đầu.
"Mỗi ngày, tôi bắt đầu nấu từ khoảng 7 giờ sáng. Làm nhiều khi cũng mệt nhưng thấy người ta nhận cơm, ăn ngon miệng là mình quên mệt liền", chị Thi cười hiền.
Chia sẻ về tên gọi Tạ Ơn, chị Trân cho hay quán được đặt tên từ tinh thần biết ơn và sẻ chia của những người sáng lập. Với chị, khi bản thân có công việc ổn định, có điều kiện sống tốt hơn, đó cũng là lúc nên san sẻ một phần với những người đang chật vật vì bệnh tật.
“Chúng tôi nghĩ mình còn may mắn vì có công việc, có thu nhập ổn định. Với chúng tôi, đó là một ơn lành nên muốn san sẻ lại với bà con. Giúp được ai bữa cơm nào thì mình làm bữa đó. Tên Tạ Ơn cũng là cách nhắc chúng tôi sống biết ơn và biết chia sẻ hơn”, chị Trân nói chân thành.
Quán Tạ Ơn nằm trên đường Điện Biên Phủ, phường Bàn Cờ, TP.HCM, cách Bệnh viện Bình Dân không xa. Với chị Trân, thuê được mặt bằng này là một “cái duyên”. Chị chọn nơi đây để bệnh nhân, thân nhân thuận tiện đi lại; nhất là những người từ quê lên TP.HCM chữa bệnh, không rành đường sá, vẫn có thể tìm đến nhận cơm.
Sau khoảng một giờ phát cơm, dòng người trước quán dần thưa. Chị Trân đứng tiễn từng người về và nói đùa rằng: “Dạ cô chú về cẩn thận, mong là con không gặp lại cô chú ở quán cơm nữa nha!”.
Nói rồi chị bật cười, giải thích rằng: Nếu một ngày nào đó bà con không còn quay lại nhận cơm nữa, nghĩa là họ đã khỏe hơn, được xuất viện và bình an trở về nhà.
Kiểm toán Nhà nước mới đây có báo cáo gửi Quốc hội về một số kết quả kiểm toán chủ yếu năm 2025, với nhiều nội dung đáng chú ý tại các tổ chức tài chính ngân hàng.
Kết quả kiểm toán cho thấy, các tổ chức tài chính, ngân hàng, bảo hiểm được kiểm toán cơ bản đảm bảo các chỉ tiêu an toàn trong hoạt động, kinh doanh có lãi.
Nổi bật là MB và PVI, với lợi nhuận trước thuế, tỷ suất lợi nhuận sau thuế/vốn chủ sở hữu lần lượt là hơn 28.821 tỉ đồng, 21,47%; PVI hơn 1.133 tỉ đồng, 10,75%.
Song, cơ quan kiểm toán cũng chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong hoạt động của hai đơn vị này.
Kiểm toán Nhà nước xác định nhiều khoản đầu tư không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp tại PVI - Công ty mẹ.
Trong đó, đầu tư hơn 37 tỉ đồng vào cổ phiếu Ngân hàng TMCP Đông Á, đã xóa sổ kế toán khoản đầu tư theo quyết định của cấp có thẩm quyền; đầu tư hơn 43 tỉ đồng vào Công ty CP Kinh doanh dịch vụ dầu khí, trích lập dự phòng tại thời điểm 31.12.2024 là hơn 39 tỉ đồng.
Tổng công ty Bảo hiểm PVI cũng đầu tư hơn 167 tỉ đồng trái phiếu Công ty CP Sông Đà Thăng Long, trích lập dự phòng 100%; đầu tư hơn 103 tỉ đồng tiền gửi tại Oceanbank chưa xác định được thời hạn thu hồi; góp vốn 6 tỉ đồng vào Tổng công ty Bảo dưỡng - sửa chữa Công trình dầu khí, trích lập dự phòng 2,68 tỉ đồng, từ năm 2011 đến thời điểm kiểm toán không có lợi nhuận.
Ngoài ra, Tổng công ty CP Tái bảo hiểm Hà Nội đầu tư 120 tỉ đồng tiền gửi tại Oceanbank, tiềm ẩn rủi ro về thu hồi nợ gốc.
Đáng chú ý, kết quả kiểm toán còn cho thấy PVI hạch toán thiếu 18,12 tỉ đồng doanh thu phí bảo hiểm đối với đơn bảo hiểm đã có hiệu lực, đã phát sinh chi phí bồi thường; đồng thời giảm phí bảo hiểm cho khách hàng vượt mức quy định gần 4 tỉ đồng.
Cùng với đó, PVI ước dự phòng bồi thường bảo hiểm gốc chưa chính xác hơn 18 tỉ đồng.
Tại MB, Kiểm toán Nhà nước xác định Công ty CP Chứng khoán MB còn 6 khoản đầu tư cổ phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết 117 tỉ đồng (phát sinh từ trước thời điểm tái cấu trúc năm 2012), các doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả, trong đó 2 doanh nghiệp không cung cấp thông tin, không liên lạc được, 1 doanh nghiệp giao dịch trên sàn giao dịch Upcom từ ngày 31.12.2024 nhưng thanh khoản kém, hiện đang bị hạn chế giao dịch.
Kết quả kiểm toán cũng phản ánh MB hạch toán thiếu 5,78 tỉ đồng lãi dự thu; hạch toán thiếu hơn 3 tỉ đồng, thừa hơn 14 tỉ đồng phí bảo lãnh; hạch toán thiếu dự thu hơn 9 tỉ đồng, dự chi hơn 9 tỉ đồng phí dịch vụ thanh toán với các ngân hàng.
Ngoài ra, MB còn hạch toán chi y tế cho cán bộ nhân viên ngoài quỹ lương hơn 23 tỉ đồng, không đúng với quy định nội bộ của đơn vị.
Đặc biệt, cơ quan kiểm toán xác định MB phân loại nợ chưa phù hợp: giảm dư nợ nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn) hơn 116 tỉ đồng, nhóm 2 (nợ cần chú ý) hơn 72 tỉ đồng, nhóm 4 (nợ nghi ngờ) hơn 72 tỉ đồng; trong khi lại tăng dư nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) hơn 68 tỉ đồng, nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) hơn 192 tỉ đồng.
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt vừa chủ trì buổi công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại tỉnh Bắc Ninh.
Đoàn thanh tra gồm 12 người do ông Nguyễn Duy Đông, Thanh tra viên cao cấp, Phó Cục trưởng Cục Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo khu vực phía Bắc (Cục I, Thanh tra Chính phủ) làm trưởng đoàn.
Thời kỳ thanh tra từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026; có thể kiểm tra, xem xét các nội dung trước và sau thời kỳ này. Thời hạn thanh tra 30 ngày làm việc thực tế kể từ ngày công bố quyết định thanh tra, không kể ngày nghỉ, ngày lễ.
Tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Ngô Tân Phượng cho biết sau khi sáp nhập Bắc Ninh với Bắc Giang, địa phương có quy mô khoảng 3,6 triệu dân với 99 xã, phường; quy mô kinh tế khoảng 522.000 tỷ đồng.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Bắc Ninh có khoảng 635 cơ sở nhà, đất cần sắp xếp và đến nay đã xử lý được 317 cơ sở. Quá trình xử lý địa phương gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là liên quan đến cơ chế cho thuê tài sản công trong thời hạn 5 năm khiến doanh nghiệp chưa thực sự mặn mà đầu tư, chuyển đổi công năng.
Lãnh đạo Bắc Ninh phản ánh, tỉnh đã công bố danh mục các cơ sở dôi dư, tổ chức xác định lại giá trị tài sản để triển khai đấu giá, cho thuê cũng như thành lập tổ công tác chuyên trách nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý.
Nhấn mạnh cuộc thanh tra nằm trong kế hoạch thanh tra chuyên đề trên phạm vi toàn quốc đối với các bộ, ngành, địa phương, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt nói qua thanh tra sẽ kiến nghị các biện pháp xử lý kịp thời đối với nhà đất dôi dư.
Do số lượng nhà, đất nhiều, trải rộng trên địa bàn Bắc Ninh và Bắc Giang trước đây, ông Đạt yêu cầu đoàn thanh tra xây dựng kế hoạch làm việc khoa học, phù hợp, bảo đảm đầy đủ thông tin, hồ sơ phục vụ thanh tra nhưng không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị.
Do thời gian thanh tra trực tiếp chỉ có 30 ngày và phải ban hành kết luận trước 25/6, Phó Tổng Thanh tra Lê Tiến Đạt yêu cầu đoàn thanh tra làm việc với tinh thần khẩn trương, phương pháp phù hợp, bảo đảm “làm đến đâu có kết quả đến đó”, kết luận thanh tra phải khách quan, chính xác, công tâm.
Trong khi đó, cuộc thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại TP Hải Phòng (thời kỳ thanh tra từ 1/3/2025 đến 30/4/2026) gồm 9 thành viên do ông Ngô Văn Cường, Phó Cục trưởng Cục I, làm trưởng đoàn; bà Bùi Thị Thúy Nga, Trưởng phòng 4 - Cục I làm phó trưởng đoàn.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Trần Quân, thời gian qua thành phố đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các ngành, tổ chức rà soát, xây dựng phương án sắp xếp, xử lý nhà, đất.
Sau sắp xếp, trên địa bàn Hải Phòng phát sinh nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư do thay đổi nhu cầu sử dụng, sáp nhập cơ quan, đơn vị. UBND TP Hải Phòng đã ban hành kế hoạch, thành lập Ban chỉ đạo sắp xếp, xử lý nhà đất và tổ công tác để đẩy nhanh tiến độ xử lý.
Đến nay Hải Phòng đã xử lý được 676/757 cơ sở, còn 81 cơ sở đang tiếp tục xử lý do còn vướng thủ tục.
Lãnh đạo Hải Phòng nhận định cuộc thanh tra chuyên đề kịp thời và cần thiết nhằm đánh giá đúng thực trạng, làm rõ những ưu điểm, tồn tại, bất cập của cơ chế, chính sách; đồng thời góp phần kiến nghị giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để chống lãng phí, khơi thông nguồn lực cho địa phương.
Hải Phòng cam kết phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để đoàn thanh tra hoàn thành nhiệm vụ.
Ông Lê Tiến Đạt nhấn mạnh đoàn thanh tra phải chỉ ra được những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong quá trình triển khai sắp xếp, xử lý nhà đất dôi dư để kiến nghị giải pháp tháo gỡ. Đoàn phải ban hành kết luận thanh tra trước ngày 25/6.
Ông Đạt đề nghị UBND TP Hải Phòng chỉ đạo các sở, ngành, xã, phường liên quan phối hợp chặt chẽ, bố trí cán bộ có thẩm quyền làm việc với đoàn thanh tra và cung cấp đầy đủ, kịp thời hồ sơ, tài liệu, thông tin theo yêu cầu.
